Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie wyrokiem z dnia 14 września 2006 r. sygn. akt II SA/Ol 442/06 po rozpoznaniu skargi T. i R. N. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] uchylającą decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w M. z dnia [...] o umorzeniu postępowania wszczętego na wniosek T. i R. N. w sprawie rozbiórki nadbudowanej niezgodnie z decyzją o pozwoleniu na budowę części poddasza, a następnie orzekającą o umorzeniu postępowania organu pierwszej instancji - oddalił skargę.
W uzasadnieniu wyroku wskazano, że rozstrzygnięcie w sprawie administracyjnej zostało wydane po ustaleniu, że inwestor zrealizował w całości roboty budowlane na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, po czym stwierdzono nieważność tej decyzji a inwestor uzyskał pozwolenie na użytkowanie. W tym stanie rzeczy nie miała miejsca samowola budowlana nie było więc podstaw do zastosowania art. 48 Prawa budowlanego. W związku z zaprojektowaniem okapu budynku o 10 cm dłuższego niż dopuszczają przepisy, przeprowadzono postępowanie w trybie art. 51 Prawa budowlanego. Decyzją z dnia [...] [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego utrzymano w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w M. z dnia [...] stwierdzającą wykonanie obowiązku doprowadzenia okapu do stanu zgodnego z prawem, czego następstwem było wydanie pozwolenia na użytkowanie budynku. Postępowanie w sprawie rozbiórki było więc bezprzedmiotowe /art. 105 (1 kpa/.
W skardze na powyższe rozstrzygnięcie T. i R. N. domagali się orzeczenia o rozbiórce na podstawie art. 48 Prawa budowlanego podnosząc, że ograniczono postępowanie tylko do zgodności okapu z wymaganiami prawa, nie dostrzegając, że rozbudowano poddasze niezgodnie z pozwoleniem, poddasze miało być nieużytkowe, nie zachowano odległości budynku od granicy z działką. Skarżący wprawdzie wyrazili zgodę na zbliżenie obiektu handlowego do granicy, jednakże oświadczenie to "było dotknięte wadą i nie istnieje", gdyż skarżący zostali wprowadzeni przez inwestora w błąd, dlatego też pismem z dnia [...] cofnęli zgodę na zbliżenie obiektu do ich granicy. Zakwestionowali także przyjęcie, że sprawa stała się bezprzedmiotowa.
Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, iż skarga nie jest zasadna.
Sąd pierwszej instancji podzielił stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji, że w sprawie nie można mówić o samowoli budowlanej, skoro roboty budowlane wykonano na podstawie pozwolenia, zaś istotne odstąpienie od warunków pozwolenia lub określonych w przepisach prawa stanowi podstawę do stosowania art. 50 i 51 Prawa budowlanego. W sprawie przedmiotowej inwestycji było prowadzone postępowanie na podstawie art. 51 Prawa budowlanego, przy czym decyzja rozstrzygająca sprawę w zakresie nakazu inwestorowi doprowadzenia jedynie okapu budynku od strony działki nr [...] do zgodności z prawem nie została zaskarżona przez skarżących do sądu administracyjnego, pomimo iż wnosili odwołanie od decyzji organu pierwszej instancji podnosząc zarzut prowizorycznego i niestarannego wykonania okapu.
Tym samym sprawa doprowadzenia budynku do stanu zgodnego z prawem została ostatecznie załatwiona i nie mogła być ponownie przedmiotem postępowania administracyjnego. Na bezprzedmiotowość w niniejszej sprawie wskazuje w tym stanie rzeczy orzecznictwo sądu administracyjnego /por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 czerwca 2000 r. sygn. akt I SA/Ka 2247/98, LEX nr 44391/.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wnieśli T. i R. N. reprezentowani przez radcę prawnego B. P., zarzucając:
1/ naruszenie prawa materialnego przez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie art. 48 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 49 ust. 1 i 4 ustawy Prawo budowlane w sytuacji, gdy obiekt został rozbudowany bez wymaganego pozwolenia na budowę i z naruszeniem przepisów techniczno-budowlanych, jakim powinny odpowiadać budynki, tj, (12 ust. 3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, 2/ naruszenie przepisów o postępowaniu w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, to jest:
a/ art. 105 kpa, przez uznanie bezprzedmiotowości postępowania, b/ art. 7 w zw. z art. 77 i art. 78 (1 kpa poprzez niedopełnienie obowiązku wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podkreśla się, że pozwolenie na budowę zostało wycofane z obrotu prawnego właśnie z uwagi na rażące naruszenie (12 ust. 5 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Budynek został wybudowany w odległości mniejszej od 4 m od granicy skarżących. Wprawdzie skarżący nie odwołali się od decyzji nakazującej inwestorowi doprowadzenie rozbudowy budynku do stanu zgodnego z prawem poprzez poprawienie okapu, nie dotyczyła bowiem ona ich żądań, a więc nie widzieli podstaw do jej skarżenia. Przedmiotowy budynek ogranicza dopływ światła do nieruchomości skarżących i w tym zakresie ich żądania nie zostały spełnione, co powoduje, że sprawa nie jest bezprzedmiotowa i nadal aktualne jest żądanie rozbiórki. Usunięcie pozwolenia na budowę powoduje, że obiekt nie jest zalegalizowany i do legalizacji nie może dojść ze względu na niezgodność z prawem.
Naczelny Sąd Administracyjny uznał, iż skarga kasacyjna nie została oparta na usprawiedliwionych podstawach.
W niniejszej sprawie Sąd pierwszej instancji dokonał oceny pod względem legalności decyzji administracyjnej wydanej na wniosek strony wnoszącej skargę kasacyjną, którym strona ta domagała się orzeczenia o rozbiórce dokonanej nadbudowy, niespornie zbliżonej do granicy nieruchomości skarżących. Decyzją kwestionowaną przez stronę skarżącą orzeczono o umorzeniu postępowania w przedmiocie rozbiórki jako bezprzedmiotowego.
Sąd pierwszej instancji ocenił jako zgodną z prawem decyzję uznającą bezprzedmiotowość postępowania z tej przyczyny, iż toczyły się już postępowania zmierzające do legalizacji przedmiotowej budowy, zakończone orzeczeniem o nakazie doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z prawem. Skarżący przyznali, że wyrazili zgodę na zbliżenie obiektu do ich granicy, z tym, iż zgodę tę cofnęli wobec wprowadzenia w błąd przez inwestora.
Taki stan rzeczy prawidłowo został oceniony przez organ rozpoznający wniosek o wydanie nakazu rozbiórki jako uzasadniający wydanie decyzji o umorzeniu postępowania. Bezprzedmiotowe jest bowiem w świetle art. 105 (1 kpa orzekanie o rozbiórce, skoro zostało już zakończone ostatecznie postępowanie, którego przedmiotem było doprowadzenie obiektu do stanu zgodnego z prawem, a nadto, zapadło już orzeczenie o oddaniu obiektu do użytku. Podnoszona przez stronę sprawa skuteczności cofnięcia oświadczenia woli o wyrażeniu zgody na zbliżenie obiektu do granicy działki mogła być jedynie przedmiotem rozpoznania przez sąd powszechny.
Mając na uwadze powyższe Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji wyroku z mocy art. 184 ppsa.