Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnegoz 22 marca 2016 r., sygn. akt II OSK 1809/14

Uzasadnienie

Wyrokiem z dnia 24 kwietnia 2014 r., sygn. akt IV SA/Po 278/14 Wojewódzki Sąd Administracyjny (powoływany dalej jako: WSA) w Poznaniu w sprawie ze skargi M.S. i S.S. na decyzję Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (dalej: WWINB) z dnia [...] września 2011 r. nr [...] w przedmiocie wykonania robót budowlanych, w pkt. 1 uchylił zaskarżoną decyzję w tej części, w jakiej zmieniała ona termin wykonania nałożonych obowiązków oraz w części w jakiej utrzymywała w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego (dalej: PINB) dla miasta Poznania z dnia [...] lipca 2011 r. nr [...] w punkcie 1 oraz uchylił punkt I decyzji PINB dla miasta Poznania z dnia [...] lipca 2011 r. nr [...], w pkt. 2 w pozostałym zakresie oddalił skargę, w pkt. 3 określił, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana, w pkt. 4 zasądził zwrot kosztów postępowania. Wyrok ten zapadł w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy:

Jak wynika z uzasadnienia wyroku IV SA/Po 278/14 postępowanie administracyjne zostało zainicjowane podaniem J.H.-H., które wpłynęło do PINB dla miasta Poznania 3 grudnia 2004 r., które dotyczyło nieprawidłowego funkcjonowania dymowych przewodów kominowych z mieszkań C i D w budynku mieszkalnym wielorodzinnym zlokalizowanym w Poznaniu przy ul. [...]. W postępowaniu dotyczącym powyższego budynku zapadło kilka decyzji administracyjnych, jak i wyroków sądów administracyjnych. Pozostającą w granicach przedmiotowej sprawy sądowoadministracyjnej decyzją z dnia [...] lipca 2011 r., nr [...] PINB dla Miasta Poznania działając na podstawie art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. 2000 r., Nr 98, poz. 1071 ze zm., dalej K.p.a.) oraz art. 66 ust. 1 pkt 1 i 2 oraz ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t.j. Dz. U. 2010 r., Nr 243, poz. 1623 ze zm., dalej uPb) w celu usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości w stanie technicznym budynku mieszkalnego wielorodzinnego, znajdującego się w Poznaniu przy ul. [...] nakazał: w pkt. I Wspólnocie Mieszkaniowej w osobach: E. K.-F., J.M.

F., K. K., D. K., M. P., J. P., J.H.-H., M.S., S.S., M. K., R. K., wykonanie robót budowlanych polegających na obcięciu rur przedłużających dwa kominy dymowe i zaślepieniu wylotów kanałów dymowych za pomocą płyty żelbetowej tzw. "czapki żelbetonowej" w kominach niższej części budynku od strony zachodniej. Organ I instancji zastrzegł, że wyżej wymienione roboty budowlane należy wykonać pod nadzorem osoby posiadającej stosowne uprawnienia budowlane oraz zgodnie z obowiązującymi przepisami i zasadami wiedzy technicznej. W pkt. II ww. decyzji organ I instancji nakazał wyłączenie z użytkowania kominków usytuowanych w lokalach nr [...] i [...], znajdujących się w budynku mieszkalnym wielorodzinnym przy ulicy [...]A-D w Poznaniu, jako kominki opalane paliwem stałym oraz wyłączenie z użytkowania – jako przewody dymowe − przewodów do nich podłączonych. W pkt. III PINB dla miasta Poznania określił termin wykonania obowiązków wymienionych w pkt. I decyzji do 30 września 2011 r., nadając jednocześnie obowiązkowi określonemu w jej pkt. II rygor natychmiastowej wykonalności na podstawie art. 108 § 1 K.p.a.

W uzasadnieniu swego rozstrzygnięcia organ I instancji wskazał, że powyższy budynek został zrealizowany zgodnie z projektem budowlanym zatwierdzonym decyzją o pozwoleniu na budowę Prezydenta Miasta Poznania z dnia [...] marca 2002 r., nr [...], znak [...]. Budynek mieszkalny wielorodzinny przy ul. [...] w Poznaniu został zaprojektowany w ten sposób, że jedno mieszkanie − nr [...], którego właścicielem jest wnioskodawczyni, zlokalizowane zostało na poziomie dachu pozostałych mieszkań (II piętro), w sąsiedztwie grup kominowych. W dwóch lokalach mieszkalnych − nr[...] i[...] − znajdujących się na parterze oraz I piętrze budynku, użytkowane są kominki, a wyloty przewodów kominowych odprowadzających dym z ww. mieszkań zlokalizowane są za tarasem mieszkania nr 86B/3 (którego właścicielem jest wnioskodawczyni – J.H.-H.), niemal na wprost okien i drzwi tego mieszkania. Przedsiębiorstwo Inżynieryjne [...] Sp. z o.o. (Inwestor) wykonało na zlecenie przyszłych właścicieli mieszkań nr[...] i[...] odstępstwa od zatwierdzonego projektu budowlanego przez wymurowanie dwóch przewodów kominowych, których wyloty znajdują się na wysokości okien i drzwi balkonowych, usytuowanego na ostatniej kondygnacji mieszkania wnioskodawczyni – J.H.-H., i zlokalizowanych od tych elementów w odległości 8,4 m.

Roboty polegające na wykonaniu kominów oraz zamontowaniu wkładów kominowych nie były objęte zatwierdzonym projektem budowlanym, gdyż zatwierdzony w pozwoleniu na budowę projekt budowlany budynku przy ul. [...] w Poznaniu przewidywał ogrzewanie przy pomocy indywidualnych kotłów gazowych zamontowanych w poszczególnych lokalach mieszkalnych. Tymczasem właściciele mieszkań nr[...] i[...], wykonali w nich alternatywne, samodzielne źródło ogrzewania, przez użytkowanie dodatkowych urządzeń grzewczych. Organ I instancji podzielił ustalenia zawarte w opinii dr inż. M. K., sporządzonej na zlecenie wnioskodawczyni, a dotyczącej nieprawidłowości dotyczących odprowadzania spalin z kominów. Uznano, że użytkowanie kominków w lokalach nr[...] i[...] prowadzi do zanieczyszczenia mieszkania wnioskodawczyni spalinami, wypełniając dyspozycję art. 61 pkt 1 i 2 uPb, nie jest ponadto zgodne z warunkami technicznymi dotyczącymi użytkowania przewodów i kanałów dymowych, spalinowych i wentylacyjnych.

S.S., kwestionując powyższą decyzję, wniósł odwołanie domagając się jej uchylenia. Odwołujący podkreślił, że powyższa decyzja narusza jego interes jako właściciela mieszkania położonego przy ul. [...] oraz współwłaściciela budynku, a organ nie uzasadnił dlaczego zastosował wskazane w podstawie prawnej przepisy. Nadto podkreślił, że uzyskano pozwolenie na użytkowanie przedmiotowego budynku, a właściwe organy nie znalazły podstaw do stwierdzenia nieważności tej decyzji.

Rozpoznając powyższe odwołanie WWINB decyzją z dnia [...] września 2011 r. uchylił zaskarżoną decyzję w części określającej termin wykonania obowiązku w jej pkt III i w tym zakresie orzekł wskazując nowy termin wykonania obowiązków do dnia 31 października 2011 r. z utrzymaniem rygoru natychmiastowej wykonalności co do pkt II, w pozostałym zakresie utrzymując w mocy zaskarżoną decyzję. W podstawie prawnej tej decyzji powołano się na przepisy art. 104 § 1 i § 2, art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a. oraz art. 66 ust. 1 pkt 1 i 2 oraz ust. 2 uPb.

W ocenie WWINB zadymianie lokalu mieszkalnego przeznaczonego na pobyt ludzi stanowi zagrożenie dla ich zdrowia, a nawet życia, organy nadzoru budowlanego stwierdzając powyższe zagrożenia, zgodnie z art. 66 ust. 1 pkt 1 i 2 uPb zobowiązane są do nakazania w drodze decyzji usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości, określając termin wykonania tego obowiązku.

Odnosząc się do zarzutów odwołującego WWINB uznał je za niezasadne. Wyeksponowano, że ogrzewanie mieszkań[...] i[...] kominkami ma charakter alternatywny. Przywołując przepisy techniczne odnośnie sposobu odprowadzania spalin i wymogi, jakim muszą odpowiadać kominy odprowadzające dym, organ odwoławczy wywodził, że z uwagi na naruszenie § 19 ust. 1 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 16 sierpnia 1999 r. w sprawie warunków technicznych użytkowania budynków mieszkalnych, a także naruszenia art. 62 ust. 1 i art. 5 ust. 2 uPb – nakaz zaślepienia przewodów dymowych znajduje uzasadnienie w przepisach prawa. Nie zamyka to Wspólnocie Mieszkaniowej możliwości uzyskania rozstrzygnięć w przedmiocie nadbudowy przewodów dymowych.

M. S. i S.S. wnieśli skargę na ww. decyzję WWINB do WSA w Poznaniu domagając się uchylenia decyzji organów I i II instancji. Skarżący zwrócili uwagę, że uzasadnienie decyzji organów obu instancji nie przekonuje, dlaczego w sprawie znalazły zastosowanie przepisy art. 66 ust. 1 uPb oraz art. 108 K.p.a. Podkreślono, że inwestor uzyskał pozwolenie na użytkowanie budynku, a sam kominek jest urządzeniem budowlanym, na które nie potrzeba uzyskania pozwolenia na budowę.

WWINB w odpowiedzi na skargę wniósł o oddalenie skargi podtrzymując swą dotychczasową argumentację.

WSA w Poznaniu wyrokiem z dnia 8 marca 2012 r. wydanym w sprawie o sygn. IV SA/Po 1207/11 stwierdził, że skarga częściowo zasługiwała na uwzględnienie. Sąd przedstawił przebieg postępowania i wskazał, że PINB dla miasta Poznania kolejno w decyzjach z dnia 16 grudnia 2009 r. oraz z dnia 21 grudnia 2010 r. nakazywał wykonanie robót budowlanych polegających na wykonaniu przedłużeń kanałów dymowych. Wymienione decyzje były jednak uchylane w całości przez WWINB, a sprawa była przekazywana organowi I instancji do ponownego rozpoznania, co nie sprzyjało szybkości prowadzonego postępowania oraz nie budziło zaufania obywateli co do sprawności działania organów administracji.

Sąd ten uznał, że organy administracji publicznej przy wydawaniu zaskarżonych decyzji uchybiły w pierwszym rzędzie w sposób istotny przepisowi art. 8 K.p.a. Wskazano dalej w powyższym wyroku, że WSA w Poznaniu w wyroku z dnia 10 maja 2007 r. sygn. akt. II SA/Po 133/07 przesądził, iż ww. urządzenia budowlane nie były objęte zatwierdzonym decyzją udzielającą pozwolenie na budowę projektem budowlanym, nie były również przedmiotem oceny w postępowaniu udzielającym pozwolenia na użytkowanie budynku i wskazał w tym zakresie na art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. − Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej: Ppsa).

Stwierdzono dalej w wyroku IV SA/Po 1207/11, że nie można na podstawie art. 66 uPb nakazywać wykonania robót budowlanych mających na celu doprowadzenie obiektu budowlanego do stanu zgodnego z prawem, gdyż sytuacja taka odpowiada regulacji zawartej w art. 51 ust. 1 pkt 2 i 3 uPb.

Podsumowując sąd ten wskazał, że w pkt. 1 wyroku, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c Ppsa, uchylił zaskarżoną decyzję organu odwoławczego w tej części, w jakiej zmienia termin wykonania nałożonych obowiązków oraz utrzymał w mocy decyzję PINB z dnia 1 lipca 2011 r. w pkt.

1. W pkt. 2 powyższego wyroku sąd wojewódzki, działając na podstawie art. 151 Ppsa, oddalił w pozostałym zakresie skargę uznając, że w obecnym stanie faktycznym sprawy, z uwagi na zagrożenie dla życia i zdrowia wnioskodawczyni zasadnym pozostaje wyłączenie z użytkowania ww. kominków. W pkt. 3 wyroku tenże sąd, działając na podstawie art. 152 Ppsa, określił, że zaskarżona decyzja w części uchylonej nie może zostać wykonana.

W wyniku skargi kasacyjnej wniesionej przez WWINB, Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 15 stycznia 2014 r., sygn. akt II OSK 1610/12 uchylił wyrok IV SA/Po 1207/11 i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania przez WSA w Poznaniu. Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że zasadny był zarzut skargi kasacyjnej dotyczący naruszenia art. 174 pkt 2 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 (ab initio) lit. a i c oraz art. 151 Ppsa, a polegający na niepoprawnym i niezrozumiałym sformułowaniu sentencji wyroku.

Podkreślono, że zaskarżony skargą kasacyjną wyrok jest sprzeczny z art. 145 § 1 Ppsa, albowiem sformułowano pkt 1 sentencji wyroku w sposób, który wykracza poza rozwiązania przewidziane w tym przepisie. Mianowicie posłużono się sformułowaniem, zgodnie z którym sąd I instancji "uchylił zaskarżoną decyzję w tej części, w jakiej zmienia termin wykonania nałożonych obowiązków oraz utrzymuje w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla Miasta Poznania z dnia [...] lipca 2011 r. nr [...] w pkt. 1". NSA wywiódł, że sąd administracyjny nie może orzekać o "utrzymaniu w mocy" decyzji zarówno w całości jak i w części i to zarówno co do decyzji organu II instancji jak i decyzji organu I instancji. Wskazane wyżej naruszenia prawa zawarte w wyroku sądu I instancji, spowodowały w ocenie sądu kasacyjnego konieczność uchylenia tego wyroku. Podkreślono, że wobec charakteru tych naruszeń, które powodują, że nie można ustalić jakie jest stanowisko sądu I instancji w rozpoznawanej sprawie, przedwczesnym byłoby zajęcie stanowiska, co do pozostałych podnoszonych w skardze kasacyjnej zarzutów.

Ponownie rozpoznając skargę M.S. i S.S. WSA w Poznaniu wyrokiem IV SA/Po 278/14 uznał, że jest ona częściowo usprawiedliwiona.

W motywach wyroku zgadzając się z prezentowanym przez organy nadzoru budowlanego stanowiskiem, że zawiewanie na okna lokalu wnioskodawczyni dymu z przewodów kominowych odprowadzających spaliny z kominków mieszkań nr[...] i[...] w oczywisty sposób stanowi zagrożenie dla zdrowia i życia, sąd wojewódzki uznał, iż wystarczającym na obecnym etapie jest zastosowanie w trybie art. 66 uPb środka zabezpieczającego w postaci wyłączenia tych kominków z eksploatacji. Uzasadnia to – zdaniem tegoż sądu − uchylenie decyzji organów I i II instancji w części nakazującej wykonanie robót budowlanych polegających na obcięciu rur przedłużających dwa kominy dymowe i zaślepieniu wylotów kanałów dymowych za pomocą płyty żelbetowej tzw. "czapki żelbetonowej" w kominach niższej części budynku od strony zachodniej.

Sąd wojewódzki uznał ponadto, że nawet stwierdzenie odstępstw od projektu budowlanego i wykonanie przewodów dymowych z kominków, nie uzasadniało wydania na podstawie art. 66 uPb decyzji nakazującej faktyczną likwidację kominów, bez oceny możliwości ich legalizacji. Przywołano w tym aspekcie wyrok NSA z 15 lipca 2010 r., II OSK 1196/09.

Sąd I instancji uznał, że nie została załatwiona kwestia legalności samych kominów i wybudowanych kominków stanowiących dodatkowe urządzenia grzewcze, o której wypowiedział się m.in. tenże sąd w wyroku sygn. akt II SA/Po 133/07. Organy nadzoru budowlanego nadal nie wypowiedziały się w ostateczny sposób co do opinii kominiarskich K. K. i J. K. zalecających podwyższenie przewodów kominowych dymowych. Ponadto organy administracyjne nadal nie wyjaśniły, czy zastosowane przy realizacji robót rozwiązania techniczne oraz wyroby budowlane zapewniają bezpieczeństwo budynku (konstrukcji, pożarowe, inne). W powyższym zakresie nie wykonano więc nadal zaleceń zawartych w wyroku tegoż sądu z dnia 10 maja 2007 r. sygn. akt II SA/Po 133/07.

W ocenie sądu I instancji oznacza to więc, że oddalenie skargi w zakresie w jakim zaskarżonymi decyzjami, na podstawie art. 66 ust. 1 pkt 1 i 2 uPb, nałożono obowiązek wyłączenia kominków z eksploatacji nie kończy formalnie postępowania w sprawie legalności samych przewodów kominowych, kominów i kominków stanowiących dodatkowe ogrzewanie w mieszkaniach, w których je wybudowano.

Za nie mający znaczenia uznano zarzut pozbawienia skarżących prawa do czynnego udziału w postępowaniu poprzez brak możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów.

W skardze kasacyjnej WWINB, reprezentowany przez pełnomocnika, zaskarżył ww. wyrok w całości i temuż orzeczeniu zarzucił:

1. I. naruszenie przepisu postępowania, przy czym uchybienie to miało istotny wpływ na wynik sprawy:

art. 174 pkt 2 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 (ab initio) lit. a i c i art. 151 Ppsa polegające na niedokładnym sformułowaniu pkt 1 sentencji wyroku, który doprowadził do pozostawienia w mocy zdania pierwszego punktu III "sentencji" decyzji PINB Nr [...] z [...] lipca 2011 r. (znak: [...]), tj. "Określam termin wykonania obowiązków wymienionych w pkt. I sentencji niniejszej decyzji do dnia 30 września 2011 r.", choć ze sformułowania przez sąd I instancji pkt 1 sentencji wyroku wynika, że sąd uchylił cały pkt I decyzji PINB dla miasta Poznania oraz tę część decyzji organu odwoławczego, która utrzymywała w mocy pkt I decyzji organu I instancji;

art. 174 pkt 2 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 (ab initio) lit. a i c i art. 152 Ppsa polegające na niepoprawnym sformułowaniu pkt 3 sentencji wyroku, który "określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana", podczas gdy zaskarżona decyzja nie może zostać wykonana jedynie w części uwzględniającej skargę, a nie jak to orzekł sąd także w zakresie oddalonym, tj. wyłączenia z użytkowania kominków w lokalach nr[...] i[...] w budynku wielorodzinnym przy ul. [...]w Poznaniu i przewodów dymowych, do których te kominki są podłączone; innymi słowy sąd wojewódzki zezwolił na użytkowanie kominków i przewodów dymowych przez cały okres, w którym wyrok I instancji nie stanie się prawomocny;

art. 174 pkt 2, art. 145 § 1 pkt 1 lit. c Ppsa w zw. z art. 153 Ppsa poprzez bezpodstawny zarzut niezastosowania się organów nadzoru budowlanego do wskazań, co do dalszego postępowania, zawartych w wyroku WSA w Poznaniu z dnia 10 maja 2007 r. o sygn. akt II SA/Po 133/07;

1. 4. art. 174 pkt 2, art. 145 § 1 pkt 1 lit. c Ppsa w zw. z art. 141 § 4 Ppsa poprzez sformułowanie części uzasadnienia wyroku na stronach 11 i 12, dotyczącego potencjalnego obowiązku legalizacyjnego przewodów kominowych po stronie nadzoru budowlanego: "(...) nałożony obowiązek wyłączenia kominków z eksploatacji nie kończy formalnie postępowania w sprawie legalności samych przewodów kominowych, kominów i kominków stanowiących dodatkowe ogrzewanie w mieszkaniach, w których je wybudowano", bez wskazania organom nadzoru budowlanego przepisów prawnych do dalszego działania i bez rozwinięcia przez sąd przemyśleń prawnych w oparciu o konkretny przepis prawa, a więc w sposób nie odpowiadający wymaganiom zawartym w art. 141 § 4 Ppsa, tj., że "Uzasadnienie wyroku powinno zawierać (...) podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. (...)",
2. 5. art. 174 pkt 2, art. 145 § 1 pkt 1 lit. c Ppsa w zw. z art. 206 Ppsa i § 2 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, poz. 2193 ze zm., dalej rozp. RM z 2003) poprzez nieprawidłowe zasądzenie zwrotu kosztów sądowych na rzecz skarżących, polegające na pełnym zasądzeniu na ich rzecz kosztów, mimo iż skarga została przez sąd wojewódzki uwzględniona w części;
3. II. naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy: art. 174 pkt 1 Ppsa, art. 145 § 1 pkt 1 lit. a Ppsa poprzez:

1. 1. błędną wykładnię prawa materialnego polegającą na mylnym rozumieniu treści art. 66 ust. 1 pkt 1 i 2 oraz ust. 2 uPb (według stanu prawnego na dzień wydania decyzji nadzoru budowlanego − Dz. U. z 2010 r. Nr 243, poz. 1623 ze zm.) poprzez przyjęcie, że jest prawnie dopuszczalne wydanie w oparciu o przywołany przepis decyzji administracyjnej zakazującej użytkowania części obiektu budowlanego bez nakazania w wyznaczonym terminie usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości w tej części budynku,
2. 2. niewłaściwe zastosowanie prawa materialnego polegające na wadliwym uznaniu, że ustalony w sprawie stan faktyczny winien zostać przez nadzór budowlany zakończony "(...) w sprawie legalności samych przewodów kominowych (...)" − s. 12.

Wnoszący skargę kasacyjną z ostrożności procesowej zaznacza, że nie użył powyżej precyzyjnej podstawy prawnej z Prawa budowlanego, a uczynił to dlatego, że tak sformułował zacytowane pod adresem organu zarzuty sąd na stronach 11 i 12 uzasadnienia wyroku, co tym samym zwalnia wnoszącego skargę kasacyjną od doszukiwania się co miał na myśli sąd, ewentualnie do nadawania im szczegółowej treści tam, gdzie sąd jej w takim rozmiarze nie nadał.

Wskazując na powyższe zarzuty skarżący kasacyjnie organ wnosi o uchylenie wyroku IV SA/Po 278/14 w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przy uwzględnieniu kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa prawnego wg norm przepisanych. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej rozwinięto sformułowane w niej podstawy kasacyjne.

WWINB podnosi, że zgodnie z art. 206 Ppsa sąd mógł zasądzić tylko część kosztów, skoro uwzględnił skargę częściowo, w każdym razie winien wyjaśnić, dlaczego tego nie uczynił.

Sąd wojewódzki orzekając w sposób określony w sentencji swego wyroku orzekł o pozostawieniu w obrocie prawnym punktu II decyzji PINB dla Miasta Poznania i zdania drugiego z punktu III decyzji tego organu, oraz decyzji organu II instancji utrzymującej w mocy to rozstrzygnięcie. W tej sytuacji pozostawienie w obrocie prawnym zdania pierwszego z punktu III decyzji PINB dla Miasta Poznania jest bezprzedmiotowe.

Zgodnie z art. 152 Ppsa nie wykonuje się decyzji w razie uwzględnienia skargi do chwili uprawomocnienia się wyroku sądu I instancji. Skoro skargę uwzględniono w części, w ocenie WWINB należało to z kolei zdyskontować w klauzuli ochrony tymczasowej stosowanej na podstawie ww. przepisu.

Eksponując obowiązki Wspólnoty Mieszkaniowej za właściwy stan techniczny obiektu budowlanego, skarżący kasacyjnie organ wywodzi, że w przypadku nie wykazania się inicjatywą w rozwiązaniu problemu zadymiania jednego z mieszkań, logiczne ma być nakazanie przez organ nadzoru budowlanego wykonania konkretnych zadań, ściśle związanych z utrzymaniem obiektu w należytym stanie. Cytując liczne orzeczenia sądów administracyjnych stwierdzono, że w ich świetle uzasadnione jest stwierdzenie, iż art. 66 uPb nie określa precyzyjnie sposobu nakazania usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości. Wskazano dalej, że obiekt budowlany może zagrażać życiu lub zdrowiu ludzi mimo tego, że nie jest w nieodpowiednim stanie technicznym. Podzielając ustalenia faktyczne zawarte w decyzji organu I instancji, jak i w zaskarżonej decyzji dokonano rekapitulacji faktów, jakie w sprawie zaistniały. Podniesiono, że budynek wielorodzinny położony w Poznaniu przy ul. [...] został wybudowany w oparciu o pozwolenie na budowę z jednym nieistotnym odstępstwem, tj. dwoma przewodami dymowymi dla dwóch wkładów kominkowych oraz uzyskano pozwolenie na jego użytkowanie.

Niesporne jest, że kominki podłączono do przewodów dymowych w sposób poprawny, urządzenia te nie zagrażają nośności stropów. Na okoliczność wykonania tych urządzeń sporządzono cztery opinie kominiarskie oraz jedną opinię techniczną autorstwa dra inż. M. K.. W opinii tej wskazano rozwiązania, pozwalające na likwidację lub ograniczenie zawiewania dymu i spalin do lokalu J.H.-H., polegające na podwyższeniu wszystkich kominów lub nadbudowę samych wkładów ze stali kwasoodpornej. Nadbudowy tej nie może nakazać jednak organ nadzoru budowlanego, sam zaś projekt budowlany winien zostać zatwierdzony odrębną decyzją organu administracji architektoniczno-budowlanej.

Prowadzenie postępowania w trybie art. 66 ust. 1 pkt 1 i 2 uPb skutkuje nakazem usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości, organ nadzoru budowlanego fakultatywnie może zakazać użytkowania obiektu budowlanego do czasu usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości. Organy zawarły w decyzjach oba elementy, tymczasem sąd wojewódzki wbrew art. 66 ust. 1 pkt 1 i 2 uPb zlikwidował z obu decyzji element obligatoryjny, pozostawiając tylko element fakultatywny. Ten zabieg uczynić miał decyzje niewykonalnymi. Sam zakaz użytkowania kominków i wkładów kominowych umożliwiać ma dalsze korzystanie z tych urządzeń. Zaczopowanie kominów jest stosunkowo proste, uwalnia organy od uwikłania w spory sąsiedzkie, a właścicieli lokali, w których są kominki nie pozbawia całkowicie źródeł ogrzewania, skoro wyposażone są w ogrzewanie gazowe.

Skoro stan faktyczny w sprawie ustalony został jednoznacznie, to prawnie niedopuszczalne było formułowanie przez sąd wojewódzki ogólnikowych twierdzeń, iż sprawa powinna zostać przez nadzór budowlany zakończona w jakimś innym bliżej nieokreślonym trybie. Jest to sprzeczne z jednolitym stanowiskiem judykatury, że pozwolenia na użytkowanie kończy postępowanie w odniesieniu do obiektów wybudowanych zgodnie z projektem lub ze zmianami nieistotnymi. Sąd I instancji wskazał ponadto, jaki tryb działania organów miał na myśli, jeśli to byłoby postępowanie naprawcze wprowadzone na podstawie art. 50-51 uPb, to również w świetle dorobku judykatury byłoby to niedopuszczalne, skoro nie doszło do wyeliminowania z obrotu pozwolenia na użytkowanie obiektu.

Organy nadzoru uwzględnić miały w swych decyzjach opinie kominiarskie, o których mowa w wyroku II SA/Po 133/07, co sprawia, że trafny ma być zarzut ujęty w pkt. I.3. skargi kasacyjnej.

Skarżący wnieśli o nieobciążanie ich kosztami postępowania kasacyjnego.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje

W myśl art. 174 Ppsa, skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie, 2) naruszenie przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Naczelny Sąd Administracyjny związany jest podstawami skargi kasacyjnej, bowiem według art. 183 § 1 Ppsa rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod uwagę jedynie nieważność postępowania. Przytoczenie podstaw kasacyjnych, rozumiane jako wskazanie przepisów, które - zdaniem wnoszącego skargę kasacyjną - zostały naruszone przez wojewódzki sąd administracyjny, nakłada na Naczelny Sąd Administracyjny, stosownie do art. 174 pkt 1 i 2 oraz art. 183 § 1 Ppsa, obowiązek odniesienia się do wszystkich zarzutów przytoczonych w podstawach kasacyjnych (por. uchwała NSA z dnia 26 października 2009 r., I OPS 10/09, opubl. ONSAiwsa z 2010 r., nr 1, poz. 1).

W niniejszej sprawie żadnej z wymienionych w art. 183 § 2 Ppsa przesłanek nieważności postępowania Sąd się nie dopatrzył, wobec czego kontrola ograniczyć się musiała wyłącznie do zbadania zawartych w skardze kasacyjnej zarzutów.

Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego skarga kasacyjna nie jest pozbawiona usprawiedliwionych podstaw.

A. Nie jest usprawiedliwiony wskazany w podstawie I. 5 skargi kasacyjnej zarzut naruszenia przepisu art. 174 pkt 2, art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 206 Ppsa i § 2 ust. 1 pkt 3 rozp. RM z 2003 rozumiany w ten sposób, że sąd wojewódzki nieprawidłowo zasądził na rzecz skarżących koszty postępowania sądowego w całości, mimo iż skargę ich uwzględnił tylko w części. Gdy idzie o wskazany w petitum skargi kasacyjnej przepis § 2 ust. 1 pkt 3 rozp. RM z 2003, to określa on wyłącznie, że "Wpis stały bez względu na przedmiot zaskarżonego aktu lub czynności wynosi w sprawach skarg na akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej - 300 zł". Oczywiste jest, że w przedmiotowej sprawie przedmiotem skargi nie były tego rodzaju akty. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej (s.

4) jej autor z kolei przywołuje § 2 ust. 3 pkt 1 rozp. RM z 2003 skoro stwierdził, że wpis od skargi wynosi 500 zł, a cyt. przepis istotnie stanowi, że wpis stały w sprawach skarg, nieobjętych wpisem stosunkowym, z zakresu budownictwa i architektury wynosi wskazaną kwotę. Niezależnie od źródła rozbieżności między wskazaniem w podstawie kasacyjnej i jej uzasadnieniu mającego być naruszonym oznaczonego przepisu rozp. RM, a w szczególności iż wynikała ona z omyłki autora skargi kasacyjnej, to przepis określający wysokość wpisu od skargi kasacyjnej, z punktu widzenia sposobu sformułowania zarzutu skargi kasacyjnej, w istocie nie ma znaczenia. Z tych samych względów chybione jest upatrywanie w tym aspekcie naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c Ppsa, który stanowi wyłącznie o podstawie do uchylenia zaskarżonej decyzji przez sąd wojewódzki, jeśli ten dopatrzy się naruszenia przepisów o postępowaniu, innym niż dające podstawę do wznowienia postępowania, które to naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Nie jest trafny zarzut naruszenia art. 206 Ppsa, wedle którego (w brzmieniu obowiązującym w dacie orzekania przez sąd wojewódzki) "W razie częściowego uwzględnienia skargi sąd może w uzasadnionych przypadkach zasądzić na rzecz skarżącego od organu tylko część kosztów, w szczególności jeżeli skarga została uwzględniona w części niewspółmiernej w stosunku do wartości przedmiotu sporu ustalonej w celu pobrania wpisu". Cyt. przepis ma charakter wyjątku od regulacji zawartej w art. 200 Ppsa, zgodnie z którym w razie uwzględnienia skargi przez sąd I instancji przysługuje skarżącemu od organu, który wydał zaskarżony akt lub podjął zaskarżoną czynność albo dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania, zwrot kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw. Pod tym z kolei pojęciem niewątpliwie rozumie się m. in. poniesione przez stronę koszty sądowe (art. 205 § 1 Ppsa), do nich zaś zaliczyć trzeba wpis od skargi (art. 212 § 1 w zw. z art. 211 Ppsa).

Skoro zatem WSA w Poznaniu uwzględnił skargę uchylając zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji w oznaczonej części, to stosował co do reguły przepis art. 200 Ppsa. Dopuszczalność miarkowania zasądzonych od organu kosztów w razie częściowego uwzględnienia skargi pozostawiona jest uznaniu sądu I instancji, skoro zgodnie z art. 206 Ppsa może on to uczynić, nadto jeżeli dochodzi do przekonania, że zachodzi tzw. uzasadniony przypadek. Wbrew zatem wywodowi zawartemu w skardze kasacyjnej, sąd wojewódzki nie miał obowiązku "wyjaśnienia" dlaczego ze swego uprawnienia nie skorzystał. W judykaturze wskazuje się w kontekście konstrukcji art. 206 Ppsa, że intencją ustawodawcy było pozostawienie do uznania sądu, czy stosować ten przepis oraz w jakiej części należy zasądzić na rzecz strony skarżącej zwrot kosztów postępowania w przypadku uwzględnienia jej skargi (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 11 grudnia 2008 r., II OZ 1288/08, CBOSA.nsa.gov.pl).

Odmienna sytuacja zachodziłaby, gdyby sąd wojewódzki zechciał skorzystać z konstrukcji miarkowania kosztów, wówczas niewątpliwie powinien wskazać powody, dla których przypadek ten uznał za "uzasadniony".

B. Za trafny uznać z kolei należy zarzut naruszenia art. 174 pkt 2 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c oraz art. 151 Ppsa, gdy idzie o sposób sformułowania pkt 1 sentencji zaskarżonego wyroku. Zasadnie wskazuje się w skardze kasacyjnej, że sposób skonstruowania sentencji zaskarżonego wyroku w jej pkt 1, a także w następstwie jej pkt 2 (oddalenia skargi "w pozostałym zakresie"), oznaczał w konsekwencji pozostawienie w obrocie prawnym decyzji PINB dla miasta Poznania w pkt. III rozstrzygnięcia także w tej jej części, w której organ ten orzekł: "Określam termin wykonania obowiązków wymienionych w pkt. I sentencji niniejszej decyzji do 30 września 2011 roku". Tymczasem, skoro sąd wojewódzki, co dla skarżącego kasacyjnie organu i orzekającego Sądu nie budzi wątpliwości, uchylił tę część decyzji organu I instancji, w której nałożono powyższe obowiązki, to bezprzedmiotowe byłoby pozostawienie takiego rozstrzygnięcia (pkt III ab initio), które w istocie miałoby pusty desygnat.

Taki stan rodziłby ponadto istotne wątpliwości i słusznie przyjąć wypadnie, że mógłby być przyczyną dalszych sporów między stronami postępowania administracyjnego odnośnie rozumienia kształtu pozostawionego w obrocie prawnym części rozstrzygnięcia PINB dla Miasta Poznania.

Rolą sądu administracyjnego jest takie dokonanie kontroli przedmiotu skargi oraz takie sformułowanie sentencji wydanego przez siebie wyroku, które prowadzić będzie w efekcie do stanu praworządnego, a przy tym pozwalającego na uzyskaniu pewności co do prawa. Niezależnie od tej uwagi dostrzec trzeba, że w zaskarżonym wyroku posłużono się sformułowaniem dotyczącym liczb tzw. "arabskich", podczas, gdy w decyzji organu I instancji posłużono się oznaczeniem z wykorzystaniem liczb tzw. "rzymskich". Ta niedokładność nie miała istotnego znaczenia, choć do skrupulatnego sformułowania sentencji wyroku w przedmiotowej sprawie przekonywałby fakt uchylenia przez Naczelny Sąd Administracyjny uprzednio wydanego przez WSA w Poznaniu wyroku IV SA/Po 1207/11, gdzie zasadniczym powodem była właśnie wadliwość sentencji powyższego wyroku.

Na marginesie tych uwag wypadnie także zauważyć, że tak orzekający w sprawie sąd a quo, jak i organy obu instancji w sposób nieuprawniony posługują się terminem "sentencja decyzji". W języku prawnym nie występuje taki składnik decyzji, jak jej "sentencja", wśród składników decyzji art. 107 § 1 K.p.a. prawodawca wymienia natomiast "rozstrzygnięcie". Żaden z przepisów Kodeksu nie posługuje się takim określeniem w odniesieniu do składnika decyzji. Sentencja to element wyroku, na co wskazuje chociażby art. 138 Ppsa.

C. Uzasadniony jest także zarzut naruszenia przepisu art. 174 pkt 2 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c oraz art. 152 Ppsa. Ten ostatni przepis w dacie orzekania przez sąd wojewódzki stanowił, że "W razie uwzględnienia skargi sąd w wyroku określa, czy i w jakim zakresie zaskarżony akt lub czynność nie mogą być wykonane. Rozstrzygnięcie to traci moc z chwilą uprawomocnienia się wyroku". Sensem stosowania takiej konstrukcji jest to, aby nieprawomocnie usunięty z obrotu prawnego akt, nie wywoływał kolejnych następstw, skoro został uznany przez sąd I instancji za sprzeczny z prawem. Opowiedzieć należy się za taką wykładnią cyt. przepisu, zgodnie z którą sąd I instancji może (ale nie musi) w wyroku uwzględniającym skargę zadecydować, czy akt pozbawiony jego wyrokiem mocy wiążącej ma obowiązywać w okresie, kiedy wyrok ten nie jest prawomocny (por. uwagi T. Wosia, w: T. Woś (red.), H. Knysiak-Molczyk.

M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, Warszawa 2009, s. 617). Sąd administracyjny uwzględniając charakter zaskarżonego, a następnie wyeliminowanego z obrotu aktu winien zatem rozważyć, czy zachodzi w ogóle potrzeba opatrzenia wyroku klauzulą z art. 152 Ppsa (skoro cyt. przepis posługuje się sformułowaniem "... sąd w wyroku określa, czy..."), nadto w jakiej części klauzula powyższa ma odnosić się do usuniętego z obrotu aktu (skoro cyt. przepis posługuje się sformułowaniem "...i w jakim zakresie..."). Trafnie przeto skarżący kasacyjnie organ wywodzi, że skoro sąd wojewódzki tylko w oznaczonej części uchylił zaskarżoną i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, tj. w odniesieniu do nakazu wykonania oznaczonych robót budowlanych, w pozostałym zaś oddalił, to klauzulą ochrony tymczasowej z art. 152 Ppsa można było opatrzyć tylko część wyroku w jego pkt. 1 sentencji.

W wyroku WSA w Poznaniu dostrzegalna jest w tym aspekcie oznaczona sprzeczność i niepewność co do stanu prawnego sprawy administracyjnej, albowiem w pkt. 3 sentencji wyroku sąd ten określił, że "zaskarżona decyzja nie może być wykonana", zaś w końcowej części uzasadnienia stwierdzono (nawet to wytłuszczając), że "zaskarżona decyzja w części uchylonej nie może zostać wykonana". Istnieje przeto rozziew pomiędzy sentencją wyroku w pkt. 3, a jego uzasadnieniem.

D. Rozpoznanie dalszych zarzutów naruszenia przepisów postępowania należy poprzedzić ustosunkowaniem się do zarzutu naruszenia przepisu prawa materialnego, sformułowanego w pkt. II. 1 skargi kasacyjnej, albowiem w ocenie Sądu dotyka on istoty rozpoznawanej sprawy.

Sąd wojewódzki uchylając zaskarżoną i poprzedzającą ją decyzję PINB dla Miasta Poznania w części nakazującej wykonanie robót budowlanych polegających na skróceniu dwóch kominów dymowych i zaślepieniu wylotów tych kanałów dymowych, uznał iż nie ma uzasadnienia dla wydania nakazu wykonania tych robót, sprowadzających się do faktycznej likwidacji kominów, bez oceny możliwości ich legalizacji. Sąd ten uznał zarazem, że wystarczające jest ograniczenie się do zastosowania w trybie art. 66 uPb "środka zabezpieczającego" w postaci wyłączenia kominków z eksploatacji. Stanowiska tego nie podziela Sąd w tym składzie, uznając tym samym za uzasadniony zarzut błędnej wykładni art. 66 ust. 1 pkt 1 i 2 oraz ust. 2 uPb w takim zakresie, w jakim nietrafnie uznano w zaskarżonym wyroku, iż dopuszczalne prawnie jest wydanie decyzji zakazującej użytkowania części obiektu budowlanego bez nakazania w wyznaczonym terminie usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości.

Zgodnie z art. 66 ust. 1 uPb "W przypadku stwierdzenia, że obiekt budowlany: 1) może zagrażać życiu lub zdrowiu ludzi, bezpieczeństwu mienia bądź środowiska albo 2) jest użytkowany w sposób zagrażający życiu lub zdrowiu ludzi, bezpieczeństwu mienia lub środowisku, albo 3) jest w nieodpowiednim stanie technicznym, albo 4) powoduje swym wyglądem oszpecenie otoczenia - właściwy organ nakazuje, w drodze decyzji, usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości, określając termin wykonania tego obowiązku". Z kolei art. 66 ust. 2 uPb określa, że "W decyzji, o której mowa w ust. 1 pkt 1-3, właściwy organ może zakazać użytkowania obiektu budowlanego lub jego części do czasu usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości. Decyzja o zakazie użytkowania obiektu, jeżeli występują okoliczności, o których mowa w ust. 1 pkt 1 i 2, podlega natychmiastowemu wykonaniu i może być ogłoszona ustnie". PINB dla Miasta Poznania wydając nakaz oznaczonych robót w celu usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości powołał się w podstawie prawnej na art. 66 ust. 1 pkt 1 i 2 uPb, uznając że przewody dymowe – kominy od wykonanych poza projektem budowlanym przedmiotowego budynku kominków w dwóch lokalach mieszkalnych (w tym w lokalu skarżących) mogą zagrażać życiu lub zdrowiu ludzi, bezpieczeństwu mienia bądź środowiska albo są użytkowane w sposób zagrażający życiu lub zdrowiu ludzi, bezpieczeństwu mienia lub środowisku.

Dodatkowo w pkt. II decyzji organ I instancji zawarł na podstawie art. 66 ust. 2 uPb nakaz wyłączenia z użytkowania kominków oraz przewodów dymowych. Zasadnie WWINB w skardze kasacyjnej wywodzi, że prowadząc postępowanie w trybie art. 66 uPb obowiązkiem organów, w razie stwierdzenia oznaczonych okoliczności, jest nakazanie usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości, zaś zakaz użytkowania części obiektu budowlanego jest rozstrzygnięciem dodatkowym, fakultatywnym. Wyraźnie wskazuje na to przepis art. 66 ust. 2 uPb ab initio, skoro zakaz podejmowany na tej podstawie ma być elementem decyzji "o której mowa w ust. 1 pkt. 1-3". Innymi słowy, zakazy podejmowane na podstawie art. 66 ust. 2 uPb mają charakter adhezyjny, nie mogą być wydawane bez jednoczesnego orzekania w trybie art. 66 ust. 1 pkt 1-3 uPb.

W judykaturze nie budzi wątpliwości, że przepis art. 66 uPb ma charakter związany. Związany charakter decyzji wydawanej na jego podstawie wynika z tego, że ustalenie przez organ nadzoru budowanego, iż zachodzi któraś z sytuacji wymienionych w art. 66 ust. 1 pkt 1-4 uPb, wymusza na nim wydanie decyzji nakazującej usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 2 września 2014 r., II OSK 3075/13, LEX nr 1572724, z dnia 25 sierpnia 2010 r., II OSK 1328/09, LEX nr 746471). Nie ulega wątpliwości, że istnienie chociażby jednej z alternatywnych przesłanek ujętych dyspozycją art. 66 ust. 1 uPb nakazuje właściwemu organowi wydanie decyzji, wykonanie której ma być usunięcie tego rodzaju nieprawidłowości. Oczywiście zgodzić trzeba się z tym kierunkiem orzeczniczym, przywołanym zresztą w motywach zaskarżonego kasacyjnie wyroku, gdzie wyklucza się, aby decyzja podejmowana w powyższym trybie miała za cel doprowadzenie obiektu budowlanego do stanu zgodnego z prawem, zatem była wydawana w kontekście regulacji zawartej w art. 51 ust. 1 pkt 2 i 3 uPb.

Inne jest ratio legis obu tych rozwiązań. Dla wydania decyzji na podstawie art. 66 ust. 1 i 2 uPb nie ma znaczenia, czy obiekt budowlany (lub jego część) został zrealizowany na podstawie pozwolenia na budowę i zgodnie z jego zakresem, czy też w wyniku odstępstwa od pozwolenia na budowę. Zakres nakazanych w decyzji podejmowanej w powyższym trybie robót budowanych, polegający na zaczopowaniu kominów dymowych nie będzie prowadził do takiego następstwa, jakie wynika z decyzji podejmowanych na podstawie art. 51 uPb. Zgodzić się należy także z tymi uwagami zawartymi w skardze kasacyjnej, że ich wykonanie nie będzie stało na przeszkodzie ewentualnej przyszłej nadbudowie lub przedłużeniu kominów. Zarazem należy mieć na względzie, co zdaje się także i dla sądu wojewódzkiego nie ulegało wątpliwości, skoro oddalił on skargę na rozstrzygnięcie podjęte na podstawie art. 66 ust. 2 uPb, że użytkowanie kominków i przewodów dymowych do nich, stwarza realne niebezpieczeństwo dla życia i zdrowia użytkowników lokalu 86 B/3.

Trafnie WWINB wywodzi dalej, że tylko wykonanie − nakazanych w decyzji organu I instancji − robót, realnie usunie stan zagrożenia dla dóbr objętych ochroną, przewidzianą w art. 66 ust. 1 pkt 1 i 2 uPb. Zarazem nakaz taki nie zastępuje, sugerowanej w opinii technicznej uzyskanej w toku postępowania, nadbudowy kominów dymowych. Ta kwestia pozostaje poza zakresem postępowania prowadzonego w trybie art. 66 uPb. To w interesie właścicieli lokali wyposażonych w kominki, zrealizowanych poza zakresem udzielonego pozwolenia na budowę (co w sprawie nie budziło sporu) jest, aby w sposób legalny doprowadzić do stanu, w którym zgodnie z prawem i bez szkody dla innych użytkowników lokali w przedmiotowym budynku zaistnieje możliwość użytkowania kominków.

Konkludując, zakaz użytkowania obiektu budowlanego lub jego części podjęty na podstawie art. 66 ust. 2 uPb jest dopuszczalny tylko wówczas, gdy organ nadzoru budowlanego wydaje decyzję nakazową, o której mowa w art. 66 ust. 1 pkt 1-3 uPb.

E. W konsekwencji powyższych uwag za uzasadniony wypadnie uznać zarzut naruszenia art. 174 pkt 2 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c i art. 153 Ppsa w tym zakresie, w jakim sąd a quo stwierdził brak wykonania zaleceń zawartych w prawomocnym wyroku WSA w Poznaniu z 10 maja 2007 r., II SA/Po 133/07. Analiza uzasadnienia zaskarżonego wyroku, jak i wyroku II SA/Po 133/07 nie uprawniała sądu wojewódzkiego do wywodów, z których wynikałoby, że sąd ten zarzucał organowi niewykonanie zaleceń zawartych w tym ostatnim wyroku. Należy zauważyć, że lektura uzasadnienia wyroku wydanego w sprawie II SA/Po 133/07, a oddalającego skargę na kasacyjną decyzję WWINB w przedmiocie umorzenia postępowania dotyczącego stanu technicznego budynku mieszkalnego w żadnym razie nie uprawnia do stwierdzenia, aby orzekające na podstawie art. 66 uPb organy nadzoru budowlanego, miały nie wykonać zaleceń zawartych w cyt. wyroku.

Przeciwnie, uwzględniono pogląd wywiedziony w powyższym wyroku odnośnie adresata decyzji nakazowych w postaci Wspólnoty Mieszkaniowej, wyjaśniono ponadto że przewody kominowe nie spełniają warunków zawartych w § 19 ust. 1 pkt 4 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z 16 sierpnia 1999 r. w sprawie warunków technicznych użytkowania budynków mieszkalnych (Dz. U. Nr 74, poz. 836), wedle którego sposób użytkowania przewodów i kanałów dymowych, spalinowych oraz wentylacyjnych powinien zapewniać bezpieczeństwo oraz ochronę interesów użytkowników innych lokali, do których przylegają te przewody i kanały. Ze sporządzonej w toku postępowania prowadzonego po wydaniu wyroku w sprawie II SA/Po 133/07 ekspertyzy technicznej przez dra inż. M. K. wynika, że dopiero ewentualne przedłużenie przewodów kominowych odprowadzających dym z kominków znajdujących się w lokalach nr[...] i[...], zabezpieczy użytkowników lokalu 86 B/3 przed zawiewaniem dymu i spalin.

Nie trzeba szczególnej wiedzy, aby uznać, że przebywanie w lokalu, do którego zawiewają spaliny z przewodów dymowych odprowadzających dym z kominków opalanych drewnem, jest stanem, w którym istnieje realne zagrożenie życia i zdrowia ludzkiego. Tego stwierdzenia wszak orzekający w sprawie sąd wojewódzki nie dezawuował, przeciwnie – przytoczył go w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku (s. 11).

F. Za częściowo tylko uzasadniony wypadnie uznać zarzut naruszenia art. 174 pkt 2 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 141 § 4 Ppsa w tym aspekcie, w którym sąd wojewódzki w uzasadnieniu swego wyroku wywodzi odnośnie potencjalnego obowiązku organów nadzoru budowlanego legalizacji przewodów kominowych i kominków oraz "ostatecznego załatwienia sprawy". Wedle cyt. art. 141 § 4 Ppsa uzasadnienie wyroku powinno zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Jeżeli w wyniku uwzględnienia skargi sprawa ma być ponownie rozpatrzona przez organ administracji, uzasadnienie powinno ponadto zawierać wskazania co do dalszego postępowania. Z uzasadnienia zaskarżonego wyroku zdaje się wynikać, że sąd wojewódzki oczekuje od organów nadzoru budowlanego prowadzenia postępowania legalizacyjnego w odniesieniu do części obiektu budowlanego, choć wyraźnie nie wskazano podstawy prawnej prowadzenia takiego postępowania, ograniczając się do stwierdzenia, że "samodzielną przesłanką postępowania legalizacyjnego jest wykonanie robót budowlanych w sposób powodujący zagrożenie dla bezpieczeństwa ludzi".

Zdaniem skarżącego kasacyjnie organu taki wywód zawarty w uzasadnieniu kwestionowanego wyroku uprawnia do przypuszczenia, że sądowi I instancji chodziło o procedurę naprawczą unormowaną przepisami art. 50-51 uPb. To z kolei ma być wykluczone, skoro w obrocie pozostaje pozwolenie na użytkowanie przedmiotowego budynku (decyzja PINB dla Miasta Poznania z dnia 9 stycznia 2004 r.).

Zgodzić należy się z tymi wywodami WWINB, z których wynika, że skoro w wyniku uwzględnienia skargi w części sprawa miałaby być "ponownie rozpatrzona", obowiązkiem sądu a quo było udzielenie jasnych wskazań co do dalszego postępowania. Zaskarżony wyrok tak sformułowanych wytycznych nie zawiera, co uprawnia do stwierdzenia, że zarzut kasacyjny organu w tym zakresie jest uzasadniony.

Nie są jednak trafne dalsze wywody skarżącego kasacyjnie WWINB, albowiem nie uwzględniają one ustalonego stanu faktycznego sprawy. Słusznie dostrzegł sąd wojewódzki, że w wyroku II SA/Po 133/07 ujawniono, że kominki, jak i przedłużenie kominów dymowych dla odprowadzania z nich spalin z lokali[...] i[...] zostały wykonane już po wydaniu pozwolenia na użytkowanie budynku mieszkalnego przy ul. [...] w Poznaniu, zatem te roboty budowlane nie mogły być przedmiotem oceny w decyzji o pozwoleniu na użytkowanie.

G. Podniesione powyżej argumenty przekonują, że skarga kasacyjna miała usprawiedliwione podstawy. Jednocześnie Naczelny Sąd Administracyjny w tym składzie uznaje, że istota sprawy jest dostatecznie wyjaśniona, to zaś na podstawie art. 188 Ppsa uprawnia sąd do uchylenia zaskarżonego wyroku i rozpoznania skargi. Zaakcentowania wymaga, że zasadniczą rolą sądów administracyjnych jest sprawowanie wymiaru sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej.

H. W ocenie Sądu skarga M.S. i S.S. nie jest uzasadniona, albowiem zaskarżona decyzja nie jest dotknięta tego rodzaju naruszeniami prawa, które nakazywałyby jej uwzględnienie. Zgodnie z art. 145 § 1 Ppsa sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie: 1) uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi: a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy;

1. 2) stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach;
2. 3) stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub w innych przepisach.

Z zebranego w toku toczącego się od grudnia 2004 r. postępowania dotyczącego funkcjonowania dymowych przewodów kominowych odprowadzających spaliny z kominków zlokalizowanych w lokalach[...] i[...] w budynku przy ul. [...] w Poznaniu wynika, że niewątpliwie zachodziły przesłanki do wydania decyzji nakazowej, o której mowa w art. 66 ust. 1 pkt 1 uPb. Już po uzyskaniu pozwolenia na użytkowanie przedmiotowego budynku mieszkalnego dokonano przedłużenia kominów dymowych odprowadzających spaliny z zainstalowanych, a nie przewidzianych w projekcie budowlanym, kominków w dwóch lokalach mieszkalnych. Te roboty doprowadziły do stanu, który realnie mógł zagrażać życiu lub zdrowiu ludzi, skoro wyloty kominów obsługujących niższą część budynku mieszkalnego przy ul. [...] w Poznaniu, umieszczono w poziomie okien części wyższej, gdzie zlokalizowany jest lokal mieszkalny J.H.-H.. Potwierdzeniem takiego stanu są zebrane dowody w postaci protokołów kontroli odnośnie sprawności wentylacji powyższego lokalu, a także opinia kominiarska inż.

J. K. oraz ekspertyza techniczna wykonana przez dra inż. M. K.. Tym samym uzasadniony był nakaz wobec Wspólnoty Mieszkaniowej wykonania wskazanych w pkt. I rozstrzygnięcia decyzji PINB dla Miasta Poznania robót budowlanych na podstawie art. 66 ust. 1 pkt 1 i 2 uPb. Uzasadnione było także zakazanie użytkowania części obiektu budowlanego – kominków oraz przewodów dymowych, o którym mowa w pkt. II decyzji organu I instancji na podstawie art. 66 ust. 2 uPb.

Nie mogą odnieść skutku twierdzenia skarżących odnoszących się do działań dewelopera w czasie budowy przedmiotowego budynku. Bez znaczenia jest także kwestia funkcjonowania kominków w innych lokalach mieszkalnych na osiedlu mieszkaniowym. Uchybienie WWINB odnośnie braku zapewnienia M. S. zapoznania się z materiałem dowodowym nie miało znaczenia dla oceny legalności zaskarżonej decyzji.

Oddalenie skargi nie zamyka skarżącym możliwości ubiegania się przez skarżących o uzyskanie pozwolenia na wykonania robót budowlanych związanych z takim przedłużeniem kominów dymowych, które pozwolą na użytkowanie kominków w sposób nie zagrażający życiu lub zdrowiu ludzi.

I. Z tych wszystkich powodów – działając na podstawie art. 188 oraz art. 151 Ppsa orzeczono, jak w pkt. 1 sentencji niniejszego wyroku. O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 203 pkt 2 Ppsa, uwzględniając uiszczony wpis od skargi kasacyjnej oraz koszty zastępstwa procesowego. Nie mógł odnieść zamierzonego skutku wniosek M.S. i S.S. o nieobciążanie ich kosztami postępowania kasacyjnego – na tym etapie obowiązuje reguła, wedle której stronie, która wniosła skargę kasacyjną, następnie uwzględnioną przysługuje prawo do zwrotu poniesionych kosztów. Nie zachodził ponadto przypadek "szczególnie uzasadniony", o którym mowa w art. 207 § 2 Ppsa, co pozwalałoby odstąpić od zasądzenia kosztów.