Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu wyrokiem z 14 lutego 2019 r., II SA/Op 520/18 w wyniku rozpoznania skargi Z. Z. i Y. Z. uchylił zaskarżone postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (dalej: [...]WINB) z [...] października 2018 r. nr [...] utrzymujące w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Powiecie [...] (dalej: PINB) z [...]sierpnia 2018 r. nr [...] w przedmiocie zawieszenia postępowania administracyjnego.
W odniesieniu do ustaleń faktycznych i prawnych, które stały za wydanym orzeczeniem, Sąd I instancji przyjął, że w oparciu o pismo A. B. i C. B. z 8 stycznia 2018 r. zawiadamiającego o podejrzeniu popełnienia przez Z. Z. i Y. Z. samowoli budowlanej polegającej na bezprawnym wybudowaniu przyłącza wodociągowego na należącej do wnioskodawców działce nr ew. [...] w [...] zaopatrującego w wodę budynek mieszkalny położony na działce nr ew. [...] wybudowany na podstawie decyzji Burmistrza [...] z [...] września 2002 r. nr [...] zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej Z. Z. i Y. Z. pozwolenia na budowę obejmującego wykonywanie robót budowlanych na działce nr ew. [...], PINB pismem z [...] stycznia 2018r. zawiadomił strony o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie oceny zgodności z prawem budowy przyłącza wodociągowego na ww. działce.
Postanowieniem z [...] maja 2018 r. nr [...] PINB na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 50 ust. 1 i ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2017 r. poz. 1322 ze zm.), dalej: p.b., nakazał Z. Z. i Y. Z. przedłożenie w terminie 30 dni oświadczenia o posiadaniu prawa dysponowania działką nr ew. [...] w [...] na cele budowlane oraz oceny technicznej przyłącza wodociągowego zlokalizowanego na tej działce i warunków technicznych dostarczania wody przez dostawcę, a następnie postanowieniem z [...]sierpnia 2018 r., działając na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r. poz. 1257 ze zm.), dalej: k.p.a., orzekł o zawieszeniu z urzędu postępowania do czasu rozstrzygnięcia przez Sąd Rejonowy w [...] Wydział I Cywilny sprawy prowadzonej pod sygn. [...] o ustanowienie służebności przesyłu przez działkę nr ew. [...] w [...], stanowiącej współwłasność A. B. i C. B. do budynku jednorodzinnego na posesji nr [...], z wniosku Z. Z. i Y. Z., przyjmując, że wyrok sądu w tej sprawie może mieć istotne znaczenie dla dalszego postępowania organu.
[...]WINB postanowieniem z [...] października 2018 r., uwzględniając zażalenie wniesione przez A. B. i C. B., uchylił w całości zaskarżone postanowienie organu I instancji, zajmując stanowisko, że umożliwienie inwestorowi wykazania się prawem do dysponowania nieruchomością na cele budowlane – służebnością przesyłu, która to kwestia ustanowienia tejże służebności jest obecnie przedmiotem postępowania cywilnego przed Sądem Rejonowym w [...] nie stanowi zagadnienia wstępnego w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. Potencjalna możliwość pozyskania w przyszłości tytułu prawnego do dysponowania nieruchomością na cele budowlane nie mogła stąd stanowić podstawy zawieszenia postępowania. Organ zażaleniowy zauważył również, że w sprawie nie występuje związek przyczynowo-skutkowy z uwagi na wadliwe zakwalifikowanie przez organ działania inwestora jako istotnego odstąpienia od zatwierdzonego projektu budowlanego. Zdaniem [...]WINB wykonane roboty należało zakwalifikować jako samowolę budowlaną, do której zastosowanie mają przepisy art. 51 ust. 1 pkt 1 i 2 p.b.
Skargą Z. Z. i Y. Z. zaskarżyli powyższe postanowienie [...]WINB, zarzucając mu naruszenie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. przez odmowę jego zastosowania. Skarżący wskazali na konieczność uwzględnienia w postępowaniu naprawczym tytułu do dysponowania nieruchomością na cele budowlane.
W odpowiedzi na skargę [...]WINB wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w uzasadnieniu przywołanego wyżej wyroku stwierdził, że zaskarżone postanowienie zostało wydane z naruszeniem przepisów prawa w stopniu uzasadniającym jego uchylenie. Sąd I instancji przytoczył treść art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., wyjaśniając, że rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku innego postępowania, jeżeli orzeczenie, które zapadnie w tym drugim postępowaniu, będzie stanowiło podstawę do rozstrzygnięcia w zawieszonym postępowaniu administracyjnym. Organ, przed którym toczy się postępowanie w sprawie głównej, musi ustalić związek pomiędzy rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej a zagadnieniem wstępnym, przy czym przyjąć trzeba, że o zagadnieniu wstępnym, o którym mowa w art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., można mówić wtedy, gdy brak rozstrzygnięcia innego organu lub sądu wyklucza zarówno pozytywne, jak i negatywne zakończenie postępowania administracyjnego.
Sąd I instancji zauważył, że przed organem I instancji toczy się postępowanie w sprawie oceny legalności robót budowlanych wykonanych przez skarżących na gruncie należącym do uczestników postępowania, a kwestia prawa lub braku prawa do dysponowania przez nich tym gruntem na cel budowlany jest jednym z elementów postępowania legalizacyjnego. W orzecznictwie przyjmuje się bowiem, że choć art. 51 p.b. nie wiążę sposobu zakończenia postępowania naprawczego z uprzednim żądaniem od inwestora złożenia oświadczenia o posiadaniu przez niego prawa do terenu na cele budowlane, to nie oznacza to, że nie jest to okoliczność istotna prawnie. Zdaniem Sądu I instancji, na gruncie rozpoznawanej sprawy wykazanie się tytułem prawnym do nieruchomości, na której zlokalizowano przyłącze wodociągowe, zależy niewątpliwie od wyniku toczącej się sprawy cywilnej przed sądem powszechnym i jest to zależność bezpośrednio rzutująca na wynik postępowania toczącego się przed organem nadzoru budowlanego, w którym właściciele działki nr ew. [...] kwestionują udostępnienie tej działki skarżącym na cele budowlane.
Zgodzić się należy ze skargą, że prawo dysponowania nieruchomością na cele budowlane (art. 3 pkt 11 p.b.) może wynikać m.in. z ograniczonego prawa rzeczowego, do którego zaliczono służebność przesyłu - art. 244 § 1 w związku z art. 3051 – 3054 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz. U. z 2018 r. poz. 1025 ze zm.), dalej: k.c. Skoro przedmiotem tego postępowania jest ustanowienie służebności gruntowej na działce nr ew.[...] w [...] na rzecz skarżących, to wynik tego postępowania może przesądzić o tym, czy mogą oni dysponować tą nieruchomością dla celów legalizacji już wybudowanego przyłącza, co z kolei determinować będzie dalszy zakres administracyjnego postępowania naprawczego toczącego się przed organem nadzoru budowlanego.
Skargą kasacyjną A. B. i C. B. zaskarżyli powyższy wyrok w całości, zarzucając mu naruszenie przepisów postępowania, które to uchybienie miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:
- 1) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302), dalej: p.p.s.a. w związku z art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. polegające na błędnym uchyleniu postanowienia [...]WINB z [...] października 2018 r., mimo że:
- a) w toczącej się sprawie administracyjnej jej rozpatrzenie i wydanie decyzji administracyjnej nie zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego, co obligowałoby organ do zawieszenia postępowania z urzędu,
- b) za zagadnienie wstępne nie można uznać rozstrzygnięcia sprawy cywilnej o ustanowienie służebności gruntowej toczącej się przed Sądem Rejonowym w [...] (sygn. akt [...]),
- - co ostatecznie skutkowało brakiem zastosowania przez Sąd I instancji art. 151 p.p.s.a.;
- 2) art. 133 § 1 p.p.s.a. poprzez oparcie orzeczenia na własnych ustaleniach Sądu, na skutek czego bez poczynienia ustaleń popartych materiałami zgromadzonymi w aktach sprawy co do dokładnego zakresu przedmiotowego sprawy cywilnej toczącej się przed Sądem Rejonowym w [...] pod sygn. akt [...] Sąd uznał, że jej rozstrzygniecie stanowi w świetle toczącej się sprawy administracyjnej zagadnienie wstępne na podstawie przepisu art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., wobec czego Sąd nie oddalił skargi na podstawie art. 151 p.p.s.a.
Z uwagi na powyższe zarzuty w skardze kasacyjnej wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i oddalenie skargi, a także zasądzenie od strony postępowania na rzecz skarżących kasacyjnie kosztów postępowania kasacyjnego według norm przepisanych.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną Z. Z. i Y. Z. wnieśli o jej oddalenie wraz z wnioskiem o zbadanie przez Naczelny Sąd Administracyjny, czy środek zaskarżenia został wniesiony przez stronę postępowania uprawnioną do złożenia skargi kasacyjnej.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Stosownie do art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod rozwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania. W rozpoznawanej sprawie nie zachodzi żadna z okoliczności skutkujących nieważnością postępowania, o jakich mowa w art. 183 § 2 p.p.s.a. i nie zachodzi żadna z przesłanek wymienionych w art. 189 p.p.s.a., które Naczelny Sąd Administracyjny rozważa z urzędu, dokonując kontroli zaskarżonego skargą kasacyjną wyroku.
Przed przejściem do merytorycznego rozpoznania zarzutów kasacyjnych, stwierdzić trzeba, że zastrzeżenia zgłoszone przez skarżących w zakresie, w jakim podważają uprawnienie skarżących kasacyjnie do poddania kontroli instancyjnej wyroku Sądu I instancji są w całości nieuprawnione. Skarżący kasacyjnie działają w niniejszym postępowaniu sądowym jako jego uczestnicy na prawach strony (art. 12 p.p.s.a.). Przesądza o tym treść art. 33 § 1 p.p.s.a. i wzgląd na udział skarżących kasacyjnie w postępowaniu, w którym zostało wydane zaskarżone postanowienie [...]WINB, co sprawia, że wyrażone w odpowiedzi na skargę kasacyjną przekonanie, że stronami postępowania na obecnym jego etapie powinni być wyłącznie skarżący oraz organ nie znajduje podstaw w obowiązujących przepisach. Interes prawny A. B. i C. B. w sprawie wynika z faktu zrealizowania spornych robót budowlanych, stanowiących przedmiot prowadzonego postępowania naprawczego, na działce nr ew. [...] w [...], której są oni współwłaścicielami.
Nie można również nie dostrzegać, że to skarżący kasacyjnie wnieśli zażalenie, które doprowadziło do korekty postanowienia PINB, a to działanie organu zażaleniowego z kolei stanowiło przedmiot wniesionej przez skarżących skargi. Uprawnienie skarżących kasacyjnie do zaskarżenia wyroku Sądu I instancji, wbrew odmiennej ocenie skarżących, pozostaje w tych warunkach oczywiste.
Skarga kasacyjna posiada usprawiedliwioną podstawę, albowiem zasadnie skarżący kasacyjnie zarzucili Sądowi I instancji naruszenie w kontrolowanej sprawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w związku z art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a.
W myśl art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., organ administracji publicznej zawiesza postępowanie, gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. Wskazany przepis nakazuje organowi prowadzącemu postępowanie zawiesić je wtedy, gdy wydanie przez właściwy organ orzeczenia kończącego to postępowanie uzależnione jest od rozstrzygnięcia powstałej kwestii prejudycjalnej przez inny organ lub sąd, przy czym pomiędzy takim orzeczeniem a rozstrzygnięciem tejże kwestii występować musi związek bezpośredni, a brak rozstrzygnięcia powstałego zagadnienia prawnego w oddzielnym postępowaniu przed właściwym organem lub sądem stanowi przeszkodę do merytorycznego załatwienia sprawy. Oznacza to, że bez rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd wydanie decyzji kończącej postępowanie jest w ogóle niemożliwe. Takie rozumienie zakresu zastosowania art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. jednolicie przyjmowane jest w piśmiennictwie (por. G. Łaszczyca, Zawieszenie ogólnego postępowania administracyjnego, Kraków 2005, s. 101) oraz w dotychczasowym orzecznictwie sądowoadministracyjnym (por. wyrok NSA z 3 sierpnia 2021 r., II OSK 3172/18; wyrok NSA z 27 kwietnia 2021 r., II OSK 1283/19; wyrok NSA z 19 lutego 2021 r., II OSK 3011/20; wyrok NSA z 28 kwietnia 2020 r., II OSK 1757/19).
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, w zakresie przyjęcia, że musi istnieć związek przyczynowy pomiędzy rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej a zagadnieniem wstępnym i jaki powinien mieć on charakter, pomiędzy zapatrywaniem Sądu I instancji, uwzględniając ogólne uwagi zamieszczone w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku odnośnie do znaczenia normatywnego art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., a stanowiskiem przyjmowanym przez skarżących kasacyjnie nie ma żadnej istotnej różnicy. Odmienne wyłącznie pozostają wnioski, gdy chodzi o przeniesienie powyższego założenia na grunt rozpatrywanej sprawy. Organ zażaleniowy, uchylając postanowienie organu I instancji, zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, słusznie uznał, że złożenie wniosku do sądu cywilnego o ustanowienie służebności, a tym samym potencjalna możliwość dysponowania nieruchomością na cele budowlane w przyszłości nie może stanowić zagadnienia wstępnego w postępowaniu naprawczym oraz podstawy jego zawieszenia.
W świetle art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. organ administracji zobligowany jest bowiem do zawieszenia postępowania tylko wtedy, gdy w sprawie wystąpi zagadnienie, którego brak rozstrzygnięcia wyklucza każde, zarówno pozytywne, jak i negatywne dla strony zakończenie postępowania administracyjnego. Sytuacja taka, jak słusznie zauważyli skarżący kasacyjnie, nie wystąpiła jednak w rozpoznawanej sprawie, mając na uwadze fakt, że w toku postępowania naprawczego brak tytułu prawnego skarżących działających w charakterze inwestora do terenu, na którym zostało zlokalizowane przyłącze wodociągowe, obejmującego działkę nr ew. [...] w [...] stanowił w sprawie okoliczność bezsporną.
Sąd I instancji całkowicie zasadnie stwierdził, że w postępowaniu naprawczym konieczne jest wykazanie prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, nie nadał tym niemniej właściwego znaczenia temu, że sprawa cywilna może rzutować wyłącznie na wynik postępowania administracyjnego prowadzonego przed organem nadzoru budowlanego a ta okoliczność, jak już to zostało zauważone, pozbawiona jest doniosłości procesowej z punktu widzenia art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a.
Nie może budzić wątpliwości, że w postępowaniu administracyjnym obowiązuje zasada stosowania stanu prawnego i faktycznego obowiązującego w dacie podejmowania decyzji załatwiającej sprawę administracyjną. Oznacza to, że organy administracji są zobowiązane prowadzić postępowanie, mając na uwadze zasadniczo istniejący stan prawny i faktyczny, a nie inny stan, w szczególności stan przyszły. Jeżeli znany jest właściciel nieruchomości, na której znajduje się obiekt budowlany będący przedmiotem prowadzonego przez organ postępowania, to brak jest podstaw do zawieszenia tego postępowania z uwagi na możliwość przejścia tytułu prawnego do nieruchomości w przyszłości na inny podmiot lub obciążenia jej ograniczonym prawem rzeczowym. W dotychczasowym orzecznictwie sądowoadministracyjnym tenże wniosek interpretacyjny nie budzi zastrzeżeń (por. wyrok NSA z 17 lutego 2022 r., II OSK 530/19; wyrok NSA z 18 lutego 2021 r., II OSK 3226/19; wyrok NSA z 7 lutego 2019 r., II OSK 635/17; wyrok NSA z 17 stycznia 2019 r., II OSK 440/17; wyrok NSA z 5 grudnia 2017 r., II OSK 374/17; wyrok NSA z 6 czerwca 2014 r., II OSK 1459/14).
Odwoływanie się przez skarżących, jak też przez Sąd w uzasadnieniu wyroku do tego, że prawo dysponowania nieruchomością na cele budowlane może wynikać z ograniczonego prawa rzeczowego było w rozpatrywanej sprawie w tych warunkach bez znaczenia dla możliwości zastosowania dyspozycji art. 51 ust. 1 p.b. Zauważyć równocześnie w tym miejscu trzeba, że Sąd I instancji w okolicznościach rozpatrywanej sprawy nie miał podstaw do odwołania się do przepisów art. 3051 – 3054 k.c., uwzględniając, że służebność przesyłu kształtowana wskazanymi przepisami posiada ustalone znaczenie prawne. Nieruchomość może zostać obciążona służebnością przesyłu wyłącznie na rzecz przedsiębiorcy, który zamierza wybudować lub którego własność stanowią urządzenia, o których mowa w art. 49 § 1 k.c. Skarżącym nie przysługuje status prawny przedsiębiorcy przesyłowego, nie wynika również z akt sprawy, żeby odcinek zlokalizowany na działce nr ew. [...], określony jako przyłącze wodociągowe, stanowił element gminnej sieci wodociągowej.
Wyłącznie na marginesie dokonanego wyjaśnienia odnoszącego się do art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. zauważenia wymaga, że jakkolwiek zasada ciągłości postępowania nie została przez ustawodawcę wprowadzona do katalogu zasad ogólnych postępowania jako odrębna zasada ogólna, tym niemniej jednak podejmowane przez organ czynności procesowe powinny być nakierowane na ich podporządkowanie wymaganiu integralności (koncentracji, nieprzerywalności), ponieważ każda przerwa w postępowaniu przedłuża, a czasami udaremnia osiągnięcie jego celu, którym jest rozpoznanie i rozstrzygnięcie przez organ bez zbędnej zwłoki sprawy indywidualnej (por. G. Łaszczyca [w:] System prawa administracyjnego procesowego. Tom II, Część 3. Zasady ogólne postępowania administracyjnego, red. J. P. Tarno, W. Piątek, Warszawa 2018, s. 543 i n.). Jeżeli zatem postępowanie ma stanowić w ujęciu zakładanym przez ustawodawcę zwarty i konsekwentny ciąg czynności procesowych przeprowadzanych bez niepotrzebnych przerw, to wadliwością jest obarczone każde działanie organu, które kierunkowy charakter podejmowanych czynności wyłącza poprzez wzięcie pod uwagę przy załatwianiu sprawy zagadnień nie pozostających w związku z nią, albo wykazujących taki związek, niemniej mający wyłącznie charakter pośredni, nieodpowiadający treści art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. W odniesieniu do wyznaczanego inwestorowi w toku postępowania naprawczego terminu pozwalającego mu wykazać prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane organ nadzoru budowlanego powinien, z jednej strony, baczyć, by nie był on zbyt długi, co prowadzić mogłoby do braku koncentracji podejmowanych czynności, a w rezultacie niepotrzebnej zwłoki w załatwieniu sprawy, z drugiej strony powinien mieć na uwadze potrzebę nałożenia na inwestora obowiązku, który może być realnie przez niego dopełniony.
W ramach określenia wskazanego terminu, zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, możliwe jest uwzględnienie perspektywy zaistnienia w niedalekim czasie zdarzeń prawnych, które prowadzą do nabycia prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Skorzystanie z takiej kompetencji może mieć jednakże charakter wyjątkowy i mieć miejsce w sytuacji, gdy nie prowadzi to do naruszenia uprawnień innych niż inwestor stron postępowania, który to warunek niewątpliwie nie występuje, gdy samowolne roboty budowlane zostały zrealizowane na terenie nieruchomości, do której inwestor nie posiada tytułu prawnego, a jej właściciel żąda niezwłocznego przywrócenia jej do stanu poprzedniego (rozbiórki obiektu budowlanego).
Postawiony Sądowi I instancji zarzut naruszenia art. 133 p.p.s.a. pozostaje nieuprawniony. Naruszenie zasady orzekania na podstawie akt sprawy może stanowić podstawę kasacyjną, gdy zarzut stawiany sądowi ma związek z pominięciem przez sąd istotnej części akt sprawy, bądź, gdy wydane orzeczenie opiera się na własnych ustaleniach sądu, nie znajdujących odzwierciedlenia w aktach sprawy. Taki przypadek w sprawie niewątpliwie nie wystąpił. Fakt toczenia się postępowania przed Sądem Rejonowym w [...] w sprawie ustanowienia służebności gruntowej wynikał z materiału dowodowego zawartego w aktach, na którym bazował Sąd, a wcześniej organy nadzoru budowlanego orzekające w sprawie. Niesporne było również to, czego dotyczy ww. postępowanie sądowe. Jego przedmiot potwierdzała dołączona do wniosku skarżących o zawieszenie postępowania z 22 lutego 2018 r. kopia postanowienia Sądu Rejonowego w [...] z [...] stycznia 2018 r. sygn. akt [...]zawieszającego postępowanie w sprawie wszczętej powództwem windykacyjnym skarżących kasacyjnie przeciwko skarżącym do czasu prawomocnego zakończenia postępowania w sprawie [...].
Uchylając postanowienie PINB z [...]sierpnia 2018 r., [...]WINB nie podważył powyższych ustaleń faktycznych, sprowadzając swój zarzut do oparcia się przez organ I instancji na błędnej wykładni art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. Tych wniosków nie zakwestionowali w toku postępowania administracyjnego również skarżący kasacyjnie, toteż nie zachodzi podstawa, by zarzucić Sądowi, że oparł zaskarżony wyrok na ustaleniach własnych nie wynikających z materiału dowodowego znajdującego się w aktach sprawy.
Kierując się powyższymi względami, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 188 oraz art. 151 p.p.s.a. uchylił zaskarżony wyrok, uznając jednocześnie, że istota sprawy została dostatecznie wyjaśniona, rozpoznał skargę i ją oddalił z uwagi na nienaruszenie przez zaskarżone postanowienie [...]WINB przepisów postępowaniu w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
W kosztach postępowania kasacyjnego Naczelny Sąd Administracyjny orzekł na podstawie art. 203 pkt 2 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a.