Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, po rozpoznaniu na rozprawie sprawy ze skargi P. W. S. na decyzję Wojewody Pomorskiego z dnia [...] stycznia 2011 r. Nr [...] w przedmiocie wymeldowania z pobytu stałego, wyrokiem z dnia 2 czerwca 2011 r. oddalił skargę.
W uzasadnieniu wyroku Sąd przytoczył następujące okoliczności faktyczne i prawne sprawy.
Prezydent Miasta G. decyzją z dnia [...] grudnia 2010 r., na podstawie art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (t.j. Dz. U. Z 2006 r. Nr 139, poz. 993 ze zm.) - zwanej dalej ustawą, orzekł o wymeldowaniu P. S. z pobytu stałego w G. ul. D. [...].
Sąd I instancji wskazał, iż z prawidłowo poczynionych ustaleń organu wynika, iż skarżący co najmniej od 2002 r., nie zamieszkuje w przedmiotowym lokalu. Wprawdzie jak sam zeznał od 1997 r., nie zamieszkuje w miejscu stałego zameldowania bowiem zamieszkał na terenie ogródków działkowych to jednak najpóźniej w 2002 r., jego była żona wymieniła zamki w drzwiach przedmiotowego lokalu uniemożliwiając skarżącemu wejście do mieszkania a on sam nie wystąpił do sądu z pozwem o ochronę posiadania.
Sąd I instancji podkreślił też, że w orzecznictwie sądów administracyjnych ugruntowany został pogląd, że w przypadku uniemożliwienia osobie zameldowanej możliwości korzystania z lokalu jeśli ta nie skorzystała przez rok z prawa ochrony posiadania i nie wystąpiła z powództwem do sądu o ochronę naruszonego posiadania jej nieobecność w lokalu traktuje się tak jak dobrowolne opuszczenie lokalu.
Sąd uznał, iż taka okoliczność ma miejsce w niniejszej sprawie co najmniej od 2002 r., skarżący nie zamieszkuje w przedmiotowym lokalu a jego opuszczenie nastąpiło dobrowolnie.
Sprawy rozliczeniowe dotyczące ewentualnego majątku wspólnego skarżącego i jego żony nie mają żadnego znaczenia dla rozstrzygnięcia w kwestiach meldunkowych.
W ocenie Sądu I instancji powyższe wskazuje na to, iż zostały spełnione przesłanki z art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych a zatem zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji nie naruszają prawa.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku złożył P.S.
W skardze kasacyjnej wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i orzeczenie reformatoryjne w trybie art. 188 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2002r., Nr 153, poz. 1270 z późn.zm.). Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono naruszenia prawa materialnego przez błędną wykładnię art. 15 § 1 i 2 w związku z art. 6 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych z dnia 10 kwietnia 1974 r. i niewłaściwe ich zastosowanie przejawiające się w błędnym ustaleniu, iż określenie stałego pobytu składa się z jedynie elementu rzeczywistego miejsca pobytu bez uwzględnienia przesłanki zamiaru stałego przebywania w danym miejscu, którą to przesłankę spełniał skarżący P. S. Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw.
Naczelny Sąd Administracyjny jest związany podstawami skargi kasacyjnej, ponieważ w świetle art. 183 § 1 p.p.s.a. rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. Jeżeli zatem nie wystąpiły przesłanki nieważności postępowania wymienione w art. 183 § 2 p.p.s.a. (a w rozpoznawanej sprawie przesłanek tych brak), to Sąd związany jest granicami skargi kasacyjnej. Oznacza to, że Sąd nie jest uprawniony do samodzielnego dokonywania konkretyzacji zarzutów skargi kasacyjnej, a upoważniony jest do oceny zaskarżonego orzeczenia wyłącznie w granicach przedstawionych we wniesionej skardze kasacyjnej.
Skarżący kasacyjnie przywołał zarzut naruszenia art. 15 § 1 i 2 w związku art. 6 ustawy o ewidencji ludności poprzez błędną wykładnię. Skarżący wskazał, iż elementem definicji pobytu stałego wynikającym z powyższych przepisów są rzeczywiste miejsce pobytu oraz zamiar stałego przebywania w danym miejscu. Wprawdzie, jak podkreślił skarżący, opuścił on zamieszkiwany lokal, ale nie zrobił tego trwale, przewidywał bowiem i planował możliwość powrotu. W ocenie skarżącego doszło zatem do błędnej wykładni tego przepisu ponieważ Sąd nie uwzględnił istniejącego po stronie skarżącego zamiaru powrotu do lokalu.
Żaden z zarzutów przywołanych przez skarżącego nie okazał się trafny.
Przepisy art. 15 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz.U. z 2006 r. Nr 193, poz. 993 ze zm.), zwanej dalej ustawą, zobowiązują organ gminy do wydania decyzji w sprawie wymeldowania osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad 3 miesiące i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się. Przepis ten określa więc przesłanki, po spełnieniu których właściwy organ administracji może orzec o wymeldowaniu danej osoby z miejsca pobytu stałego lub czasowego. Aby było to możliwe, właściwy organ gminy musi ustalić, że strona w sposób trwały i dobrowolny opuściła miejsce swojego zamieszkania, opuszczenie to trwało ponad 3 miesiące, a strona nie wymeldowała się. Przepisy o zameldowaniu służą celom ewidencyjnym i mają na celu potwierdzenie rzeczywistego pobytu w lokalu. Nie mogą one zatem służyć utrzymywaniu fikcji pobytu w lokalu osoby, która tam rzeczywiście nie przebywa.
Z przepisu art. 6 ustawy wynika natomiast ustawowa definicja odpowiednio pobytu stałego oraz czasowego. Przepis ten, składający się z dwóch jednostek redakcyjnych (ustępów) powołany został w sposób wadliwy, jednakże w niniejszej sprawie możliwe było jednak pewne "doprecyzowanie" przez Naczelny Sąd Administracyjny zarzutu skargi kasacyjnej, ponieważ art. 6 ust. 2, dotyczy tylko określenia miejsca pobytu osoby zatrudnionej na statku lub innym ruchomym urządzeniu mieszkalnym, a więc przepis ten z oczywistych względów nie znajduje w tej sprawie zastosowania.
Z interpretacją zaprezentowaną przez skarżącego nie sposób się zgodzić. Niewątpliwym i bezspornym w sprawie jest, iż skarżący od 1997 r. nie mieszka w lokalu, w którym jest zameldowany, a od 2002 r. nie może z niego korzystać. Ustalenia faktyczne nie były w skardze kasacyjnej kwestionowane Z ustaleń tych wynika, iż skarżący godził się z takim stanem sprawy i nie podejmował żadnych czynności w celu jego zmiany, w tym również nie występował do sądu powszechnego o ochronę naruszonych praw.
Oczywiście zamiar stałego pobytu pod oznaczonym adresem nie musi się przejawiać w podejmowaniu środków prawnych w celu przywrócenia naruszonego posiadania. Podejmowanie tego typu środków prawnych jest jednak oceniane w toku postępowania administracyjnego w przedmiocie wymeldowania, jako okoliczność uzasadniająca przyjęcie, że strona wbrew własnej woli opuściła lokal, z którego jest wymeldowywana. W niniejszej sprawie skarżący ani nie kwestionuje, że lokal opuścił dobrowolnie (co spowodowane było okolicznościami rodzinnymi), ani też nie wykazuje skutecznie, że do opuszczenia lokalu został zmuszony, na uprawdopodobnienie czego mógłby wskazać chociażby wystąpienie z powództwem o przywrócenie utraconego posiadania. Złożenie takiego powództwa miałoby szczególne znaczenie w niniejszej sprawie, skoro skarżący podnosi, że miał i ma zamiar powrócić do lokalu w którym jest zameldowany. Brak jednak przeciwstawienia się przez skarżącego wymianie zamków w 2002 r. dokonanej przez osoby faktycznie zamieszkujące lokal przy ulicy D. w G., w przewidzianej przez przepisy postępowania cywilnego formie, nakazuje przyjąć, że skarżący opuścił przedmiotowy w sposób dobrowolny i z zamiarem trwałego przebywania pod innym adresem.
Nie ulega również wątpliwości, że ustalony stan faktyczny sprawy, pozwalał na przyjęcie stwierdzenia, że skarżący opuścił, na dłużej niż 3 miesiące, miejsce stałego pobytu w lokalu położonym przy ul. D. w G. i jednocześnie nie dopełnił obowiązku wymeldowania się. Spełnione zatem zostały przesłanki z art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, co obligowało właściwy organ administracji publicznej do wydania decyzji o wymeldowaniu. Prawidłowo zatem uznał Sąd I instancji, iż decyzja organu o wymeldowaniu P. S. nie narusza powyższego przepisu, zaś zarzut skargi kasacyjnej w tym zakresie należało uznać za nietrafny.
Z treści art. 6 ustawy o ewidencji ludności wynika wprost, że pobytem stałym jest zamieszkiwanie w określonej miejscowości pod oznaczonym adresem z zamiarem stałego zamieszkiwania. Nie wystarczy więc sam zamiar do uznania, że przebywanie strony w lokalu ma charakter pobytu stałego, lecz zamiar ten musi być potwierdzony zamieszkiwaniem pod oznaczonym adresem. Jeśli strona dobrowolnie i trwale opuszcza lokal, co niewątpliwie w niniejszej sprawie miało miejsce, to sam jej zamiar późniejszego powrotu do lokalu, który opuściła, nie ma wpływu na wymeldowanie z wcześniejszego adresu. Należy wyraźnie podkreślić, że zameldowanie ma wyłącznie charakter ewidencyjny i nie odzwierciedla uprawnień do lokalu, a jedynie potwierdza pewien stan faktyczny – zamieszkiwania w określonej miejscowości pod oznaczonym adresem z zamiarem stałego bądź czasowego pobytu.
Należy jeszcze raz podkreślić, że brak jest przeszkód prawnych, żeby skarżący po ponownym zamieszkaniu w przedmiotowym lokalu ponownie zameldował się w tym lokalu, o ile tylko spełni warunki wynikające z przepisów cytowanej ustawy o ewidencji ludności.
Z powyższych względów i na podstawie art. 184 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji wyroku.