Uzasadnienie
Wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 28 września 2004 r. sygn. akt II SA/Ka 1840/02 została oddalona skarga J. S. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki obiektu budowlanego.
W uzasadnieniu wyroku podano, iż decyzją Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] nakazano skarżącej rozbiórkę ogrodzenia wykonanego w maju 2002 r. od strony ulicy bez wymaganego zgłoszenia. Przyznano wprawdzie w uzasadnieniu tej decyzji, iż skarżąca w dniu 28 maja 2001 r. dokonała zgłoszenia w Urzędzie Miasta zamiaru budowy ogrodzenia, to jednak Prezydent Miasta [...] postanowieniem z dnia 6 czerwca 2001 r. zawiesił postępowanie w sprawie zgłoszenia z uwagi na toczące się przed Powiatowym Inspektorem Nadzoru budowlanego postępowanie. W tej sytuacji w ocenie organu brak było podstaw do przyjęcia, że doszło do milczenia organu w sprawie zgłoszenia budowy, co upoważniałoby inwestora do rozpoczęcia robót budowlanych. Śląski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Katowicach po rozpoznaniu odwołania od powyższej decyzji, w którym podniesiono, że zgłoszenie dokonane w dniu 28 maja 2001 r. było skuteczne, zaś zawieszenie postępowania dotyczyło innej sprawy, decyzją z dnia [...] na podstawie art. 138 (1 pkt 2 kpa uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazał sprawę organowi pierwszej instancji do ponownego rozpatrzenia.
Decyzję kasacyjną organ motywował tym, że decyzja organu pierwszej instancji została wydana w oparciu o niewłaściwy przepis prawa materialnego, to jest art. 48 Prawa budowlanego, podczas, gdy ogrodzenie jest urządzeniem budowlanym w rozumieniu art. 3 pkt 9 a więc należało zastosować przepisy art. 50 i 51 Prawa budowlanego.
Skargę na powyższą decyzję wniosła J. S. zarzucając wady uzasadnienia tej decyzji. Podniosła, iż dokonała prawidłowo zgłoszenia budowy ogrodzenia, natomiast organ nie zgłosił w ustawowym terminie sprzeciwu, co oznacza, że wybudowała w maju 2002 r. ogrodzenie legalnie. Orzeczono natomiast o rozbiórce tego ogrodzenia, uznając, iż zostało ono wykonane w warunkach samowoli budowlanej, podczas gdy zawieszenie postępowania, na które powołano się w zaskarżonej decyzji, dotyczyło innego ogrodzenia, co do którego skarżąca nie kwestionuje, że była to budowa samowolna.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zauważył, iż pierwotnie skarżąca wybudowała ogrodzenie bez wymaganego zgłoszenia, co do którego orzeczono nakaz rozbiórki decyzją z dnia 19 lipca 2001 r. utrzymaną w mocy decyzją organu odwoławczego z dnia 27 sierpnia 2002r. Ogrodzenie to zostało przez skarżącą rozebrane. Jednocześnie skarżąca dokonała w dniu 28 lipca 2001 r. zgłoszenia budowy nowego ogrodzenia w innym miejscu, przy czym w sprawie wszczętej tym zgłoszeniem właściwy organ wydał postanowienie o zawieszeniu postępowania. W tym stanie rzeczy Sąd I instancji zaakceptował pogląd organu odwoławczego, iż należało rozważyć w sposób precyzyjny, jaki wpływ na finalny wynik sprawy ma rozstrzygnięcie w sprawie wcześniej zrealizowanego ogrodzenia.
Również za zasadne Sąd uznał przyjęcie w zaskarżonej decyzji kasacyjnej, że w sprawie nie ma zastosowana art. 48 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane /Dz. U. z 2003 r. Nr 207, poz. 2016 ze zm/., lecz art. 51 Prawa budowlanego. Szeroko w uzasadnieniu wyroku Sądu I instancji odniesiono się też do regulacji art. 30 Prawa budowlanego i możliwości zawieszenia postępowania administracyjnego postanowieniem w sprawie wszczętej zgłoszeniem. Oddalenie skargi Sąd I instancji motywował tym, iż prawidłowo organ odwoławczy uznał, że w związku ze wskazaniem nowej podstawy materialnoprawnej konieczne jest przeprowadzenie postępowania administracyjnego w całości przez organ I instancji, a zatem właściwie został zastosowany art. 138 (2 kpa.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniosła J. S. reprezentowana przez adwokata A. Z., zaskarżając ten wyrok w całości oraz zarzucając:
1/ naruszenie przepisów postępowania, "a w szczególności prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi a to w szczególności art. 174 par. 2 ppsa w zw. z art. 145 par. 1 pkt 1c ppsa i art. 135 ppsa, ponieważ sąd oddalił skargę jako bezzasadną gdy tymczasem skarga była zasadna ponieważ decyzja w zakresie treści uzasadnienia, była wadliwa a tym samym podlegała uchyleniu...", 2/ naruszenie przepisów postępowania to jest art. 1 ust. 1 prawa o ustroju sądów administracyjnych ze względu na to, iż kontrolą sądu nie poddano ocenie zgodności z prawem aktów i czynności w taki sposób, aby sąd ten "mógł wydać poprawny merytorycznie wyrok".
W obszernym uzasadnieniu skargi kasacyjnej drobiazgowo przedstawiającym sprawy administracyjne dotyczące ogrodzeń realizowanych przez skarżącą, przyznaje się prawidłowość rozstrzygnięcia w zakresie wydania przez organ odwoławczy decyzji uchylającej decyzję organu I instancji i przekazania na podstawie art. 138 (2 kpa sprawy do ponownego rozpoznania w postępowaniu pierwszoinstancyjnym a jedynie kwestionuje przyjęcie, że w sprawie zachodzi przesłanka polegająca na samowoli budowlanej, bez względu na to, czy ma zastosowanie art. 48, czy też art. 51 Prawa budowlanego.
W ocenie strony skarżącej dokonała ona zgodnie z prawem zgłoszenia przedmiotowego ogrodzenia, natomiast bez podstawy prawnej zostało wydane postanowienie o zawieszeniu postępowania wszczętego tym zgłoszeniem. Wybudowanie przez skarżącą ogrodzenia po upływie terminu do wydania decyzji o sprzeciwie, wobec milczenia w tej kwestii właściwego organu, nie daje podstaw do orzeczenia o rozbiórce ogrodzenia. Wadliwe uzasadnienie w tym zakresie zarówno zaskarżonej decyzji jak i uzasadnienia zaskarżonego wyroku, według strony powinno spowodować uwzględnienie skargi kasacyjnej i uchylenie zaskarżonego wyroku oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach.
Naczelny Sąd Administracyjny uznał, iż skarga kasacyjna nie została oparta na usprawiedliwionych podstawach.
Stosownie do art. 174 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zwanej dalej "ppsa", skarga kasacyjna może być oparta na następujących podstawach:
1/ naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie /art. 174 pkt 1/, 2/ naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy /art. 174 pkt 2/.
Stosownie do art. 175 (1 ppsa skarga kasacyjna musi być sporządzona przez adwokata lub radcę prawnego, z zastrzeżeniami wynikającymi z (2 i 3. W myśl art. 176 ppsa skarga kasacyjna powinna m. in. czynić zadość wymaganiom przepisanym dla pisma w postępowaniu sądowym oraz zawierać oznaczenie zaskarżonego orzeczenia ze wskazaniem, czy jest ono zaskarżone w całości, czy w części, przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie.
Wprowadzenie tzw. przymusu adwokackiego /radcowskiego/ a więc nałożenie obowiązku sporządzenia skargi kasacyjnej przez określonych ustawowo profesjonalistów powoduje, iż skarga ta powinna być odpowiednio, w profesjonalny sposób sformułowana. W zależności od braków skargi kasacyjnej, skarga kasacyjna nie odpowiadająca ustawowym wymaganiom, podlega oddaleniu a nawet odrzuceniu w razie uznania jej niedopuszczalności ze względów formalnych.
W niniejszej sprawie wskazuje się w skardze kasacyjnej, iż jej podstawą jest naruszenie przepisów postępowania /art. 174 pkt 2 ppsa/ i podaje, iż "w szczególności" zostały naruszone określone przepisy ppsa, a przede wszystkim "art. 174 par 2 ppsa w zw. z.....", podczas gdy nie może w istocie być mowy o naruszeniu art. 174 pkt 2 ppsa, skoro właśnie przepis ten wskazuje, iż podstawą skargi kasacyjnej może być naruszenie przepisów postępowania. Kolejny zarzut odnoszący się również do naruszenia przepisów postępowania wskazuje naruszenie przepisu art. 1 ust. 2 prawa o ustroju sądów administracyjnych polegające na tym, że sąd nie objął oceną zgodności z prawem działania organów. co miało niekorzystny wpływ na "merytoryczny wyrok", w podstawie tej nie wskazano jednak, w czym się przejawia "nie objęcie kontrolą oceny zgodności z prawem działania organów", choć można przyjąć, że spełniona została tu druga przesłanka - a więc wskazanie, iż miało to uchybienie, bliżej jednak nie wiadomo w czym konkretnie się przejawiające, na rozstrzygnięcie sprawy przez Sąd I instancji.
Prawidłowe określenie podstaw skargi kasacyjnej wymaga jednak właściwego wskazania przepisów postępowania, które w ocenie strony sąd I instancji naruszył, jak też koniecznym warunkiem sformułowania skargi kasacyjnej jest podanie, iż to właśnie skonkretyzowane uchybienie określonym ściśle /a nie w szczególności/ przepisom, mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej muszą też znaleźć się motywy dla przedstawionych w podstawach skargi kasacyjnej zarzutów /art. 176 ppsa/. Ze względu na powierzenie formułowania skarg kasacyjnych określonym profesjonalistom, Naczelny Sąd Administracyjny nie ma możliwości we własnym zakresie dochodzenia, jakie były intencje wnoszącego skargę kasacyjną podmiotu, oraz naruszenie jakich ewentualnie przepisów prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi mógłby on zarzucać.
Niezależnie od tego, co zostało wskazane wyżej wypada zauważyć, iż strona wnosząca skargę kasacyjną faktycznie nie kwestionuje rozstrzygnięcia o uchyleniu przez organ odwoławczy decyzji organu pierwszej instancji orzekającego o rozbiórce przedmiotowego ogrodzenia i przekazaniu sprawy do ponownego rozpatrzenia temu organowi /art. 138 § 2 kpa/, a skoro tak, to nie może także skutecznie zarzucać, że w tej kwestii stanowisko organu wydającego zaskarżoną decyzję zostało podzielone w zaskarżonym wyroku. Ma w tej sytuacji zastosowanie art. 184 ppsa, przewidujący, iż Naczelny Sąd Administracyjny oddala skargę kasacyjną, jeżeli nie ma usprawiedliwionych podstaw, ale także, jeżeli zaskarżone orzeczenie mimo błędnego uzasadnienia odpowiada prawu. Strona wnosząca skargę kasacyjną nie godzi się właściwie tylko z treścią uzasadnienia zaskarżonego wyroku.
Mając na uwadze powyższe Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji wyroku na podstawie art. 184 ppsa.
Dodatkowo tylko należy zauważyć, iż sprawa rozbiórki przedmiotowego ogrodzenia była przedmiotem ponownego rozpoznania przez organy administracji publicznej oraz przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach wyrokiem z dnia 28 września 2004 r. sygn. akt II OSK 197/05, który został uchylony przez Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 17 listopada 2005 r. sygn. akt II OSK 197/05 zaś sprawa przekazana do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gliwicach.