Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnegoz 7 marca 2013 r., sygn. akt II OSK 2120/11

Uzasadnienie

Wyrokiem z dnia 6 czerwca 2011r., sygn.akt VII SA/Wa 656/11, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę T. K. na decyzję Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] grudnia 2010r. nr [...] w przedmiocie nakazu wykonania robót budowlanych.

Wyrok ten został wydany w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy:

Decyzją z dnia [...] października 2010r. nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Powiecie Grodziskim, na podstawie art. 40 ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane (Dz. U. Nr 38 poz. 229 ze zm. – w dalszej części uzasadnienia przywoływana jako: ustawa z 1974r.) oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000r., Nr 98, poz. 1071 - w dalszej części uzasadnienia przywoływana jako: k.p.a.), po rozpoznaniu sprawy legalności budowy budynku mieszkalnego jednorodzinnego na działce nr ewid. [-D-] (obecnie działka nr ewid [-A-] obr. [...]) przy ulicy [...] w P. w celu doprowadzenia w/w obiektu do stanu zgodnego z prawem nakazał współwłaścicielom budynku O. M. i H. M. dokonanie przeróbek w budynku tj.: dokonanie korekty linii rozgraniczającej do wewnątrz działki nr ewid [-B-], wykonanie ściany ogniowej w linii granicznej z działką nr ewid [-C-] i muru ogniowego o wysokości 35 cm ponad kalenicę zgodnie z aktualną linią rozgraniczającą, wykonanie przebudowy więźby dachowej, pokrycia dachowego i odprowadzenie wód opadowych na teren działki nr ewid. [-A-], przełożenie okien połaciowych doświetlających poddasze użytkowe w terminie 9 miesięcy od dnia, w którym decyzja stanie się ostateczna.

W uzasadnieniu decyzji organ przedstawił stan faktyczny sprawy, wyjaśniając, iż wszczął postępowanie na żądanie właściciela działki nr ewid. [E-] T. K. w sprawie legalności w/w budynku mieszkalnego. Organ ustalił, że budynek jednorodzinny na działce ewid. nr [-D-] powstał przed dniem 1 stycznia 1995r., a więc zastosowanie w sprawie winny mieć przepisy ustawy z dnia 24 października 1974r. Prawo budowlane. Wobec ustalenia, iż obiekt powstał w warunkach samowoli budowlanej, postanowieniem z dnia 28 kwietnia 2010r. nałożył na inwestorów obowiązek sporządzenia ekspertyzy technicznej wykonanego budynku zawierającą inwentaryzację geodezyjną i budowlaną. Z przedłożonej przez inwestorów dokumentacji wynika, że budynek będzie spełniał po wykonaniu robót budowlanych wskazanych w w/w dokumentacji i nakazanych przez organ warunki techniczne, jakim powinny odpowiadać tego typu obiekty, a tym samym będzie zdatny do użytkowania po uzyskaniu stosownego pozwolenia.

Organ zbadał także, czy zachodzi przypadek dla zastosowania art. 37 ust 1 pkt 2 Prawa budowlanego z 1974r. tj. czy obiekt budowlany znajduje się na terenie, który zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym nie jest przeznaczony pod zabudowę albo przeznaczony jest pod innego rodzaju zabudowę oraz, czy zachodzi niebezpieczeństwo dla ludzi lub mienia albo niedopuszczalne pogorszenie warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia, - przy czym dla uznania wystąpienia drugiej przesłanki wystarczy stwierdzenie jednego z czterech wymienionych stanów. Organ stwierdził, że jak wynika z załączonej do akt sprawy dokumentacji przedmiotowy obiekt nie powoduje niebezpieczeństwa dla ludzi lub mienia albo niedopuszczalnego pogorszenia warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia. Stwierdził nadto, że zgodnie z zapisami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego teren, na którym znajduje się przedmiotowa działka objęty jest zabudową mieszkaniową. Uznał tym samym, że nie zachodzą podstawy do zastosowania art. 37 Prawa budowlanego z 1974 r.

Odwołanie od powyższej decyzji złożył T. K. zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy tj. art. 37 i art. 40 ustawy z 1974r. przez niewłaściwe zastosowanie. Nadto naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy tj. art. 7, art. 8 i art. 77 § 1 k.p.a..

Decyzją z dnia [...] grudnia2010r. nr [...] Mazowiecki Wojewódzki Inspektorat Nadzoru Budowlanego w Warszawie, na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a., art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2006 nr 156 poz. 118 ze zm. – w dalszej części jako ustawa z 1994r.), uchylił decyzję organu I instancji i nakazał:

1. 1. wykonanie ściany ogniowej w linii granicznej z działką nr ew. [-C-] i muru ogniowego o wysokości 35 cm ponad kalenicę. Na terenie działki nr ew. [-C-] odpowiednio w narożniku północnym 0,06 m i narożniku południowym 0,12 m nakazano wykonanie zgodnie z aktualną linią rozgraniczającą ściany ogniowej,
2. 2. wykonanie przebudowy więźby dachowej, pokrycia dachowego i odprowadzeń wód opadowych na teren działki nr ew. [-A-],
3. 3. przełożenie istniejących okien połaciowych doświetlających poddasze użytkowe – w terminie 9 miesięcy od dnia otrzymania decyzji.

W uzasadnieniu organ odwoławczy stwierdził, że organ I instancji dokonał prawidłowej oceny stanu faktycznego i prawnego sprawy. W ocenie organu odwoławczego rozwiązania techniczne przyjęte w ekspertyzie nie naruszają uzasadnionych i chronionych przepisami prawa interesów osób trzecich, w tym skarżącego i czynią zadość wymogom określonym w przepisach prawa. Dla zastosowania rygorystycznych skutków z art. 37 Prawa budowlanego z 1974r. nie wystarczy bowiem samo naruszenie warunków techniczno-budowlanych w zakresie usytuowania obiektu w stosunku do granicy nieruchomości.

W ocenie organu odwoławczego organ I instancji słusznie – wobec wykluczenie przesłanek z art. 37 ust 1 – zastosował art. 40 Prawa budowlanego z 1974r. zgodnie, z którym organ administracji wyda decyzję nakazującą wykonanie w oznaczonym terminie zmian lub przeróbek niezbędnych do doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z prawem. Organ odwoławczy podniósł jednak, że organ I instancji wykroczył poza swoje kompetencję orzekając w pkt 1 nakazanie dokonania korekty linii rozgraniczającej działki [-F-] (obecnie [-B-]) i [-D-] (obecnie [-A-]), ponieważ spory w zakresie podziału geodezyjnego działek leżą w zakresie kompetencji sądów powszechnych.

Tym samym organ odwoławczy uchylił zaskarżoną decyzję i orzekł co do istoty sprawy pomijając rozstrzygnięcie dotyczące korekty linii rozgraniczającej działki [-F-] i [-D-], które nastąpiło bez podstawy prawnej.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie T. K. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] grudnia2010r. i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez organ I instancji.

Skarżący zarzucił naruszenie przepisów art. 7, art. 8, art. 77 k.p.a. poprzez nie wyjaśnienie okoliczności sprawy w szczególności co do pomiarów geodezyjnych nieruchomości, nieuwzględnienie przez organ naruszenia przepisów określających warunki techniczne odnośnie usytuowania obiektu budowlanego od granicy działki, pominięcie faktu, że Miasto P. zostało wpisane do Rejestru Zabytków, a także poprzez błędne zastosowanie przepisów Prawa budowlanego z 1974r. bez wskazania właściwych przepisów wykonawczych.

W odpowiedzi na skargę Mazowiecki Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie przywołując argumentację z uzasadnienia zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że wniesiona skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżona decyzja nie zawiera takich wad, czy uchybień, które mogłyby skutkować jej uchyleniem, stąd też oddalono wniesioną skargę w trybie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012r., nr 270 - dalej jako p.p.s.a.)

W ocenie Sądu, w świetle zabranego materiału dowodowego poza sporem jest, że przedmiotowy budynek mieszkalny stanowi tzw. samowolę budowlaną wzniesioną w 1994 roku. W sprawie samowoli budowlanej organ rozstrzyga zaś o przesłankach nakazania rozbiórki obiektu samowolnie wybudowanego z uwagi na datę jego wybudowania zgodnie z art. 103 ust 2 ustawy z 1994r. stosując odpowiednie przepisy Prawa budowlanego z 1974r. Organy prawidłowo ustaliły, że w dacie budowy przedmiotowego obiektu, zgodnie z § 12 rozporządzenia Ministra Administracji Gospodarki Terenowej i Środowiska z dnia 3 lipca 1980r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki (Dz. U. Nr 17, poz. 62 – dalej jako rozporządzenie) wolnostojące jednorodzinne domy mieszkalne o ścianach z materiałów niepalnych i pokryciu materiałów niepalnych lub trudno zapalnych powinny być sytuowane w odległości co najmniej 4 m od granicy działki.

Przy istniejącej zabudowie na sąsiedniej działce w odległości większej niż 4 m od granicy odległość określona powyżej mogłaby ulec zmniejszeniu z tym, że odległość pomiędzy budynkiem projektowanym a istniejącym powinna wynosić co najmniej 8 m.

Odległości te nie zostały zachowane. W stosunku do budynku gospodarczego skarżącego garaż w konstrukcji szkieletowej został pobudowany w odległości 0,7 m, jednak z oświadczenia geodety załączonego do ekspertyzy w sprawie przebiegu granic między działkami [-A-] i [-C-] wynika, że ściana budynku położonego na działce [-A-] inwestorów na długości 7,6 m wchodzi na działkę [-C-] stanowiącą własność skarżącego odpowiednio 6 i 12 cm. Według tych ustaleń stwierdzenie organu, że przedmiotowy budynek jest posadowiony w ostrej granicy i wymaga wykonania ściany ogniowej jest trafny. Na zlecenie inwestora sporządzona została ekspertyza techniczna, wykonano odkrywki i ustalono przekrój istniejącej ściany budynku wykonanej w technologii drewnianej, a następnie wskazano niezbędne do wykonania prace budowlane, zmierzające do przystosowania budynku do obowiązujących przepisów.

Sąd stwierdził, iż obiekt został wybudowany z naruszeniem warunków technicznych obowiązujących w chwili budowy, jednakże dla orzekania o rozbiórce budynku nie ma to decydującego znaczenia. Powołując się na stanowisko NSA z dnia 17 kwietnia 1989r., sygn.akt IV SA 83/89, Sąd wskazał, iż zgodnie z wyraźnym brzmieniem art. 103 ust 2 ustawy z 1994r. przepisu art. 48 tej ustawy nie stosuje się do obiektów, których budowa została zakończona przed dniem wejścia w życie ustawy, czyli przed dniem 1 stycznia 1995r. Do obiektów takich stosuje się przepisy dotychczasowe, a więc Prawo budowlane z 1974r.

Sąd zauważył, iż wobec wykluczenia przesłanek z art. 37 Prawa budowlanego z 1974r. organ prawidłowo podjął działania na podstawie art. 40 w/w ustawy zmierzając do doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z prawem. Wykonanie nałożonych obowiązków zmierza do uzyskania przez inwestora pozwolenia na użytkowanie.

Odnosząc się do zarzutów skargi Sąd stwierdził, że częściowe usytuowanie budynku na sąsiedniej działce należącej do skarżącego może być podstawą dochodzenia przez właściciela roszczeń odszkodowawczych w postępowaniu cywilnym przed sądem powszechnym. Zgodnie z wyrokiem NSA z dnia 23 lutego 1994r., sygn.akt IV SA 1659/93, obiekt budowlany wzniesiony w wyniku samowoli budowlanej nie spełniający przesłanek orzeczenia przymusowej rozbiórki na podstawie art. 37 Prawa budowlanego z 1974r. podlega wyłącznie rygorom art. 40 cytowanej ustawy, które umożliwiają jego legalizację niezależnie od tego, czy został zrealizowany w całości, czy w części na cudzej nieruchomości. Przedmiotowy obiekt jest zlokalizowany na terenach zabudowy mieszkaniowej na działkach leśnych, o czym stanowią przepisy Miejscowego Planu Ogólnego Zagospodarowania Przestrzennego Miasta Ogrodu Podkowa Leśna (uchwały nr 18/VI/94 z dnia 24 listopada 1994r. i uchwały nr 84/XIX/2008 z dnia 26 czerwca 2008r.).

Podnoszone przez skarżącego okoliczności pogorszenia warunków użytkowych dla otoczenia tj. uniemożliwienie mu wynajmu budynku gospodarczego zlokalizowanego na jego działce na cele działalności gospodarczej jest bez znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy, bowiem zgodnie z aktualnie obowiązującym planem zagospodarowania przestrzennego zlokalizowanie zabudowy usługowej w formie oddzielnych budynków towarzyszących zabudowie mieszkaniowej oraz budynków usługowych na wydzielonych działkach jest na terenach mieszkaniowo – usługowych wykluczone (dział II rozdział 13 § 3 Planu). Plan dopuszcza jedynie usługi wbudowane w budynek mieszkalny.

Od powyższego wyroku skargę kasacyjną złożył T. K. zarzucając, na podstawie art. 174 pkt 1 p.p.s.a., naruszenie przepisów prawa materialnego

1. 1. poprzez nie właściwe zastosowanie i przyjęcie za podstawę rozstrzygnięcia przepisu art. 40 ustawy z 1974r. zamiast, art. 37 ust. 1 pkt 1 i pkt 2 tej ustawy, w zbiegu z § 12 pkt 1 rozporządzenia a przez to, błędną wykładnię w postaci mylnego rozumienia tej normy prawnej poprzez uznanie, że istnieje możliwość usunięcia określonych w art. 37 ust. 1 pkt 2 zagrożeń lub pogorszeń i dostosowania obiektu do wymogów zgodnych z § 12 pkt 1 rozporządzenia, na zasadach określonych w art. 40 tej ustawy co miało istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy;
2. 2. poprzez pominięcie i niezastosowanie w rozstrzyganiu sprawy § 12 ust. 1 rozporządzenia;
3. 3. poprzez niezastosowanie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. w związku z art. 37 ust.1 pkt 1 i pkt 2 ustawy z 1974r. oraz z § 12 pkt 1 rozporządzenia i art. 5 ust. 1 pkt 6 oraz art. 5 ust. 4 ustawy z 1974r.

Nadto, na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a., naruszenie przepisów postępowania:

1. 1. art. 133 § 1 p.p.s,a. poprzez rozpoznanie sprawy bez oparcia się w całości na aktach sprawy pominięciu, istotnej części tych akt, ograniczając się w zasadzie, wyłącznie do treści decyzji będącej przedmiotem skargi do WSA bez refleksji nad pozostałym, istotnym materiałem dowodowym zebranym w sprawie,
2. 2. art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez brak dokonania oceny zgodności z prawem ustaleń dokonanych przez organ administracji publicznej oraz przedstawienie stanu sprawy nie zgodnie ze stanem rzeczywistym poprzez przyjęcie za rzeczywisty błędny stan opisany w decyzji organu II instancji jako odpowiadający przepisom postępowania administracyjnego,
3. 3. art. 151 w związku z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a przez oddalenie skargi mimo naruszenia przez organ orzekający prawa, w szczególności poprzez zastosowanie art. 40 ustawy z 1974r. zamiast, art. 37 ust. 1 pkt. 1 i pkt. 2 tej ustawy, w zbiegu z § 12 pkt 1 rozporządzenia w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy.
4. 4. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w związku z art. 151 p.p.s.a. poprzez oddalenie skargi na decyzję wydaną na podstawie błędnego ustalenia stanu faktycznego w sprawie, przez co wypełniona została dyspozycja art. 174 pkt 2 p.p.s.a.. Organ orzekający stwierdził, że przedmiotowy obiekt narusza przepisy techniczno-budowlane w zakresie umożliwiającym doprowadzenie wykonanych robót do stanu zgodnego z prawem, pomimo iż wiadome było że wydanie decyzji o zaskarżonej treści nie spowoduje w pełni przywrócenia stanu zgodnego z normami obowiązującymi w chwili wybudowania obiektu - konkretnie z § 12 pkt 1 rozporządzenia w związku z niedopuszczalnym usytuowaniem spornego budynku w świetle przywołanego przepisu.

Strona wniosła o uchylenie w całości zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia, a także o zasądzenie na rzecz strony skarżącej kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, zgodnie z obowiązującymi przepisami.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje

Naczelny Sąd Administracyjny związany jest podstawami skargi kasacyjnej bowiem według art. 183 § 1 p.p.s.a., rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod uwagę jedynie nieważność postępowania. W niniejszej sprawie żadna z wymienionych w art. 183 § 2 p.p.s.a. przesłanek nieważności postępowania nie zaistniała, wobec czego kontrola Naczelnego Sądu Administracyjnego ograniczyć się musiała wyłącznie do zbadania zawartych w skardze kasacyjnej zarzutów.

W myśl art. 174 p.p.s.a., skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie, 2) naruszenie przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Naczelny Sąd Administracyjny kontroluje zgodność zaskarżonego orzeczenia z prawem materialnym i procesowym w granicach skargi kasacyjnej. Oznacza to, że zakres rozpoznania sprawy wyznacza strona wnosząca skargę kasacyjną przez przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie. W przypadku, gdy strona w skardze kasacyjnej zarzuca zarówno naruszenie przepisów postępowania jak i naruszenie prawa materialnego, w pierwszej kolejności rozpoznaniu podlega zarzut naruszenia przepisów postępowania, albowiem jedynie prawidłowo ustalony stan faktyczny może być przedmiotem subsumcji do dyspozycji przepisu prawa materialnego.

Skarga kasacyjna wniesiona w niniejszej sprawie nie zawiera usprawiedliwionych podstaw zaskarżenia, a to z poniższych względów.

W ramach zarzutu dotyczącego naruszenia przepisów postępowania skarga kasacyjna wskazuje na naruszenie art. 133 § 1 p.p.s.a. Zdaniem skarżącego naruszenie tego przepisu nastąpiło poprzez pominięcie istotnej części akt sprawy i ograniczenie się do ustaleń wynikających z zaskarżonej decyzji.

Stosownie do treści art. 133 § 1 p.p.s.a. sąd wydaje wyrok po zamknięciu rozprawy na podstawie akt sprawy. Podstawą orzekania jest materiał zgromadzony przez organy w toku całego postępowania przed tymi organami oraz przed sądem. Przywołany przepis mógłby zostać naruszony, gdyby sąd wyszedł poza ten materiał i dopuścił na przykład dowód z przesłuchania świadków. Obowiązek wydania wyroku na podstawie akt sprawy oznacza bowiem jedynie zakaz wyjścia poza materiał znajdujący się w aktach sprawy. Należy odróżnić poddanie sądowej kontroli działalności administracji publicznej na podstawie innego materiału niż akta sprawy od wydania wyroku na podstawie akt sprawy, z przyjęciem odmiennej oceny materiału dowodowego zawartego w tych aktach. Nie jest naruszeniem art. 1333 § 1 p.p.s.a. zaakceptowanie przez sąd jako zgodnej z przepisami postępowania oceny materiału dowodowego oraz przyjęcia za prawidłowe ustaleń będących konsekwencją tej oceny nawet, gdyby nie uwzględniało ono całości materiału dowodowego (vide wyrok NSA z dnia 13 maja 2008r., sygn. akt II FSK 419/07, opubl. w LEX nr 488560.).

Skarga kasacyjna wskazując na naruszenie art. 133 § 1 p.p.s.a. próbuje podważyć ustalenia faktyczne przyjęte w sprawie oraz dokonaną w tej sprawie ocenę materiału dowodowego, co w świetle poczynionych wyżej uwag nie może odnieść skutku. Przepis ten bowiem nie może służyć kwestionowaniu ustaleń i oceny dowodów. Z powyższych względów Naczelny Sąd Administracyjny zarzut skargi kasacyjnej dotyczący naruszenia art. 133 § 1 p.p.s.a. uznał za niezasadny.

Podobnie za niezasadny uznać trzeba zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a., poprzez brak dokonania oceny zgodności ustaleń dokonanych przez organ oraz przyjęcie za rzeczywisty błędnego, w ocenie autora skargi kasacyjnej, stanu opisanego w zaskarżonej decyzji. Jak stanowi przepis art. 141 § 4 p.p.s.a. uzasadnienie wyroku powinno zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Jeżeli w wyniku uwzględnienia skargi sprawa ma być ponownie rozpatrzona przez organ administracji, uzasadnienie powinno ponadto zawierać wskazania co do dalszego postępowania. Przytoczona norma prawna określa elementy, które obligatoryjnie winny być zawarte w uzasadnieniu sądu. Analizując jej treść w kontekście przepisu art. 174 pkt 2 p.p.s.a. wywieść należy, iż zarzut naruszenia omawianego przepisu byłby uzasadniony, w przypadku gdy uzasadnienie orzeczenia nie pozwala jednoznacznie ustalić przesłanek, jakimi kierował się sąd administracyjny pierwszej instancji podejmując zaskarżone orzeczenie, a wada ta nie pozwala na kontrolę kasacyjną orzeczenia lub brak jest uzasadnienia któregokolwiek z rozstrzygnięć sądu albo gdy uzasadnienie obejmuje rozstrzygnięcie, którego nie ma w sentencji orzeczenia.

A skoro tak, nie sposób zgodzić się ze stroną skarżącą, iż badane uzasadnienie sądu pierwszej instancji nie zawiera któregoś z obligatoryjnych elementów uzasadnienia, czy uniemożliwia kontrolę kasacyjną. Za pomocą zarzutu naruszenia przepisu art. 141 § 4 p.p.s.a. nie można natomiast skutecznie zwalczać prawidłowości przyjętego przez sąd stanu faktycznego (vide wyrok NSA z dnia 1 sierpnia 2012r., sygn.akt II OSK 2012/11, opubl. LEX nr 1225725). A taki w istocie kierunek przyjął skarżący, podnosząc zarzut naruszenie kolejnego, obok art. 133 p.p.s.a, przepisu celem podważenia prawidłowości przyjętego stanu faktycznego sprawy, w oparciu o który sąd pierwszej instancji rozstrzygnął o oddaleniu skargi.

Zauważyć trzeba, iż i pozostałe z zarzutów naruszenia prawa procesowego, art. 151 w związku z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a. oraz art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w związku z art. 151 p.p.s.a., zmierzają w istocie do zakwestionowania stanu faktycznego sprawy. Ustalenia stanu faktycznego podważać można natomiast za pomocą zarzutu naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w powiązaniu z odpowiednimi przepisami postępowania administracyjnego, takiego powiązania w zarzutach skargi kasacyjnej autor nie wskazał. Powołanie samego przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. nie stanowi wystarczającej podstawy kasacyjnej, jego zastosowanie uzależnione jest bowiem od stwierdzenia przez sąd naruszenia przepisów regulujących postępowanie zakończone wydaniem zaskarżonego aktu czy dokonanej czynności (vide wyrok NSA z dnia 25 sierpnia 2011r., sygn.akt II OSK 991/11, opubl. LEX nr 1069077).

Przechodząc do zarzutów naruszenia prawa materialnego, art. 37 ust. 1 pkt 1 i pkt 2, art. 40 ustawy z 1974r. oraz § 12 ust. 1 rozporządzenia, to mając na uwadze powyższe rozważania odnośnie ustalonego stanu faktycznego, należy je uznać za nieusprawiedliwione, gdyż prawidłowe ustalenia stanu faktycznego powodują, iż organy zasadnie zastosowały przepis art. 40 ustawy z dnia 24 października 1974r. Prawo budowlane a tym samym zarzuty skargi kasacyjnej w tym zakresie są nieusprawiedliwione.

Zgodzić należy się z sądem pierwszej instancji, iż budynek mieszkalny stanowiący współwłasność O. M. i H. M. wzniesiony został w 1994 roku w warunkach samowoli budowlanej. A skoro tak, nie budzi zastrzeżeń, iż jak przewiduje art. 103 ust. 2 ustawy Prawo budowlane z 1994r., z uwagi na datę wybudowania obiektu, w sprawie zastosowanie znajdują przepisy ustawy z 1974r.

Zgodnie z art. 37 ust. 1 ustawy z 1974r. obiekty budowlane lub ich części, będące w budowie lub wybudowane niezgodnie z przepisami obowiązującymi w okresie ich budowy, podlegają przymusowej rozbiórce albo przejęciu na własność Państwa bez odszkodowania i w stanie wolnym od obciążeń, gdy właściwy organ stwierdzi, że obiekt budowlany lub jego część:

1. 1) znajduje się na terenie, który zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym nie jest przeznaczony pod zabudowę albo przeznaczony jest pod innego rodzaju zabudowę, lub
2. 2) powoduje bądź w razie wybudowania spowodowałby niebezpieczeństwo dla ludzi lub mienia albo niedopuszczalne pogorszenie warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia.

W wypadku wybudowania obiektu budowlanego niezgodnie z przepisami, jeżeli nie zachodzą okoliczności określone w art. 37 ustawy z 1974r., właściwy organ wyda właścicielowi, inwestorowi lub zarządcy decyzję nakazującą wykonanie w oznaczonym terminie zmian lub przeróbek niezbędnych do doprowadzenia obiektu budowlanego, terenu nieruchomości lub strefy ochronnej do stanu zgodnego z prawem - art. 40 Prawa budowlanego z 1974r. (vide wyrok NSA z dnia 4 stycznia 2012r., sygn.akt II OSK 1978/10, LEX nr 1112024).

Zasadą jest, potwierdzoną dotychczasowym orzecznictwem sądów administracyjnych, iż nakaz przymusowej rozbiórki winien być stosowany tylko wówczas, gdy brak jest możliwości doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z prawem. Z zebranego w sprawie materiału wynika, iż obiekt nie znajduje się na terenie, który zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym nie jest przeznaczony pod zabudowę albo przeznaczony jest pod innego rodzaju zabudowę. Sporny obiekt, jak wynika z Miejscowego Planu Ogólnego Zagospodarowania Przestrzennego miasta Ogrodu Podkowa Leśna (uchwała nr 18/VI/94 z dnia 24 listopada 1994r. i uchwała nr 84/XIX/2008 z dnia 26 czerwca 2008r.) jest zlokalizowany na terenach zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej na działkach leśnych. Proste zestawienie nie pozostawia wątpliwości, iż przesłanka z art. 37 ust. 1 pkt 1 ustawy z 1974r. nie zaistniała w niniejszej sprawie. Podobnie przesłanka z art. 37 ust. 1 pkt 2 ustawy z 1974r., co potwierdza chociażby przedłożona do akt sprawy, sporządzona na potrzeby postępowania administracyjnego, ekspertyza – inwentaryzacja istniejącego budynku, nie zaistniała w ustalonym stanie faktycznym.

Należy natomiast pamiętać, iż dla orzeczenia nakazu rozbiórki, przepis art. 37 ustawy z 1974r., wymaga zaistnienia przesłanki z pkt 1 lub pkt 2 i są to jedyne, których zaistnienie obligowałoby organ do nakazania rozbiórki. Wbrew twierdzeniu skarżącego przepis ten nie wprowadza dodatkowych wymagań, chociażby poprzez wskazanie, iż obiekt ma być zgodny z ustaleniami wynikającymi z przepisów techniczno-budowlanych, zgodność ta miałaby znaczenie wyłącznie w przypadku ustalenia, iż mamy do czynienia ze stanem opisanym w pkt 1 lub pkt 2 art. 37 ustawy z 1974r. Zgodność taka nie jest samoistną przesłanką, której zaistnienie obliguje do nakazania rozbiórki. A skoro tak, zgodzić trzeba się z sądem pierwszej instancji, iż wprawdzie obiekt został wybudowany z naruszeniem warunków technicznych obowiązujących w chwili budowy, niemniej jednak w świetle jednoznacznie określonych przesłanek z art. 37 ustawy z 1974r., okoliczności te nie mają istotnego, decydującego znaczenia, gdyż nie wystąpiła sytuacja opisana w pkt 1, ani w pkt 2 omawianego przepisu.

W ustawie z 1974 roku ustawodawca nie uzależnił możliwości nakazania rozbiórki wyłącznie od ustalenia, czy obiekt spełnia, czy też nie spełnia warunków wynikających z rozporządzenia z 1980r.. Z całą pewnością nie można natomiast uzależniać wydania określonego rodzaju rozstrzygnięcia od spełnienia warunków, których przepis prawa wprost nie wskazuje. W świetle całokształtu sprawy nie budzi zastrzeżeń prawidłowość rozstrzygnięcia w oparciu o art. 40 ustawy z 1974r., który przewiduje, iż w wypadku wybudowania obiektu budowlanego niezgodnie z przepisami, jeżeli nie zachodzą okoliczności określone w art. 37, właściwy organ administracji państwowej wyda inwestorowi, właścicielowi lub zarządcy decyzję nakazującą wykonanie w oznaczonym terminie zmian lub przeróbek, niezbędnych do doprowadzenia obiektu budowlanego, terenu nieruchomości lub strefy ochronnej do stanu zgodnego z przepisami.

Mając powyższe na uwadze, w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego opisane zarzuty naruszenia przepisów prawa materialnego uznać trzeba za nieuzasadnione. Na tym etapie postępowania, który poprzedza etap zmierzający do uzyskania pozwolenia na użytkowanie, art. 42 ustawy z 1974r., który rządzi się własnymi regułami, stwierdzić trzeba, iż organy administracji w pełni odniosły się do treści przepisu art. 37 ust. 1 pkt 1 i pkt 2 ustawy z 1974r. Sąd pierwszej instancji natomiast mając na uwadze wyczerpująco i prawidłowo ustalony stan faktyczny sprawy, znajdujący oparcie w zgromadzonych dokumentach, prawidłowo przeprowadził kontrolę zaskarżonej decyzji.

W świetle przytoczonych rozważań, zarzuty skargi kasacyjnej odnoszące się do przytoczonych wyżej kwestii uznać należy za niezasadne. W konsekwencji, stwierdzić należy, iż także zarzuty kwestionujące ogólnie prawidłowość oceny Sądu I instancji co do legalności kontrolowanych decyzji organów nadzoru budowlanego nie są trafne.

Wobec powyższego, skoro skarga kasacyjna nie została oparta na usprawiedliwionych podstawach, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.