Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 25 marca 2014 r. sygn. akt VII SA/Wa 13/14 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uwzględnił skargę W. Sp. z o.o. z siedzibą we Wrocławiu na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 28 października 2013 r. nr... w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji.
Od powyższego wyroku E. P. wniosła skargę kasacyjną, a następnie w dniu 13 października 2014 r. wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji Prezydenta W. z dnia 22 listopada 2010 r. nr... udzielającej pozwolenia na budowę (zmienionej decyzją z dnia 22 stycznia 2013 r. nr... r.) podjętej w granicach tej samej sprawy z uwagi na wydanie przez Sąd Rejonowy dla W.-K. we W., Wydział I Cywilny (sygn. akt I C 1512/14) w toku postępowania o uzgodnienie treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym - postanowienia z dnia 21 lipca 2014 r., w którym Sąd ten udzielił zabezpieczenia roszczeń powoda przez "nakazanie wpisania w dziale III księgi wieczystej... prowadzonej przez Sąd Rejonowy dla W.-K. w IV Wydziale Ksiąg Wieczystych dla nieruchomości we W. przy ul. W., oznaczonej jako działki ewidencyjne...,... i..., ostrzeżenia o toczącym się postępowaniu o uzgodnieniu treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym."
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Wniosek nie zasługuje na uwzględnienie.
Kompetencja Naczelnego Sądu Administracyjnego do wstrzymania wykonania aktu lub czynności została uregulowana w art. 61 § 3 w związku z art. 193 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270), zw. dalej p.p.s.a. Strona może więc wnioskować do Sądu o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu również w momencie wnoszenia skargi kasacyjnej, czemu odpowiada kompetencja Naczelnego Sądu Administracyjnego do wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji, w razie wniesienia skargi kasacyjnej od wyroku Sądu I instancji oddalającego skargę (uchwała składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 kwietnia 2007 r., sygn. akt I GPS 1/07, ONSAiWSA z 2007 r., Nr 4, poz. 77).
Sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania (art. 61 § 3 p.p.s.a.).
Obowiązek uprawdopodobnienia istnienia przesłanek z art. 61 § 3 p.p.s.a. spoczywa zatem na wnioskodawcy. Przepis ten zobowiązuje stronę do wskazania przesłanek wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu lub czynności, nie nakładając obowiązku ich udowodnienia, przy czym uprawdopodobnienie nie może z reguły opierać się na samych twierdzeniach strony. Sąd musi opierać się na jakimś materiale pozwalającym zająć stanowisko. Ciężar uprawdopodobnienia spoczywa na stronie, która wywodzi skutki prawne ze swych twierdzeń.
Należy także mieć na uwadze, że przez niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków należy rozumieć taki stan, w wyniku którego może zostać wyrządzona szkoda, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot świadczenia ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy jej pierwotnych cech.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego wniosek strony nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż nie powołała ona wystarczających argumentów, które uzasadniałyby przyjęcie, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub powstania trudnych do odwrócenia skutków. Aby Sąd mógł stwierdzić, czy zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, strona skarżąca musi bowiem przytoczyć istnienie konkretnych okoliczności pozwalających wywieść, iż wstrzymanie wykonania aktu lub czynności jest zasadne oraz wskazać dlaczego uznała, że osoba uprawniona do prowadzenia robót budowlanych na podstawie ostatecznej decyzji administracyjnej ma ponosić ujemne skutki związane ze wstrzymaniem jej wykonania, skoro to inwestor ponosi ryzyko prowadzenia robót przed rozpoznaniem skargi kasacyjnej przez Naczelny Sąd Administracyjny i to na nim spoczywać będzie obowiązek ewentualnego przywrócenia stanu poprzedniego.
Należy jednakże wskazać, iż przesłanki które podnosi strona we wniosku o wstrzymanie wykonania nie odnoszą się do zindywidualizowanej sytuacji skarżącej kasacyjnie i nie wskazują na możliwość pojawienia się niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Są to argumenty, które będą brane pod uwagę podczas rozpoznawania sprawy o stwierdzenie nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę. Na obecnym etapie sprawy dotyczącej odmowy stwierdzenia nieważności decyzji o pozwolenie na budowę, a tym bardziej podczas rozpoznawania wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji zapadłej w trybie zwykłym, nie mogą być brane pod uwagę. Oparcie wniosku o ochronę tymczasową na niezgodności decyzji z prawem niweczyłoby kontrolę sądową legalności decyzji administracyjnej (zob. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 kwietnia 2005 r., sygn. akt II OZ 184/05).
Również fakt istnienia niekorzystnych dla skarżącej kasacyjnie rozstrzygnięć, nie może stanowić przesłanki uzasadniającej wniesienie wniosku o wstrzymanie wykonalności. Ponadto Sąd, będąc właściwy do rozpoznania skargi, nie może działać mając na uwadze wyłącznie interesy jednej ze stron, albowiem mogłoby to rodzić zarzut braku bezstronności. Prowadzenie przez inwestora prac budowlanych, zanim Sąd rozstrzygnie wniesioną skargę na decyzję o "pozwoleniu na budowę", odbywa się na wyłączne ryzyko inwestora, który powinien być świadomy, że niekorzystne dla niego rozstrzygnięcie wiązać się będzie z wszczęciem odpowiedniej procedury.
Ponieważ w niniejszej sprawie brak było podstaw do wstrzymania wykonania decyzji, Sąd nie odniósł się do kwestii instytucji kaucji na zabezpieczenie, o której mowa w art. 35a ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, której złożenia domagał się inwestor. Przepis art. 35 a ustawy Prawo budowlane ma bowiem zastosowanie jedynie w sytuacji, gdy wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji powinno w danej sprawie nastąpić, bowiem skarżący wykazał istnienie przesłanek z art. 61 § 3 p.p.s.a. tj. niebezpieczeństwo zaistnienia w jego majątku szkody w znacznym rozmiarze, a interes inwestora przemawia za zabezpieczeniem jego ewentualnych roszczeń odszkodowawczych związanych ze wstrzymaniem realizacji inwestycji.
W związku z powyższym Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 61 § 3 w zw. z art. 193 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.