Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnegoz 21 kwietnia 2021 r., sygn. akt II OSK 1921/18

Uzasadnienie

Wyrokiem z 22 marca 2018 r., VII SA/Wa 1462/17, Wojewódzki Sąd Administracyjny (powoływany dalej jako: WSA) w Warszawie oddalił skargę T. S. i D. S. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (MWINB) z [...] kwietnia 2017 r., nr [...], w przedmiocie odmowy nałożenia obowiązku z zakresu nadzoru budowlanego. Wyrok ten zapadł w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy:

Jak wynika z ustaleń sądu wojewódzkiego, w dniu 11 października 2016 r. do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w G. (PINB) wpłynął wniosek T. S. i D. S. o podjęcie działań sprawdzających legalność prac budowlanych prowadzonych na działkach nr [...],[...],[...] położonych w L., gm. G. (...) polegających na przebudowie linii energetycznej WN 110 kV Kozienice - Garwolin wobec braku zgody właścicieli nieruchomości na prowadzenie tych prac, braku decyzji wydanej w trybie art. 124 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami, oraz braku decyzji o pozwoleniu na budowę na tych działkach, w tym rozbiórkę dotychczasowej linii energetycznej. W dniu 24 listopada 2016 r. przedstawiciele organu powiatowego dokonali czynności kontrolnych na ww. działkach, a w wyniku dokonanych ustaleń PINB decyzją z [...] marca 2017 r., odmówił nałożenia na [...] S.A. z/s w [...] (Spółka) obowiązku z zakresu nadzoru budowlanego co do przebudowy linii energetycznej na działkach wnioskodawców.

Odwołanie od tej decyzji złożyli T. S. i D. S. Następnie sąd pierwszej instancji wskazał, że MWINB powołaną na wstępie decyzją z [...] kwietnia 2017 r., nr 709/17, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. 2016, poz. 23 ze zm., K.p.a.), utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.

Zdaniem organu odwoławczego, PINB dokonał prawidłowej oceny stanu faktycznego i prawnego sprawy. W ocenie MWINB przebudowa analizowanej sieci została wykonana zgodnie z art. 30 ust. 1 pkt 2 ustawy z 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. 2016, poz. 290 ze zm., uPb). Inwestor dokonał w dniu 20 lipca 2016 r. skutecznego zgłoszenia zamiaru wykonania robót budowlanych, do którego Starosta [...] nie zgłosił sprzeciwu. W zgłoszeniu szczegółowo opisano zakres i sposób wykonania robót budowlanych związanych z remontem linii 110 kV polegającym na przebudowie stanowisk słupowych, a także demontażu dwóch istniejących stanowisk. Przebudowa miała polegać na wymianie istniejących słupów na nowe, spełniające wymagania normy PN-EN-50341, poprzez posadowienie nowych w miejsce słupów zdemontowanych bez zmiany ich lokalizacji, natomiast w przypadku dwóch słupów w zgłoszeniu przewidywano, że zostaną posadowione w nowych lokalizacjach, ale w obrębie tych samych działek, zostaną jedynie przesunięte w osi dotychczasowej linii 100 kV.

Inwestor oświadczył, że trasa i długość linii nie ulegnie zmianie w wyniku planowanych robót. W części dotyczącej działek wnioskowanych w zgłoszeniu wskazywano jedynie, że na działce nr [...] dokonany zostanie demontaż stanowiska słupowego w istniejącej napowierzchnej linii elektroenergetycznej 110 kV. Organ II instancji podkreślił, że z uwagi na fakt dokonania zgłoszenia, legalność wykonania przebudowy sieci elektroenergetycznej w części wykonanej na działkach skarżących, mogła być przedmiotem rozpoznania jedynie w ramach procedury przewidzianej w art. 50 i 51 uPb.

W ocenie organu odwoławczego żadna z wymienionych w art. 50 ust. 1 uPb przesłanek nie została wypełniona, co uprawniało PINB do wydania decyzji odmawiającej nałożenia na Spółkę obowiązku z zakresu nadzoru budowlanego w przedmiocie wykonanej przebudowy sieci elektroenergetycznej.

MWINB stwierdził, że zakres i sposób wykonania robót budowlanych określonych w zgłoszeniu wypełniał definicję przebudowy z art. 3 pkt 7a uPb, a skoro na żadnej z działek wnioskodawców nie ma obecnie stanowiska słupowego, nie można zarzucić inwestorowi niewykazanie prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Jakkolwiek w odwołaniu zakwestionowano tytuł prawny uprawniający do demontażu słupa twierdząc, że w stosownej decyzji mowa jest jedynie o konserwacji urządzeń, niemniej wobec braku słupa na działce nr [...], zdaniem organu odwoławczego, roszczenia w powyższym zakresie mogą być dochodzone na drodze postępowania cywilnego.

MWINB wyjaśnił również, że inwestor nie może ponosić negatywnych konsekwencji w związku z określonym brzmieniem miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, skoro w wyniku przebudowy linii nie zmieniła się jej długość, biegnie po tej samej trasie od lat 60-tych XX w., jest w takiej samej odległości od zabudowań, jak przed jej przebudową.

Skargę do WSA w Warszawie na powyższą decyzję MWINB wnieśli T. S. i D. S. Zaskarżonej decyzji zarzucili:

1. 1. naruszenie przepisów postępowania: art. 7 i 77 § 1 K.p.a., poprzez utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji, pomimo niewyjaśnienia wszystkich okoliczności sprawy w zakresie tego:
2. - czy inwestor posiadał uprawnienie do dysponowania nieruchomościami na cele budowlane,
3. - jaki był charakter prac przeprowadzonych na przedmiotowych nieruchomościach, czy mieszczą się one w zakresie przebudowy w rozumieniu uPb, czy też była to budowa nowego obiektu budowlanego,
4. - przyczyn powstania niezgodności pomiędzy rzeczywistym przebiegiem linii energetycznej, a jej przebiegiem w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego;
5. 2. naruszenie prawa materialnego:
6. - art. 51 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 4 uPb, poprzez zaniechanie ustalenia, czy inwestor posiadał uprawnienie do dysponowania na cele budowlane działkami [...], [...], [...]/4,
7. - art. 48 ust. 1 i 2 uPb, poprzez ich niezastosowanie, pomimo tego, że roboty budowlane wykonane m. in. na działkach [...], [...], [...]/4, nie mieszczą się w zakresie przebudowy w rozumieniu uPb i nie mogły być przeprowadzone na podstawie zgłoszenia, ale wymagały uzyskania pozwolenia na budowę,
8. - art. 81 ust. 1 pkt 1 lit. a uPb, poprzez utrzymanie w mocy decyzji odmawiającej nałożenia obowiązków, pomimo, że przebieg linii energetycznej na przedmiotowych nieruchomościach jest niezgodny z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego.

Skarżący domagali się uchylenia zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu I instancji.

W odpowiedzi na skargę MWINB wniósł o jej oddalenie.

Opisanym na wstępie wyrokiem WSA w Warszawie oddalił skargę.

W motywach tego orzeczenia sąd wojewódzki stwierdził, że prawidłowa była ocena organów, iż przedmiotowe roboty budowlane wymagały dokonania zgłoszenia. Zdaniem sądu pierwszej instancji inwestor wykonał przebudowę zgodnie ze zgłoszeniem, nie zmieniono napięcia znamionowego 100 kV linii energetycznej, przebiegu i długości trasy, zdemontowano niektóre słupy wymieniając je na nowe, lecz spełniające te same funkcje techniczne, w celu zapewnienia wymaganych normą PN-EN-50342 odległości przewodów linii 100 kV od ziemi, następnie wymieniono przewody napowietrzne w celu dostosowania do nowych stanowisk słupowych.

W kontekście takiego zakresu robót, sąd pierwszej instancji uznał twierdzenia o braku posiadania przez inwestora uprawnienia do dysponowania działkami nr [...], [...], [...] na cele budowlane, za bezpodstawne. W ocenie tegoż sądu, nie można było zarzucić organom obrazy przepisów prawa materialnego ani procesowego, które mogłoby uzasadniać odmienne rozstrzygnięcie sprawy.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wywiedli T. S. i D. S., reprezentowani przez profesjonalnego pełnomocnika.

Skarżący kasacyjnie zaskarżają przedmiotowy wyrok w całości i na podstawie art. 174 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2017, poz. 1369, Ppsa) zarzucają:

obrazę przepisów postępowania, mającą wpływ na wynik sprawy, a to art. 134 § 1 Ppsa i art. 145 Ppsa polegającą na nie rozpoznaniu istoty sprawy i nierzetelnym rozpoznaniu postawionych w skardze zarzutów, oraz oddaleniu skargi pomimo tego, że zaskarżona decyzja zawiera szereg naruszeń przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania wskazanych w skardze, obrazę przepisów prawa materialnego, a to art. 4 w zw. z art. 3 pkt 11 uPb poprzez ich błędną wykładnię i oddalenie skargi pomimo tego, że inwestor nie posiadał prawa do dysponowania na cele budowlane działkami nr [...], [...], [...] położonymi w L. oraz ustalenie, że możliwość usunięcia słupa z działki skarżących wynikała z prawa własności słupa, chociaż zarówno prace polegające na demontażu przewodów starej linii i rozbiórce słupa, jak też prace polegające na przeprowadzeniu nad nieruchomościami skarżących nowych przewodów są pracami budowlanymi, dla legalności których konieczne jest posiadanie tytułu prawnego do dysponowania nieruchomościami na cele budowlane, obrazę przepisów prawa materialnego, a to art. 28 ust. 1, art. 3 pkt 7a, art. 29 ust. 2 pkt 11 i art. 30 ust. 1 pkt 2 uPb poprzez ich niewłaściwe zastosowanie i oddalenie skargi pomimo tego, że prace budowlane wykonane m. in. na działkach [...], [...], [...] w L. nie mieszczą się w zakresie przebudowy w rozumieniu uPb i nie mogły być przeprowadzone na podstawie zgłoszenia, ale wymagały uzyskania pozwolenia na budowę jako budowa nowego obiektu, obrazę przepisu prawa materialnego, a to art. 81 ust. 1 pkt 1 lit. a uPb poprzez oddalenie skargi pomimo tego, że przebieg linii energetycznej na przedmiotowych nieruchomościach jest niezgodny z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego.

W oparciu o powyższe zarzuty, na podstawie art. 176 § 1 pkt 3 Ppsa skarżący kasacyjnie wnoszą o:

1. 1. uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy WSA w Warszawie do ponownego rozpoznania,
2. 2. zasądzenie od organu na rzecz skarżących zwrotu kosztów postępowania w tym kosztów zastępstwa procesowego za obie instancje wg norm przepisanych.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podnosi się, że w niniejszej sprawie inwestor nie posiadał uprawnienia do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, wymaganej na podstawie art. 3 pkt 11 i art. 4 uPb. Zdaniem skarżących wskazana przez inwestora decyzja administracyjna z 1966 r. daje mu uprawnienie do przeprowadzania konserwacji linii energetycznej, a nie jej przebudowy, czy też rozbiórki istniejącej linii i budowy nowej.

Dalej uważa się, że prace budowlane wykonane m. in. na działkach nr [...], [...], [...] nie mieszczą się w zakresie przebudowy w rozumieniu uPb i nie mogły być przeprowadzone na podstawie zgłoszenia, ale wymagały uzyskania pozwolenia na budowę jako budowa nowego obiektu.

Końcowo wskazuje się na niezgodność pomiędzy przebiegiem linii energetycznej a miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, co wynikać ma wprost ze stanowiska Gminy G. Rzeczywisty przebieg linii jest inny niż planie miejscowym, przesunięcie wynosi ok. 20 m i nie są zachowane wymagane planem odległości linii energetycznej od zabudowań.

W odpowiedzi inwestora (uczestnika) na skargę kasacyjną wniesiono o jej oddalenie. Zdaniem Spółki zaskarżony wyrok jest prawidłowy, a skarga kasacyjna stanowi nieuprawnioną z nim polemikę. Prawidłowa ma być uznana za organami nadzoru budowlanymi kwalifikacja wykonanych robót, które wymagały jedynie zgłoszenia, a które w przedmiotowej sprawie nie spotkało się ze sprzeciwem. Uprawnienie inwestora do dysponowania nieruchomością na cele budowlane ma swe źródło w decyzji Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w [...] z [...] lutego 1966 r., ta decyzja uprawniała do dysponowania nieruchomością w zakresie przebiegu linii, nie zmieniono także napięcia, przebiegu i długości trasy. W odpowiedzi wyrażono zgodę do rozpoznania sprawy na posiedzeniu niejawnym.

Zarządzeniem z 18 stycznia 2021 r. na podstawie art. 15zzs⁴ ust. 3 ustawy z 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. poz. 374 ze zm., uCOVID-19) skierowano sprawę na posiedzenie niejawne z uwagi na intensyfikację epidemii, informując jednocześnie o możliwości zajęcia dodatkowego stanowiska w sprawie.

Po doręczeniu powyższego zarządzenia pełnomocnik skarżących kasacyjnie w piśmie procesowym z 3 marca 2021 r. podtrzymał zarzuty i wnioski zawarte w skardze kasacyjnej, wywodząc iż sąd wojewódzki nie dokonał prawidłowej analizy kwalifikacji wykonanych robót budowlanych w kontekście zarzutów braku uprawnień inwestora do korzystania z nieruchomości na cele budowlane, a także w aspekcie traktowania jej jako przebudowy, nie zaś budowy nowego obiektu. Co się zaś tyczy zarzutu niezgodności przebiegu linii energetycznej z ustaleniami planu, to miał zostać on pominięty, skoro odniesiono się do niego w wyroku w jednym zdaniu. Inwestor zwracał się do właścicieli nieruchomości o wyrażenie zgody na usunięcie słupa, gdy tymczasem miał legitymować się uprawnieniem do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, stanowisko w tym zakresie inwestora jest wewnętrznie sprzeczne, nadto słupa zdemontowanego nie usunięto z terenu nieruchomości.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje

Zgodnie z art. 183 § 1 Ppsa (Dz. U. 2019, poz. 2325 ze zm.) Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W myśl art. 174 Ppsa, skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie, 2) naruszenie przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Nie dopatrzywszy się w niniejszej sprawie żadnej z wyliczonych w art. 183 § 2 Ppsa przesłanek nieważności postępowania sądowoadministracyjnego, będąc związany granicami skargi kasacyjnej, Naczelny Sąd Administracyjny przeszedł do rozpatrzenia jej zarzutów. Sprawa podlega rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym, stosownie do art. 15zzs⁴ ust. 3 uCOVID-19, wedle którego "Przewodniczący może zarządzić przeprowadzenie posiedzenia niejawnego, jeżeli uzna rozpoznanie sprawy za konieczne, a przeprowadzenie wymaganej przez ustawę rozprawy mogłoby wywołać nadmierne zagrożenie dla zdrowia osób w niej uczestniczących i nie można przeprowadzić jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku. Na posiedzeniu niejawnym w tych sprawach sąd orzeka w składzie trzech sędziów".

Skarga kasacyjna nie została oparta na usprawiedliwionych podstawach.

A. Zarzut naruszenia art. 145 Ppsa nie poddaje się kontroli, sama zaś skarga kasacyjna dodatkowo nie zawiera jakiegokolwiek uzasadnienia dla tak skonstruowanej i o wskazanym zakresie podstawy kasacyjnej. W judykaturze zgodnie podkreśla się, że w odniesieniu do takiego unormowania, które nie stanowi jednej zamkniętej całości, a składa się z paragrafów lub ustępów, punktów i innych jednostek redakcyjnych, wymóg skutecznie wniesionej skargi kasacyjnej jest spełniony wówczas, gdy wskazuje ona konkretny przepis naruszony przez sąd pierwszej instancji, z podaniem numeru artykułu, ustępu, punktu i ewentualnie innej jednostki redakcyjnej przepisu (por. np. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z 30 listopada 2012 r., I OSK 2001/12, LEX nr 1291371, z 22 stycznia 2013 r., II GSK 1573/12, LEX nr 1354882, z 14 marca 2013 r., I OSK 1799/12, LEX nr 1295809, z 17 maja 2019 r., II OSK 1665/17, CBOSA.nsa.gov.pl).

Art. 145 Ppsa dzieli się na trzy paragrafy, pierwszy z nich dzieli się jeszcze na trzy punkty, z których pierwszy dodatkowo dzieli się na trzy litery. Są to przepisy określające przesłanki uwzględnienia przez sąd skargi na decyzję lub postanowienie oraz określające formę wyrokowania (uchylenie w całości albo w części, stwierdzenie nieważności decyzji lub postanowienia w całości lub w części, względnie stwierdzenia wydania ich z naruszeniem prawa). Żadnego z przepisów art. 145 Ppsa tak w petitum, jak i w uzasadnieniu skargi kasacyjnej nie wskazano, ubocznie wypadnie zauważyć, że sąd wojewódzki oddalając skargę działał na podstawie art. 151 Ppsa, zarzutu naruszenia zaś tego przepisu we wniesionym środku odwoławczym nie sformułowano.

B. Z przepisu art. 134 § 1 Ppsa wynika, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. To ostatnie zastrzeżenie odnosi się do skargi na pisemną interpretację przepisów prawa podatkowego w sprawie indywidualnej, przeto nie dotyczy realiów przedmiotowej sprawy. Skarga kasacyjna ma nie tylko zawierać przytoczenie podstaw kasacyjnych, ale i ich uzasadnienie (art. 176 § 1 pkt 2 Ppsa), wniesiona w tej sprawie skarga kasacyjna nie zawiera uzasadnienia odnośnie sformułowanej podstawy kasacyjnej obejmującej zarzut naruszenia art. 134 § 1 Ppsa. Nie może stanowić o skuteczności zarzutu naruszenia cyt. przepisu sformułowanie ograniczające się do stwierdzenia o nierozpoznaniu istoty sprawy, czy nierzetelnym rozpoznaniu zarzutów skargi i jej oddaleniu. To, że skarżący kasacyjnie uznają za nietrafny wyrok oddalający ich skargę wobec braku podzielenia przez sąd wojewódzki prezentowanych przez nich wywodów odnośnie naruszeń prawa materialnego nie stanowi zarazem, iż usprawiedliwiony ma być zarzut naruszenia art. 134 § 1 Ppsa.

C. Nie mógł zostać uznany za skuteczny zarzut naruszenia przepisu art. 81 ust. 1 pkt 1 lit a uPb, w ten sposób, że wadliwie oddalono skargę w sytuacji, gdy przebieg linii energetycznej ma być niezgodny z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. Z przywołanego w skardze kasacyjnej przez jej Autora w/w przepisu wynika wyłącznie, że do podstawowych obowiązków organów administracji architektoniczno-budowlanej i nadzoru budowlanego należy "nadzór i kontrola nad przestrzeganiem przepisów prawa budowlanego, a w szczególności: zgodności zagospodarowania terenu z miejscowymi planami zagospodarowania przestrzennego oraz wymaganiami ochrony środowiska". Słusznie w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 12 września 2008 r., II FSK 892/07 (LEX nr 494588) wskazano, że to przepis ustrojowy, określający obowiązki organów administracji architektoniczno-budowlanej i nadzoru budowlanego, nadto nie jest on przepisem prawa materialnego (nie reguluje on bezpośrednio zachowania podmiotów i ich praw i obowiązków).

W tym zatem aspekcie twierdzenia skarżących kasacyjnie odnośnie sprzeczności przebiegu trasy przedmiotowej linii energetycznej z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (przy czym w skardze kasacyjnej nie zadano sobie nawet trudu zidentyfikowania poprzez podanie nazwy właściwej uchwały i miejsca jej publikacji, jak również wskazania oznaczonej jednostki redakcyjnej (jednostek redakcyjnych) owego planu, względnie wskazania, iż chodzi o rysunek planu – uwaga Sądu), mają charakter ogólnikowy i nie poddają się kontroli w aspekcie zarzutu naruszenia art. 81 ust. 1 pkt 1 lit. a uPb jako zarzutu naruszenia prawa materialnego. Poza werbalnym stwierdzeniem przez skarżących kasacyjnie o fakcie niezgodności wykonanych robót z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, brak jest we wniesionym środku odwoławczym skonkretyzowania takiej sprzeczności w kontekście naruszenia przez organ II instancji art. 81 ust. 1 pkt 1 lit. a uPb.

D. Istota sprawy sprowadzała się do oceny zarzutów naruszenia prawa materialnego. Rozważyć wypadnie zasadność obrazy tych przepisów uPb, gdzie skarżący kasacyjnie wywodzą iż błędnie przyjęto, jakoby doszło do przebudowy linii energetycznej, błędnie następczo przeto uznano, że inwestor nie powinien dysponować pozwoleniem na budowę, a wystarczającym było dokonanie zgłoszenia. Nie ulega wątpliwości, że przedmiotowa linia energetyczna stanowi obiekt liniowy, pod tym pojęciem, zgodnie z art. 3 pkt 3a uPb należy rozumieć obiekt budowlany (m. in. linia i trakcja elektroenergetyczna), którego charakterystycznym parametrem jest długość. Pod pojęciem przebudowy na gruncie przepisów prawa budowlanego rozumie się zaś (art. 3 pkt 7a uPb) wykonywanie robót budowlanych, w wyniku których następuje zmiana parametrów użytkowych lub technicznych istniejącego obiektu budowlanego, z wyjątkiem charakterystycznych parametrów, jak: kubatura, powierzchnia zabudowy, wysokość, długość, szerokość bądź liczba kondygnacji; w przypadku dróg są dopuszczalne zmiany charakterystycznych parametrów w zakresie niewymagającym zmiany granic pasa drogowego.

Trafnie przyjął sąd pierwszej instancji, że w wyniku zamierzonej inwestycji nie doszło do zmiany trasy linii napowietrznej 110 kV relacji Kozienice – Garwolin, skoro ujęte w zgłoszeniu wniesionym przez inwestora roboty budowlane miały się sprowadzać do wymiany niektórych istniejących słupów na nowe, co do reguły bez zmiany ich lokalizacji, za wyjątkiem dwóch słupów przeznaczonych do demontażu i posadowienia nowych słupów, aczkolwiek w osi linii energetycznej. Na działce nr [...] należącej do skarżących kasacyjnie, w wyniku zgłoszenia, które nie spotkało się ze skutecznym sprzeciwem właściwego organu, dokonano robót polegających na demontażu istniejącego uprzednio słupa, nie zmieniano natomiast przebiegu trasy linii energetycznej. Montując nowe słupy uzyskano większą odległość przewodów linii energetycznej od ziemi. W wyniku tych robót nie zmieniono napięcia znamionowego sieci. W ten sposób nie uległa zmiany długość odcinka tej linii na obszarze działek należących do stron skarżących kasacyjnie.

Prawidłowo zatem sąd pierwszej instancji ocenił jako chybiony zarzut skarżących, że w sprawie doszło do budowy, a nie do przebudowy. Zmiana lokalizacji słupa tej linii, która nie powoduje zmiany samej trasy, nie skutkująca ponadto zmianą jej długości, oznacza że prawidłowa była kwalifikacja zamierzenia inwestycyjnego jako przebudowy, nie zaś budowy. Tożsame stanowisko prezentował Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 17 kwietnia 2019 r., II OSK 1501/17 (CBOSA.nsa.gov.pl). To natomiast prowadzi do wniosku, że nie dopuścił się sąd pierwszej instancji błędnej wykładni art. 3 pkt 7a uPb.

W konsekwencji chybiony jest zarzut naruszenia przepisów art. 28 ust. 1, art. 29 ust. 2 pkt 11 i art. 30 ust. 1 pkt 2 uPb. W dacie wniesienia zgłoszenia przez inwestora i bezskutecznego upływu terminu na wniesienie od niego sprzeciwu przez właściwy organ, pozwolenia na budowę nie wymagało wykonywanie robót budowlanych polegających m. in. na "przebudowie sieci gazowych oraz elektroenergetycznych innych niż wymienione w ust. 1 pkt 19a lit. a", tj. obejmujących napięcie znamionowe nie wyższe niż 1 kV. W konsekwencji zamierzenie inwestora mogło być dokonane po dopełnieniu przezeń obowiązku wniesienia zgłoszenia w trybie art. 30 ust. 1 pkt 2 uPb.

E. Nie mógł zostać uznany w realiach kontrolowanej sprawy za skuteczny zarzut naruszenia art. 4 w zw. z art. 3 pkt 11 uPb, w postaci ich błędnej wykładni. Z pierwszego z tych przepisów wynika, że "Każdy ma prawo zabudowy nieruchomości gruntowej, jeżeli wykaże prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, pod warunkiem zgodności zamierzenia budowlanego z przepisami", z kolei pod pojęciem prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane – w myśl art. 3 pkt 11 uPb – rozumie się "tytuł prawny wynikający z prawa własności, użytkowania wieczystego, zarządu, ograniczonego prawa rzeczowego albo stosunku zobowiązaniowego, przewidującego uprawnienia do wykonywania robót budowlanych". Organy orzekające w sprawie, a w ślad za nimi sąd pierwszej instancji za źródło takiego uprawnienia do wykonania robót budowlanych objętych wniesionym w 2016 r. zgłoszeniem, uznały decyzję Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w [...] nr [...] z [...] lutego 1966 r. Skarżący kasacyjnie podnoszą jednak, że powyższa decyzja uprawniała zakład energetyczny do dostępu do przedmiotowej sieci energetycznej, celem jedynie wykonania czynności związanych z jej konserwacją.

Naświetlają, że wykonane roboty budowlane polegające m. in. na demontażu (rozbiórce) słupa na dz. nr [...] nie były li tylko czynnościami konserwatorskimi, ale związane były z przebudową tej sieci. Stawiając jednak w skardze kasacyjnej zarzut błędnej wykładni wyłuszczonych przepisów uPb należało wskazać jaka ich wykładnia ma być prawidłową, takiego wskazania wniesiony środek odwoławczy nie zawiera. W istocie wywody autora skargi kasacyjnej sprowadzały się do próby wykazywania błędnego zastosowania art. 4 i art. 3 pkt 11 uPb.

Trafnie w skardze kasacyjnej eksponuje się podstawową regułę zawartą w art. 4 uPb, związaną z wykazaniem prawa do dysponowaniem nieruchomością na cele budowlane. Podzielić wypadnie także to stanowisko, przywoływane w judykatach ujętych w uzasadnieniu skargi kasacyjnej, odnośnie badania w ramach tzw. postępowania naprawczego tytułu inwestora do wykorzystania nieruchomości inwestycyjnej na cele budowlane. Rzecz jednak w tym, że roboty wykonane przez inwestora na podstawie zgłoszenia, które nie spotkało się ze skutecznym sprzeciwem, gdy idzie o ich zakres na działce nr [...] należącej do skarżących kasacyjnie, sprowadzały się do demontażu istniejącego uprzednio legalnie słupa linii elektroenergetycznej oraz wymiany przewodów, spełniających aktualne normy techniczne. Wykonane roboty nie poszerzały przeto zakresu ingerencji w zakres uprawnień właścicieli nieruchomości – działki nr [...], przeciwnie – nie wprowadzając innych, niż wynikające z uprzednio istniejącej legalnie sieci elektroenergetycznej ograniczeń w takich uprawnieniach właścicielskich, skutkiem wykonanych robót była likwidacja "zabudowy" tej działki w części dotyczącej dotychczasowego słupa.

Błędne w realiach przedmiotowej sprawy, jest stanowisko skarżących kasacyjnie, jakoby decyzja Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w [...] z [...] lutego 1966 r. uprawniać miała jedynie do działań o charakterze konserwatorskich wobec istniejącej sieci. Powyższa decyzja zapadła w trybie art. 35 ustawy z 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczenia nieruchomości (Dz. U. 1961, Nr 18, poz. 94, "u1961") i zezwalała ówczesnemu inwestorowi na budowę sieci 110 kV relacji [...]-[...]-[...]. W treści tej decyzji znalazła się informacja o prawie osób upoważnionych przez ówczesnego inwestora do dostępu do urządzeń w celu wykonania czynności związanych z ich konserwacją. Treść tej informacji stanowiło powtórzenie normy zawartej w art. 35 ust. 2 u1961.

F. W skardze kasacyjnej brak jest sformułowania zarzutów odnoszących się do tych przepisów uPb, które wskazano w postawie prawnej decyzji organu I instancji, a to art. 51 ust. 1 i ust. 7 uPb. Nie zwrócono uwagi we wniesionym środku odwoławczym, że z mocy art. 51 ust. 7 uPb "Przepisy ust. 1 pkt 1 i 2 oraz ust. 3 stosuje się odpowiednio, jeżeli roboty budowlane, w przypadkach innych niż określone w art. 48 albo w art. 49b, zostały wykonane w sposób, o którym mowa w art. 50 ust. 1". Niezależnie zatem od tego, że wobec wykonania przez inwestora kwestionowanych robót budowlanych na podstawie skutecznego zgłoszenia, brak jest jakichkolwiek uwag odnośnie dopuszczalności podjęcia innej, niż decyzja organu I instancji, merytorycznej decyzji w postępowaniu naprawczym prowadzonym w trybie przepisów art. 50-51 uPb.

W tych okolicznościach i biorąc pod uwagę oznaczony zakres wykonanych robót budowlanych, w ocenie Sądu Naczelnego wyrok oddalający skargę i akceptujący z powołaniem się na art. 51 ust. 1 i 7 uPb, wydanie przez PINB odmowy nałożenia na Spółkę "obowiązku z zakresu nadzoru budowlanego" i utrzymanie takiej decyzji w mocy przez organ II instancji, ocenić wypadnie jako orzeczenie odpowiadające prawu.

F. Uwzględniając powyższe i działając na podstawie art. 184 Ppsa należało oddalić skargę kasacyjną.