Uzasadnienie
II OSK 192/08 U z a s a d n i e n i e
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku wyrokiem z dnia 12 września 2007 r. sygn. akt II SA/Gd 393/07 po rozpoznaniu skargi M. O. na decyzję Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Gdańsku z dnia [...] marca 2007 r. uchylającą decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w G. z dnia [...] listopada 2006 r. stwierdzającą, iż brak jest podstaw do podjęcia rozstrzygnięcia w trybie art. 50 ust. 1 w sprawie robót budowlanych prowadzonych na podstawie pozwolenia na budowę wydanego przez Prezydenta Miasta Gdyni z dnia [...] lutego 2003 r. i przekazującą sprawę do ponownego rozpoznania organowi pierwszej instancji - oddalił skargę.
W uzasadnieniu wyroku podano, że organ odwoławczy ustalił, iż organ pierwszej instancji przedwcześnie orzekł o tym, iż przedmiotowy mur oporowy z pali wierconych zapewnia bezpieczeństwo sąsiednich zabudowań, bowiem będąc związany wskazaniami Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 2 października 2003 r. sygn, akt II SA/Gd 1578/02 rozpatrując ponownie sprawę po tym wyroku nie wyjaśnił kwestii budowy muru oporowego prowadzonej na podstawie innego, niż zatwierdzony projekt budowlany i w inny sposób niż określono to w projekcie pierwotnym. Nie zbadano, czy stanowiło to istotne odstępstwo, co prowadziłoby do konieczności uzyskania decyzji o zmianie pozwolenia na budowę. Sprawę ponadto rozstrzygnięto w oparciu o dowód w postaci projektu zamiennego muru oporowego, który nie uzyskał akceptacji organu architektoniczno-budowlanego.
Skargę na powyższą decyzję złożył M. O. podnosząc, iż przerwa w budowie przedmiotowej inwestycji trwała ponad 2 lata, w związku z czym pozwolenie na budowę utraciło ważność a ponadto projekt budowlany "jest cały czas zmieniany, co zagraża bezpieczeństwu i grozi katastrofą budowlaną".
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku uznał, iż skarga nie jest zasadna. Jako podstawową kwestię w sprawie Sąd uznał obowiązek uwzględnienia art. 153 ppsa stosownie do którego wyrażona w orzeczeniu sądu ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wiążą ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność były przedmiotem zaskarżenia. Wydana przez organ odwoławczy decyzja kasacyjna, na podstawie art. 138 (2 kpa odpowiada właśnie w ocenie Sądu wymogom art. 153 ppsa, skoro organ pierwszej instancji nie poczynił wyjaśnień wskazanych przez Sąd.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł M. O. reprezentowany przez pełnomocnika z urzędu - adwokata U. N., zarzucając naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a to: art. 141 (4 ppsa wobec nie odniesienia się do zarzutu wygaśnięcia pozwolenia na budowę wobec przerwy w robotach budowlanych trwającej ponad 2 lata; art. 151 ppsa w zw. z art. 145 (1 pkt 1 lit. a i c ppsa wobec bezzasadnego oddalenia skargi M. O. na decyzję wydaną z naruszeniem art. 37 ust.1 Prawa budowlanego i art. 162 (2 pkt 1 kpa a także art. 77 11, art. 75 (1 i art. 7 kpa.
W ocenie strony wnoszącej skargę kasacyjną w takim stanie faktycznym jak wygaśnięcie pozwolenia na budowę, należy orzec albo na podstawie art. 50 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego o wstrzymaniu robót budowlanych wykonywanych bez wymaganego pozwolenia, albo na podstawie art. 48 ust. 1 Prawa budowlanego - o rozbiórce obiektu budowlanego lub jego części.
Odpowiedź na skargę kasacyjną wniósł inwestor – I. Spółka z o.o. w G., wnosząc o oddalenie skargi kasacyjnej i podkreślając, że zaskarżony wyrok opiera się na prawidłowych ustaleniach i przepisach.
Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że skarga kasacyjna nie została oparta na usprawiedliwionych podstawach.
Jak to jednoznacznie wynika z materiału zgromadzonego w aktach sprawy, co potwierdza uzasadnienie zaskarżonego wyroku skarga do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego została wniesiona na decyzję kasacyjną, wydaną na podstawie art. 138 (2 kpa, z tego względu że organ odwoławczy ustalił, iż organ pierwszej instancji przedwcześnie wydał zaskarżoną decyzję przyjmując, że przedmiotowy mur oporowy z pali wierconych zapewnia bezpieczeństwo sąsiednich zabudowań. Będąc związany wskazaniami Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku zawartymi w wyroku z dnia 2 października 2003 r. sygn. akt II Sa/Gd 1578/02, rozpatrując ponownie sprawę po tym wyroku, nie wyjaśnił kwestii budowy muru oporowego prowadzonej na podstawie innego, niż zatwierdzony projekt budowlany i w inny sposób niż określono to w projekcie pierwotnym. Nie zbadano podstawowych okoliczności mających wpływ na rozstrzygnięcie sprawy. Z tej przyczyny Sąd pierwszej instancji uznał, że zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem.
W tej sytuacji skarga kasacyjna, w której jako podstawy zaskarżenia wskazuje się naruszenie przepisów postępowania /art. 141 (4 ppsa i art. 151 ppsa w zw. z art. 145 (1 pkt 1 lit. a i c ppsa wobec bezzasadnego oddalenia skargi na decyzję wydaną z naruszeniem art. 37 ust.1 Prawa budowlanego i art. 162 (2 pkt 1 kpa a także art. 77 § 1, art. 75 (1 i art. 7 kpa, faktycznie jak się wydaje, wynika z nieporozumienia. Zarówno bowiem zaskarżona decyzja, jak też zaskarżony wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego są aktami nie tylko prawidłowymi, ale też wydanymi w interesie skarżącego, nakazują bowiem ponowne szczegółowe wyjaśnienie tych kwestii, które mają dla jego interesów istotne znaczenie. Poza tym zresztą, sprawa musi powrócić do ponownego rozpoznania w pierwszej administracyjnej instancji z tej przyczyny, że jak to wskazał organ odwoławczy, oraz potwierdził to Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, nie zostały wbrew art. 153 ppsa wykonane zalecenia poprzednio w tej sprawie wydanego wyroku sądu administracyjnego.
Mając na uwadze powyższe Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji z mocy art. 184 ppsa.
Sprawę kosztów zastępstwa prawnego adwokata z urzędu załatwi, stosownie do art. 250 ppsa, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku.