Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku wyrokiem z dnia 24 maja 2016 r. sygn. akt II SA/Bk 163/16 oddalił skargę K. W. i R. W. na decyzję Podlaskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] grudnia 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy udzielenia pozwolenia na użytkowanie budynku.
Skarżący wnieśli skargę kasacyjną od powyższego wyroku.
Pismem z dnia 1 stycznia 2018 r. skarżący kasacyjnie wnieśli o zabezpieczenie niniejszego postępowania poprzez wstrzymanie wykonania:
- 1. wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 maja 2017 r. sygn. akt II OSK 2067/15, którym nakazano rozbiórki samowolnie wybudowanego budynku,
- 2. wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 maja 2017 r. sygn. akt II OSK 2066/15, którym nakazano rozbiórki samowolnie wybudowanego obiektu budowlanego.
W uzasadnieniu powyższego wniosku skarżący kasacyjnie wskazali, że wniosek jest podyktowany możliwością powstania nieodwracalnych skutków i szkody, których nie będzie można przywrócić do stanu obecnego. Podnieśli, że niniejsze postępowanie i postępowania objęte wskazanymi orzeczeniami Naczelnego Sądu Administracyjnego dotyczą tych samych budynków należących do nich. Zdaniem strony w niniejszej sprawie ma zastosowanie instytucja wstrzymania rygoru natychmiastowej wykonalności do nieprawomocnych wyroków i mogących być uchylonymi w każdej chwili. W ich ocenie oczywistym i bezspornym jest, że złożony wniosek o wydanie zgody na użytkowanie budynku, który nie został rozpatrzony przed wszczęciem postępowań zakończonych przywołanymi wyżej wyrokami Naczelnego Sądu Administracyjnego dotyczącymi samowoli budowlanych, należy oceniać jako naruszające prawo w sposób istotny. Wskazano, że wydanie wyroku w niniejszej sprawie zniweczy i zniesie skutki ww. wyroków, bowiem zostały one wydane bez uwzględnienia faktycznego stanu prawnego i zaistniałego ciągu wydarzeń wykreowanych przez urzędników Inspektora Nadzoru Budowlanego w S. Brak wstrzymania wykonania przywołanych wyroków, które nakazały rozbiórkę budynku skarżących, doprowadzi do wygaśnięcia przedmiotu niniejszego postępowania sądowego.
Wskazano, że wykonanie przedmiotowych wyroków oraz decyzji je poprzedzających spowoduje nieodwracalną szkodę, której skutki będą trudne do odwrócenia, bowiem nie będzie możliwe odtworzenie obecnego budynku a dodatkowo pociągnie to za sobą znaczne koszty, zaś los zgodności z prawem zaskarżonych orzeczeń i decyzji wydanych w oparciu o nie pozostaje niepewny do czasu zakończenia sprawy przed sądami administracyjnymi.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zgodnie z treścią art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.; dalej: p.p.s.a.) wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Jednocześnie w myśl § 3 cyt. przepisu po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. Odmowa wstrzymania wykonania aktu lub czynności przez organ nie pozbawia skarżącego złożenia wniosku do sądu. Dotyczy to także aktów wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy.
Wprawdzie formułując rozpoznawany wniosek reprezentujący skarżących kasacyjnie profesjonalny pełnomocnik, będący radcą prawnym, nie wskazał, na jakiej podstawie prawnej opiera żądanie wstrzymania wykonania ostatecznych i prawomocnych wyroków Naczelnego Sądu Administracyjnego, to odwołanie się do przesłanek powstania trudnych do odwrócenia skutków i wyrządzenia znacznej szkody sugeruje, że intencją strony było skorzystanie z instytucji uregulowanej w art. 61 § 3 p.p.s.a. Brzmienie przepisu art. 61 § 3 p.p.s.a nie pozostawia jednak wątpliwości, że odnosi się on wyłącznie do aktów lub czynności organów administracji publicznej i będących przedmiotem kontroli wojewódzkiego sądu administracyjnego. Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, co do zasady, nie przewiduje możliwości zgłoszenia wniosku o wstrzymanie wykonania wyroku. Wyjątki uregulowane zostały w art. 89 p.p.s.a. (zgłoszenie wniosku o przywrócenie terminu) oraz w art. 284 p.p.s.a. (wniesienie skargi o wznowienie postępowania).
Powyższe przypadki nie odnoszą się jednak do niniejszej sprawy. Mając na uwadze powyższe brak było podstaw do wstrzymania wykonania wyroków Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 maja 2017 r. sygn. akt II OSK 2066/15 i II OSK 2067/15.
Jedynie na marginesie wskazać należy, że skutki wskazane we wniosku o wstrzymanie wykonania tych orzeczeń w istocie nie są rezultatem wykonania wskazanych judykatów, lecz zaskarżonych w tych sprawach decyzji. Wyrokiem z dnia 17 maja 2015 r. sygn. akt II OSK 2066/15 Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 16 kwietnia 2015 r. sygn. akt SA/Bk 1121/14, oddalającego skargę K. W. i R. W. na decyzję Podlaskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] września 2014 r. nr [...] w przedmiocie nakazu dokonania rozbiórki samowolnie wybudowanego budynku higieniczno-sanitarnego wraz z dobudówką i tarasem, usytuowanego na działce nr [...] w miejscowości S. Z kolei wyrokiem z dnia 17 maja 2015 r. sygn. akt II OSK 2067/15 Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 16 kwietnia 2015 r. sygn. akt SA/Bk 1120/14, oddalającego skargę K. W. i R. W. na decyzję Podlaskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] września 2014 r. nr [...] w przedmiocie nakazu dokonania rozbiórki samowolnie wybudowanego budynku letniskowego wraz z tarasem usytuowanego na działce nr [...] w miejscowości S. W tych warunkach ww. zaskarżone decyzje pozostają ostateczne i wywołują skutki prawne, to zatem one podlegają wykonaniu i prowadzić mogą do skutków opisanych przez skarżących kasacyjnie, nie zaś oznaczone powyżej wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego, z których wynika brak podstaw do wyeliminowania z obrotu zaskarżonych wyroków Sądu pierwszej instancji, a w dalszej kolejności również zaskarżonych w tych sprawach decyzji.
Warto skądinąd zauważyć, że zarówno w postępowaniach zakończonych przywołanymi wyrokami Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 maja 2015 r., jak i w obecnie prowadzonym postępowaniu skarżący kasacyjnie są reprezentowani przez tego samego pełnomocnika, zatem musiał mieć on rozeznanie w sytuacji prawnej swoich mocodawców. W sytuacji, gdy w ocenie strony w pierwszej kolejności rozpoznana powinna być niniejsza sprawa, tj. sprawa odmowy udzielenia pozwolenia na użytkowanie budynków usytuowanych na działce nr [...] w miejscowości S., przed sprawami dotyczącymi rozbiórki tych obiektów, nie było przeszkód, by jeszcze na etapie postępowania kasacyjnego w sprawach o sygn. akt II OSK 2066/15 i II OSK 2067/15 skarżący złożyli wnioski o zawieszenie tych postępowań – na postawie art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a. – do czasu zakończenia postępowania ze skargi kasacyjnej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 24 maja 2016 r. sygn. akt II SA/Bk 163/16.
Wniosku takiego nie złożono, toteż kwestionowanie kolejności rozpoznania tychże spraw (wynikającej z kolejności ich wpływu) na obecnym etapie postępowania nie może odnieść zamierzonego skutku, tj. wstrzymania rozbiórki budynków.
Z powyższych względów, na podstawie art. 61 § 3 w zw. z art. 193 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji postanowienia.