Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 18 marca 2014 r., sygn. akt II SA/Wa 2289/13, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę M. L. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] października 2013 r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia pozwolenia na broń.
Jak wynika z akt sprawy, po wszczęciu postępowania z urzędu Śląski Komendant Wojewódzki Policji decyzją z dnia [...] sierpnia 2013 r. nr [...], cofnął M. L. pozwolenie na broń palną sportową.
W uzasadnieniu decyzji Komendant Wojewódzki wskazał, że w przypadku strony nie zachodzi jedna z ważnych przyczyn, dla których pozwolenie na broń powinno być jej zachowane, tj. nie posiada ona aktualnej licencji właściwego polskiego związku sportowego na uprawianie strzelectwa sportowego uprawniającej do udziału we współzawodnictwie sportowym.
M. L. wniósł do Komendanta Głównego Policji odwołanie od decyzji Śląskiego Komendanta Wojewódzkiego Policji z dnia [...] sierpnia 2013 r.
Komendant Główny Policji, decyzją nr [...] z dnia [...] października 2013 r., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 i art. 268a k.p.a. oraz art. 18 ust. 4 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (Dz. U. z 2012 r., poz. 576), utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu decyzji Komendant Główny Policji wskazał na art. 18 ust. 4 ustawy o broni i amunicji, z którego wynika, że właściwy organ Policji może cofnąć pozwolenie na broń, jeżeli ustały okoliczności, które stanowiły podstawę do jego wydania. Osoba, której wydano pozwolenie na broń, obowiązana jest przestrzegać przepisów obowiązujących w czasie całego okresu posiadania pozwolenia na broń. Jeżeli zmieniły się przepisy regulujące przesłanki cofania pozwolenia na broń, to zmiany te mają zastosowanie do wszystkich osób posiadających pozwolenie na broń. W stosunku do postępowania w sprawie wydania pozwolenia na broń postępowanie w sprawie cofnięcia pozwolenia na broń jest postępowaniem odrębnym, prowadzonym w nowej sprawie. Dalej organ podał, że z uzasadnienia decyzji przyznającej M. L. w 2009 r. pozwolenie na broń do celów sportowych, posiadanie licencji organ uznał za okoliczność istotną.
Komendant Główny Policji podniósł, że w marcu 2011 r. zaczęły obowiązywać nowe, znowelizowane ustawą z dnia 5 stycznia 2011 r. (Dz. U. Nr 38, poz. 195), przepisy ustawy o broni i amunicji. Od dnia 10 marca 2011 r., zgodnie z art. 10 ust. 3 pkt 3 ustawy o broni i amunicji (Dz. U. z 2012 r., poz. 576), za ważną przyczynę posiadania broni do celów sportowych uważa się w szczególności: udokumentowane członkostwo w stowarzyszeniu o charakterze strzeleckim, posiadanie kwalifikacji sportowych, o których mowa w art. 10b oraz licencji właściwego związku sportowego Wskazany przepis uzależnia uprawianie sportów o charakterze strzeleckim od posiadania odpowiednich kwalifikacji, potwierdzonych stosownym dokumentem, wydanym po przeprowadzeniu przez polski związek sportowy egzaminu oraz przestrzegania obowiązujących w tym sporcie zasad bezpieczeństwa (art.10b ust.
1) oraz licencji zawodnika wydanej przez ten związek (art. 10 ust. 3). Określone w art. 10 ust. 3 i art. 10b ustawy o broni i amunicji oraz art. 13 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 25 czerwca 2010 r. o sporcie zasady uprawiania sportów strzeleckich stanowiły dla PZSS podstawę prawną do uchwalenia Regulaminu przyznawania i pozbawiania licencji zawodniczych uprawniających do uczestnictwa we współzawodnictwie sportowym w dyscyplinach wchodzących w skład sportu strzeleckiego i określenia w nim zarówno minimalnych wymogów stawianych uprawiającym sport strzelecki, jak również zasad i trybu przyznawania oraz pozbawiania licencji zawodnika. Wprowadzenie licencji okresowych ważnych jedynie przez rok, umożliwia rzeczywistą kontrolę spełnienia przez zawodnika wymogów co do uprawiania sportu strzeleckiego. Zgodnie z regulaminem ważne są tylko te licencje zawodnicze, które wydane są na dany rok kalendarzowy. Te nowe uregulowania należy odnosić do uprawnień wcześniej nabytych.
Zdaniem Komendanta dla zachowania nabytego przez stronę prawa, niezbędne było przedstawienie przez nią aktualnej licencji właściwego polskiego związku sportowego na uprawianie strzelectwa sportowego, która potwierdzałaby, iż w jej przypadku zachodzą ważne przyczyny posiadania broni. Posiadana przez ww. licencja straciła moc, nie posiada on aktualnej licencji właściwego polskiego związku sportowego na uprawianie strzelectwa sportowego, a jest to okoliczność dająca podstawę do stwierdzenia, że w jego przypadku ustały okoliczności faktyczne, które stanowiły podstawę do przyznania mu pozwolenia na broń do celów sportowych. M. L. uprawia sport strzelecki, ale nie jest to strzelectwo sportowe w ramach PZSS, jest natomiast członkiem Miejskiego Klubu Strzeleckiego [...], a zatem ma możliwość brania udziału w zawodach sportowych organizowanych przez ten związek.
Skargę na powyższą decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] października 2013 r. wniósł M. L. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 18 marca 2014 r. sygn. akt II SA/Wa 2289/13, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) - dalej p.p.s.a. oddalił skargę.
W uzasadnieniu wyroku Sąd wskazał, że warunkiem niezbędnym do uprawiania strzelectwa sportowego jest posiadanie aktualnego patentu strzeleckiego oraz licencji PZSS. Skarżący legitymuje się wprawdzie posiadaniem patentu strzeleckiego, jednakże nie posiada on aktualnej licencji Polskiego Związku Strzelectwa Sportowego. Jak wynika z akt sprawy i twierdzeń samego skarżącego, u podstaw decyzji z dnia 30 stycznia 2009 r. dotyczącej uzyskania przez skarżącego pozwolenia na broń palną w celu uprawiania strzelectwa sportowego legło uprawianie strzelectwa sportowego, przynależność do klubu strzeleckiego, udział w zawodach strzeleckich i posiadanie patentu strzeleckiego. Jest oczywistym, iż dla zachowania nabytego prawa – pozwolenia na broń palną sportową, niezbędne jest wykazanie uprawiania czynnego sportu strzeleckiego w oparciu o aktualną (ważną) licencję związku sportowego, jaką winna się legitymować osoba do zachowania pozwolenia na posiadanie broni sportowej – wymaganą przepisem art. 10 ust. 3 pkt 3 pow. ustawy o broni i amunicji.
Sąd zgodził się z organem, iż M. L. nie posiada aktualnie licencji uprawniającej do uczestnictwa we współzawodnictwie sportowym i czego skarżący nie kwestionuje. Kwestią zaś oczywistą i niewymagającą dowodzenia jest to, że w przepisie art. 10 ust. 3 pkt 3 ustawy o broni mowa jest o aktualnej licencji związku sportowego, jaką winna legitymować się osoba posiadająca pozwolenie na broń palną do celów sportowych. Skarżący takiej licencji niewątpliwie nie posiada. Oznacza to tym samym, iż skarżący, pomimo iż spełnia inne przesłanki, również konieczne do posiadania pozwolenia na broń sportową, nie legitymując się aktualną licencją uprawniającą do uczestnictwa we współzawodnictwie sportowym, przestał spełniać wymogi niezbędne do zachowania pozwolenia na broń palną sportową, o których mowa w art. 10 ust. 3 pkt 3 ustawy o broni i amunicji.
Sąd podkreślił, że zgodnie z obowiązującym porządkiem prawnym, wymagane są stosowne dokumenty potwierdzające fakt uprawiania sportu strzeleckiego, to obowiązkowi przedstawienia tych dokumentów podlega również osoba posiadająca pozwolenie na broń, wydane na podstawie przepisów ustawy z 21 maja 1999 r. Niedopełnienie zaś tego obowiązku może skutkować, również dla tych osób, uznaniem organu, iż ustały okoliczności uzasadniające wydanie pozwolenia na broń dla celów sportowych.
Sąd podniósł, że broń palna jest narzędziem niebezpiecznym, prawo do jej posiadania ściśle wiąże się ze sferą bezpieczeństwa i porządku publicznego, a dostęp do niego podlega administracyjnej reglamentacji. Dlatego też ustawodawca przyznał organom Policji – dla ochrony tych dóbr – prawo do odebrania pozwolenia na broń, m.in. wówczas, gdy ustaną okoliczności jakie zadecydowały o jego wydaniu. Słusznie zatem uznał organ, iż interes strony w posiadaniu pozwolenia na broń winien ustąpić na rzecz interesu społecznego. W sytuacji bowiem, gdy strona nie posiada dokumentów uprawniających ją do uprawiania sportów strzeleckich, pozostawienie jej pozwolenia na posiadanie broni nie byłoby zgodne z tymże interesem postrzeganym z punktu widzenia ochrony porządku i bezpieczeństwa publicznego. Interes społeczny bowiem przemawia za tym, aby broń znajdowała się w rękach takich osób, które wykażą rzeczywistą potrzebę jej posiadania. Skoro skarżący istnienia takiej potrzeby nie wykazał, jego interes nie powinien być przedłożony ponad interes społeczny.
Skargę kasacyjną od wyroku WSA w Warszawie z dnia 18 marca 2014 r. do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniósł M. L. zaskarżając wyrok w całości i zarzucając mu rażące naruszenie przepisów prawa materialnego – art. 18 ust. 4 ustawy o broni i amunicji poprzez jego niewłaściwą wykładnię polegającą na przyjęciu, iż okoliczności fatyczne, które stanowiły podstawę do wydania pozwolenia na broń nie odnoszą się do podstaw prawnych i faktycznych obowiązujących w czasie wydania tego pozwolenia i na podstawie których wydano pozwolenia na broń, przez co wypełniona została dyspozycja art. 174 pkt 1 p.p.s.a.; wykładnia dokonana przez organ a następnie powtórzona przez WSA w Warszawie uzasadnia cofnięcie pozwolenia na broń pomimo braku zmiany okoliczności, które były podstawą wydania pozwolenia, co jest w sposób rażący sprzeczne z art. 18 ust. 4 ustawy o broni i amunicji. Taką zmianą nie był fakt posiadania licencji PZSS albowiem nie był warunkiem niezbędnym uzyskania pozwolenia (licencja PZSS jest tylko i wyłącznie niezbędna osobom zamierzającym uczestniczyć w strzelnictwie sportowym organizowanym przez PZSS, a dokumentem stwierdzającym kwalifikacje do uprawiania sportów strzeleckich jest "patent strzelecki", nie licencja zawodnicza PZSS, co zresztą wynika z uzasadnienia pozwolenia na broń).
Skarżący kasacyjnie wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku oraz o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.
W odpowiedzi na skargę kasacyjna Komendant Główny Policji wniósł o jej oddalenie i zasądzenie zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zgodnie z art. 15 § 1 pkt 1 w związku z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje środki odwoławcze od orzeczeń wojewódzkich sądów administracyjnych w granicach ich zaskarżenia, a z urzędu bierze jedynie pod rozwagę nieważność postępowania.
W niniejszej sprawie nie dostrzeżono okoliczności mogących wskazywać na nieważność postępowania sądowoadministracyjnego.
Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw.
W okolicznościach tej sprawy nie ma wątpliwości, że miały miejsce okoliczności, które mogły stanowić przyczynę co do cofnięcia pozwolenia na broń. Wskazać należy, że zgodnie z art. 10 ust. 1 ustawy o broni i amunicji, właściwy organ Policji wydaje pozwolenie na broń, jeżeli wnioskodawca nie stanowi zagrożenia dla samego siebie, porządku lub bezpieczeństwa publicznego oraz przedstawi ważną przyczynę posiadania broni. Stosownie zaś do art. 10 ust. 3 pkt 3 tej ustawy, za ważną przyczynę, o której mowa w ust. 1, uważa się w szczególności udokumentowane członkostwo w stowarzyszeniu o charakterze strzeleckim, posiadanie kwalifikacji sportowych, o których mowa w art. 10b ustawy o broni i amunicji, oraz licencji właściwego polskiego związku sportowego - dla pozwolenia na broń do celów sportowych. Z powyższych przepisów wynika, że jednym z warunków koniecznych do uzyskania pozwolenia na broń do celów sportowych jest legitymowanie się licencją właściwego polskiego związku sportowego.
W niniejszej sprawie bezsporne jest, że skarżący licencją taką nie dysponuje, co oznacza, że nie spełnia warunków niezbędnych do posiadania pozwolenia na broń palną sportową, o których mowa w art. 10 ust. 1 w zw. z art. 10 ust. 3 pkt 3 ustawy o broni i amunicji. Okoliczność, że skarżący na podstawie poprzednio obowiązujących przepisów spełniał wymogi do posiadania broni palnej sportowej, nie oznacza, że nie jest on związany regulacjami wynikającymi z przepisów obecnie obowiązującej ustawy. Należy zgodzić się z Sądem I instancji, iż uznanie, że warunki określone w aktualnie obowiązującej ustawie nie dotyczą osób, które uzyskały pozwolenie na broń na podstawie poprzednio obowiązujących przepisów, prowadziłoby w efekcie do nieograniczonego w czasie stosowania ustawy, która utraciła już moc obowiązującą i byłoby to sprzeczne z celem nowej ustawy, która charakteryzuje się zaostrzonymi wymaganiami do uzyskania pozwoleń na broń.
Wobec tego uznać należy, że również osoba posiadająca pozwolenie na broń, wydane na podstawie przepisów wcześniej obowiązującej ustawy musi spełnić warunki określone w art. 10 ust. 1 w zw. z art. 10 ust. 3 pkt 3 ustawy o broni i amunicji, w tym warunek posiadania stosownej licencji.
Podkreślenia przy tym wymaga, że prawo posiadania broni nie należy w Polsce do praw obywatelskich gwarantowanych w Konstytucji RP i ma reglamentacyjny charakter. Wynika to zarówno z monopolu państwa na stosowanie środków przymusu, jak i potrzeby zapewnienia bezpieczeństwa i porządku publicznego. Ustawa o broni i amunicji przesłanki cofnięcia pozwolenia na broń łączy z utratą przez posiadacza broni przymiotów uzasadniających jej dalsze posiadanie. Niespełnienie wymogów ustawowych może zatem skutkować stwierdzeniem, że ustały okoliczności faktyczne uzasadniające wydanie pozwolenia na broń dla celów sportowych, co może skutkować cofnięciem pozwolenia na broń zgodnie z art. 18 ust. 4 ustawy o broni i amunicji (por. wyrok NSA z 8 lipca 2015 r. sygn. akt II OSK 2960/13, wyrok NSA z 1 kwietnia 2015 r. sygn. akt II OSK 2102/13)
Jednocześnie należy podkreślić, iż w orzecznictwie sądowoadministracyjnym podkreśla się, że oceny, czy zaistniały przesłanki do cofnięcia pozwolenia na broń należy dokonywać na podstawie przepisów obowiązujących w dacie wydawania decyzji w przedmiocie cofnięcia pozwolenia na broń. To, iż danej osobie zostało wydane pozwolenia na broń pod rządem przepisów ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji w innym brzmieniu bądź na podstawie przepisów wcześniejszej ustawy nie oznacza i nie może oznaczać, że osoby takie są zwolnione z przestrzegania przepisów aktualnie obowiązującej ustawy. Osoba, której wydano pozwolenie na broń obowiązana jest przestrzegać przepisów obowiązujących w czasie całego okresu posiadania pozwolenia na broń. A więc, jeśli zmieniają się przepisy regulujące przesłanki cofania pozwolenia na broń, to zmiany te mają zastosowanie do wszystkich osób posiadających pozwolenie na broń. Takie działanie ustawodawcy nie nosi znamion naruszenia konstytucyjnej zasady ochrony praw nabytych (por. wyrok NSA z 25 listopada 2011 r. sygn. akt II OSK 1682/10)
Biorąc powyższe pod uwagę, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji