Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 31 stycznia 2018 r., sygn. akt VII SA/Wa 921/17 Wojewódzki Sąd Administracyjny (dalej: WSA) w Warszawie oddalił skargę T. W. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (MWINB) z dnia [...] marca 2017 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia obowiązku wykonania określonych robót budowlanych.
W treści skargi kasacyjnej T. W. od ww. wyroku WSA w Warszawie z dnia 31 stycznia 2018 r. jej pełnomocnik, na zasadzie art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (wówczas: t.j. Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm., Ppsa), zawarł wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji MWINB z dnia [...] marca 2017 r. nr [...] utrzymującej w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego (PINB) [...] Nr [...] z dnia [...] stycznia 2017 r., znak: [...], nakładającej na skarżącą obowiązek wykonania, w terminie 6 miesięcy, od dnia, w którym decyzja stanie się ostateczna, robót budowlanych dot. instalacji kanalizacyjnej zewnętrznej na działce ew. [...] obręb [...] przy ul. [...] w [...], polegających na przebudowie zbiornika na nieczystości ciekłe tak, aby zbiornik ten spełniał wymagania przepisów rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie.
Strona skarżąca zwraca uwagę na fakt budowy miejskiej instalacji wodno-kanalizacyjnej do roku 2022, co potwierdza załączone do skargi pismo [...] w Warszawie wraz z zadaniem inwestycyjnym dla ul. [...] w [...]. Natomiast realizacja nakazanej w zaskarżonej decyzji inwestycji przekracza możliwości finansowe skarżącej i dodatkowo ze względu na wąski charakter działki pozostaje niemożliwa do realizacji bez naruszenia przepisów prawa związanych z zachowaniem stosownych odległości dla tego typu inwestycji. Wreszcie ze względu na wiek i stan zdrowia skarżącej pozostaje niezgodna z zasadami współżycia społecznego, a przede wszystkim pozostaje w sprzeczności z postanowieniami Konstytucji.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Wniosek zasługuje na uwzględnienie.
Na wstępie podkreślić należy, że instytucja wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu lub czynności przez sąd, będąca formą tymczasowej ochrony sądowej udzielanej stronie postępowania, stanowi wyjątek od zasady wyrażonej w art. 61 § 1 w związku z art. 193 Ppsa (Dz. U. z 2018, poz. 1302), zgodnie z którą wniesienie skargi kasacyjnej nie wstrzymuje wykonania zaskarżonego aktu.
Po oddaleniu skargi, skarżący, który wniósł skargę kasacyjną może wystąpić z wnioskiem o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji (por. uchwała składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 kwietnia 2007 r., I GPS 1/07, ONSAiwsa z 2007 r., nr 4, poz.77).
Stosownie do art. 61 § 3 Ppsa sąd może, na wniosek skarżącego, wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania aktu lub czynności, o których mowa w § 1 cytowanego przepisu, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Warunkiem wydania postanowienia o wstrzymaniu wykonania aktu lub czynności jest wykazanie przez stronę okoliczności uzasadniających możliwość wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków (por. B. Dauter [w:] B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka - Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz., Wolters Kluwer 2009, s. 206). W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, iż niebezpieczeństwo, o którym mowa w cytowanym przepisie oznacza, że chodzi o taką szkodę, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego i wyegzekwowanego świadczenia, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do pierwotnego stanu.
W szczególności będzie to miało miejsce w takich wypadkach, gdy grozi utrata przedmiotu świadczenia, który wskutek swych właściwości nie może być zastąpiony innym przedmiotem, a jego wartość pieniężna nie przedstawiałaby znaczenia dla skarżącego, lub gdyby zachodziło niebezpieczeństwo poniesienia straty na życiu i zdrowiu. Trudne zaś do odwrócenia skutki to takie prawne lub faktyczne skutki, które raz zaistniałe powodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego może nastąpić tylko po dłuższym czasie przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków. Przesłanki w postaci wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, o których mowa w ww. przepisie należy wiązać z sytuacją, która może powstać, gdy zaskarżony do sądu akt administracyjny zostanie wykonany, a następnie na skutek uwzględnienia skargi akt ten zostanie wzruszony.
W pierwszej kolejności niezbędne jest przypomnienie w tym miejscu, że badanie wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, będące w oczywisty sposób w związku z wniesioną skargą na określone rozstrzygnięcie w konkretnej sprawie administracyjnej, pozostaje zawsze w oderwaniu od badania tej skargi, ergo zaskarżonej decyzji (zob. uzasadnienie ww. uchwały siedmiu sędziów NSA z dnia 16 kwietnia 2007 r. o sygn. akt I GPS 1/07, publ. ONSAiwsa z 2007 r. nr 4, poz. 77).
Z akt sprawy wynika, że MWINB decyzją z dnia [...] marca 2017 r. utrzymał w mocy decyzję PINB [...] z dnia [...] stycznia 2017 r., nakładającą na skarżącą obowiązek wykonania robót budowlanych dot. instalacji kanalizacyjnej zewnętrznej na działce ew. [...] obręb [...] przy ul. [...] w [...], polegających na przebudowie zbiornika na nieczystości ciekłe tak, aby zbiornik ten spełniał wymagania przepisów rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie.
Rozpatrując złożony wniosek stwierdzić należy, że wykonanie zaskarżonej decyzji MWINB z dnia [...] marca 2017 r. oraz poprzedzającej ją decyzji PINB [...] z dnia [...] stycznia 2017 r. wywołałoby trudne do odwrócenia skutki. W sprawach budowlanych trwałe skutki wykonania decyzji administracyjnych są w istocie nieuniknione. Tak też mogłoby być w przypadku wykonania przez stronę skarżącą zaskarżonego aktu. Nadto wykonanie tej decyzji, w razie jej uchylenia w toczącym się postępowaniu sądowoadministracyjnym niewątpliwie naraziłoby skarżącą na poniesienie szkody w wysokości wydatkowanych kosztów na przebudowę istniejącej kanalizacji, przebudowę zbiornika na nieczystości ciekłe, a w rezultacie utratę nakładów finansowych, biorąc pod uwagę wiek skarżącej oraz jej stan zdrowia fizycznego i psychicznego.
Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego przedstawiona przez stronę skarżącą argumentacja dotycząca wstrzymania wykonania ww. decyzji jest wystarczająca dla uwzględnienia wniosku. Strona skarżąca w sposób dostateczny przedstawiła negatywne skutki wykonania decyzji, powołując się na konkretne zagrożenia mieszczące się w kryteriach, od których uzależnione jest rozstrzygnięcie o wstrzymaniu wykonania zaskarżonego aktu.
W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 61 § 3 w związku z art. 193 Ppsa, orzekł jak w sentencji postanowienia.