Uzasadnienie
Zaskarżonym wyrokiem z dnia 28 października 2014 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę J. G. na decyzję Wojewody Mazowieckiego z dnia [...] lutego 2014 r. w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego w sprawie pozwolenia na budowę.
W uzasadnieniu wyroku Sąd przytoczył następujące okoliczności faktyczne i prawne sprawy.
Decyzją z dnia [...] listopada 2013 r. Prezydent m.st. Warszawy udzielił [...] Sp z o.o. pozwolenia na budowę inwestycji polegającej na rozbudowie zespołu istniejących hal przemysłowych na funkcje centrum handlowo-usługowego z infrastrukturą techniczną, elementami zagospodarowania, zjazdem i wyspą dzielącą, na terenie działek nr ew. [...],[...],[...],[...],[...]usytuowanych przy ul. [...] w W. Wojewoda Mazowiecki decyzją z dnia [...] lutego 2014 r., po rozpatrzeniu odwołania skarżącego, umorzył postępowanie odwoławcze, wskazując, że nie wykazał on interesu prawnego w tej sprawie.
Skarżący wywodzi swoje uprawnienie do udziału w tym postępowaniu, z tego że jest właścicielem nieruchomości znajdującej się w obszarze oddziaływania inwestycji, o którym mowa w art. 28 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2013 r., poz. 1409 ze zm.). Skarżący nie brał udziału w postępowaniu prowadzonym przez organ pierwszej instancji, a przedłożone przez niego dokumenty nie potwierdzały posiadania przez skarżącego tytułu prawnego do nieruchomości znajdującej się w obszarze oddziaływania projektowanego obiektu. Skarżący poinformował jedynie, że jest spadkobiercą po zmarłej J. G., współwłaścicielce nieruchomości przy ul. [...] (działki nr ewidencyjny [...],[...]i [...]), nie przedłożył jednak postanowienia właściwego sądu stwierdzającego nabycie praw do spadku.
W skardze skarżący podniósł, że Wojewoda Mazowiecki nie ustosunkował się do zasadniczych kwestii – uznania skarżącego za właściciela nieruchomości przy ul. [...] w W. i tego, że nieruchomość ta leży w obszarze oddziaływania inwestycji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, oddalając skargę, podzielił stanowisko organu odwoławczego, że skarżący nie wykazał, iż posiada tytuł prawny do nieruchomości znajdującej się w obszarze oddziaływania obiektu centrum handlowo-usługowego. Stronami w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę są: inwestor oraz właściciele, użytkownicy wieczyści lub zarządcy nieruchomości znajdujących się na obszarze oddziaływania obiektu, będącego przedmiotem tego postępowania (art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego). Na wezwanie organu skarżący wskazał, że jest spadkobiercą po zmarłej J. G., współwłaścicielce działek nr ew. [...],[...]i [...], dołączając jedynie odpis skróconego aktu zgonu J. G. oraz odpis zwykły z księgi wieczystej dotyczący tych działek. Z dokumentów tych nie wynika, że posiada on tytuł prawny do nieruchomości przy ul. [...]
W skardze kasacyjnej skarżący zarzucił naruszenie art. 3 pkt 20, art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego oraz art. 6, 7, 8, 10, 28, 61 § 1 i 4, art. 97 § 1 i art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a., a także art. 141 § 4 i 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.), dalej "P.p.s.a.". Organ odwoławczy wadliwie umorzył postępowanie odwoławcze, przyjmując, że skarżący nie wykazał, iż jest stroną w postępowaniu o pozwolenie na budowę. Złą praktyką organów jest nakładania na podmiot starający się o uzyskanie statusu strony w postępowaniu o udzielenie pozwolenia na budowę obowiązku wykazania interesu prawnego do udziału w postępowaniu. Organy powinny samodzielnie ustalać krąg stron w postępowaniu o pozwolenia na budowę, zgodnie z art. 61 § 4 K.p.a. Organ powinien też wyznaczyć wokół inwestycji obszar jej bezpośredniego oddziaływania.
Skarżący, domagając się uznania za stronę postępowania, nie ma możliwości zapoznania się z aktami sprawy, w tym projektem budowlanym, co dopiero pozwoliłoby na wskazanie konkretnych ograniczeń w sposobie zagospodarowania nieruchomości. W uzasadnieniu brakuje wyjaśnienia, czy skarżący nie jest właścicielem nieruchomości nr ew. [...],[...] i [...], czy nieruchomości te nie znajdują się w obszarze oddziaływania obiektu.
Przytaczając takie podstawy kasacyjne skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw.
W postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę pojęcie strony, o którym mowa w art. 28 K.p.a. (każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek), zostało zawężone przez przepis art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego do inwestora oraz właściciela, użytkownika wieczystego lub zarządcy nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu. Tak więc inwestor oraz właściciele, użytkownicy wieczyści lub zarządcy nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu są stronami w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę. Zasadą procesu inwestycyjnego jest poszanowanie uzasadnionych interesów osób trzecich, co dotyczy przede wszystkim właścicieli (użytkowników wieczystych) nieruchomości graniczących z działką inwestora.
Skarżący wniósł odwołanie od decyzji o pozwoleniu na budowę inwestycji polegającej na rozbudowie zespołu istniejących hal przemysłowych na funkcje centrum handlowo-usługowego z infrastrukturą techniczną, powołując się na to, że jest właścicielem nieruchomości przy ul. [...] (działki o nr ewidencyjnych [...],[...]i [...]). Mimo wezwania organu, skarżący nie wykazał, że jest właścicielem tej nieruchomości. W toku postępowania odwoławczego skarżący wskazał, że jest następcą prawnym J. G., na dowód czego przedstawił kserokopię odpisu aktu zgonu J. G. z dnia [...] stycznia 1994 r. oraz odpis z księgi wieczystej z dnia [...] stycznia 2014 r. dotyczący nieruchomości przy ul. [...], z którego wynika, że współwłaścicielem tej nieruchomości jest J. G. Przedłożone przez skarżącego dokumenty i jego gołosłowne twierdzenia nie są wystarczające dla potwierdzenia tego, że skarżący jest właścicielem nieruchomości przy ul. [...], z którego to tytułu prawnego wywodzi swój interes prawny w postępowaniu o pozwolenie na budowę.
W takich okolicznościach sprawy nie narusza wskazanych w podstawach kasacyjnych przepisów stanowisko Sądu pierwszej instancji, że Wojewoda Mazowiecki zasadnie umorzył postępowanie odwoławcze, z uwagi na to, że skarżący nie wykazał, iż jest właścicielem nieruchomości znajdującej się w obszarze oddziaływania inwestycji. Nie można także podzielić zarzutów skarżącego, że Wojewoda Mazowiecki, rozpoznając odwołanie skarżącego, powinien w pierwszej kolejności dokonać oceny, czy nieruchomość przy ul. [...] znajduje się w obszarze oddziaływania planowanej inwestycji. Organ pierwszej instancji ustalił krąg stron postępowania w sprawie o pozwolenie na budowę, którym to stronom doręczył zawiadomienie o wszczęciu postępowania (k. 17 akt administracyjnych). Wśród tych stron nie znajdowali się właściciele nieruchomości przy ul. [...], skarżący zaś nie mógł podważyć ustaleń w tym zakresie, ponieważ nie wykazał, iż posiada tytuł prawny do tej nieruchomości.
W konsekwencji nie można podzielić również zarzutów naruszenia przepisów postępowania (art. 141 § 4 i 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. w związku z art. 6, 7, 8, 10, 61 § 1 i 4, art. 97 § 1, art. 138 § 1 pkt 1) na skutek niezawieszenia przez organy administracji postępowania w celu ustaleniu aktualnych właścicieli nieruchomości przy ul. [...]. Nałożenie na organy prowadzące postępowanie administracyjne obowiązku wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego nie zwalnia strony postępowania od współdziałania w realizacji tego obowiązku, zwłaszcza w zakresie wykazania tytułu prawnego do nieruchomości, z którego to tytułu skarżący wywodzi swój interes prawny, w szczególności poprzez przedłożenie postanowienia właściwego sądu o stwierdzeniu nabycia spadku.
Sąd pierwszej instancji prawidłowo ocenił, iż w świetle zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, Wojewoda Mazowiecki zasadnie umorzył postępowanie odwoławcze, ponieważ brak jest podstaw do przyjęcia, że skarżący legitymuje się tytułem prawnym do nieruchomości znajdującej się w obszarze oddziaływania inwestycji.
W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 P.p.s.a. oddalił skargę kasacyjną.