Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 7 sierpnia 2007 r., sygn. akt VI SA/Wa 910/07 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę R. S. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] kwietnia 2007 r., zn. [...] w przedmiocie cofnięcia pozwolenia na broń palną bojową, broń palną myśliwską i broń palną sportową. Z akt sprawy wynika, że w dniu [...] stycznia 2007 r. organ I instancji wszczął postępowanie w sprawie cofnięcia skarżącej pozwolenia na wszystkie rodzaje broni (palna bojowa, palna myśliwska i palna sportowa) z uwagi na fakt skazania jej za popełnienie przestępstw z art. 177 § 1 k.k. w zw. z art. 178 a § 1 k.k. Następnie trzema decyzjami wydanymi na podstawie art. 18 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 15 ust. 1 pkt 6 w związku z art. 20 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (Dz.U. z 2004 r. Nr 52, poz. 525 ze zm.), Wielkopolski Komendant Wojewódzki Policji w Poznaniu cofnął R. S. pozwolenia na posiadanie: broni palnej sportowej, broni palnej bojowej i broni palnej myśliwskiej.
Organ I instancji uznał, iż fakt ten w pełni pozwala na zakwalifikowanie skarżącej do kategorii osób, o których mowa w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji, tj. co do których istnieje obawa, że mogą użyć broni w celach sprzecznych z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, w szczególności skazanych prawomocnym orzeczeniem sądu za przestępstwo przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu albo wobec których toczy się postępowanie karne o popełnienie takich przestępstw i w konsekwencji wydał decyzje administracyjne na podstawie art. 18 ust. 1 pkt 2 ustawy o broni i amunicji.
Od decyzji tych skarżąca złożyła odwołania podnosząc, że przestępstwa, za które została skazana należą do czynów wymierzonych przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji, a nie przeciwko życiu, zdrowiu czy mieniu. Ponadto w ocenie skarżącej nie zachodzi obawa użycia przez nią broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego.
Komendant Główny Policji decyzją z dnia [...] kwietnia 2007 r., po rozpatrzeniu odwołań R. S., utrzymał w mocy ww. decyzje Komendanta Wojewódzkiego Policji w Poznaniu z dnia [...] stycznia 2007 r. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, iż od posiadaczy broni organy Policji wymagają nieskazitelnej postawy, a skarżąca dopuszczając się przestępstw przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji takiej postawy nie wykazała. Organ stwierdził, że art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji nie zawiera zamkniętego katalogu okoliczności, kiedy zachodzą uzasadnione obawy użycia broni w celach sprzecznych z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. Skarżąca swoim lekkomyślnym zachowaniem spowodowała uszczerbek na zdrowiu innej osoby. Z całą pewnością nie świadczy to o jej właściwym stosunku do obowiązującego porządku prawnego, a czyn który popełniła godził w życie i zdrowie innej osoby.
Trudno w tej sytuacji podzielić stanowisko skarżącej, że jest ona osobą odpowiedzialną i praworządnym obywatelem. Prawo do posiadania broni jest swoistym przywilejem - nie każdy może je otrzymać w świetle reglamentacyjnego charakteru ustawy o broni i amunicji. Ma też ono ścisły związek ze sferą ochrony bezpieczeństwa i porządku publicznego. Dlatego winny je posiadać osoby dające rękojmię, iż swoim postępowaniem nie stworzą dla tych dóbr zagrożenia. Popełnienie przestępstwa przez skarżącą tę rękojmię zniosło.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższą decyzję R. S. zarzuciła naruszenie prawa procesowego poprzez wydanie decyzji bez podstawy prawnej w związku ze swoistym "połączeniem" przez organ II instancji trzech odrębnych postępowań administracyjnych, zakończonych trzema decyzjami administracyjnymi wydanymi przez organ I instancji i naruszenie art. 6 k.p.a. poprzez naruszenie zasady praworządności wyrażonej w tym przepisie oraz naruszenie art. 107 k.p.a. poprzez nie podanie pełnej podstawy prawnej procesowej wydanej i zarazem zaskarżanej decyzji.
Ponadto skarżąca zarzuciła naruszenie prawa materialnego poprzez wydanie decyzji z naruszeniem art. 15 ust. 1 pkt 2-6 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji poprzez niewłaściwą interpretację tego przepisu, podnosząc, że organy dokonały niedozwolonej interpretacji rozszerzającej przepisu uznając, iż popełnienie przestępstwa innego niż określonego w art. 15 ust. 1 pkt 6 zobowiązuje do cofnięcia pozwolenia na broń.
W odpowiedzi na skargę Komendant Główny Policji wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalając skargę stwierdził, że Komendant Główny Policji wydając jedną decyzję odwoławczą w wyniku rozpoznania trzech odwołań od trzech decyzji pierwszoinstancyjnych naruszył przepisy postępowania, ale naruszenie to nie miało żadnego (a tym bardziej istotnego) wpływu na wynik sprawy. Trzy decyzje organu pierwszej instancji zostały wydane w jednej dacie i są one jednobrzmiące, a różnica między nimi sprowadza się jedynie do rodzaju broni, którego dotyczy cofane pozwolenie. Również odwołania od tych decyzji miały jednakowe uzasadnienie. Organ odwoławczy w zaskarżonej decyzji rozpatrując wszystkie odwołania, rozpoznał ponownie sprawy cofnięcia pozwoleń na broń palną bojową, broń palną myśliwską i broń palną sportową i odniósł się do wszystkich argumentów zawartych w odwołaniach. Decyzja Komendanta Głównego Policji nie została tym samym wydana z rażącym naruszeniem prawa.
Sąd I instancji nie dopatrzył się także naruszeń prawa materialnego. Wbrew stanowisku skarżącej, organ, przy dokonywaniu oceny, że skarżąca należy do kategorii podmiotów, o których mowa w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji, mógł powołać się na zapadły wyrok karny za przestępstwo umyślne przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji, co wynika z literalnego brzmienia art. 15 ust. 1 pkt 6 tej ustawy, który w sposób przykładowy wymienia okoliczności mogące świadczyć o możliwości użycia broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. Katalog sytuacji objętych dyspozycją tego przepisu jest otwarty, co oznacza, że skarżąca nie może skutecznie zarzucać zaskarżonej decyzji rozszerzenia grup przestępstw uzasadniających cofnięcie pozwolenia na posiadanie broni.
W ocenie Sądu dopuszczenie się przez skarżącą prowadzenia pojazdu w stanie nietrzeźwości rodzi uzasadnioną obawę, że w takim samym lub podobnym stanie może on korzystać z posiadanej broni, czyli w rezultacie używać jej z narażeniem życia i zdrowia innych osób, a więc w celach sprzecznych z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. Skarżąca swoim postępowaniem dowiodła, że nie jest osobą odpowiedzialną, nie daje zatem rękojmi prawidłowego i bezpiecznego posiadania i korzystania z broni. Broń nie może bowiem stwarzać zagrożenia dla osób trzecich, a zagrożenie takie niewątpliwie występuje w przypadku posługiwania się bronią przez osobę, która ma nad nią ograniczoną kontrolę, znajdując się w stanie nietrzeźwości. Podnoszony przez skarżącą dotychczasowy nienaganny tryb życia nie mógł mieć wobec tego wpływu na decyzje organów Policji.
Odnosząc się do zarzutów skargi dotyczących naruszenia gwarantowanych konstytucyjnie praw obywatelskich Sąd podkreślił, że cofnięcie pozwoleń na broń, gdy względy bezpieczeństwa i porządku publicznego za tym przemawiają nie narusza gwarantowanych konstytucyjnie praw obywatelskich ani też ratyfikowanych przez Polskę aktów prawa międzynarodowego.
W skardze kasacyjnej od tego wyroku skarżąca zarzuciła naruszenie prawa materialnego:
- 1) przez błędną wykładnię art. 15 ust. 1 pkt 6 w zw. z art. 18 ust. 1 pkt 2 ustawy o broni i amunicji polegającą na zastosowaniu przez Sąd I instancji wykładni art. 15 ust. 1 niezgodnej z treścią ustawy o broni o amunicji, a szczególnie art. 15 ust. 1,
- 2) niewłaściwe zastosowanie art. 10 ust. 1 ustawy o broni i amunicji polegające na niewłaściwym zastosowaniu w ramach procesu wykładni art. 15 ust. 1 pkt 6 tego przepisu.
Ponadto zarzuciła naruszenie przepisów postępowania przez:
- 1) naruszenie art. 1 § 1 i 2 "Prawa o ustroju sądów administracyjnych z dnia 30 sierpnia 2002 r. (Dz.U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270)" polegające na naruszeniu art. 1 § 2 i 2 tej ustawy poprzez brak ujawnienia przez Sąd I instancji wszystkich przypadków naruszenia prawa zaskarżonej decyzji,
- 2) naruszenie art.133 § 1 i art. 134 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi polegające na naruszeniu tych przepisów w związku z błędna oceną materiału dowodowego, skutkującą dokonaniem jednostronnej i błędnej oceny materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie,
- 3) naruszenie art. 141 § 4 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, gdyż uzasadnienie wyroku nie zawiera wyjaśnienia sprawy,
- 4) naruszenie "art. 145 § 1 lit. a i c" Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z niezastosowaniem przez Sąd tego przepisu w sytuacji rażącego naruszenia prawa przez organ II instancji,
- 5) naruszenie art. 145 § 1 pkt 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z niezastosowaniem przez Sąd tego przepisu w sytuacji rażącego naruszenia prawa przez organ II instancji.
W związku z powyższym skarżąca wniosła o uchylenie wyroku w całości i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania oraz o zasądzenie kosztów postępowania.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną Komendant Główny Policji wniósł o jej oddalenie, jako pozbawionej uzasadnionych podstaw.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zgodnie z art. 15 § 1 pkt 1 w związku z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), powołanej dalej jako p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje środki odwoławcze od orzeczeń wojewódzkich sądów administracyjnych w granicach ich zaskarżenia. Z urzędu bierze jedynie pod uwagę nieważność postępowania w przypadkach określonych w § 2 art. 183 p.p.s.a.
W rozpoznawanej sprawie nie dostrzeżono okoliczności mogących wskazywać na nieważność postępowania.
Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw.
W pierwszej kolejności należy odnieść się do zarzutów naruszenia przepisów postępowania (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.). Przepisy art. 133 § 1 i art. 134 § 1 p.p.s.a. zdaniem wnoszącej skargę kasacyjną, zostały naruszone przez błędną i jednostronną ocenę materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie. Przy tak sformułowanym zarzucie należy przypomnieć, że skarżąca popełniła przestępstwo z art. 177 § 1 k.k. w zw. z art. 178 § 1 k.k. za co została skazana prawomocnym wyrokiem sądu i jest to fakt bezsporny, wynikający z akt sprawy. Czyn popełniony przez skarżącą, pod wpływem alkoholu, co prawda zgodnie z klasyfikacją kodeksową nie jest zaliczany do przestępstw przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu, jednak skutki jego wywołały u pokrzywdzonego poważne obrażenia ciała i rozstrój zdrowia na okres powyżej 7 dni i jest to wystarczający powód aby zaliczyć czyn ten do przestępstw, o których mowa w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji.
Popełnienie przestępstwa umyślnego pod wpływem alkoholu, którego skutki wywołały określone następstwa w stanie zdrowia innej osoby, w ocenie Sądu (z którą należy się zgodzić), mogą stanowić uzasadnioną obawę, że sprawca takiego przestępstwa może użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. Aby cofnąć pozwolenie na broń wystarczy aby jedna z przesłanek wymienionych w art. 18 ust. 1 ustawy o broni i amunicji była spełniona. Nie podważając stwierdzenia pełnomocnika skarżącej, że w dniu [...] września 2004 r. skarżąca raz jeden w życiu złamała prawo, należy zauważyć, że uczyniła to jednak na tyle skutecznie, iż mogło to stanowić podstawę do cofnięcia pozwolenia na broń. Nie każde rzecz jasna "złamanie prawa" w świetle przepisów ustawy o broni i amunicji, może wywołać takie następstwa.
Zgodnie z art. 11 p.p.s.a. ustalenia wydanego w postępowaniu karnym prawomocnego wyroku skazującego co do popełnienia przestępstwa wiążą sąd administracyjny, co należy rozumieć, że sąd administracyjny jest związany sentencją wyroku karnego skazującego, a nie jego uzasadnieniem.
Błędny jest więc pogląd przedstawiony w skardze kasacyjnej (s. 8), że organy administracji publicznej i sąd administracyjny w tej sprawie powinny wziąć pod uwagę to, że wykonanie orzeczonej kary pozbawienia wolności sąd karny warunkowo zawiesił, czy też nie nałożył na skarżącą innych obowiązków na mocy art. 72 § 1 pkt 5 i 6 k.k. To czym kierował się sąd karny przy orzekaniu kary, nie jest więc wiążące dla organów i sądów administracyjnych orzekających w tej sprawie. Trudno więc mówić o naruszeniu przepisów art. 133 § 1, czy też art. 134 § 1 p.p.s.a. w świetle powyższych rozważań.
Zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. wskazujący na brak wyjaśnienia sprawy w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku jest całkowicie nieuzasadniony, gdyż uzasadnienie to zawiera wszystkie niezbędne elementy określone w ww. przepisie. Argumenty mające uzasadnić ten zarzut, użyte przez autora skargi kasacyjnej, są natury pozaprawnej, z czego można wnosić, że uzasadnienie wyroku jest dobre skoro nie dało się sformułować prawidłowo innych zarzutów. Nie można bowiem poważnie potraktować zarzutów, że w uzasadnieniu wyroku znajdują się cytaty z orzecznictwa, czy też z innych dokumentów, bądź że użyto zwrotu "może być". Każde orzeczenie sądowe podobnie, jak i pisma procesowe piszą i redagują konkretni autorzy, mający swój indywidualny styl pisania i operujący określonym słownictwem zaczerpniętym z języka prawniczego i trudno o to mieć do nich pretensje. Ważne jest aby uzasadnienie wyroku spełniało wymagania ustawowe określone w art. 141 § 4 p.p.s.a. a skarga kasacyjna spełniała wymogi określone w art. 174, 175 i art. 176 p.p.s.a. Autor skargi kasacyjnej koncentrując przesadnie swoją uwagę na stronie redakcyjnej uzasadnienia wyroku i na użytych tam zwrotach i wyrazach, raczył zapomnieć, że o naruszeniu przepisów postępowania w rozumieniu art. 174 pkt 2 p.p.s.a. można mówić jedynie wtedy, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, co należało wykazać.
Sąd I instancji nie naruszył też "art. 145 § 1 lit. a i c" p.p.s.a. bowiem takich przepisów (jednostek redakcyjnych) nie zawiera ta ustawa. Nie można zgodzić się z poglądem, że zaskarżona decyzja została wydana z rażącym naruszeniem prawa przez organ II instancji, co powinno skutkować orzeczeniem Sądu opartym na przepisie art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a., gdyż w skardze kasacyjnej nie wskazano konkretnie, który przepis został naruszony w sposób rażący. Rażące naruszenie prawa jest przesłanką stwierdzenia nieważności decyzji z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., jednak aby orzec taką sankcję należy wskazać, który przepis rażąco narusza prawo. To, że organ II instancji rozpatrzył odwołania wniesione od trzech decyzji i wydał jedną decyzję obejmującą wszystkie trzy sprawy, nie stanowi naruszenia prawa, na co może wskazywać również brzmienie art. 62 k.p.a.
Fakt wydania jednej decyzji, wbrew temu co zarzuca się w skardze kasacyjnej, nie miał wpływu na prawa skarżącej jako strony postępowania, gdyż skarga do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego mogła dotyczyć zaskarżenia decyzji w części dotyczącej cofnięcia pozwolenia na broń palną bojową bądź broń palną myśliwską lub też broń palną sportową, co chyba umknęło uwadze pełnomocnika skarżącej. W niniejszej sprawie takie połączenie trzech spraw w postępowaniu odwoławczym było dopuszczalne i nie naruszało prawa.
Zarzut błędnej wykładni art. 15 ust. 1 pkt 6 w zw. z art. 18 ust. 1 pkt 2 ustawy o broni i amunicji jest nietrafny, gdyż w skardze kasacyjnej nie przedstawiono argumentacji mogącej racjonalnie uzasadnić ten zarzut.
To, że skarżąca popełniła przestępstwo przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji, nie oznacza, że ten rodzaj przestępstwa jest wyłączony z katalogu przestępstw wymienionych w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy, skoro w wyniku tego przestępstwa mogą być pozbawione zdrowia lub życia inne osoby. Redakcja powyższego przepisu wskazuje na to, że nie jest to katalog zamknięty lecz otwarty, przykładowy – przez użycie zwrotu "w szczególności". Tak samo nie jest uzasadnione odwoływanie się do tego, że skarżąca popełniła tylko jeden czyn będący podstawą jednego wyroku, którego wykonanie zawiesił sąd na okres 5 lat. Jednak celowo w skardze kasacyjnej przemilcza się charakter tego przestępstwa (umyślne, pod wpływem alkoholu) i jego skutki dla poszkodowanego.
Dla pełnomocnika skarżącej być może czyn popełniony przez nią i orzeczony w tej sprawie wyrok karny, nie są dostateczną przesłanką pozwalającą na cofnięcie pozwolenia na broń, jednak z żadnych przepisów nie wynika, że takie konsekwencje mogą mieć miejsce dopiero w wyniku popełnienia kilku przestępstw, czy też wydania kilku wyroków karnych.
Również wysokość i rodzaj wymierzonej kary, czy też zawieszenie jej wykonania przez sąd karny, nie stanowią okoliczności łagodzącej, czy też wyłączającej zastosowanie art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji, co sugeruje się w skardze kasacyjnej.
Fakt przestrzegania prawa przez skarżącą i jej zachowanie po zdarzeniu z dnia [...] września 2004 r. były to okoliczności, które mogły mieć wpływ na wymiar kary, jednak nie mogą mieć wpływu na rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie, gdyż są to okoliczności, które powinny być standardem w tego typu sytuacjach.
Należy z całą stanowczością powtórzyć raz jeszcze, że biorąc pod uwagę rodzaj i charakter popełnionego przestępstwa, jego skutki oraz fakt skazania prawomocnym wyrokiem sądu karnego, dawały podstawy do obaw, że skarżąca może użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego w rozumieniu art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji.
Nie można więc w tym przypadku mówić o błędnej wykładni powyższego przepisu. Nie można też zgodzić się z poglądem, że odwołanie się Sądu w uzasadnieniu wyroku do przepisu art. 10 ust. 1 omawianej ustawy, stanowi naruszenie prawa materialnego, polegające na niewłaściwym zastosowaniu tego przepisu i że to miało wpływ na wykładnię art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy.
Skoro żadna z decyzji wydanych przez organ I instancji ani też zaskarżona decyzja II instancji nie były wydane na podstawie art. 10 ust. 1 ustawy o broni i amunicji to i Sąd nie mógł orzekać na podstawie tego przepisu, tym bardziej że dotyczy on wydania pozwolenia na broń, a nie cofnięcia takiego pozwolenia o czym stanowi art. 18 ustawy. Zatem Sąd nie mógł naruszyć przepisu art. 10 ust. 1 ustawy przez niewłaściwe jego zastosowanie, skoro nie orzekał na jego podstawie. Natomiast to, że dokonując wykładni art. 15 ust. 1 pkt 6 Sąd nawiązał do przepisu art. 10 ust. 1 tej samej ustawy, nie jest obłędem ani naruszeniem reguł interpretacyjnych. Nie można bowiem zaprzeczyć, że pomiędzy przepisami zamieszczonymi w jednej ustawie, istnieje pewien związek przyczynowo-skutkowy i że przepisy te powinny być spójne, wzajemnie się uzupełniające, a nie sprzeczne.
W przypadku ubiegania się o wydanie pozwolenia na broń, strona musi wskazać okoliczności uzasadniające wydanie takiego pozwolenia. Natomiast w przypadku cofania pozwolenia na broń musza zaistnieć okoliczności wymienione w art. 18 ustawy. W art. 15 ust. 1 określano przesłanki negatywne, uniemożliwiające wydanie pozwolenia na broń, przy czym niektóre z nich stanowią również przesłanki cofnięcia pozwolenia na broń. Ustawodawca nie określił przesłanek pozytywnych, które wnioskodawca powinien wskazać jako okoliczności uzasadniające wydanie pozwolenia na broń, przez co należy rozumieć brak przesłanek negatywnych wymienionych w art. 15 ust. 1, chociaż nie tylko to jest wystarczające dla uzyskania decyzji pozytywnej.
Błędne oznaczenie ustawy, do przepisów z której odnosi się zarzut zamieszczony w pkt II ppkt 1 skargi kasacyjnej, nie pozwala Sądowi na merytoryczne odniesienie się. Nie wiadomo bowiem, czy autorowi skargi kasacyjnej chodziło tu o przepisy ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269), czy też o ustawę z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270).
Niezależnie jednak od tego, jak można wywnioskować z uzasadnienia skargi kasacyjnej (s. 7), kwestie tam poruszone odnoszące się do wyroku karnego i przesłanek którymi kierował się Sąd Rejonowy w P., nie należą do materii mającej znaczenie w niniejszej sprawie, dotyczącej cofnięcia pozwoleń na broń, wykraczają bowiem poza zakres związania sądu administracyjnego wyrokiem sądu karnego (art. p.p.s.a.).
Biorąc powyższe pod uwagę, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji.