Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie wyrokiem z dnia 10 marca 2015 r. po rozpoznaniu skarg S. W. i Gminy Niebylec na decyzję Podkarpackiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Rzeszowie z dnia [...] września 2014 r. nr [...] uchylającą decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Strzyżowie z dnia [...] lipca 2014 r. znak [...] w przedmiocie nakazu wykonania określonych robót budowlanych w celu usunięcia nieodpowiedniego stanu technicznego wysypiska odpadów w pkt I oddalił skargę Gminy Niebylec a w pkt II stwierdził nieważność decyzji Podkarpackiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Rzeszowie z dnia [...] września 2014 r.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożyła do Naczelnego Sądu Administracyjnego Gmina Niebylec. W skardze kasacyjnej Gmina wniosła o wstrzymanie wykonania decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Strzyżowie z dnia [...] lipca 2014 r. znak [...]. W uzasadnieniu wniosku Gmina wskazała, że "pozostawanie w obrocie prawnym takiej decyzji umożliwi S. W. realizację zaleceń PINB w oparciu o zgłoszenia robót co udokumentował przed WSA w Rzeszowie okazując Sądowi takowe zgłoszenia. Może to spowodować w przypadku wykonania zaleceń decyzji i próby uruchomienia takiego składowiska na czynnym osuwisku niewyobrażalne negatywne skutki dla środowiska.
Należy podnieść iż brak wyobraźni nowego właściciela co do zamiarów przeznaczenia nabytego terenu jest porażający i nieodzownie prowadzi do niewyobrażalnej katastrofy ekologicznej, mimo że w świetle obowiązującego obecnie prawa co do zagospodarowania odpadów zakładany przez nowego właściciela cel jest nie do zrealizowania i praktycznego wykorzystania."
W odpowiedzi na skargę kasacyjną S. W. wniósł o wydanie postanowienia o odmowie wstrzymania wykonania decyzji organu I instancji.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zgodnie z treścią art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.- zwanej dalej p.p.s.a.) po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków.
Z konstrukcji powyższego przepisu wyłaniają się dwie podstawowe dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy zasady. Po pierwsze, postępowanie w sprawie wstrzymania wykonania decyzji jest postępowaniem prowadzonym na wniosek skarżącego, a więc Sąd nie jest uprawniony do działania z urzędu, a jedynie w zakresie, na jaki wskazuje skarżący w treści swego wniosku. Nie jest dopuszczalna, zatem samodzielna konkretyzacja rzeczywistej woli autora wniosku przez Sąd. Po drugie, postępowanie to dotyczy, co do zasady możliwości wstrzymania zaskarżonej do sądu decyzji, choć nie wyklucza to możliwości wstrzymania również i innych aktów wydanych w granicach tej samej sprawy. Dopiero, więc gdy zaistnieją podstawy do wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji, sąd może, na podstawie art. 61 § 3 zdanie ostatnie p.p.s.a. wstrzymać wykonanie także decyzji wydanych w innych postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy.
Nie jest również możliwe wstrzymanie wykonania decyzji organu I instancji, jeżeli z uwagi na brak wniosku strony skarżącej, Sąd nie może wstrzymać wykonania skarżonej decyzji, którą jest decyzja organu II instancji. Brak stosownego wniosku wraz z uzasadnieniem, wskazującym na możliwość wystąpienia niebezpieczeństw, o których mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a., wykluczał możliwość udzielenia skarżącemu ochrony tymczasowej.
Niezależnie od powyższego zauważyć również trzeba, iż w okolicznościach przedmiotowej sprawy charakter stwierdzonej nieważność przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie decyzji również wykluczał możliwość udzielenia stronie skarżącej kasacyjnie takiej ochrony.
Wskazać należy, że przesłanką wstrzymania danego aktu lub czynności jest niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody, przy czym ustalenie, czy grożąca szkoda jest szkodą znaczną jest możliwe tylko w oparciu o okoliczności konkretnej sprawy. O znacznej szkodzie można mówić, jeśli rozmiary szkody wywołanej wykonaniem zaskarżonego aktu administracyjnego są większe niż zwykłe skutki wywołane wykonaniem aktu tego rodzaju.
Jednakże przedmiotem udzielenia ochrony tymczasowej, w rozumieniu wskazanego wyżej przepisu mogą być jedynie takie akty lub czynności, które nadają się do wykonania. Natomiast przez pojęcie wykonania aktu administracyjnego rozumie się spowodowanie w sposób dobrowolny lub doprowadzenie w trybie przymusu państwowego do takiego stanu rzeczy, który jest zgodny z rozstrzygnięciem zawartym w danym akcie. Tym samym nie każdy akt administracyjny kwalifikuje się do tak rozumianego wykonania, a co za tym idzie nie każdy wymaga wykonania, na co zasadnie zwrócił uwagę Sąd pierwszej instancji. Wykonaniu podlegają bowiem takie akty administracyjne, z którymi wiąże się dla strony obowiązek określonego działania, zaniechania lub nakaz znoszenia zachowania innych podmiotów (por. postanowienie WSA w Gdańsku z dnia 26 lipca 2005 r. sygn. akt II SA/Gd 396/05). W szczególności zaś nie podlegają wykonaniu, a tym samych ochronie tymczasowej, decyzje kasacyjne wydawane na podstawie art. 138 § 2 k.p.a., tak jak w sprawie niniejszej.
Rozstrzygnięcie kasatoryjne ze swej istoty nie wywołuje skutków prawnych, o których mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a., uzasadniających zastosowanie instytucji wstrzymania jego wykonania. Skutki prawne, o których mowa w powyższym przepisie, wystąpić mogą, co do zasady, dopiero wskutek wydania decyzji załatwiającej sprawę administracyjną co do jej istoty.
Utrwalonym w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego jest pogląd, że co do zasady nie nadają się do wykonania wszelkie orzeczenia kasacyjne, jako mające charakter czysto procesowy, gdyż nie stanowią one aktów wywołujących skutki materialnoprawne (postanowienie NSA z: 15.12.2004 r., OZ 805/04; 8.6.2010 r., II OZ 489/10, Lex nr 649157; 16.8.2011 r., I FZ 142/11, Lex nr 864188; 21.1.2011 r., II OZ 3/11, Lex nr 953121; 24.2.2011 r., II OZ 108/11, Lex nr 783950).
Z powyższych względów, na podstawie art. 61 § 3 w zw. z art. 193 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji postanowienia.