Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie wyrokiem z dnia 10 stycznia 2019 r., II SA/Lu 776/18, oddalił skargę P. M. na decyzję Lubelskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Lublinie (dalej LWINB) z dnia 4 lipca 2018 r. w przedmiocie nakazania wykonania określonych robót budowlanych.
Wyrok zapadł w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy:
Pismem z dnia 16 lutego 2017 r. P. M. zwrócił się do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego miasta Lublin (dalej PINB) o wykonanie ekspertyzy budowlanej dotyczącej cyrkulacji powietrza zewnętrznego, niezbędnego do odprowadzania spalin z kuchni gazowej w jego mieszkaniu nr [...], znajdującym się w budynku mieszkalnym wielorodzinnym przy ul. [...] w L. Decyzją z dnia 11 maja 2018 r. PINB nakazał L. wykonanie w przedmiotowym lokalu, w terminie do 16 lipca 2018 r., robót budowlanych polegających na wykuciu zamurowanego wcześniej otworu kanału spalinowego i wentylacyjnego w łazience, zdemontowaniu wentylatora osiowego w otworze wentylacji wywiewnej w łazience i zamontowaniu w jego miejsce kratki wentylacyjnej z możliwością regulacji przepływu i całkowitego zamknięcia wlotu powietrza oraz wykonaniu montażu rury z PE, PCV lub stali kwasoodpornej łączącej przewód wentylacyjny z kratka wentylacyjną 14x14 cm zlokalizowaną w ścianie między łazienką a aneksem kuchennym.
W uzasadnieniu decyzji podano, że według księgi wieczystej NR [...] właścicielem działki, na której znajduje się budynek wielorodzinny z przedmiotowym lokalem jest L. Z wpisów dokonanych w tej księdze wieczystej wynika również, że na części lokali w tym budynku została ustanowiona odrębna własność, a zatem L. jest nie tylko współwłaścicielem kominów wentylacyjnych, ale również w myśl art. 27 ust. 2 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o spółdzielniach mieszkaniowych (j.t.Dz.U.2018. 845) posiada tzw. zarząd powierzony, o którym mowa w art. 18 ust. 1 ustawy z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali (j.t.Dz.U.2018.716). Stąd też nałożenie na nią opisanych obowiązków było uzasadnione.
Zaskarżoną decyzją, po rozpoznaniu odwołania P. M., LWINB uchylił decyzję organu I instancji w części dotyczącej określenia terminu wykonania obowiązku i wyznaczył nowy termin do dnia 31 października 2018 r., a w pozostałej części decyzję tę utrzymał w mocy.
P. M. na powyższą decyzję złożył skargę do WSA w Lublinie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie oddalił wniesioną skargę.
Sąd podał, że dla potrzeby wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy na wniosek PINB została sporządzona ekspertyza techniczna dotycząca sprawności przewodów wentylacyjnych i spalinowych w przedmiotowym lokalu mieszkalnym. We wnioskach i zaleceniach co do wentylacji grawitacyjnej autor opracowania wskazał na konieczność wykucia zamurowanego wcześniej otworu kanału spalinowego i połączenie go kanałem lub rurą z PE, PCV lub ze stali kwasoodpornej z kratką wentylacyjną 14x14 cm, zlokalizowaną w ścianie między łazienką a aneksem kuchennym. Podano, że analiza pomiarów ciągów w sąsiedniej mieszkaniach oraz kanału wentylacyjnego w łazience pozwala założyć ciąg kominowy grawitacyjny o prędkości przepływu powietrza na poziomie min. 1,0m/s, co odpowiada przepływowi ok. 70m³/h. Za wskazane uznano zdemontowanie wentylatora osiowego w otworze wentylacyjnym wywiewnej w łazience i zamontowanie na jego miejsce kratki wentylacyjnej z możliwością regulacji przepływu i całkowitego zamknięcia wlotu powietrza.
Zdaniem autora rozwiązanie usprawni system wentylacji i umożliwi zamknięcie wypływu powietrza oraz ewentualnej "cofki". W zakresie układu nawiewnego rzeczoznawca budowlany zaznaczył, że wywiew powietrza jest w pełni sprawny i umożliwiający ustalanie komfortu cieplnego i tlenowego pod warunkiem dostarczenia do mieszkania odpowiedniego do wywiewu powietrza świeżego. Z ekspertyzy wynika, że rozważano ze skarżącym różne warianty rozmieszczenia nawiewników świeżego powietrza, które działałyby bez konieczności otwierania okna lub drzwi i zapewniłyby przynajmniej minimalny komfort tlenowy. Rzeczoznawca za niemożliwe uznał rozwiązanie polegające na zamontowaniu okrągłego nawiewnika o średnicy 10 cm nad oknem, z uwagi na nadproże biegnące wzdłuż całego pokoju i zalecił zamontowanie w futrynach okiennych i drzwiowych 3 nawiewników szczelinowych z możliwością ich ręcznego zamykania. Z ekspertyzy wynika także, że przed jej opracowaniem udrożniono kanał spalinowy, po przebiciu warstwy zaprawy cementowej i usunięciu gruzu, do którego wcześniej podłączony był gazowy podgrzewacz wody.
Stan ten potwierdzono w opiniach mistrza kominiarskiego z 23 czerwca 2017 r. i 24 lipca 2017 r., stwierdzających prawidłowy ciąg i drożność w mieszkaniu skarżącego przewodu spalinowego i przewodu wentylacyjnego w łazience. Powyższą ocenę mistrz kominiarski potwierdził w opinii z 1 grudnia 2017 r. Rozstrzygając sprawę uwzględniono wnioski płynące z przedłożonej ekspertyzy. W ocenie Sądu, nie ma żadnych powodów, dla których przedmiotową ekspertyzę można byłoby uznać za nierzetelną, czy zawierającą błędne wnioski, tym bardziej, że jej konkluzje częściowo pokrywały się z uwagami zgłoszonymi przez samego skarżącego, który w piśmie inicjującym postępowanie oraz podczas zapoznania się z materiałem dowodowym 31 marca 2017 r. i 19 marca 2018 r. postulował konieczność przebicia wlotu do przewodu spalinowego położonego w łazience, który jak wynika z powołanej ekspertyzy sam zamurował, oraz wskazywał na konieczność wykonania kanału spalinowego w łazience łączącego przewód kominowy po piecyku gazowym z aneksem kuchennym zabezpieczonego kratką wentylacyjną z możliwością zamknięcia kanału.
Zwracał także uwagę na montowanie wentylatorów w kanałach wentylacyjnych. Na potrzebę usunięcia wentylatora z kanału wentylacyjnego w łazience wskazywał również mistrz kominiarski w zaleceniach nr [...] z dnia 2 marca 2017 r. i [...] z 22 czerwca 2017 r. Sąd zaznaczył, że skarżący w żaden sposób nie podważył wniosków ekspertyzy. Nie wykazał, dlaczego uważa, że sposób wykonania nawiewu może nie spełniać wymagań minimalnych określonych w Polskich Normach i dlaczego, w jego ocenie, wykonanie otworu nawiewnego zakończonego kratką, wbrew wnioskom wypływającym z ekspertyzy, jest nieprawidłowe. Nie przedstawił jakiejkolwiek innej opinii, która poddawałaby w wątpliwość rozwiązania wskazane przez sporządzającego ekspertyzę, a następnie przyjęte przez organ w decyzji, z której wynikałaby konieczność wykonania wentylacji w sposób wskazany w skardze. Nie podał też przyczyn dla których uważa, że nawiew wykonany za pomocą nawiewnika ściennego jest niezgodny z normą PN-83/B-03430 AZ3.
Wątpliwości Sądu nie budzi również nałożenie obowiązków na Spółdzielnię Mieszkaniową. Zgodnie z przepisami Rozdziału 6 ustawy Prawo budowlane, obowiązki w nim wymienione ciążą na właścicielu lub zarządcy obiektu budowlanego. W świetle sporządzonej w sprawie ekspertyzy bezpodstawne są, w ocenie Sądu, zarzuty naruszenia przez organy § 80 ust. 1 pkt 2, ust. 2, § 93 ust. 2 pkt 2, § 141 pkt 2 i 3, § 143 ust. 1, 2 i 3, § 150 ust. 1, ust. 2, ust. 3, § 152 ust 3, § 154 ust. 9, § 155 ust. 3 i 4, § 174 ust. 7 pkt 1, 2 i 4, § 266 ust. 1 i 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki ich usytuowanie (j.t.Dz.U.2015.1422). Zdaniem Sądu, nie precyzuje, na czym owo naruszenie miałoby polegać.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł P. M., reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, domagając się uchylenia zaskarżonego wyroku w zakresie oddalenia skargi i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucił naruszenie:
- 1) art. 134 § 1 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t.Dz.U.2018.1302 ze zm.; dalej p.p.s.a.), polegające na ich niezastosowaniu w sprawie, kiedy należało skargę uwzględnić w całości, wobec naruszenia przepisów postępowania przez organ II instancji, tj. art. 7, art. 77 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (j.t.Dz.U.2017.1257 ze zm.; dalej k.p.a.) poprzez brak rozpatrzenia wszystkich istotnych w sprawie okoliczności faktycznych oraz brak zebrania wszystkich istotnych dowodów, gdy naruszenie ww. przepisów postępowania miało istotny wpływ na wynik sprawy;
- 2) art. 134 § 1 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a, polegające na ich niezastosowaniu w sprawie, kiedy należało skargę uwzględnić w całości, wobec naruszenia przepisów postępowania przez organ II instancji, tj. art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. poprzez brak wszechstronnego rozpatrzenia i oceny całego materiału dowodowego zebranego w sprawie, gdy naruszenie ww. przepisów postępowania miało istotny wpływ na wynik sprawy;
- 3) art. 134 § 1 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a, polegające na ich niezastosowaniu w sprawie, kiedy należało skargę uwzględnić w całości, wobec naruszenia przepisów postępowania przez organ II instancji, tj. art. 107 § 1 pkt 4 i pkt 6 oraz art. 107 § 3 k.p.a. poprzez brak wskazania przez organy II instancji podstawy prawnej orzeczenia oraz w uzasadnieniu decyzji wskazania przepisów stanowiących podstawę jej wydania,
- 4) art. 151 p.p.s.a. polegające na jego zastosowaniu w sprawie i oddaleniu skargi, gdy skargę należało uwzględnić.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t.Dz.U.2022.329 ze zm.), Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W niniejszej sprawie nie występują, enumeratywnie wyliczone w art. 183 § 2 p.p.s.a., przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego. Z tego względu, przy rozpoznaniu sprawy Naczelny Sąd Administracyjny związany był granicami skargi kasacyjnej. Granice te są wyznaczone każdorazowo wskazanymi w skardze kasacyjnej podstawami, którymi – zgodnie z art. 174 p.p.s.a. – może być: 1) naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie lub 2) naruszenie przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Związanie Naczelnego Sądu Administracyjnego granicami skargi kasacyjnej polega na tym, że jest on władny badać naruszenie jedynie tych przepisów, które zostały wyraźnie wskazane przez stronę skarżącą. Ze względu na ograniczenia wynikające ze wskazanych regulacji prawnych, Naczelny Sąd Administracyjny nie może we własnym zakresie konkretyzować zarzutów skargi kasacyjnej, uściślać ich, ani w inny sposób korygować.
Rozpoznając w tak zakreślonych granicach skargę kasacyjną wniesioną w tej sprawie należy stwierdzić, iż nie została ona oparta na usprawiedliwionych podstawach.
Wbrew zarzutom skargi kasacyjnej WSA zasadnie uznał, że organ II instancji należycie rozpatrzył wszystkie istotne w sprawie okoliczności, zebrał wszystkie dowody mające rzeczywisty wpływ na wynik sprawy oraz wszechstronnie rozpatrzył i ocenił cały materiał dowodowy. Stanowisko swoje w tym zakresie Sąd I instancji należycie umotywował, poddając wszystkie istotne dla rozstrzygnięcia okoliczności i dowody szerokiej analizie. Sąd w szczególności trafnie podkreślił, że zaskarżone rozstrzygnięcie zostało podjęte w oparciu o rzetelnie sporządzoną przez osobę posiadającą stosowne uprawnienia ekspertyzę, której prawidłowości w żaden sposób w niniejszej sprawie nie podważono. Stanowiska tego nie podważa bowiem w istocie gołosłowne stwierdzenie, że ekspertyzę powinien sporządzić biegły rzeczoznawca o innej specjalności. Gdyby bowiem zachodziła taka konieczność, to sporządzający ekspertyzę niewątpliwie sam uznałby, że do jej sporządzenia konieczne są wiadomości specjalne, których sam nie posiada i nie wydałby w tych warunkach całościowej ekspertyzy.
W tej sytuacji Sąd i instancji nie miał podstaw do uznania, że zaskarżona decyzja została podjęta z naruszeniem art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a. Zarzuty naruszenia art. 134 § 1 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w powiązaniu z powyższymi przepisami postępowania administracyjnego nie mają w tych okolicznościach usprawiedliwionych podstaw.
Podstaw takich nie ma też zarzut naruszenia art. 134 § 1 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 107 § 1 pkt 4 i pkt 6 oraz art. 107 § 3 k.p.a., bowiem LWINB w zaskarżonej decyzji podał, jakie konkretne przepisy prawa stanowiły podstawę wydania zaskarżonej decyzji, a w jej motywach stanowisko swoje obszernie uzasadnił.
Z uwagi na powyższe Sąd I instancji nie miał uzasadnionych podstaw do uwzględnienia skargi i słusznie ją oddalił stosownie do art. 151 p.p.s.a., a zatem zarzut naruszenia tego przepisu również nie jest zasadny.
W tym stanie rzeczy wszystkie podniesione w skardze kasacyjnej zarzuty nie znalazły usprawiedliwionych podstaw.
Mając powyższe na względzie Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w zw. z art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (j.t. Dz.U.2020.1842) – wobec spełnienia warunków określonych w tym przepisie (zarządzenie Przewodniczącej Wydziału II Izby Ogólnoadministracyjnej NSA z dnia 12 maja 2022 r.) – oddalił skargę kasacyjną.