Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnegoz 4 lipca 2022 r., sygn. akt II OSK 2097/19

Uzasadnienie

Wyrokiem z dnia 19 marca 2019 r., sygn. akt II SA/Bk 721/18 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku oddalił skargę M. M. i M. M.1 na decyzję Podlaskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Białymstoku z dnia 4 września 2018 r., nr WOP.7721.96.2018.AH w przedmiocie nakazu rozbiórki obiektów budowlanych.

Powyższy wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku zapadł w następującym stanie faktycznym i prawnym.

Decyzją z dnia 4 września 2018 r. znak WOP.7721.96.2018.AH Podlaski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Białymstoku utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Sokółce z dnia 15 czerwca 2018 r. znak NB.5160.6.2014.TA, którą nakazano M. M. i M. G. M.1 rozbiórkę rozbudowy budynku gospodarczo – garażowego na działce nr [...] w miejscowości Ł. [...], gm. K., tj.

1. 1. rozbiórkę konstrukcji tarasu o wymiarach około 2,0 x 20,0 m - wylewki betonowej, słupków drewnianych, więźby i pokrycia dachowego wraz z dwiema murowanymi, osłonowymi ścianami (każda o długości ok. 2,05 m, grubości 0,45 m i wysokości 2,50 m),
2. 2. rozbiórkę konstrukcji tarasu o wymiarach około 3,0 x 7,20 m tj. słupków drewnianych, więźby i pokrycia dachowego.

PINB prowadził na podstawie art. 48 ust. 1 w związku z art. 48 ust. 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (dalej: Ustawy Prawo budowlane) postępowanie legalizacyjne odnośnie do ww. rozbudowy budynku, zaklasyfikowanego pierwotnie przez organ jako mieszkalny. Decyzją z dnia 14 stycznia 2015 r. PINB nakazał rozbiórkę przedmiotowej rozbudowy na podstawie art. 48 ust. 4 Ustawy Prawo budowlane z uwagi na nieprzedstawienie przez inwestorów niezbędnych dokumentów, w tym decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, który to obowiązek nałożono na nich postanowieniem z dnia 10 września 2014 r. Po rozpoznaniu odwołania, PWINB decyzją z dnia 2 kwietnia 2015 r. orzekł reformatoryjnie w stosunku do decyzji pierwszoinstancyjnej, nakazując rozbiórkę dwóch tarasów "stanowiących rozbudowę budynku gospodarczo-garażowego". Organy obydwu instancji ustaliły, że rozbudowa o tarasy została wykonana w latach 2002-2004, bez wymaganego pozwolenia na budowę, bowiem inwestorzy nie przedstawili decyzji ani zgłoszeń dotyczących rozbudowy.

Wyrokiem z dnia 22 września 2015 r. w sprawie II SA/Bk 332/15 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku oddalił skargę od decyzji organu odwoławczego, który to wyrok wraz z decyzjami organów obydwu instancji został uchylony przez Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 28 września 2017 r. w sprawie II OSK 167/16. NSA za uzasadniony uznał zarzut naruszenia art. 48 ust. 2 i 3 w związku z art. 59f ustawy Prawo budowlane, poprzez jego błędne zastosowanie i w konsekwencji utrzymanie w mocy decyzji rozbiórkowej w obliczu nieprawidłowego przeprowadzenia procedury legalizacyjnej i niewłaściwego ustalenia kategorii obiektu, a w konsekwencji ustalenia niewłaściwej stawki opłaty legalizacyjnej. Jak wskazał NSA, w postanowieniu z dnia 10 września 2014 r., wydanym na podstawie art. 48 ust. 2 i 3 ustawy Prawo budowlane, w którym zobowiązano inwestorów do przedłożenia stosownych dokumentów, wskazano że chodzi o rozbudowę budynku mieszkalnego oraz że stawka opłaty legalizacyjnej wyniesie 50 000 zł. Wobec niespełnienia tego obowiązku, nakazano w pierwszej instancji rozbiórkę "rozbudowy budynku mieszkalnego" w postaci dwóch tarasów, zaś orzekając reformatoryjnie PWINB nakazał rozbiórkę dwóch tarasów "stanowiących rozbudowę budynku gospodarczo-garażowego".

NSA stwierdził również, że "W aktach sprawy znajduje się też decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Sokółce z dnia 14 stycznia 2015 r. nakazująca M. i M.M.1 przywrócenie poprzedniego sposobu użytkowania budynku gospodarczo-garażowego z funkcji mieszkalnej do funkcji gospodarczo-garażowej". W ocenie NSA, rozbudowany o tarasy budynek stanowi budynek gospodarczo-garażowy a nie mieszkalny, jak przyjęto błędnie w postanowieniu z dnia 10 września 2014 r. To wadliwe ustalenie miało wpływ na wysokość mającej być ustaloną opłaty legalizacyjnej. Mimo zatem, że w sprawie nie stosowano art. 59f ustawy Prawo budowlane, to jednak wydane na podstawie art. 48 ust. 2 i 3 ustawy Prawo budowlane postanowienie poprzedzające podjęcie decyzji o rozbiórce było wadliwe, prowadzące do ustalenia niewłaściwej stawki opłaty legalizacyjnej. Zdaniem NSA, miało to wpływ na wynik sprawy, bowiem na postanowienie wydane w trybie art. 48 ust. 2 i 3 ustawy Prawo budowlane nie przysługiwało zażalenie, a strony mogły kwestionować je wyłącznie w momencie rozstrzygnięcia o legalności robót budowlanych decyzją administracyjną wydaną na podstawie art. 48 ust. 2 ustawy Prawo budowlane.

Doszło zatem do naruszenia art. 48 ust. 2 i 3 w związku z art. 59f ustawy Prawo budowlane. W pozostałym zakresie ocenił NSA skargę kasacyjną za niezasadną, bowiem w jego ocenie: organy administracji prawidłowo oceniły charakter wykonanych robót budowlanych i termin ich zrealizowania, ustalenia w tym zakresie są zgodne z treścią protokołu kontroli przeprowadzonej w dniu 5 sierpnia 2014 r., podczas której inwestorzy oświadczyli, że "roboty budowlane do zmiany sposobu użytkowania budynku gospodarczo-garażowego wraz z wykonaniem tarasów zostały wykonane sposobem gospodarczym w latach 2004-2005"; protokół ten został podpisany czytelnie przez oboje skarżących i wynika z niego jednoznacznie, że ustalony przez organy zakres i charakter wykonanych robót budowlanych oraz termin ich zrealizowania pokrywa się z informacjami uzyskanymi bezpośrednio od skarżących w toku czynności procesowych.

Wobec powyższego NSA wskazał, że organy prawidłowo ustaliły czas wykonania prac budowlanych i ich rzeczywisty charakter, trafnie uznając je za rozbudowę istniejącego wcześniej obiektu budowlanego. NSA zakwestionował potrzebę prowadzenia w tym zakresie dalszych dowodów, zaś z uwagi na ustalenie na podstawie oświadczeń skarżących czasu wykonania przedmiotowych robót w latach 2004-2005, wskazał na zastosowanie w sprawie przepisów ustawy Prawo budowlane z 1994 r.

Rozpoznając ponownie sprawę, PINB przeprowadził w dniu 18 stycznia 2018 r. kontrolę na działce nr [...], w trakcie której potwierdził wcześniejsze ustalenia dotyczące rozbudowy o tarasy oraz stwierdził, że stan techniczny tarasów nie zmienił się. PINB odebrał również oświadczenie od M. M., zgodnie z którym tarasy zostały wybudowane w roku 1992, a na przełomie lat 2004-2005 zmodernizowane. Z kontroli sporządzono dokumentację zdjęciową.

Postanowieniem z dnia 25 stycznia 2018 r. PINB, na podstawie art. 48 ust. 2 i ust. 3 ustawy Prawo budowlane, wstrzymał prowadzenie robót budowlanych przy spornej rozbudowie oraz zobowiązał inwestorów do przedłożenia - w terminie do dnia 18 maja 2018 r. - dokumentów w postaci: zaświadczenia o zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu; czterech egzemplarzy projektu budowlanego rozbudowy budynku gospodarczo-garażowego wraz z opiniami, uzgodnieniami, pozwoleniami, jak też oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane.

Inwestorzy nie przedłożyli w terminie żądanych dokumentów i w konsekwencji decyzją z dnia 15 czerwca 2018 r., na podstawie art. 48 ust. 1 w związku z art. 48 ust. 4 ustawy Prawo budowlane, PINB nakazał rozbiórkę spornej rozbudowy budynku gospodarczo – garażowego.

Odwołanie od ww. decyzji złożyli inwestorzy wnosząc o jej uchylenie i umorzenie postępowania. Inwestorzy wskazali, że po zakupie opuszczonego gospodarstwa rolnego rozpoczęli remont zabudowań, który w późniejszym okresie okazał się samowolą budowlaną. W 2018 r. dokonali kilku rozbiórek. Trwało to w czasie i pochłonęło wiele materiałów, których nie są w stanie odzyskać. Wyjaśnili, że tarasy zostały wybudowane w 1992 roku a na przełomie 2004-2005 zostały jedynie zmodernizowane. Nie zgromadzili dokumentacji w postępowaniu legalizacyjnym z uwagi na brak środków finansowych.

W ocenie odwołujących się, dowodem na wykonanie tarasów przed wejściem w życie przepisów ustawy Prawo budowlane z 1994 r. jest mapa sytuacyjno-wysokościowa wydana w dniu 24 lutego 2002 r. i dołączona do projektu budowlanego dobudowy garażu do istniejącego budynku gospodarczego, na której naniesione są dwa tarasy jako wylewki betonowe na gruncie. Organ przy wydawaniu pozwolenia na budowę nie zakwestionował rozbieżności w dokumentacji projektowej między projektem zagospodarowania działki i rzutem przyziemia.

Zaskarżoną decyzją z dnia 4 września 2018 r. PWINB utrzymał rozstrzygnięcie PINB w mocy. Organ odwoławczy wskazał, że wszczął i prowadził kilka odrębnych postępowań administracyjnych wobec obiektów budowlanych zlokalizowanych na działkach nr [...] i [...] w miejscowości Ł., gm. K., tj. działkach należących do odwołujących się. Odnośnie do spornych tarasów ustalił, że inwestorzy w roku 2004 samowolnie rozbudowali budynek gospodarczo-garażowy o jedną płytę tarasu, zadaszenia dwóch tarasów, dwie osłonowe ściany murowane jednego z tarasów. Rozbudowa budynku stanowi w myśl art. 3 pkt 6 ustawy Prawo budowlane budowę i wymaga uzyskania pozwolenia na budowę, którego w sprawie nie przedstawiono.

Odnosząc się do daty budowy i jej zakresu organ wskazał, że w projekcie budowlanym zatwierdzonym decyzją nr 266/02 z dnia 18 września 2002 r. o pozwoleniu na dobudowę garażu murowanego na maszyny rolnicze do istniejącej stodoły na działkach nr [...] i [...] brak jest (w dacie sporządzania projektu tj. w sierpniu 2002 r.) elementów tarasów będących przedmiotem postępowania. Występuje zaś na całej długości ściany szczytowej budynku jedynie wylewka betonowa. Z kolei, zdaniem PWINB, z zaewidencjonowanej mapy poinwentaryzacyjnej z dnia 29 grudnia 2003 r. budynku garażowego wynika, że przy budynku istniała wylewka betonowa, na której w latach 2002-2004 zostało wybudowane zadaszenie ze słupkami.

Natomiast przy dłuższej ścianie budynku zgodnie z powyższą mapą mógł istnieć zarys starych fundamentów (ale nie płyty betonowej), który nie został zinwentaryzowany przez geodetę jako istniejąca wylewka betonowa - tak jak w przypadku tarasu krótszego. Znajdujący się w aktach sprawy sporządzony w marcu 2004 r. (niezatwierdzony w organie architektoniczno-budowlanym) projekt budowlany budynku mieszkalnego - zmiany sposobu użytkowania obiektu z budynku składowo-gospodarczego wskazuje na istnienie (w dacie opracowania projektu) fundamentów pod dłuższym tarasem oraz zawiera projektowane elementy tarasu dłuższego w postaci płyty (wym. 2,0 x 20,0 m), dwóch murowanych ścian osłonowych, siedmiu słupków i konstrukcji dachu. Projekt zawiera również elementy drugiego, krótszego tarasu o wymiarach 3,0 x 7,20 m w szczycie budynku (od strony działki [...]) tj. płyty betonowej, słupków i konstrukcji dachu tarasu.

Zdaniem PWINB, w sprawie miał zastosowanie art. 48 ustawy Prawo budowlane, zobowiązano inwestorów na podstawie jego ust. 2 i 3 do przedłożenia określonych dokumentów, czego nie uczynili. Tymczasem wypełnienie tych obowiązków jest traktowane jako wniosek o zatwierdzenie projektu budowlanego i stanowi warunek dalszego prowadzenia procedury legalizacyjnej, określonej w art. 48 ustawy Prawo budowlane. Brak wywiązania się z tego obowiązku skutkuje wydaniem nakazu rozbiórki na podstawie art. 48 ust. 1 i 4 ustawy Prawo budowlane. PWINB wskazał, że inwestorzy sami wskazali datę budowy tarasów jako lata 2004-2005, zaś w trakcie postępowania wskazując datę budowy jako 1992 r. nie przedstawili na tę okoliczność żadnych dowodów. Zdaniem organu odwoławczego, niezasadny jest zarzut nieuwzględnienia przez geodetę na mapach inwentaryzacyjnych z 2002 r. istniejących już - zdaniem inwestorów - tarasów. Rozporządzenie z dnia 3 kwietnia 2001 r. Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa w sprawie wprowadzenia obowiązku stosowania niektórych Polskich Norm dla budownictwa (Dz. U. z 2001 r. Nr 38 poz. 456 ze zm.) wskazuje do stosowania przywoływaną przez skarżących normę PN-ISO 9836.1997 "Właściwości użytkowe w budownictwie.

Określanie i obliczanie wskaźników powierzchniowych i kubaturowych", ale nie jest ona podstawą dla działań geodetów. Geodeci działają w oparciu o przepisy ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne oraz akty wykonawcze do tej ustawy. Organ odwoławczy nie zgodził się także z zarzutem niewłaściwej kwalifikacji robót związanych z wykonaniem tarasów w 2004 r., bowiem były to roboty przy obiekcie wykonanym samowolnie, zatem nie mogą być rozpatrywane odrębnie, wyłącznie jako konserwacja. Dokonane zgłoszenie z dnia 17 marca 2004 r. dotyczyło zaś, zdaniem PWINB, zamiaru wykonania robót budowlanych polegających na wymianie pokrycia dachu w budynku gospodarczym, a nie obejmowało robót związanych z tarasami.

Skargę na ww. decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku złożyli M. i M. M.1. Skarżący zwrócili uwagę na swoją trudną sytuację materialną. W ich ocenie, tarasy zostały wybudowane w 1992 r. w tym samym czasie, kiedy zrealizowano na działce zbiornik szczelny na ścieki. Wówczas, jak stwierdzili, wykonano wylewki betonowe fundamentów, zadaszenie wsparte na słupach, zaś po roku 2000 została wykonana jedynie modernizacja tarasów. W trakcie wykonywania prac budowlanych w budynku gospodarczym w latach 2004-2005 tarasy zostały odnowione, była to ich bieżąca konserwacja, dlatego nie dokonywano zgłoszenia. Dokonano wyłożenia tarasu płytkami ceramicznymi i wymieniono pokrycie dachu istniejącego budynku gospodarczego, co było przedmiotem zgłoszenia z dnia 17 marca 2004 r. Wyjaśnili, że utrzymują się wyłącznie z prowadzenia działalności agroturystycznej, wykonanie rozbiórki groziłoby zaprzestaniem prowadzenia tej działalności, zaś przywrócenie do stanu poprzedniego stanowiłoby trudne do odwrócenia skutki.

Zwrócili uwagę na wysokość opłat legalizacyjnych, które znacznie przekraczają wartość poddanych rozbiórce obiektów oraz na zasady sprawiedliwości społecznej, zgodnie z którymi prawo nie może być stosowane zbyt legalistycznie.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko z uzasadnienia zaskarżonej decyzji.

Wyrokiem z dnia 19 marca 2019 r., sygn. akt II SA/Bk 721/18 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku oddalił skargę na decyzję Podlaskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Białymstoku z dnia 4 września 2018 r. w przedmiocie nakazu rozbiórki obiektów budowlanych.

W uzasadnieniu wyroku, Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził, że sprawa po raz drugi jest przedmiotem kontroli Sądu. Poprzednio wydany w sprawie wyrok, z dnia 22 września 2015 r. w sprawie II SA/Bk 332/15, stał się przedmiotem kontroli na skutek skargi kasacyjnej inwestorów. Została ona uwzględniona wyrokiem NSA z dnia 28 września 2017 r. w sprawie II OSK 167/16 w ten sposób, że sąd kasacyjny uchylił nie tylko wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego ale i decyzje organów obydwu instancji. Naczelny Sąd Administracyjny sformułował jednoznaczną i konkretną ocenę prawną odnośnie przedmiotu postępowania (rozbudowa budynku gospodarczo-garażowego wymagająca pozwolenia na budowę i podlegająca postępowaniu legalizacyjnemu uregulowanemu w art. 48 ustawy Prawo budowlane), daty wykonania samowoli (lata 2004-2005) oraz tego, że sprawa została wyjaśniona bez konieczności uzupełniania postępowania wyjaśniającego.

NSA stwierdził, że "przedmiotowy budynek był i jest budynkiem gospodarczo-garażowym a nie budynkiem mieszkalnym" oraz że "organy administracji prawidłowo oceniły charakter wykonanych robót budowlanych i ustaliły termin ich zrealizowania". Zdaniem NSA, "organy administracji prawidłowo ustaliły czas wykonania przedmiotowych prac budowlanych i ich rzeczywisty charakter, trafnie uznając je za rozbudowę istniejącego wcześniej obiektu budowlanego, a Sąd I instancji słusznie ich stanowisko w tym zakresie zaakceptował. Co do tych okoliczności nie było zatem potrzeby przeprowadzania dalszych dowodów. Z uwagi zaś na ustalenie na podstawie oświadczeń skarżących czasu wykonania przedmiotowych robót w latach 2004 – 2005 zastosowanie w sprawie miały przepisy prawa budowlanego z 1994 r."

Sąd stwierdził, że był związany powyższą oceną prawną sformułowaną przez NSA. Tą oceną prawną był również związany organ nadzoru budowlanego. Przedmiotowe związanie wynika wprost z art. 153 P.p.s.a. Zgodnie z tym przepisem, ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie. Regulacja ta, mająca charakter bezwzględnie obowiązujący, oznacza, że ani organ administracyjny, ani sąd orzekając ponownie w tej samej sprawie, nie mogą nie uwzględnić oceny prawnej i wskazań wyrażonych wcześniej w orzeczeniu sądu. Ani organ, ani sąd nie mogą inaczej i na nowo sformułować oceny prawnej, która już raz została sformułowana w sprawie i są zobowiązane podporządkować się jej w pełnym zakresie.

Co więcej, sąd ponownie orzekający jest zobowiązany wskazać, czy organ do tej oceny się zastosował, co jest warunkiem legalności zachowania organu w sprawie. Natomiast niezastosowanie się przez organ i po raz kolejny orzekający sąd do oceny prawnej wyrażonej w poprzednim wydanym w tej samej sprawie orzeczeniu sądu administracyjnego, jest naruszeniem prawa stanowiącym podstawę do wniesienia skargi kasacyjnej z uwagi na naruszenie prawa materialnego, tj. art. 153 P.p.s.a. To rozumienie i konsekwencje zastosowania lub niezastosowania art. 153 P.p.s.a. są jednolicie postrzegane w orzecznictwie sądów administracyjnych (vide np. wyrok z dnia 18 lipca 2017 r., II OSK 2902/15, dostępny w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na stronie http://orzeczenia.nsa.gov.pl, powoływanej dalej w skrócie jako CBOSA).

Uwzględniając powyższe Sąd stwierdził, że organy administracji – pozostając związane stanowiskiem NSA – nie mogły dokonać oceny prawnej inaczej niż to uczynił NSA. A zatem nie mogły, jak też i nie jest do tego uprawniony Sąd, ustalić innej daty zrealizowania tarasów niż lata 2004-2005, dokonać innej kwalifikacji robót polegających na wykonaniu tarasów niż jako rozbudowa budynku gospodarczo-garażowego wymagająca pozwolenia na budowę, którego nie przedstawiono, ocenić że materiał dowodowy dotyczący powyższych okoliczności i już zgromadzony w sprawie jest niewystarczający, zwłaszcza że skarżący nowych dowodów na odmienną ocenę i ustalenia nie przedstawili. Załączone do odwołania zdjęcie nie jest oznaczone datą, zatem czas jego wykonania, podobnie jak i miejsce, są nieweryfikowalne i nie podważają skutecznie ustaleń dokonanych przez organ, tym bardziej że, jak wskazał także NSA w wyroku w sprawie II OSK 167/17, datę wykonania rozbudowy ustalono na podstawie oświadczenia samych inwestorów złożonego do protokołu kontroli z dnia 5 sierpnia 2014 r.

Po wyroku NSA w sprawie powstała sytuacja, w której skarżący uzyskali ponownie możliwość przedstawienia dokumentów, w oparciu o które mogłaby nastąpić legalizacja spornej rozbudowy (vide postanowienie z dnia 25 stycznia 2018 r.). Z tej możliwości nie skorzystali w wyznaczonym terminie, mimo że postanowienie zawiera pouczenie o skutkach prawnych zaniechania oraz prawidłowe pouczenie o wysokości opłaty legalizacyjnej na podstawie art. 59f ust. 1 ustawy Prawo budowlane w przypadku spornej rozbudowy (25 000 zł). O fakcie wydania tego postanowienia wiedzieli, bowiem zapytani na rozprawie w dniu 19 marca 2019 r. o powody nieprzedłożenia dokumentacji wskazali na względy finansowe. Postanowienie to jest zgodne z prawem, zawiera właściwą podstawę jego wydania (art. 48 ust. 2 i 3 ustawy Prawo budowlane), w sposób odpowiadający prawu sformułowano w nim wymagane obowiązki oraz nie zostało przez inwestorów zaskarżone mimo takiej możliwości i pouczenia.

Niewykonanie obowiązków wynikających z powyższego postanowienia zobowiązywało organ do orzeczenia rozbiórki na podstawie art. 48 ust. 1 w związku z ust. 4 ustawy Prawo budowlane, co też bez naruszenia prawa uczyniono. Natomiast względy finansowe, które Sąd uwzględnił w postępowaniu wpadkowym dotyczącym wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji, nie mają znaczenia przy kontroli zaskarżonej decyzji. Przesłanki ekonomiczne po stronie sprawcy samowoli budowlanej nie są okolicznościami istotnymi prawnie w przypadku orzekania o rozbiórce na podstawie art. 48 ust. 1 i 4 ustawy Prawo budowlane

Zdaniem Sądu, organy w uzasadnieniach kwestionowanych decyzji odniosły się do wszystkich zarzutów, uzasadnienie zaskarżonej decyzji nie narusza przepisu art. 107 § 3 K.p.a., co – z uwzględnieniem wyżej przeprowadzonej oceny – prowadzi do oddalenia skargi. Żaden z zarzutów skargi nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem dotyczą one kwestii objętych oceną prawną NSA, która wiąże również Sąd orzekający w sprawie niniejszej. Ocena organów nadzoru budowlanego co do konsekwencji wyroku NSA jest prawidłowa.

Od powyższego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku skargę kasacyjną wnieśli M. M. i M. M.1 podnosząc zarzuty naruszenia:

1. 1. art. 48 ust. 1 w zw. z art. 28 ust. 1 w zw. z art. 3 pkt 6 ustawy Prawo budowlane, poprzez jego błędne zastosowanie i w konsekwencji utrzymanie w mocy decyzji w przedmiocie nakazania skarżącym rozbiórki części nieruchomości położonej na działce nr [...] w obliczu dowolnego przyjęcia, że w przedmiotowym przypadku doszło do rozbudowy, co w myśl przepisu art. 28 ust. 1 tej ustawy rodzi obowiązek uzyskania pozwolenia na budowę, w sytuacji, gdy z materiału dowodowego zebranego w sprawie wynika, że częściowo budowa przedmiotowych tarasów nastąpiła przed 1 stycznia 1995 r., a po roku 2000 skarżący dokonywali modernizacji nieruchomości położonej na działce nr [...];
2. 2. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. w zw. z art. 153 P.p.s.a. poprzez jego niezastosowanie i nieuchylenie decyzji Podlaskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego i poprzedzającej ją decyzji Powiatowego o Inspektora Nadzoru Budowlanego mimo, iż ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania zawarte w wyroku NSA nie zostały w pełni zastosowane przez organy nadzoru budowlanego, co miało istotny wpływ na wynik sprawy, gdyż okoliczności, które zdaniem NSA powinny zostać wzięte pod uwagę nie zostały należycie rozważone, a ich wzięcie pod uwagę mogłoby przyczynić się do poprawy sytuacji prawnej inwestorów w postępowaniu legalizacyjnym;
3. 3. art. 151 P.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. w zw. z art. 7, 77 § 1, 80, 107 § 1 oraz § 3 K.p.a., poprzez niedostrzeżenie przez Sąd, iż organ II instancji w swojej decyzji naruszył wskazane przepisy postępowania administracyjnego, a w konsekwencji błędnie zastosował art. 48 ust. 1 ustawy Prawo budowlane, pomimo że nie ustalono kiedy dokładnie powstały tarasy położone na działce nr [...], a z okoliczności niniejszej sprawy wynika, że strona skarżąca dokonała modernizacji budynku gospodarczo-garażowego, która nie wymaga uzyskania pozwolenia na budowę, co w konsekwencji powoduje, że zaskarżona decyzja organu II instancji winna zostać uchylona.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej przedstawione zostały argumenty mające, zdaniem skarżących kasacyjnie, potwierdzać zasadność podniesionych zarzutów.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie.

Na wstępie należy wskazać, że Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę tylko w granicach skargi kasacyjnej (art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jedn. Dz. U. z 2022 r. poz. 329 ze zm., dalej jako P.p.s.a.), z urzędu biorąc pod uwagę jedynie nieważność postępowania, co oznacza związanie przytoczonymi w skardze kasacyjnymi jej podstawami, określonymi w art. 174 P.p.s.a. Nadto, zgodnie z treścią art. 184 P.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny oddala skargę kasacyjną, jeżeli zaskarżone orzeczenie mimo błędnego uzasadnienia odpowiada prawu.

Zgodnie z treścią art. 193 P.p.s.a. zdanie drugie uzasadnienie wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego oddalającego skargę kasacyjną ogranicza się do oceny zarzutów skargi kasacyjnej.

Skarżący zrzekli się rozprawy, a pozostałe strony w terminie czternastu dni od dnia doręczenia im odpisu skargi kasacyjnej, nie zażądały przeprowadzenia rozprawy, wobec czego NSA, na podstawie art. 182 § 2 i § 3 P.p.s.a., skargę kasacyjną rozpoznał na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów.

Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, skarga kasacyjna wniesiona przez M. M. i M. M.1 nie ma usprawiedliwionych podstaw.

Za niezasadny uznać należy zarzut naruszenia art. 48 ust. 1 w zw. z art. 28 ust. 1 w zw. z art. 3 pkt 6 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane. Zarzut ten opiera się na twierdzeniu skarżących kasacyjnie, że budowa tarasów nastąpiła przed 1 stycznia 1995 r. zaś po roku 2000 miała miejsce tylko ich modernizacja. Zasadnie Sąd I instancji wskazał, że kwestia daty budowy tarasów została przesądzona wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 września 2017 r., sygn. akt II OSK 167/16. W wyroku tym Naczelny Sąd Administracyjny jednoznacznie wskazał, że organy administracji prawidłowo uznały, że zgodnie z treścią protokołu kontroli z dnia 5 sierpnia 2014 r. inwestorzy oświadczyli, że roboty budowlane związane z budową tarasów zostały wykonane w latach 2004-2005. Protokół ten został podpisany przez skarżących kasacyjnie bez zgłaszania jakichkolwiek uwag. Zasadnie Sąd I instancji stwierdził, że w ponownie prowadzonym postępowaniu skarżący kasacyjnie nie przedstawili wiarygodnych dowodów, które dawałyby podstawę do zmiany ustaleń dotyczących czasu realizacji tarasów.

Z analogicznych względów za niezasadny uznać należy zarzut naruszenia art. 151 P.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. w zw. z art. 7, 77 § 1, 80, 107 § 1 oraz § 3 K.p.a. Kwestia czasu budowy tarasów została należycie wyjaśniona i brak jest podstaw do kwestionowania prawidłowości poczynionych w tym przedmiocie ustaleń. Organy administracji dokonały też prawidłowej oceny prawnej wykonanych robót budowlanych.

Nie znajduje również uzasadnienia zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. w zw. z art. 153 P.p.s.a. Wbrew twierdzeniom skarżących kasacyjnie zawarte przez Naczelny Sąd Administracyjny w ww. wyroku wskazania dotyczące ustaleń w zakresie stanu faktycznego zostały przez organy administracji w pełni zrealizowane. Organy administracji zastosowały się również do zawartej w tym wyroku oceny prawnej. Kwestia ta została należycie wyjaśniona w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku i argumentację przedstawioną przez Sąd I instancji należy w pełni podzielić. Ponowne przytaczanie tej argumentacji jest niecelowe.

Z przytoczonych wyżej względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji.