Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie wyrokiem z dnia 9 kwietnia 2013 r. oddalił skargę E. P. i M. P. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Lublinie z dnia [...] sierpnia 2012 r., nr [...]. Postanowieniem tym Lubelski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Lublinie z dnia [...] lipca 2012 r. ustalające dla inwestorów E. P. i M. P. opłatę legalizacyjną w wysokości 50.000 zł, w związku z prowadzeniem postępowania dotyczącego samowoli budowlanej, polegającej na wykonaniu nadbudowy budynku mieszkalnego jednorodzinnego bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę na działce nr [...] przy ul. [...]w Lublinie.
Od powyższego wyroku E. P. i M. P. wnieśli skargę kasacyjną, zawierając w niej wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia do czasu rozpoznania skargi kasacyjnej, z uwagi na fakt, że jego wykonanie wyrządziłoby skarżącym znaczną szkodę i doprowadziło do spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Podnieśli, że nie dysponują kwotą, w jakiej została ustalona opłata legalizacyjna. W przypadku zaś jej nie uiszczenia, organ jest uprawniony do nakazania rozbiórki, co może spowodować ten skutek, że stracą "dach nad głową".
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zgodnie z art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2012 r. poz. 270, dalej p.p.s.a.) sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Dotyczy to także aktów wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy.
Przedmiotem ochrony tymczasowej, jak się powszechnie przyjmuje w orzecznictwie sądowoadministracyjnym, mogą być jedynie takie akty lub czynności, które nadają się do wykonania i wymagają wykonania. Przez pojęcie wykonania aktu administracyjnego należy rozumieć spowodowanie w sposób dobrowolny lub doprowadzenie w trybie egzekucji do takiego stanu rzeczy, który jest zgodny z rozstrzygnięciem zawartym w tym akcie.
Zgodnie z art. 49 ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tekst jedn. Dz.U. z 2010 r., Nr 243, poz. 1623 ze zm.), w przypadku nieuiszczenia w terminie opłaty legalizacyjnej, ustalonej w toku postępowania zmierzającego do legalizacji samowoli budowlanej, organ nadzoru budowlanego wydaje decyzję nakazującą rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części – stosownie do art. 48 ust. 1 ustawy.
Postanowienie w przedmiocie opłaty legalizacyjnej nie dotyczy ani nałożenia obowiązku uiszczenia opłaty, ani stwierdzenia istnienia takiego obowiązku. Przedmiotowa opłata nie podlega przymusowemu ściągnięciu w trybie egzekucji, a jej nieuiszczenie oznacza rezygnację z legalizacji samowoli budowlanej, co może stać się podstawą do wydania decyzji administracyjnej, która podlega odrębnemu zaskarżeniu. Z powyższego wynika, że postanowienie w przedmiocie opłaty legalizacyjnej nie podlega wykonaniu w rozumieniu przepisu art. 61 § 3 p.p.s.a., gdyż orzeka ono wyłącznie o wysokości tej opłaty i nie jest źródłem obowiązku podlegającego realizacji.
Tym samym, w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, postanowienie to nie podlega instytucji wstrzymania wykonania aktu, gdyż nie wywołuje bezpośrednich skutków, o których mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a. (vide: postanowienie NSA z 22.02.2006 r., II OZ 172/06, CBOSA). Niebezpieczeństwo, że wykonanie rozstrzygnięcia organu administracji spowoduje wyrządzenie znacznej szkody lub trudne do odwrócenia skutki może bowiem dotyczyć ewentualnego nakazu rozbiórki obiektu budowlanego, a nie postanowienia określającego wysokość opłaty legalizacyjnej.
Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny w oparciu o art. 61 § 3 i § 5 p.p.s.a. w związku z art. 193 p.p.s.a. postanowił jak w sentencji