Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnegoz 13 września 2018 r., sygn. akt II OSK 2258/16

Uzasadnienie

Wyrokiem z dnia 24 maja 2016 r. sygn. akt II SA/Bk 163/16 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku oddalił skargę K. W. i R. J.W. na decyzję [..]Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [..] z dnia [..]grudnia 2015 r., nr [..] w przedmiocie odmowy udzielenia pozwolenia na użytkowanie budynku.

Powyższy wyrok zapadł w następującym stanie faktycznym i prawnym:

Wnioskiem z dnia 2 czerwca 2014 r. (sprecyzowanym na żądanie organu w dniu 2 grudnia 2014 r.) R. W. wystąpił do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w S. o wydanie pozwolenia na użytkowanie dwóch budynków znajdujących się na działce nr [.]w S. gm. S.: letniskowego wraz z tarasem i zbiornikiem na ścieki oraz higieniczno - sanitarnego. Wyjaśnił, że w związku z kontrolą na jego działce nr [..] przeprowadzoną przez PINB stwierdzono brak uregulowanego stanu prawnego tych obiektów.

W odpowiedzi na powyższy wniosek w piśmie z dnia 2 lipca 2014 r. PINB poinformował wnioskodawcę, że jego żądanie nie może zostać uwzględnione w związku z prowadzonym postępowaniem w sprawie legalności budynków.

Następnie decyzjami z dnia [..] sierpnia 2014 r. PINB, orzekając na podstawie art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane oraz art. 37 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane, nakazał K. W. i R. W. dokonać rozbiórki samowolnie wybudowanych: budynku letniskowego wraz z tarasem i zbiornikiem na ścieki i budynku higieniczno – sanitarnego. Odwołania od tych decyzji złożone przez inwestorów zostały rozpatrzone przez [.]. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [..] (dalej jako [..]WINB) dwiema decyzjami z dnia [..] września 2014 r. utrzymującymi w mocy rozstrzygnięcia pierwszoinstancyjne.

Następnie postanowieniem z dnia [..] grudnia 2014 r., nr [..], orzekając na podstawie art. 61 a § 1 i § 2 k.p.a., odmówił wszczęcia postępowania z wniosku inwestora z dnia 2 czerwca 2014 r. (uzupełnionego w piśmie z dnia 2 grudnia 2014 r.), tj. w przedmiocie wydania pozwolenia na użytkowanie budynków na działce nr [..] w S., gdyż ww. obiekty nie posiadają uregulowanego stanu prawnego. [..]WINB postanowieniem z dnia [..] lutego 2015 r., nr [..] utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku wyrokami z dnia 16 kwietnia 2015 r. (sygn. akt II SA/Bk 1120/14 i sygn. akt II SA/Bk 1121/14) oddalił skargi K. i R.W. na decyzje ostateczne [.].WINB z dnia [..] września 2014r. (odpowiednio nr [..] i nr [..]). Oba wyroki zostały zaskarżone przez R. W. do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Rozprawy nie zostały jeszcze wyznaczone.

Następnie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku, po rozpoznaniu skargi R. W., prawomocnym wyrokiem z dnia 23 czerwca 2015 r. sygn. akt II SA/Bk 244/15 uchylił zaskarżone postanowienie [.]WINB z dnia [.]. lutego 2015 r. oraz poprzedzające jego wydanie postanowienie PINB z dnia [.]. grudnia 2014 r.

PINB decyzją z dnia [..] października 2015 r., nr [.] działając na podstawie art. 59 ust. 5 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, odmówił wydania pozwolenia na użytkowanie budynku usługowego i budynku sauny - obiektów usytuowanych na działce o nr geod. [.] w miejscowości S. Organ stwierdził, że istnienie ostatecznych decyzji nakazujących dokonanie rozbiórki samowolnie wybudowanych obiektów budowlanych oraz stanowisko WSA zawarte w wyroku z dnia 23 czerwca 2015 r., sygn. akt II SA/Bk 244/15 świadczą o braku podstaw do udzielenia pozwolenia na użytkowanie przedmiotowych budynków.

Po rozpatrzeniu odwołania R. W., [..]WINB decyzją z dnia [..] grudnia 2015 r., nr [..], uchylił zaskarżoną decyzję w całości i na podstawie art. 42 ust. 3 ustawy z dnia 24 października 1974r. Prawo budowlane (Dz. U. nr 38, poz. 229 ze zm.) w związku z art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 07 lipca 1994r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2013 r. poz. 1409 ze zm.), po rozpatrzeniu wniosku z dnia 2 czerwca 2014 r. R. W., uzupełnionego wystąpieniem z dnia 2 grudnia 2014 r., odmówił udzielenia pozwolenia na użytkowanie przedmiotowego budynku usługowego i budynku sauny. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy podniósł, że skoro przedmiotowe obiekty budowlane powstały samowolnie, pod rządami ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane, to powołane przez organ I instancji w zaskarżonej decyzji przepisy ustawy z dnia 7 lipca 1994 r., nie mają do nich zastosowania. [..]WINB zaznaczył jednak, że zgodnie z art. 103 ust. 2 ww. ustawy, działania organów nadzoru budowlanego winny być prowadzone w oparciu o przepisy poprzednio obowiązującej ustawy Prawo budowlane, tj. z dnia 24 października 1974 r. Dotyczy to także udzielenia wnioskowanego przez R. W. pozwolenia na użytkowanie.

Organ odwoławczy stwierdził, że istnienie w obiegu prawnym ostatecznych decyzji o nakazie rozbiórki, wyklucza możliwość udzielenia w stosunku do budynków objętych tymi decyzjami pozwolenia na użytkowanie. Skoro organy nadzoru budowlanego, po przeprowadzeniu postępowania administracyjnego w trybie przepisów ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane, ustaliły iż obiekty nie mogą zostać zalegalizowane, niedopuszczalne jest wydanie co do tych samych obiektów decyzji o pozwoleniu na użytkowanie.

[..]WINB zaznaczył, że uchylił w całości zaskarżoną decyzję z dnia [..] października 2015 r. i orzekł merytorycznie w niniejszej sprawie, korzystając z uprawnień zawartych w art. 138 k.p.a., gdyż organ I instancji zastosował niewłaściwe przepisy prawa.

Odnosząc się do zarzutów podniesionych w odwołaniu organ II instancji uznał je za bezzasadne. [..]WINB wyjaśnił, że w ocenie organu odwoławczego zawieszenie postępowania miało nastąpić przed zakończeniem procedury legalizacyjnej (prawomocny wyrok WSA w Białymstoku z dnia 23 czerwca 2015 r. sygn. akt II SA/Bk 244/15). Wskazał, że z uwagi na jej zakończenie - wydanie dwóch ostatecznych decyzji o nakazie rozbiórki - zawieszenie byłoby bezprzedmiotowe. Wstrzymanie zaś wykonania przez Naczelny Sąd Administracyjny decyzji o nakazie rozbiórki nie zmienia powyższych faktów.

Ponadto, wbrew zarzutom R. W., PINB odpowiedział na wniosek strony z dnia 5 października 2015 r. o zawieszenie postępowania, informując w piśmie z dnia 15 października 2015 r., nr [..] że postępowanie, którego wniosek ten dotyczył, zostało zakończone.

Organ odwoławczy nie stwierdził także naruszenia przez organ I instancji zasady czynnego udziału stron w postępowaniu.

Nie godząc się z powyższym rozstrzygnięciem R. W. i K. W. złożyli skargę do Wojewódzkiego Sąd u Administracyjnego w Białymstoku, wnosząc jednocześnie o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej jej wydanie decyzji organu I instancji oraz o zawieszenie postępowania do czasu zakończenia postępowań przed NSA w sprawach II OSK 2067/15 i II OSK 2066/15 ze względu na fakt, że Sąd kasacyjny w ww. sprawach postanowieniami z dnia 17 września 2015 r. wstrzymał wykonalność zaskarżonych decyzji, uchylając jednocześnie postanowienia [..]WINB, gdyż wynik postępowań przed NSA ma bezpośredni wpływ i przełożenie na niniejsze postępowanie.

Zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenie przepisów prawa:

1. 1) art. 21 w zw. z art. 64 Konstytucji RP i art. 140 k.c. w zw. z art. 31 ust. 3 Konstytucji RP, poprzez naruszenie prawa własności nieruchomości skarżącego uniemożliwiające mu korzystanie z niego, a przejawiające się w zbyt daleko posuniętym ograniczeniu ich uprawnienia nie wynikającego z obowiązujących przepisów prawa tym bardziej, iż zagospodarowanie przestrzenne przewiduje funkcję obsługi jeziora dla terenu 12 US, tj. o numerze geodezyjnym [..] stanowiącym teren projektowanej plaży wraz z kąpieliskiem dla potrzeb terenu 9 UT/MP (dla terenu projektowanych usług turystycznych o charakterze wypoczynkowo - pobytowym), co powoduje, iż organ nie miał prawa odmowy wydania pozwolenia na użytkowanie budynków skarżących,
2. 2) pominięcie całkowicie zasadniczego aspektu dotyczący zgodności przedmiotowego obiektu z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym i zawężenie w sposób nieuzasadniony do kwestii wyznaczonej przepisem art. 42 ust. 3 Prawa budowlanego.
3. 3) art. 7 w zw. art. 77 k.p.a., poprzez nieprzeprowadzenie postępowania dowodowego w celu ustalenia funkcji budynków objętych pozwoleniem na użytkowaniem, w tym w szczególności nieprzeprowadzenie oględzin i dokładnego ustalenia przeznaczenia budynków, które realizuję funkcje obsługi istniejącej plaży, turystów, mieszkańców Sejneńszczyzny korzystających z rekreacji nad jeziorem, bowiem w pobliżu nie ma zaprojektowanych tego typu urządzeń,
4. 4) pominięcie faktu, że skarżący dzierżawią grunt pod pomostami przyległymi do plaży, co powoduje, iż turyści korzystają z plaży i infrastruktury towarzyszącej niezbędnej do prawidłowego funkcjonowania plaży, a objętej niniejszym wnioskiem w wykorzystaniu higieniczno - sanitarnych co korzystnie wpływa na ochronę środowiska i nie zanieczyszcza go,
5. 5) zasady zaufania obywatela do organów państwowych, poprzez naruszenie art. 8 k.p.a. i art 9 k.p.a., tj.:
6. a) nierozpatrzenie wniosku Skarżącego z dnia 2 czerwca 2014 r. o wydanie pozwolenia na użytkowane, w sytuacji, gdy nie było jeszcze wszczęte postępowanie dotyczące legalności budowy budynków skarżącego, co powoduje, że wniosek ten miał pierwszeństwo w załatwieniu sprawy w sposób merytoryczny, a celowe jego nierozpatrzenie doprowadziło do wydania decyzji uznających, iż na nieruchomości skarżących wbudowane są budynki w warunkach samowoli budowlanej i wymaga doprowadzenia go do stanu zgodnego z prawem,
7. b) brak uwzględnienia faktu, że od dnia wybudowania budynków na działce [..] w miejscowości S. skarżący opłaca od nich podatki od nieruchomości i organy nigdy dotychczas nie kwestionowały faktu wybudowania bez zezwolenia tych budynków oraz ich przeznaczenia dla obsług jeziora,
8. 6) art. 7 k.p.a., art. 77 k.p.a., art. 107 k.p.a., poprzez nieuwzględnienie pism Wójta Gminy [..] z dnia 19 czerwca 2014 r. i nie odniesienie się do nich, który jako organ tworzący prawo miejscowe w postaci zagospodarowania przestrzennego wskazywał na konieczność pozostawienia wybudowanych budynków skarżącego na działce Państwa W. i dokonanie ich legalizacji w tym wydania pozwolenia na użytkowanie, w tym dopuszczenie do użytkowania bowiem są one zgodne z planem zagospodarowania przestrzennego i winne być one pozostawione bez zmian, tym bardziej iż służą one wyłącznie plaży poprzez jej obsługę i zorganizowanie zaplecza technicznego,
9. 7) art. 15 k.p.a., poprzez wydanie orzeczenia przez [..]WINB w oparciu o przepisy starej ustawy Prawo budowlane z dnia 24 października 1974 r., w sytuacji gdy PINB działał w oparciu o przepisy nowej ustawy,
10. 8) art. 107 § 3 k.p.a., poprzez niepełne i lakoniczne uzasadnienie i brak odniesienia się w nim dlaczego organ nie podzielił stanowiska Wójta gminy [..] reprezentowanego w piśmie dnia 19 czerwca 2014 r., w tym nie wydał pozwolenia na użytkowanie przyjmując, iż fakt wydania decyzji o samowolę budowlaną powoduje, iż organ zwolniony jest z uzasadnienia zaskarżonej decyzji,
11. 9) art. 6 w zw. z art. 7, art. 8, art. 11, art. 77 § 1, 80 k.p.a., poprzez naruszenie zasady praworządności i wydanie rozstrzygnięcia z pominięciem konstytucyjnej zasady równości wobec prawa i słusznego interesu skarżącego oraz poprzez ustalenie stanu faktycznego niezgodnie z zasadą prawdy obiektywnej, w tym błędne zakwalifikowanie funkcji budynków będących przedmiotem postępowania, gdy są to w rzeczywistości budynki służące prowadzonej przez skarżących działalności magazynowej związanymi z potrzebami obsługi jeziora, w tym magazynowania sprzętu wodnego przy prowadzonym gospodarstwie rolnym, to jest najmu pokoi, oraz brak dokonania wyczerpujących ustaleń stanu faktycznego oraz niedostateczne rozważenie materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie, w sytuacji, gdy jest dopuszczalne wzniesienie takich budynków na działce gruntu oznaczonej numerem geodezyjnym [..] w miejscowości S. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w uzasadnieniu wyroku oddalającego skargę wskazał, że uchylając postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [..] z dnia [..].12.2014r. Nr [..] odmawiające wszczęcia postępowania z wniosku skarżących z dnia 2.06.2014r. w przedmiocie wydania pozwolenia na użytkowanie 2 budynków znajdujących się na działce Nr [..]w S., wyrokiem z dnia 23.06.2015r. w sprawie o sygn. akt II SA/Bk 244/15 Sąd wskazał, że organ zobowiązany jest do merytorycznego rozstrzygnięcia wniosku przy uwzględnieniu negatywnego wyniku postępowania o samowolę budowlaną dotyczącą tychże budynków.

Uwzględniając te wskazania organ ponownie rozpoznając sprawę stwierdził, że w sytuacji gdy, co do przedmiotowych budynków zostały wydane ostateczne decyzje nakazujące ich rozbiórkę nie ma podstaw prawnych do wydania decyzji zezwalających na ich użytkowanie. Nie zmienia tego faktu okoliczność, że decyzje te nie są jeszcze prawomocne z uwagi na fakt, że wyroki oddalające skargi na decyzje nakazujące rozbiórkę przedmiotowych budynków zapadłe w sprawach o sygn. akt II SA/Bk 1120/14 i II SA/Bk 1112/14 nie są jeszcze prawomocne, ponieważ wniesione zostały od nich przez skarżących skargi kasacyjne.

Prawidłowe było zatem w ocenie Sądu I instancji stanowisko organu, że dopóki pozostają w obrocie prawnym decyzje nakazujące rozbiórkę przedmiotowych budynków nie istnieje możliwość prawna wydania decyzji pozwalających na ich użytkowanie. Decyzje takie organ wydaje po stwierdzeniu, że obiekty budowlane o pozwolenie na użytkowanie, których występuje inwestor zostały wybudowane zgodnie z przepisami prawa budowlanego. Nie ulega wątpliwości, iż istnienie ostatecznych decyzji o nakazie rozbiórki wyklucza możliwość wydania pozwolenia na ich użytkowanie, ponieważ to w postępowaniu o nakaz rozbiórki badane są okoliczności związane z ich budową i ewentualną ich legalizacją.

Z tego też względu nie zachodziła potrzeba badania w postępowaniu administracyjnym okoliczności wskazywanych przez skarżących w zarzutach skargi. Mogą one mieć znaczenie w sytuacji gdyby na skutek uwzględnienia skargi kasacyjnej doszłoby do wyeliminowania z obrotu prawnego także decyzji nakazujących rozbiórkę przedmiotowych budynków. Wstrzymanie wykonania decyzji nakazujących rozbiórkę przedmiotowych budynków przez Naczelny Sąd Administracyjny w związku z wniesieniem skarg kasacyjnych na wyroki Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego oddalające skargi na decyzje o rozbiórce przedmiotowych budynków nie daje podstaw do zawieszenia postępowania w niniejszej sprawie. Ewentualne uwzględnienie tych skarg ze wskazaniem, że nie zachodzą podstawy do zastosowania art. 37 i art. 40 ustawy prawo budowlane z 1974r. dawałoby podstawę do zakończenia postępowania poprzez wydanie decyzji o pozwoleniu na użytkowanie przedmiotowych budynków w trybie art. 42 ust. 1 prawa budowlanego z 1974r.

Tym samym niezależnie od wyniku jakim zakończy się postępowanie ze skarg kasacyjnych pozostaje ono bez wpływu na bieg niniejszego postępowania i nie uzasadnia jego zawieszenia na podstawie art. 125 § 1 ust. 1 p.p.s.a.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wnieśli K. W. i R. J. W. zaskarżając go w całości i wnosząc o uchylenie zaskarżonego w/roku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Białymstoku oraz zasądzenie na rzecz skarżących kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przypisanych, ewentualnie o zawieszenie przedmiotowego postępowania na podstawie art. 125 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 193 p.p.s.a., do czasu zakończenia przed Naczelnym Sądem Administracyjnym postępowań w sprawach II OSK 2067/15 i II OSK 2066/15.

Na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a. zaskarżonemu wyrokowi zarzucili naruszenie przepisów postępowania, których uchybienie miało istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy, tj.:

1. 1) art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a., które to naruszenie miało istotny wpływ na wynik sprawy, a to poprzez niezastosowanie art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a. umożliwiającego zawieszenie postępowania przez Sąd z urzędu, jeżeli rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku innego toczącego się postępowania sądowego, administracyjnego i sądowoadminislracyjnego, co w niniejszej sprawie miało miejsce w sytuacji gdy przed Naczelnym Sądem Administracyjnym toczą się postępowania pod sygn. akt II OSK 2066/15 i II OSK 2067/15,
2. 2) art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a. poprzez przyjęcie, że niniejsze postępowanie nie powinno zostać zawieszone w sytuacji, gdy sąd I instancji przyjął, iż nie może ono pozostać merytorycznie rozpatrzone w sytuacji gdy jej wynik zależy od innych orzeczeń sądowoadministracyjnych toczących się przed Naczelnym Sądem Administracyjnym pod sygn. akt II OSK 2066/15 i II OSK 2067/15,
3. 3) art. 134 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. poprzez, nie odniesienie się przez Sąd I instancji do zgłoszonych w skardze zarzutów dotyczących postępowania administracyjnego przed Powiatowym Inspektorem Nadzoru Budowlanego w [..] i [..]Wojewódzkim Inspektorem Nadzoru Budowlanego w [..] i przyjęciu, że nie zachodziła potrzeba badania okoliczności wskazywanych przez skarżących w zarzutach skargi, uzasadniających uwzględnienie skargi i uchylenie skarżonych decyzji organów I i II instancji,
4. 4) art. 141 § 4 p.p.s.a. polegające na niewyjaśnieniu podstawy prawnej rozstrzygnięcia oraz nieuzasadnienie w wyczerpujący sposób dlaczego Sąd I instancji uznał skarżoną decyzję za zgodną z prawem,
5. 5) art. 2, art. 21 i art. 64 Konstytucji RP poprzez nieposzanowanie interesów wszystkich podmiotów uczestniczących w omawianym postępowaniu oraz poprzez nie uwzględnienie ochrony praw nabytych skarżących znajdujących swoje odzwierciedlanie w ustawie prawo budowlane z 1974 r. i ustawie prawo zagospodarowania przestrzennego oraz najważniejszego prawa własności art. 140 kc i Konstytucji RP przejawiającej się w dążeniu do zapewnienia skarżącym bezpieczeństwa prawnego i umożliwienia jej racjonalnego planowania przyszłych działań, prokonstytucyjną uwzględniającą ochronę własności i innych praw majątkowych oraz zasadę demokratycznego państwa prawa Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. oraz nieuzasadnione pominięcie organu wydającego prawo miejscowe w sprawie zagospodarowania terenów, to jest opinii Wójta Gminy [..] poprzez wskazanie, iż budynki posadowione na działce skarżących podlegają legalizacji i są wybudowane zgodnie z prawem.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje

Stosownie do art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm., zwanej dalej "p.p.s.a."), Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę wyłącznie nieważność postępowania, której przesłanki określone zostały w § 2 wymienionego przepisu. Wobec niestwierdzenia przyczyn nieważności, skargę kasacyjną należało rozpoznać w granicach przytoczonych w niej podstaw.

Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw, bowiem wszystkie zawarte w niej zarzuty okazały się niezasadne.

Sąd I instancji nie dopuścił się naruszenia przepisów postępowania mogących mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Przede wszystkim należy przypomnieć, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku wyrokiem z dnia 16 kwietnia 2015 r., sygn. akt II SA/Bk 1121/14 oddalił skargę K. W. i R. J. W. na decyzję [..] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [..] z dnia [..] września 2014 r., nr [..] w przedmiocie nakazu dokonania rozbiórki samowolnie wybudowanego obiektu budowlanego w postaci budynku higieniczno – sanitarnego ustytuowanego na działce o nr geodezyjnym [..] w miejscowości S., należącego do skarżących.

Natomiast wyrokiem z dnia 16 kwietnia 2015 r., sygn. akt II SA/Bk 1120/14 ten sam Sąd oddalił skargę K. W. i R. J. W. na decyzję [..] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [..] z dnia [..] września 2014 r., nr [..] w przedmiocie nakazu dokonania rozbiórki samowolnie wybudowanego budynku letniskowego ustytuowanego na tej samej działce należącej do skarżących. Od powyższych wyroków skarżący wywiedli skargi kasacyjne do Naczelnego Sądu Administracyjnego, który wyrokiem z dnia 5 kwietnia 2017 r. sygn. akt II OSK 2066/15 oddalił skargę kasacyjną od wyroku WSA z dnia 16 kwietnia 2015r. sygn. akt II SA/Bk 1121/14; natomiast wyrokiem z dnia 5 kwietnia 2017 r. sygn. akt II OSK 2067/15 oddalił skargę kasacyjną od wyroku WSA z dnia 16 kwietnia 2015r. sygn. akt II SA/Bk 1120/14.

Zatem wyroki nakazujące skarżącym kasacyjnie dokonanie rozbiórki samowolnie wybudowanego budynku letniskowego oraz budynku higieniczno – sanitarnego stały się prawomocne, a sprawy prawomocnie zakończone.

W uzasadnieniach wyroków z dnia 5 kwietnia 2017 r. w sprawach II OSK 2066/15 i II OSK 2067/15 Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że "Sąd I instancji właściwie zinterpretował zapisy miejscowy planu zagospodarowania przestrzennego części wsi S. z 1998 roku. W planie tym działkę o numerze [..] oznaczono symbolem 12 US stanowiącym teren projektowanej plaży wraz z kąpieliskiem dla potrzeb terenu 9 UT/MP (dla terenu projektowanych usług turystycznych o charakterze wypoczynkowo – pobytowym) oraz wskazano, że obowiązują dla tego terenu ustalenia szczegółowe jak dla terenu o symbolu 11 US, dla którego ustanowiono zakaz wznoszenia jakichkolwiek obiektów budowlanych niezwiązanych z utrzymaniem zbiornika wodnego. Zapisy te są całkowicie jednoznaczne i nie da się z nich w żaden sposób wyinterpretować dopuszczalności wybudowania przedmiotowych obiektów na działce [..], która przeznaczona została na plażę wraz z kąpieliskiem z zakazem wznoszenia jakichkolwiek obiektów budowlanych niezwiązanych z utrzymaniem zbiornika wodnego.

O tym, że takie jednoznacznie wykluczające zabudowę działki [..] zapisy planu nie były przypadkowe i wyrażały wolę organu uchwalającego plan z 27 maja 1998 r. świadczy zapis, że budynki powstałe na tej działce w warunkach samowoli budowlanej (dotyczy to dwóch budynków należących do skarżących kasacyjnie) powinny zostać usunięte".

A zatem istnienie w obiegu prawnym prawomocnych decyzji o nakazie rozbiórki, wyklucza możliwość udzielenia w stosunku do budynków objętych tymi decyzjami pozwolenia na użytkowanie. Skoro organy nadzoru budowlanego, po przeprowadzeniu postępowania administracyjnego w trybie przepisów ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane, ustaliły iż obiekty nie mogą zostać zalegalizowane, a sądy administracyjne obydwu instancji nie wyeliminowały tych decyzji z obrotu prawnego, niedopuszczalne jest wydanie co do tych samych obiektów decyzji o pozwoleniu na użytkowanie. Innymi słowy istniejące w obrocie prawnym decyzje rozbiórkowe przedmiotowych obiektów budowlanych nie dają podstaw prawnych do wydania decyzji o pozwoleniu na ich użytkowanie. Decyzja o pozwoleniu na użytkowanie nie legalizuje samowoli budowlanej. Stanowi ona w klasycznej sytuacji uzyskania pozwolenia na budowę potwierdzenie realizacji obiektu zgodnie z tym pozwoleniem.

Słusznie zatem organ administracyjny, a za nim Sąd I instancji odmówił udzielenia pozwolenia na użytkowanie. Brak było też podstaw do zawieszenia postępowania w sprawie, a zarzuty kasacyjne wymienione w punktach 1 – 3 skargi kasacyjnej należało uznać za bezzasadne.

Również nie mógł zostać uwzględniony zarzut kasacyjny dotyczący naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. Zgodnie z dyspozycją art. 141 § 4 p.p.s.a. uzasadnienie wyroku powinno zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisko pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia i jej wyjaśnienie. Przedstawienie podstawy prawnej wyroku oraz jej wyjaśnienie polega na wskazaniu przepisów regulujących rozpatrywany stan faktyczny, a także na wyjaśnieniu, dlaczego w konkretnej sytuacji prawnej mają zastosowanie powołane przepisy. Uzasadnienie wyroku powinno być tak sporządzone, aby wynikało z niego dlaczego Sąd uznał zaskarżone orzeczenie za zgodne lub niezgodne z prawem. Podkreślić należy, iż z naruszeniem art. 141 § 4 p.p.s.a. mamy do czynienia w przypadku, gdy uzasadnienie nie odpowiada wymogom tego przepisu, przy czym nie każde naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a. może stanowić skuteczną podstawę skargi kasacyjnej a jedynie takie, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.).

Zarzut naruszenia tego przepisu mógłby być skuteczny wówczas, gdyby Sąd pierwszej instancji nie wyjaśnił w sposób adekwatny do celu, jaki wynika z tego przepisu dlaczego nie stwierdził w rozpatrywanej sprawie naruszenia przez organy administracji przepisów prawa materialnego ani przepisów procedury w stopniu, który mógłby mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia. Jak też wtedy, kiedy uzasadnienie wyroku nie zawiera wszystkich wymaganych elementów, a mogło to mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Wbrew również zarzutom skargi kasacyjnej uzasadnienie zaskarżonego skargą kasacyjną wyroku w pełni odpowiada prawu, zawiera wszystkie niezbędne elementy o jakich stanowi ww. norma i w motywach odnosi się do wszystkich zarzutów skargi jednoznacznie wskazując na ich niezasadność.

Niezależnie od powyższego podnieść należy, że wyjaśnienie podstawy prawnej rozstrzygnięcia nie musi szczegółowo odnosić się do wszystkich argumentów powołanych w skardze, jeżeli argumentacja Sądu przesądza łącznie o ich bezzasadności (porównaj: wyrok NSA z dnia 13 marca 2007 r. sygn. akt II GSK 326/06). W niniejszej sprawie uzasadnienie zaskarżonego wyroku, wskazuje podstawę prawną wyroku (art. 151 p.p.s.a.) i wyjaśnia przyczyny podjętego rozstrzygnięcia. W uzasadnieniu wyroku Sąd I instancji przedstawił też stan sprawy, istotę zarzutów skargi i ocenił zgodność z prawem zaskarżonej decyzji.

Odnosząc się do zarzutu skargi kasacyjnej naruszenia art. 2, art. 21 i art. 64 Konstytucji RP należy wskazać, że to samowola budowlana jest działaniem nagannym, które wymaga skutecznego wymuszenia przywrócenia stanu poprzedzającego naruszenie prawa. Nie pozostaje w sprzeczności z konstytucyjnym wymogiem proporcjonalności ograniczeń wolności i praw, zastosowanie takich środków prawnych, które uniemożliwiają sprawcy naruszenia prawa, zachowanie korzyści płynących z owego naruszenia. Stopień intensywności ingerencji w prawo własności jednostki znajduje uzasadnienie w randze chronionego interesu publicznego.

Z powyższych względów Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że skarga kasacyjna jako pozbawiona usprawiedliwionych podstaw podlega oddaleniu na podstawie art. 184 p.p.s.a.