Uzasadnienie
Zaskarżonym wyrokiem z dnia 2 marca 2018 r. sygn. akt VII SA/Wa 1226/17 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę I. T. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 2017 r. znak [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji.
Zaskarżony wyrok zapadł w następujących okolicznościach faktycznych.
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego [...] (zwany dalej: PINB) postanowieniem z dnia [...] grudnia 2011 r. nr [...] wstrzymał samowolnie prowadzone roboty budowlane przez K. K., I. T. i K. Ł., przy rozbudowie budynku mieszkalnego jednorodzinnego na nieruchomości stanowiącej działkę nr ew. [...] z obrębu [...] przy ulicy [...] w [...]. Jednocześnie PINB nakazał wykonanie niezbędnych zabezpieczeń poprzez wygrodzenie terenu budowy przed dostępem osób trzecich oraz nałożył na ww. osoby obowiązek przedstawienia określonych dokumentów w terminie 90 dni od dnia doręczenia postanowienia.
Postanowieniem z dnia [...] marca 2012 r. nr [...], utrzymanym w mocy postanowieniem [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (zwanego dalej: WINB) z dnia [...] maja 2012 r. nr [...], PINB ustalił K. K., I. T. i K. Ł. opłatę legalizacyjną w wysokości 50 000 zł. Prawomocnym wyrokiem z dnia [...] lutego 2013r. sygn. akt VII SA/Wa 1826/12 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę na ww. postanowienie WINB.
W związku z nieuiszczeniem opłaty legalizacyjnej PINB decyzją z dnia [...] lipca 2014 r. nr [...], utrzymaną w mocy decyzją WINB z [...] sierpnia 2014 r. nr [...], nakazał K. K., I. T. i K. Ł. rozbiórkę dobudowanej części budynku przy ulicy [...] w [...].
Decyzją z dnia [...] stycznia 2017 r. znak: [...] Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego (zwany dalej: GINB) odmówił stwierdzenia nieważności ww. decyzji WINB z [...] sierpnia 2014 r. Następnie decyzją z dnia [...] marca 2017 r. znak: [...] GINB utrzymał w mocy własną decyzję z dnia [...] stycznia 2017 r.
Wskazanym na wstępie wyrokiem z dnia 2 marca 2018 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę I. T. na ww. decyzję GINB z dnia [...] marca 2017 r.
W uzasadnieniu wyroku Sąd I instancji wyjaśnił, iż GINB w sposób nie budzący wątpliwości wykazał, że przy wydawaniu kwestionowanej decyzji WINB z dnia [...] sierpnia 2014 r. nie doszło do rażącego naruszenia prawa. Wydając decyzję WINB kierował się prawidłową interpretacją art. 48 ust.1 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane. Analiza treści decyzji rozbiórkowej w sposób jednoznaczny i nie budzący wątpliwości interpretacyjnych pozwala na zidentyfikowanie, który fragment budynku opisanego w decyzji objęty jest jej dyspozycją. Trafnie także wskazano, że opis tarasu i jego wymiarów definiuje przedmiot " zadaszenia w części tarasowej", a problemy techniczne mogące zaistnieć w toku wykonywania kwestionowanej przez skarżącą decyzji pozostają bez wpływu na ocenę jej wadliwości w rozumieniu art. 156 k.p.a. Decyzja została wydana przez właściwy organ na podstawie prawidłowo zastosowanego przepisu prawa materialnego.
Nie dotyczy sprawy rozstrzygniętej wcześniej inną decyzją, została skierowana do stron postępowania, była także wykonalna w dniu wydania, a jej wykonanie nie wywołałoby czynu zagrożonego. Poza sporem jest także, że nie zawiera ona wady powodującej nieważność z mocy prawa.
W skardze kasacyjnej I. T. zarzuciła powyższemu wyrokowi:
- 1. naruszenie przepisów postępowania tj. art 141 § 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 z późn. zm.; zwanej dalej: p.p.s.a.) poprzez brak odniesienia się przez Sąd I instancji do podniesionego w skardze zarzutu, nie wyjaśnienia w postępowaniu administracyjnym okoliczności niezbędnych do zastosowania art. 48 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, gdy z materiału zgromadzonego w aktach sprawy nie wynika, aby istniała możliwość dokonania rozbiórki wskazanych elementów budynku bez ingerencji w pozostałą jego substancję, a uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy;
- 2. naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. polegające na nieuchyleniu zaskarżonej decyzji GINB, pomimo naruszenia w postępowaniu nadzorczym przepisów art. 7, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 k.p.a. zobowiązujących organy administracji do dokładnego wyjaśnieniu stanu faktycznego stanowiącego podstawę do właściwego zastosowania normy prawa materialnego - przy czym uchybienie organu mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy;
- 3. naruszenie art. 48 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 50 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego poprzez zastosowanie normy art. 48 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego, pomimo braku przesłanek do przyjęcia, że wymienione w nakazie rozbiórki elementy budynku stanowią jego "część" dającą się oddzielić bez uszczerbku dla pozostałej części budynku.
Skarżąca kasacyjnie wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej wskazano, że GINB niezwykle pobieżnie i bez dokonania własnych ustaleń i ocen, powtórzył argumentację WINB, co do właściwości zastosowania art. 48 Prawa budowlanego. W konsekwencji nie zostało wyjaśnione, czy istotnie objęty nakazem rozbiórki ganek z tarasem dadzą się rozebrać bez istotnej ingerencji w pozostałą substancję budynku. Okoliczności te powinny zostać wyjaśnione w postępowaniu nieważnościowym, w którym obowiązują reguły postępowania określone w art. 7, art. 77 i art. 107 § 3 k.p.a. Okoliczność ta była podnoszona w skardze, jednak Sąd I instancji nie odniósł się do niej w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku. Pomimo wad postępowania administracyjnego zakończonego decyzją GINB, Sąd I instancji nie uchylił tej decyzji.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga kasacyjna okazała się niezasadna.
Sprawę rozpoznano na posiedzeniu niejawnym, w trybie określonym w art. 15zzs⁴ ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. poz. 374 ze zm.), w brzmieniu nadanym ustawą z dnia 14 maja 2020 r. o zmianie niektórych ustaw w zakresie działań osłonowych w związku z rozprzestrzenianiem się wirusa SARS-CoV-2 (Dz. U. Poz. 875).
Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. Skład orzekający w niniejszej sprawie nie znalazł podstaw do stwierdzenia nieważności postępowania, w którym wydano zaskarżony wyrok. W granicach skargi kasacyjnej Naczelny Sąd Administracyjny nie dopatrzył się powodów przemawiających za uchyleniem kwestionowanego orzeczenia z tych powodów.
Niezasadny okazał się także zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. Zdaniem skarżącej kasacyjnie naruszenie tego przepisów polegać miało na nieodniesieniu się przez Sąd I instancji do podniesionego w skardze zarzutu braku możliwości dokonania rozbiórki wskazanych elementów budynku bez ingerencji w pozostałą jego substancję. Art. 141 § 4 p.p.s.a. reguluje wymogi uzasadnienia wyroku. Z jego treści wynika, że uzasadnienie wyroku powinno zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie W ramach rozpatrywania zarzutu naruszenia tego przepisu Naczelny Sąd Administracyjny zobowiązany jest jedynie do kontroli zgodności uzasadnienia zaskarżonego wyroku z wymogami wynikającymi z tej normy prawnej. Dlatego też o naruszeniu art. 141 § 4 p.p.s.a. można mówić w przypadku, gdy uzasadnienie zaskarżonego wyroku nie spełnia jednego z ustawowych warunków.
Wbrew twierdzeniom autora skargi kasacyjnej, Sąd I instancji odniósł się w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku do kwestii niewykonalności decyzji wskazując, że problemy techniczne mogące zaistnieć w toku wykonywania kwestionowanej przez skarżącą decyzji pozostają bez wpływu na ocenę jej wadliwości w rozumieniu art. 156 k.p.a. Odmienna ocena tej okoliczności przez skarżącą nie może jednak uzasadniać zarzutu naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a.
Niezasadny okazał się również zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w związku z art. 7, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 k.p.a. Zarzut ten został uzasadniony w skardze kasacyjnej niezwykle lakonicznie. W ocenie skarżącej kasacyjnie Sąd I instancji miałby dopuścić się naruszenia wskazanych przepisów poprzez nieuchylenie decyzji GINB, który nie zbadał czy istnieje możliwość rozbiórki części budynku bez ingerencji w pozostałą jego część. Zarzut ten nie mógł okazać się zasadny. GINB wydając decyzję poddaną kontroli Sądu I instancji, badał rozstrzygnięcie WINB pod kątem naruszenia prawa o którym mowa w art. 156 k.p.a. Rolą organu w postępowaniu nieważnościowym nie jest ponowne prowadzenie postępowania w sprawie głównej, lecz zbadanie czy decyzja kończąca to postępowanie dotknięta jest jedną z wad nieważności. GINB dokonał oceny decyzji rozbiórkowej w tym zakresie, co zostało prawidłowo ocenione przez Sąd I instancji. Nadmienić dodatkowo trzeba, że sama okoliczność konieczności ingerencji w substancję budynku nie może uwolnić sprawcy samowoli od odpowiedzialności administracyjnej.
W końcu niezasadny okazał się także zarzut naruszenia art. 48 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 50 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego poprzez zastosowanie normy art. 48 ust.1 pkt1 pomimo braku przesłanek do przyjęcia, że wymienione w nakazie rozbiórki elementy budynku stanowią jego "część" dającą się oddzielić bez uszczerbku dla pozostałej części budynku.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej nie wskazano szerzej na czym miałoby polegać naruszenie wskazanych przepisów. Nie jest natomiast rolą Naczelnego Sądu Administracyjnego zastępowanie autora skargi kasacyjnej, w przedstawieniu argumentacji mającej przemawiać za uchyleniem zaskarżonego wyroku. Wskazać zatem należy, że w decyzji rozbiórkowej w sposób jednoznaczny i nie budzący wątpliwości interpretacyjnych wskazano elementy mające podlegać rozbiórce.
W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.