Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 27 maja 2011 r., sygn. akt II SA/Wa 177/11 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę J. K. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] listopada 2010 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wydania pozwolenia na broń palną sportową.
Wyrok ten zapadł w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy:
Mazowiecki Komendant Wojewódzki Policji w Radomiu decyzją z dnia [...] października 2010 r. nr [...], wydaną na podstawie art. 10 ust. 1 i 3 pkt 3 i art. 12 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (Dz. U. z 2004 r. Nr 52, poz. 525 z późn. zm.) oraz § 6 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 20 marca 2000 r. w sprawie rodzajów szczególnie niebezpiecznych broni i amunicji oraz rodzajów broni odpowiadającej celom, w których może być wydane pozwolenie na broń (Dz. U. Nr 19, poz. 240 ze zm.) oraz art. 104 k.p.a., po rozpatrzeniu wniosku J. K., odmówił wydania pozwolenia na broń palną do celów sportowych.
W uzasadnieniu decyzji organ podniósł, że wnioskiem z dnia 15 czerwca 2010 r. J. K. zwrócił się do Mazowieckiego Komendanta Wojewódzkiego Policji w Radomiu o wydanie pozwolenia na broń palną karabinek BRNO, która stanowi jego własność, a obecnie zdeponowana jest w Komendzie Wojewódzkiej Policji z/s w Radomiu. We wniosku wskazał, że celem posiadania przez niego powyższej jednostki broni jest ochrona osobista i ochrona posiadanego mienia.
Pismem z dnia 16 czerwca 2010 r. organ I instancji poinformował J. K., że broń stanowiąca jego własność i znajdująca się w depozycie KWP z/s w Radomiu, przeznaczona jest tylko do celów sportowych, a zatem do innych celów w tym do ochrony osobistej i ochrony posiadanego mienia używać jej nie można. Mazowiecki Komendant Wojewódzki Policji w Radomiu w piśmie tym, na podstawie art. 64 § 2 k.p.a., wezwał J. K. do wskazania celu, w jakim ma być mu wydane pozwolenie na broń oraz rodzaju i liczby jednostek broni o jaką się ubiega.
J. K. uzupełnił wniosek i wskazał, że ubiega się o wydanie pozwolenia na broń sportową: karabinek BRNO WP, model [...], nr [...], kal. [...], rok produkcji 1958 r. w celu doskonalenia umiejętności strzeleckich.
Po przeprowadzeniu postępowania Mazowiecki Komendant Wojewódzki Policji w Radomiu uznał, że w sprawie nie występują okoliczności uzasadniające konieczność
Sygn. akt II OSK 2088/11 posiadania przez J. K. pozwolenia na broń palną do celów sportowych.
Zdaniem organu, J. K. nie wykazał, że posiada taki słuszny interes, a potrzebę posiadania pozwolenia na broń sportową, wiąże z prowadzeniem działalności gospodarczej i przeznaczeniem jej do ochrony swojej osoby i posiadanego mienia przed kłusownikami, a nie jak wskazał w uzupełnieniu wniosku w celu doskonalenia umiejętności strzeleckich.
W piśmie z dnia 15 lipca 2010 r. J. K. zaznaczył, że ubiega się o pozwolenie na broń nie w celach sportowych, lecz dla treningu strzeleckiego i wobec powyższego nie widzi potrzeby ubiegania się o patent strzelecki, gdyż nie zamierza uprawiać sportów o charakterze strzeleckim.
Organ zaś stwierdził, że okoliczności ustalone w sprawie J. K. nie przekonują o konieczności wyposażenia go w broń palną sportową, a umiejętności strzeleckie może on doskonalić przy pomocy broni klubowej bądź stanowiącej wyposażenie strzelnicy.
W odwołaniu od decyzji z dnia [...] października 2010 r. J. K. podniósł, że kilkanaście lat posiadał karabinek, który obecnie zdeponowany jest w komendzie wojewódzkiej Policji. Jego zdaniem zgodnie z art. 52 ustawy o broni i amunicji powinien nadal posiadać tę broń i jego prawa nabyte powinny być uszanowane.
Komendant Główny Policji decyzją z dnia [...] listopada 2010 r. utrzymał w mocy decyzję Mazowieckiego Komendanta Wojewódzkiego Policji w Radomiu z dnia [...] października 2010 r., uznając, że decyzja organu I instancji jest zasadna.
Organ II instancji stwierdził, że samo powoływanie się przez J. K. na chęć doskonalenia umiejętności strzeleckich poprzez indywidualne treningi w sytuacji, gdy wprost stwierdza on, że nie zamierza uprawiać sportu strzeleckiego, nie nakłada na organy Policji obowiązku wydania pozwolenia na broń sportową.
Decyzja Komendanta Głównego Policji stała się przedmiotem skargi J. K. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, w której wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie przepisów art. 52 ustawy o broni i amunicji. Ponadto wniósł o zasądzenie kosztów postępowania wg norm przepisanych.
W uzasadnieniu skargi podniósł, że karabinek BRNO był w jego posiadaniu i użytkowaniu na podstawie wydanego pozwolenia z dnia [...] listopada 1997 r., a pod pretekstem zmiany przepisów o strzelectwie sportowym cofnięto mu pozwolenie na
Sygn. akt II OSK 2088/11 broń. Ponadto podniósł, że nigdy nie należał do klubu sportowego i nie uprawiał kwalifikowanego strzelectwa sportowego, wobec tego od czasu wydania pozwolenia na broń do chwili obecnej nic się w jego sytuacji nie zmieniło i nie ustały żadne okoliczności faktyczne, które byłyby podstawą do zabrania broni.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał argumenty przedstawione w zaskarżonej decyzji.
W motywach wyroku oddalającego skargę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził, że przepis art. 10 ustawy o broni i amunicji, określając przesłanki wydania pozwolenia na broń, posługuje się pojęciem uzasadnionych okoliczności i celów, dla których takie pozwolenie może być wydane. Takim celem jest m. in. uprawianie sportu strzeleckiego.
Prawidłowe zastosowanie art. 10 ust. 1 ustawy o broni i amunicji wymaga nadania zawartemu w przepisie zwrotowi ocennemu konkretnej treści. W takiej zaś sytuacji autorytatywne stwierdzenie, jakie przyczyny usprawiedliwiają wydanie pozwolenia na broń sportową, a jakie muszą być uznane za niewystarczające, może nastąpić jedynie a casu ad casum. "Uprawianie sportu strzeleckiego" jest wyrażeniem nieposiadającym definicji legalnej, które poprzez swoją niedookreśloność, nie pozwala określić koniecznych warunków ustalenia jego znaczenia.
Zdaniem Sądu pierwszej instancji, organ prawidłowo uznał, że samo powoływanie się przez J. K. na chęć doskonalenia umiejętności strzeleckich poprzez indywidualne treningi w sytuacji, gdy wprost stwierdza, iż nie zamierza uprawiać sportu strzeleckiego, nie nakłada na organy Policji obowiązku wydania pozwolenia na broń sportową.
Sąd pierwszej instancji stwierdził również, że organ poprawnie ocenił, że skarżący nie wykazał okoliczności uzasadniających wydanie mu takiego pozwolenia. Brak bowiem czynnego uprawiania strzelectwa sportowego nie pozwala stwierdzić, że zachodzi rzeczywista potrzeba posiadania indywidualnej broni sportowej.
W skardze kasacyjnej od powyższego wyroku strona skarżąca zarzuca naruszenie przepisów prawa materialnego poprzez błędna wykładnię art. 10 i 52 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (Dz. U. nr 52 z 2004 r., poz. 525 z późn. zm.).
Mając na względzie powyższy zarzut skarżący wnosi o uchylenie wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej strona skarżąca podnosi, że regulacje zawarte w art. 10 ustawy o broni i amunicji nie wykluczają możliwości posiadania broni w celach rekreacyjno-wypoczynkowych.
Ograniczenie możliwości dysponowania bronią sportową do uprawiania licencjonowanego strzelectwa sportowego jest nieuprawnione i zdaniem strony skarżącej, nie znajduje uzasadnienia w istniejących przepisach prawnych.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem została oparta na nieusprawiedliwionych podstawach, a zaskarżony wyrok - wbrew twierdzeniom skarżącego - odpowiada prawu.
Stosownie do treści art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 -zwanej dalej P.p.s.a.), Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, z urzędu biorąc pod uwagę jedynie nieważność postępowania. Podstawy te determinują kierunek postępowania Naczelnego Sądu Administracyjnego. Sąd nie jest uprawniony do badania ewentualnej wadliwości zaskarżonego orzeczenia wykraczającej poza ramy wyznaczone zarzutami skargi kasacyjnej. Oznacza to związanie zarzutami i wnioskami skargi kasacyjnej. A zatem zakres rozpoznania sprawy wyznacza strona wnosząca skargę kasacyjną przez przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie.
W rozpoznawanej sprawie nie zachodzi żadna z okoliczności skutkujących nieważnością postępowania, o jakich mowa w art. 183 § 2 P.p.s.a. i nie zachodzi żadna z przesłanek, o których mowa w art. 189 P.p.s.a., które Naczelny Sąd Administracyjny rozważa z urzędu dokonując kontroli zaskarżonego skargą kasacyjną wyroku. Wobec tego Naczelny Sąd Administracyjny przeszedł do zbadania zarzutów kasacyjnych.
Autor skargi kasacyjnej zarzuca zaskarżonemu wyrokowi naruszenie prawa materialnego, tj. art. 10 ust. 1 i art. 52 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (Dz. U. 2004 r. Nr 52 poz. 525 ze zm.) poprzez błędną wykładnię, polegającą na przyjęciu, że okoliczności przedstawione przez skarżącego nie uzasadniają wydania mu pozwolenia broń sportową.
Z uwagi na takie sformułowanie zarzutu kasacyjnego zwrócić trzeba uwagę na kwestie dotyczące prawidłowego formułowania zarzutów kasacyjnych.
W przypadku podniesienia zarzutu naruszenia prawa materialnego poprzez jego błędną wykładnię ważne jest, aby autor skargi kasacyjnej wykazał po pierwsze, na czym polegał błędny charakter wykładni dokonanej przez sąd pierwszej instancji, w szczególności czy dotyczył on przebiegu procesu wykładni (kolejności odwołania się do jej reguł) czy sposobu wykorzystania poszczególnych dyrektyw i argumentów wykładni
Sygn, akt II OSK 2088/11 czy też samego rezultatu wykładni (treści zrekonstruowanej normy) oraz po drugie, jak w ocenie autora skargi kasacyjnej, w kontekście wykazanych uchybień, powinna wyglądać wykładnia prawidłowa. Natomiast w przypadku związania naruszenia prawa materialnego z niewłaściwym zastosowaniem przepisu istotne jest wykazanie, czy idzie 0 niezastosowanie czy o nieprawidłowe zastosowanie, a także, w przypadku wskazania na nieprawidłowe zastosowanie, czy wiąże się ono z niewłaściwą sądową kontrolą podstawy orzekania przez organ czy też z zaakceptowaniem w toku kontroli sądowej błędnej kwalifikacji faktów lub ustalenia jej konsekwencji przez organ administracji (błąd subsumcji) lub z błędem sądu, co do kwalifikacji kontrolowanej decyzji administracji z punktu widzenia treści zrekonstruowanej normy prawnej. Towarzyszyć temu powinna argumentacja wskazująca na sposób, w jaki przepis powinien być zastosowany ze względu na stan faktyczny sprawy lub, w przypadku zarzutu niezastosowania przepisu, wyjaśnienie, dlaczego wskazany w skardze kasacyjnej przepis powinien być zastosowany.
Formułując zarzut naruszenia prawa materialnego skarżący zarówno w petitum skargi kasacyjnej, jak i w jej uzasadnieniu nie wskazuje, na czym polegała błędna wykładnia wskazanych norm ustawy o broni i amunicji. W uzasadnieniu podnosi jedynie, że okoliczności faktyczne uzasadniają wydanie mu pozwolenia na broń palną sportową.
Należy mieć na względzie, że prawo posiadania broni nie należy w Polsce do obywatelskich praw podmiotowych gwarantowanych w Konstytucji RP. Ma ono reglamentacyjny charakter. Dostęp obywatela do broni poddany jest istotnym ustawowym ograniczeniom, co wynika zarówno z monopolu państwa na stosowanie środków przymusu, jak i z potrzeby zapewnienia bezpieczeństwa i porządku publicznego (por. wyroki NSA: z dnia 28 października 2011 r., sygn. akt II OSK 1562/10, [w:] CBOSA; z dnia 13 października 2005 r., sygn. akt II OSK 97/05, Lex Nr 201345).
Pozwolenie na broń wydaje właściwy organ Policji, jeżeli okoliczności, na które powołuje się osoba ubiegająca się o pozwolenie, uzasadniają jego wydanie - art. 10 ust. 1 ustawy o broni i amunicji. W świetle obowiązujących unormowań prawnych jedynie organy Policji są uprawnione do wydawania pozwoleń na broń i jednocześnie upoważnione do oceny, czy okoliczności, na które powołuje się wnioskodawca, uzasadniają wydanie takiego pozwolenia.
Sąd pierwszej instancji zasadnie odwołał się do argumentacji zawartej w uzasadnieniu postanowienia 7 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20
Sygn. akt II OSK 2088/11 maja 2010 r., sygn. akt II OPS 6/09, gdzie zawarto pewne istotne wskazówki, co do sposobu interpretacji przepisu art. 10 ust. 1 ustawy o broni i amunicji.
Brzmienie postanowień art. 10 ust. 1 ustawy o broni i amunicji w istocie przemawia za przyjęciem, że decyzja w sprawie pozwolenia na broń ma charakter decyzji związanej. Tylko wykazanie istnienia okoliczności, które z zasady uzasadniają wydanie pozwolenia na broń, przy jednoczesnym braku ustawowych przeciwwskazań (art. 15 ustawy), zobowiązuje organy Policji do wydania pozwolenia na broń.
Proces odkodowania znaczenia użytego przez ustawodawcę zwrotu niedookreślonego "uzasadnione okoliczności" może zatem nawiązywać do przywołanej kategorii prawnej "celów" wydania pozwolenia na broń. Wyszczególnione cele odwołują się bowiem do zjawisk i stanów rzeczy ujętych w na tyle generalny sposób, że muszą się w jakimś stopniu pokrywać z okolicznościami uzasadniającymi wydanie pozwolenia na broń, w rozumieniu art. 10 ust. 1 ustawy.
Sformułowanie "uzasadnione okoliczności", mające charakter zwrotu ocennego (zwrotu szacunkowego), oznacza konieczność wartościowania przez organ określonego stanu rzeczy, tj. przyczyn podanych przez wnioskodawcę, jako uzasadnienie żądania wydania pozwolenia na broń sportową (por. L. Leszczyński, Pojęcie klauzuli generalnej, "Annales UMCS", vol. XXXVIII, 1991, s. 161-162).
Niewątpliwie przy rozstrzyganiu o udzieleniu pozwolenia na broń organ będzie korzystał z szerokiego luzu decyzyjnego, wynikającego z posłużenia się przez ustawodawcę pojęciami niedookreślonymi i zwrotami szacunkowymi. Przepis art. 10 ustawy o broni i amunicji, określając przesłanki wydania pozwolenia na broń, posługuje się pojęciem uzasadnionych okoliczności i celów, dla których takie pozwolenie może być wydane. Takim celem jest m. in. ochrona osobista lub ochrona bezpieczeństwa innych osób oraz mienia. To zaś oznacza, że osoba ubiegająca się o wydanie pozwolenia na broń dla ochrony osobistej lub ochrony bezpieczeństwa innych osób oraz mienia (art. 10 ust. 3 pkt 1 ustawy) winna wykazać, że w jej przypadku zachodzą mające odzwierciedlenie w rzeczywistości sytuacje i fakty, które pozwalają uznać przedstawione okoliczności za uzasadnione w rozumieniu art. 10 ust. 1 ustawy o broni i amunicji. Sam brak przesłanek negatywnych nie wystarcza do wydania pozwolenia na broń.
Mając na uwadze powyższe rozważania Sądowi pierwszej instancji nie można skutecznie zarzucić dokonania wadliwej wykładni art. 10 ust. 1 ustawy o broni i amunicji w kontekście stanu faktycznego sprawy.
Organy Policji mają prawo i obowiązek oceny całokształtu materiału dowodowego (art. 80 k.p.a.) przy ustalaniu, czy sytuacja faktyczna ubiegającego się o pozwolenie na broń uzasadnia wydanie pozwolenia. Odmowa wydania pozytywnej decyzji, wynika wyłącznie z oceny okoliczności sprawy, dokonanej w ramach luzu decyzyjnego przez kompetentne organy Policji.
J. K., zwracając się z wnioskiem o wydanie pozwolenia na broń sportową wskazał, że zamierza się szkolić w strzelaniu, co jest niezbędne w sytuacji, gdy ubiega się o pozwolenie na broń myśliwską do ochrony stawów rybnych. Sąd pierwszej instancji prawidłowo uznał, że organ rozważył wszechstronnie istnienie wskazanych przez wnioskodawcę okoliczności i dokonał należytej oceny, czy okoliczności te uzasadniają wydanie pozwolenia na broń. Zasadnie podzielił ocenę organu, że skarżący nie wykazał przesłanek uzasadniających konieczność posiadania broni palnej sportowej. Trafnie przy tym wskazał, że osoby, które nie zamierzają uprawiać sportu strzeleckiego w żadnej formie, a pomimo to pragnące doskonalić się w strzelaniu mogą zrealizować swoje dążenia korzystając z broni będącej na wyposażeniu wybranej strzelnicy, bowiem zgodnie z art. 11 pkt 4 ustawy o broni i amunicji, używanie broni m. in. do celów szkoleniowych i sportowych na strzelnicy działającej na podstawie zezwolenia właściwego organu, pozwolenia na broń nie wymaga.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zasadnie stwierdził, że samo powoływanie się przez skarżącego na chęć doskonalenia umiejętności strzeleckich poprzez indywidualne treningi w sytuacji, gdy nie zamierza on uprawiać sportu strzeleckiego, nie nakłada na organy Policji obowiązku wydania pozwolenia na broń palną sportową.
Organy uprawnione do wydawania pozwoleń na broń muszą brać pod uwagę nie tylko subiektywnie pojmowany interes konkretnego obywatela, ale także mieć wzgląd na ochronę bezpieczeństwa i porządku publicznego. Ten wzgląd zaś dyktuje konieczność ścisłej reglamentacji pozwoleń na broń, tj. wydawanie ich tylko w sytuacjach uznanych za szczególne. Przyjęcie odmiennego poglądu prowadziłoby do powszechnej dostępności do posiadania broni w Polsce, czego nie dałoby się pogodzić z zasadami i wartościami obowiązującej Konstytucji RP. Artykuł 5 Konstytucji przewiduje m. in., że Rzeczpospolita Polska zapewnia bezpieczeństwo obywateli. Chodzi tu przede wszystkim o działania władz publicznych przeciwdziałające zagrożeniom porządku publicznego.
Nietrafny jest też zarzut skargi kasacyjnej, naruszenia art. 52 ustawy o broni i amunicji. Ten przepis intertemporalny stanowi tylko, że zachowują, po dniu wejścia w życie ustawy z 21 maja 1999 r., pozwolenia na broń i legitymacje stwierdzające te
Sygn. akt II OSK 2088/11 pozwolenia, wydane na podstawie dotychczasowych przepisów. Natomiast inne kwestie związane z posiadaniem broni przez takie osoby po dniu wejścia w życie aktualnie obowiązującej ustawy reguluje ten akt prawny.
Nie można uznać, że przeprowadzona w treści skargi kasacyjnej wykładnia przepisu art. 52 ustawy o broni i amunicji jest prawidłowa i że cofnięcie posiadanych uprawnień "pod pretekstem nie uprawiania licencjonowanego strzelectwa sportowego podważa zaufanie obywatela do państwa prawa".
Ustawa z 21 maja 1999 r. uchyliła obowiązywanie ustawy z dnia 31 stycznia 1961 r. i zaczęła obowiązywać od dnia 20 marca 2000 r. Oznacza to, że od tej daty zasady udzielania pozwolenia na broń są regulowane przepisami tej "nowej" ustawy. Wyjątkiem jest przepis przejściowy art. 52, przewidujący, że wydane wcześniej pozwolenia na broń i związane z tym legitymacje zachowują ważność. Wynika z tego, że podmioty, które otrzymały takie pozwolenia mają prawo do legalnego posługiwania się tylko tą bronią, którą nabyły zgodnie z obowiązującymi w owym czasie przepisami. Obecnie obowiązująca ustawa z 21 maja 1999 r. zawiera inne, niż wcześniej obowiązujące przepisy, warunki udzielania pozwolenia na broń.
Skarżący posiadał pozwolenie na broń palną sportową wydane w oparciu o przepisy ustawy z 31 stycznia 1961 r. i legalnie dysponował bronią sportową również po wejściu w życie przepisów nowej ustawy o broni i amunicji. Zatem prawo nabyte skarżącego było respektowane przez organy Policji. Decyzją z dnia [...] sierpnia 2008 r. Mazowiecki Komendant Wojewódzki Policji w Radomiu cofnął skarżącemu to uprawnienie z uwagi na ustanie okoliczności, na podstawie których uprawnienie to uzyskał, tj. przynależności do klubu sportowego i zaprzestanie uprawiania strzelectwa.
W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku. O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na mocy art. 204 pkt 1 P.p.s.a.