Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 22 kwietnia 2015 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach, sygn. akt II SA/Ke 312/15 odrzucił skargę Spółdzielni Mieszkaniowej "[...]" z siedzibą w K. na decyzję Wojewody Świętokrzyskiego z dnia [...] stycznia 2015 r., znak: [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę.
Z uzasadnienia zaskarżonego postanowienia wynika, że Wojewoda Świętokrzyski po rozpatrzeniu odwołania Spółdzielni Mieszkaniowej "[...]" z siedzibą w K., (zwaną dalej "Spółdzielnią"), w dniu [...] stycznia 2015r. wydał decyzję, znak [...], którą utrzymał w mocy decyzję Prezydenta Miasta Kielce Nr [...] z dnia [...] grudnia 2014r. znak:[...] zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą [...] S.A. z siedzibą w P. pozwolenia na budowę budynku stacji paliw płynnych na działkach Nr [...], [...], [...], [...] i [...] w K. Powyższa decyzja Wojewody Świętokrzyskiego, jak wynika ze zwrotnego potwierdzenia odbioru znajdującego się w aktach administracyjnych, została doręczona Spółdzielni w dniu 2 lutego 2015 r. Odbiór przesyłki pokwitowała sekretarka – B. C. Przy doręczaniu rozstrzygnięcia organ prawidłowo pouczył stronę o przysługującym jej prawie wniesienia skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach, za pośrednictwem, Wojewody Świętokrzyskiego w terminie 30 dni od daty doręczenia decyzji.
W dniu 5 marca 2015r. (data stempla pocztowego) Spółdzielnia wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach, za pośrednictwem organu, skargę na decyzję Wojewody Świętokrzyskiego z dnia [...] stycznia 2015r.
Sąd I instancji zgodnie z art. 58 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270, zwana dalej: "P.p.s.a.") odrzucił skargę, wskazując, że została ona złożona po upływie terminu wynikającego z art. 53 § 1 i art. 54 § 1 P.p.s.a.
W zaskarżonym postanowieniu Sąd I instancji wskazał, że termin do wniesienia skargi na decyzję Wojewody Świętokrzyskiego, doręczoną w dniu 2 lutego 2015 r., upłynął w dniu 4 marca 2015 r., a Spółdzielnia złożyła skargę w dniu 5 marca 2015 r., a zatem jeden dzień po upływie ustawowego terminu. Datę złożenia skargi Sąd ustalił na podstawie stempla urzędu pocztowego widniejącego na kopercie, w której nadano skargę.
Skargę kasacyjną na powyższe postanowienie wniosła Spółdzielnia zaskarżając je w całości. Zarzuciła Sądowi I instancji naruszenie przepisów postępowania, które to naruszenie miało istotny wpływ na wynik sprawy (art. 174 pkt 2 P.p.s.a.) tj. art. 53 § 1 w zw. z art. 58 § 1 pkt 2 P.p.s.a. poprzez błędne ich zastosowanie polegające na odrzuceniu skargi Spółdzielni wobec uznania, iż przedmiotowa skarga została wniesiona przez skarżącą z uchybieniem terminu do jej wniesienia.
Spółdzielnia zwróciła się o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodów z dokumentów dołączonych do skargi kasacyjnej, które w jej ocenie świadczą o zachowaniu terminu do wniesienia skargi tj. z wyciągu z dziennika korespondencyjnego Spółdzielni obejmującego wpisy z dnia 2 lutego 2015 r. na okoliczność terminu doręczenia zaskarżonej decyzji oraz zestawienia ilościowo-wartościowego przesyłek w obrocie krajowym z dnia 4 marca 2015 r. na okoliczność złożenia skargi na decyzję Wojewody Świętokrzyskiego w dniu 4 marca 2015 r.
Mając na uwadze powyższe wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sadowi Administracyjnemu w Kielcach, zasądzenie na rzecz skarżącej kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych oraz o rozpoznanie wniesionej skargi kasacyjnej na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 182 § 2 P.p.s.a.
W uzasadnieniu Spółdzielnia stwierdziła, że składając skargę na decyzję Wojewody Świętokrzyskiego z dnia [...] stycznia 2015 r., odebraną w dniu 2 lutego 2015 r., dochowała, wbrew temu co ustalił Sąd I instancji w zaskarżonym postanowieniu, terminu 30 dni do złożenia skargi wypełniając jednocześnie przesłankę z art. 53 § 1 w zw. z art. 54 § 1 P.p.s.a. Twierdzenie to Spółdzielnia opiera na okolicznościach nadania przesyłki zawierającej skargę w urzędzie pocztowym. Stwierdziła, że przesyłka została nadana w placówce pocztowej w dniu 4 marca 2015 r. w godzinach wieczornych. Przypuszcza, że pracownik [...], zważając na późne godziny oraz zbliżający się czas rozliczenia zmiany, bądź natłok pracy w tym dniu, mógł odłożyć nadanie przesyłki na późniejszą porę, co w konsekwencji spowodowało ostemplowanie przesyłki z datą późniejszą tj. dnia 5 marca 2015 r. Skarżąca zauważyła, że Sąd I instancji otrzymując przesyłkę z datą stempla pocztowego z dnia 5 marca 2015 r. uznał, że przesyłka została nadana właśnie tego dnia zatem z uchybieniem terminu i orzekł o jej odrzuceniu.
Skarżąca podtrzymuje, że nadała skargę w placówce pocztowej w dniu 4 marca 2015 r. co zgodnie z art. 83 § 3 P.p.s.a. jest równoznaczne z wniesieniem pisma do sądu. Dopełniła tym samym wszelkich formalności w zakresie skutecznego złożenia skargi. Podkreślono, że nie miała wpływu na kolejne czynności dokonywane przez pracownika poczty w celu nadania dalszego biegu przesyłce. W tych okolicznościach, jej zdaniem, zasadnym jest uwzględnienie skargi kasacyjnej i uchylenie zaskarżonego postanowienia.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną uczestnik postępowania [...] S.A. z siedzibą w P. wniósł o jej oddalenie i zasądzenie na rzecz uczestnika kosztów postępowania według norm przepisanych. Podkreślono, że dokumentacja przedstawiona przez skarżącą nie wskazuje na nadanie do Sądu przesyłki w dniu 4 marca 2015 r. Zdaniem uczestnika postępowania wynika z niej, że w dniu 4 marca wysłano dwie przesyłki listami zwykłymi nie poleconymi. W dzienniku korespondencyjnym widnieje data 4 lutego bądź marca 2015 r. nie ma jednak pod tą datą stempla pocztowego uwidaczniającego w jakiej dacie przesyłka została złożona w urzędzie pocztowym. Przedłożona dokumentacja nie może skutecznie podważyć stempla pocztowego złożonego na kopercie. Nie stanowi nawet skutecznego uprawdopodobnienia prezentowanej przez skarżącą wersji zdarzeń. Decydująca i rozstrzygająca jest zawsze data pieczęci na przesyłce a nie obecność w urzędzie pocztowym przed godziną 24 w dniu wysyłki.
Dalej zauważono, że skarżąca nie przedłożyła potwierdzenia nadania przesyłki rejestrowanej, która zgodnie z art. 17 ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. Prawo pocztowe ma moc dokumentu urzędowego i potwierdza to co zostało w nim stwierdzone. Mając na uwadze przepisy ww. ustawy stwierdzono, że jedynie przesyłka polecona jako przesyłka rejestrowana jest przyjmowana za pokwitowaniem przyjęcia i doręczenia. Natomiast potwierdzenie zapłaty przedstawione przez skarżącą nie jest potwierdzeniem nadania i pokwitowaniem tej konkretnej przesyłki i może dotyczyć jakiejkolwiek korespondencji.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie.
Zakres rozpoznania sprawy przez Naczelny Sąd Administracyjny determinowany jest, postawionymi w kasacji zarzutami, zgodnie bowiem z art. 183 § 1 P.p.s.a. NSA rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej i z urzędu bierze pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. Norma wyrażona w art. 183 § 1 P.p.s.a., oznacza, że NSA związany jest podstawami oraz wnioskami zawartymi w skardze kasacyjnej (art. 174 pkt 1 i 2 oraz art. 176 P.p.s.a.). Związanie wnioskami oznacza niemożność wyjścia poza tę część wyroku Sądu pierwszej instancji, której strona nie zaskarżyła. Natomiast związanie podstawami skargi kasacyjnej polega na tym, że Naczelny Sąd Administracyjny jest władny badać naruszenie jedynie tych przepisów, które wyraźnie zostały wskazane przez stronę skarżącą.
W rozpoznawanej sprawie Naczelny Sąd Administracyjny nie dopatrzył się nieważności postępowania, której przesłanki określa art. 183 § 2 P.p.s.a., zatem rozważania Naczelnego Sądu Administracyjnego mogły dotyczyć jedynie wskazanych w skardze kasacyjnej naruszeń przepisów postępowania.
Jedyny spór ujawniony na tle niniejszej sprawy dotyczył ustalenia, kiedy Spółdzielnia faktycznie wniosła przedmiotową skargę.
Zgodnie z art. 53 § 1 P.p.s.a. skargę wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia skarżącemu rozstrzygnięcia w sprawie. Sąd stosownie do art. 58 § 1 pkt 2 P.p.s.a. odrzuci skargę wniesioną z upływem terminu do jej wniesienia. Sąd odrzuca skargę postanowieniem. Odrzucenie skargi może nastąpić na posiedzeniu niejawnym (§ 3).
Z kolei w myśl art. 83 § 3 P.p.s.a. oddanie pisma w polskiej placówce pocztowej operatora wyznaczonego w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe lub w polskim urzędzie konsularnym jest równoznaczne z wniesieniem go do sądu.
Odnosząc powyższe do realiów niniejszej sprawy należy uznać, że w sytuacji kiedy Spółdzielnia odebrała zaskarżoną decyzję w dniu 2 lutego 2015 r., to ostatecznym dniem złożenia skargi do Sądu za pośrednictwem organu był dzień 4 marca 2015 r. Jak wynika z art. 83 § 3 P.p.s.a. za równoznaczne z wniesieniem pisma do sądu uznaje się nadanie pisma w polskiej placówce operatora pocztowego. O dokonaniu tej czynności w terminie świadczy data stempla pocztowego placówki pocztowej, w której złożono pismo.
Skoro Sąd I instancji otrzymał skargę z kopertą opatrzoną stemplem z datą 5 marca 2015 r. – Urząd Pocztowy K. [...], to nie mógł przyjąć, w braku istnienia dowodów świadczących o innym terminie złożenia skargi, że data ta jest niewłaściwa. W tej sytuacji Sąd I instancji mając na uwadze art. 53 § 1 w zw. z art. 58 § 1 pkt 2 P.p.s.a. uznał, że skarga została złożona po terminie i należy ją odrzucić.
Spółdzielnia w skardze kasacyjnej zarzuca, że Sąd I instancji naruszył art. 53 § 1 w zw. z art. 58 § 1 pkt 2 P.p.s.a. bowiem jak wynika z załączonych do skargi kasacyjnej dokumentów skargę złożono w urzędzie pocztowym w dniu 4 marca 2015 r. Spółdzielnia nakreśliła także przypuszczalny przebieg zdarzeń, który mógł spowodować ostemplowanie przesyłki ze skargą datą 5 marca 2015 r. Stempel urzędu pocztowego na przesyłce wskazuje jednak datę pewną nadania przesyłki. Skoro Spółdzielnia kwestionuje jego prawidłowość to powinna przedłożyć dokumenty, z których wynikają inne ustalenia w tym zakresie. Zdaniem NSA orzekającego w niniejszej sprawie, przedstawione przez skarżącą dokumenty nie stanowią dowodu na okoliczność, iż przedmiotowa skarga została wniesiona w ustawowym terminie.
Z dokumentu w postaci wyciągu z dziennika korespondencyjnego Spółdzielni, obejmującego wpisy z dnia 2 lutego 2015 r., nie wynika, jak słusznie zauważono w odpowiedzi na skargę, że skargę wysłano w dniu 4 marca 2015 r., bowiem daty tej nie potwierdza urząd pocztowy. Zapis księgi korespondencji został dokonany przez Spółdzielnię, zatem nie może on stanowić dowodu dokonania czynności przez urząd pocztowy.
Z kolei z zestawienia ilościowo-wartościowego przesyłek w obrocie krajowym z dnia 4 marca 2015 r. można wnosić jedynie, że w tym dniu nadano dwie przesyłki ekonomiczne o numerach [...] oraz [...], za które powstało po stronie Spółdzielni zobowiązanie do zapłaty [...] określonej kwoty pieniężnej na podstawie łączącej strony umowy o świadczenie usług pocztowych. Na tym dokumencie widnieje stempel urzędu pocztowego K. [...] z datą 4 marca 2015 r. Przedmiotowy dokument nie może jednak stanowić dowodu na to, iż wśród przesyłek, które nadane zostały tego dnia, znajdowała się również ta, adresowana do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, za pośrednictwem Wojewody Świętokrzyskiego, zawierająca skargę na decyzję tego organu. Jak bowiem zasadnie podniesiono w odpowiedzi na skargę kasacyjną, dokument ten nie jest bowiem potwierdzeniem nadania i pokwitowania tej konkretnej przesyłki i może dotyczyć jakiejkolwiek korespondencji.
W niniejszej sprawie wymaga podkreślenia, że wybór sposobu wniesienia skargi należy do strony. Może ona złożyć ją bezpośrednio w Sądzie, uzyskując potwierdzenie daty złożenia pisma przez prezentatę na jego odpisie, ale może też nadać pismo zawierające skargę w polskiej placówce pocztowej operatora publicznego. Datę nadania pisma w urzędzie pocztowym potwierdzają dwa dowody: stempel pocztowy na kopercie przesyłki (w przypadku przesyłek nierejestrowanych) oraz dowód nadania (w przypadku przesyłek rejestrowanych). Nadanie pisma przesyłką zwykłą jest równie skuteczne, jak nadanie go przesyłką poleconą (rejestrowaną), jednakże tylko nadanie przesyłką rejestrowaną daje nadawcy gwarancję, że data oddania pisma w placówce pocztowej będzie datą nadania. Nadanie pisma jako przesyłki zwykłej obarczone jest zatem pewnym ryzykiem, związanym z pozbawieniem się przez jego nadawcę urzędowego dowodu w postaci potwierdzenia nadania, stwierdzającego w sposób pewny datę nadania pisma (por. post.
NSA z 7 stycznia 2010 r., II FSK 1123/09 oraz z 9 marca 2011 r., II GSK 281/11). NSA podziela pogląd zaprezentowany w skardze kasacyjnej, iż nadający przesyłkę nie ponosi odpowiedzialności za funkcjonowanie poczty i nie ma możliwości nadzorowania jej pracowników, celem dopilnowania prawidłowego nadania przesyłki do adresata. Jednakże korzystając z prostszej formy wysyłki (listem zwykłym) podejmuje ryzyko wynikające z pozbawienia się możliwości dowodzenia daty nadania w sposób pewny. Jeżeli jednak skarżący takie ryzyko podejmuje i wskutek tego nie jest w stanie przedstawić jednoznacznego dowodu dopełnienia określonej czynności prawnej w terminie, nie może domagać się uznania czynności za dokonaną w zakreślonym terminie.
Podsumowując, powołany przez skarżącą argument o wniesieniu skargi w terminie, nie został wykazany wiarygodnym dowodem, który mógłby posłużyć sądowi kasacyjnemu do skorygowania ustaleń faktycznych Sądu pierwszej instancji.
Wobec stwierdzenia, że skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw, Naczelny Sąd Administracyjny skargę tę oddalił na podstawie art. 184 P.p.s.a., po jej rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 182 § 1 P.p.s.a.