Uzasadnienie
Przedmiotem skarg kasacyjnych jest wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 19 października 2011 r., sygn. akt II SA/Sz 490/11, którym oddalono skargę B. N. i A. N. na postanowienie Zachodniopomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Szczecinie z dnia [...] marca 2011 r. w przedmiocie nałożenia na skarżących kary z tytułu nielegalnego użytkowania obiektu budowlanego.
Wyrok został wydany w następujących okolicznościach:
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w M. postanowieniem z [...] lutego 2005 r. wymierzył skarżącym karę z tytułu nielegalnego użytkowania obiektu budowlanego w wysokości 75 000 zł (siedemdziesięciu pięciu tysięcy złotych). W uzasadnieniu postanowienia organ wskazał, że na podstawie udzielonego w dniu 21 lutego 2003 r. pozwolenia na budowę skarżący wybudowali budynek usługowo-mieszkalny z garażem w miejscowości B. przy ul. R. [...]. Decyzja o pozwoleniu na budowę zobowiązywała skarżących do uzyskania pozwolenia na użytkowanie. W wyniku przeprowadzonej w dniu 3 lutego 2005 r. kontroli stwierdzono, że inwestorzy bez wymaganej w tym przedmiocie decyzji przystąpili do użytkowania dwóch lokali użytkowych usytuowanych na parterze budynku. W tych okolicznościach organ uznał, że nastąpiło naruszenie art. 55 Prawa budowlanego, co uzasadniało wymierzenie kary przewidzianej w art. 57 ust. 7 tej ustawy. Jej wysokość ustalono stosownie do art. 59 f Prawa budowlanego.
W zażaleniu na postanowienie organu I instancji skarżący podnosząc fakt ukończenia budowy w kwietniu 2004 r. wywodzili, że w sprawie nie powinny być stosowane przepisy prawa obowiązujące od stycznia 2005 r., lecz przepisy dotychczasowe, obowiązujące w dacie zakończenia budowy i przystąpienia do użytkowania.
Zachodniopomorski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Szczecinie, utrzymując w mocy na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 kpa zaskarżone postanowienie, w uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia z dnia [...] grudnia 2005 r. stwierdził, że wymierzając karę organ I instancji prawidłowo zastosował przepisy Prawa budowlanego w brzmieniu obowiązującym w dniu wydania postanowienia stosownie do art. 4 pkt 2 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o zmianie ustawy- Prawo budowlane (Dz. U. nr 93, poz. 888). Wskazał, że zgodnie z art. 2 ust. 4 tej ustawy przepisy dotychczasowe stosuje się do spraw wszczętych, a nie zakończonych przed dniem jej wejścia w życie. Przedmiotowa sprawa została natomiast wszczęta w 2005 roku.
Opisane wyżej postanowienia organów nadzoru budowlanego były przedmiotem kontroli Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie, który wyrokiem z dnia 14 września 2006 r. w sprawie o sygnaturze II SA/Sz 230/06, uwzględniając skargę B. i A. N., orzekł o ich uchyleniu. Jak wynika z uzasadnienia tego orzeczenia powodem uchylenia postanowień organów były okoliczności związane z nieprawidłowym ustaleniem wysokości kary. Dla jej wymiaru organy przyjęły bowiem współczynnik właściwy dla kategorii XVII obiektu według załącznika do ustawy Prawo budowlane, gdy tymczasem powinny rozważyć zakwalifikowanie obiektu skarżących do kategorii XIII.
Sąd przyjął natomiast, że samo wymierzenie skarżącym kary z tytułu tzw. samowoli użytkowej w oparciu o art. 57 ust. 7 Prawa budowlanego w brzmieniu obowiązującym w dacie rozpatrywania sprawy tj. w brzmieniu obowiązującym od 1 stycznia 2005 r. jest zasadne. Wyjaśnił, że zgodnie z tym przepisem w przypadku stwierdzenia przystąpienia do użytkowania obiektu budowlanego lub jego części z naruszeniem art. 54 (skuteczne zawiadomienie o zakończeniu budowy) i art. 55 (uzyskanie pozwolenia na użytkowanie) właściwy organ wymierza karę z tytułu nielegalnego użytkowania obiektu. Do kary tej stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące kar, o których mowa w art. 59f ust. 1, z tym że stawka opłaty podlega dziesięciokrotnemu podwyższeniu. Kara ta stanowi zatem iloczyn stawki opłaty (s-500 zł), współczynnika kategorii obiektu budowlanego (k), współczynnika wielkości obiektu budowlanego (w) i dziesięciokrotnego podwyższenia opłaty.
Nie podzielając zarzutów skargi dotyczących niewłaściwego zastosowania w sprawie przepisów nowych z naruszeniem zasady niedziałania prawa wstecz, Sąd w uzasadnieniu wyroku z dnia 14 września 2006 r. stwierdził, że o tym, które przepisy należy stosować w sprawie, w starym brzmieniu czy znowelizowane, decydują przepisy przejściowe zawarte w ustawie zmieniającej. W świetle art. 2 ust. 4 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o zmianie ustawy-Prawo budowlane (Dz. U. nr 93, poz. 888) do spraw wszczętych, a nie zakończonych przed dniem wejścia w życie ustawy, do obliczania wysokości kar stosuje się przepisy dotychczasowe.
Zatem – jak wywiódł Sąd - do spraw wszczętych po wejściu w życie ustawy zmieniającej stosować należy przepisy w nowym brzmieniu. Sąd wyjaśnił, że dodatkową ochronę, na mocy art. 4 ust. 2 w/w ustawy, ustawodawca zapewnił inwestorom, którzy nielegalnie użytkowali budynek lub jego część tylko do dnia 31 grudnia 2004 r. Jednak z dniem 1 stycznia 2005 r. ustawodawca zrównał w prawach wszystkich inwestorów określając, że art. 57 ust. 7 w brzmieniu uzyskanym po nowelizacji Prawa budowlanego, będzie stosowany również w stosunku do inwestorów, którzy przystąpili do użytkowania obiektu lub jego części przed dniem wejścia w życie ustawy.
Wobec tego –jak stwierdził Sąd-organy dokonały właściwego zastosowania prawa. Nie można było zastosować przepisów Prawa budowlanego w dotychczasowym brzmieniu, gdyż postępowanie w sprawie nielegalnego użytkowania części obiektu budowlanego zostało wszczęte po dniu 1 stycznia 2005r., a więc wtedy, gdy przepisy nie przewidywały już ochrony prawnej takich inwestycji.
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w M. postanowieniem z dnia [...] stycznia 2007 r. ponownie wymierzył skarżącym karę w wysokości 75 000 zł (siedemdziesięciu pięciu tysięcy złotych). W uzasadnieniu wyjaśnił, że dla ustalenia jej wymiaru obiekt skarżących powinien jednak zostać zakwalifikowany do kategorii XVII załącznika do ustawy Prawo budowlane. Odwołał się przy tym do przepisów ustawy z dnia 29 czerwca 1995 r. o statystyce publicznej (Dz. U., nr 88, poz. 439 ze zm.).
Po wniesieniu przez skarżących zażalenia organ II instancji postanowieniem z [...] listopada 2007 r., wskazując na treść art. 97 § 1 pkt 4 kpa, zawiesił postępowanie w sprawie. Powodem zawieszenia było wystąpienie przez Naczelny Sąd Administracyjny w sprawie II OSK 568/06 z pytaniem prawnym do Trybunału Konstytucyjnego o zgodność stosowanych przepisów tj. art. 59 f ust. 1 i 57 ust. 7 Prawa budowlanego z przepisami Konstytucji RP.
Postanowieniem z dnia [...] marca 2011 r., po podjęciu postępowania, organ II instancji, powołując art. 138 § 1 pkt 2 w związku z art. 144 kpa oraz art. 57 ust. 7 i art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2010 r., nr 243, poz. 1623 ze zm.), uchylił zaskarżone postanowienie w części dotyczącej wysokości nałożonej kary i ustalił ją w kwocie 20.000 zł (dwudziestu tysięcy złotych), w pozostałym zakresie utrzymał zaskarżone postanowienie w mocy. W uzasadnieniu wskazał na ustalenia związane z przystąpieniem przez skarżących do użytkowania obiektu bez uzyskania wymaganej prawem decyzji w tym przedmiocie tj. z naruszeniem art. 55 Prawa budowlanego. Przedstawił treść przepisów przywołanych w podstawie prawnej postanowienia. Wyjaśnił, że w kwestii prawidłowego zakwalifikowania obiektu do określonej kategorii wymienionej w załączniku do ustawy jest - z mocy art. 153 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - związany treścią wyroku z dnia 14 września 2006 r. w którym stwierdzono, że budynku skarżących nie można przypisać do kategorii XVII. Uznał, że przepisy o statystyce publicznej nie znajdują zastosowania dla ustalenia właściwej kategorii obiektu dla potrzeb wymiaru kary.
W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie skarżący podtrzymali swoje dotychczasowe stanowisko w kwestii braku podstaw do zastosowania w ich sprawie przepisów wprowadzonych ustawą z dnia 16 kwietnia 2004 r. o zmianie ustawy-Prawo budowlane. Ponownie wskazali, że do samowolnego użytkowania obiektu przystąpili z chwilą zakończenia budowy tj. w dniu 6 maja 2004 r., a zatem w ich przypadku zastosowanie powinny mieć przepisy prawa obowiązujące w tej dacie.
Oddalając na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1279 ze zm.) skargę, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie wskazał na treść art. 153 tej ustawy i swoje związanie wcześniejszym prawomocnym wyrokiem tego Sądu z dnia 14 września 2006 r. w sprawie o sygnaturze akt II SA/Sz 230/06. Wyjaśnił, że dokonując oceny legalności aktu administracyjnego wydanego na skutek ponownego rozpatrzenia sprawy w wyniku uchylenia poprzedniej decyzji (postanowienia), Sąd nie może pominąć kontroli, czy organy administracji prawidłowo uwzględniły wytyczne co do dalszego postępowania, zawarte w poprzednim wyroku. Kwestie, które były już przedmiotem oceny Sądu, a których strona nie podważyła poprzez zaskarżenie orzeczenia sądowego, nie mogą być ponownie oceniane. Użyte w art. 153 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi pojęcie "ocena prawna" należy rozumieć wąsko, jako ustalenie znaczenia przepisów prawa i sposobu ich stosowania w rozpoznawanej sprawie.
Związanie organu oraz sądu oceną prawną dokonaną przez ten sąd w poprzednim postępowaniu nie obejmuje kwestii ustaleń oraz oceny stanu faktycznego sprawy dokonanych przy jej ponownym rozpoznaniu, a dokonana przez sąd wykładnia prawa może wiązać jedynie na tle stanu faktycznego sprawy uznanego przez ten sąd za niewadliwy.
Sąd I instancji uznał, że w rozpoznawanej sprawie stan faktyczny, ustalony przez organ odwoławczy przy wydawaniu postanowienia będącego przedmiotem zaskarżenia, nie uległ zmianie i jest identyczny ze stanem faktycznym będącym podstawą wydania wyroku z dnia 14 września 2006 r. Podkreślono, że poprzednio orzekając Sąd uznał ustalenia faktyczne za niewadliwe. Przesądził też nieprawidłowość zaliczenia budynku skarżących do kategorii XVII załącznika do ustawy Prawo budowlane. Podobnie przesądził kwestie odnoszące się do zastosowania art. 57 ust. 7 Prawa budowlanego w brzmieniu obowiązującym od dnia 1 stycznia 2005 r. W tym zakresie powołał się na stanowisko wskazane w poprzednim orzeczeniu: " W świetle przytoczonych wyżej przepisów ustawy o zmianie ustawy- Prawo budowlane organy dokonały właściwego zastosowania prawa.
Nie można było zastosować Prawa budowlanego w brzmieniu istniejącym przed jego zmianą, gdyż postępowanie w sprawie nielegalnego użytkowania części obiektu budowlanego, którego budowę zakończono przed dniem wejścia w życie ustawy nowelizującej, zostało wszczęte po dniu 1 stycznia 2005 r., a więc wtedy, gdy przepisy nie przewidywały już ochrony prawnej takich inwestycji. Sytuacja faktyczna mieści się w dyspozycji wyżej powołanych artykułów, dlatego też należało zastosować nowe podstawy wymiaru kary". Sąd I instancji stwierdził, że w powyższym zakresie stan prawny również nie uległ zmianie. Zwrócił uwagę, że skarżący nie skorzystali z możliwości zaskarżenia wyroku z dnia 14 września 2006 r. W tej sytuacji zarzuty skarżących odnoszące się do prawidłowości zastosowanych w sprawie przepisów nie mogły być przedmiotem ponownej oceny sądu.
W jednobrzmiących skargach kasacyjnych skarżący, wnosząc o uchylenie wyroku Sądu I instancji w całości i przekazanie sprawy temu Sądowi do ponownego rozpoznania ewentualnie rozpoznanie skargi i uchylenie postanowień organów obu instancji, zarzucili:
1/ naruszenie prawa materialnego przez niewłaściwe zastosowanie art. 57 ust. 7 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2010 r., nr 243 poz. 1623 ze zm.) w stanie faktycznym, w którym nie znajdował on zastosowania, w związku z błędną wykładnią art. 4 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 roku o zmianie ustawy - Prawo budowlane (Dz.U. nr 93 poz. 888), 2/ naruszenie prawa materialnego- art. 2 Konstytucji przez przyjęcie, że organ administracji publicznej może wymierzyć karę administracyjną za delikt administracyjny popełniony przed dniem wejścia w życie przepisu uprawniającego do jej nałożenia, 3/ naruszenia przepisu postępowania- art. 134 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi "polegającego na tym, że WSA nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną nie wyszedł poza ich granicę, mimo iż w niniejszej sprawie powinien to uczynić i stwierdzić naruszenie art. 2 Konstytucji poprzez stosowanie przez organy administracji przepisów prawa art. 57 ust. 7 prawa budowlanego w brzmieniu ustalonym Ustawą nowelizującą, który narusza zawierającą się w zasadzie państwa prawa zasadę lex retro non agit, co narusza zasadę ochrony zaufania do państwa i stanowionego przez nie prawa", 4/ naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy tj. naruszenie art. 1 § 2 Prawa o ustroju sądów administracyjnych oraz 3 § 2 i art. 151 w związku z art. 145 § 1 pkt 1 lit a i c Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi "przez oddalenie skargi, w sytuacji, gdy obowiązkiem WSA, było stwierdzenie naruszenia przepisu prawa materialnego poprzez niewłaściwe zastosowanie art. 57 ust. 7 Prawa budowlanego w brzmieniu ustalonym Ustawą nowelizującą, w stanie faktycznym, w którym nie znajdował on zastosowania w związku z błędną wykładnią art. 4 ustawy nowelizującej, oraz niezastosowanie art. 2 Konstytucji RP w przedmiotowym stanie faktycznym".
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm), określanej dalej jako p.p.s.a, Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc jednak z urzędu pod rozwagę jedynie przesłanki uzasadniające nieważność postępowania sądowego, określone w art. 183 § 2 tej ustawy. W niniejszej sprawie przesłanki nieważności postępowania sądowego nie wystąpiły.
Zarzuty skarg kasacyjnych nie mogły być uznane za trafne z tego względu, że w istocie nie odnoszą się do materialnoprawnej podstawy kwestionowanego orzeczenia. Sąd I instancji w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku stwierdził, że będąc związany oceną prawną (art. 153 p.p.s.a) wyrażoną w niniejszej sprawie w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z 14 września 2006 r. o sygnaturze akt II SA/Sz 230/06, dokonał kontroli zaskarżonego postanowienia wedle przepisów prawa mających zgodnie z tą oceną zastosowanie w sprawie. Uznał, że w stanie prawnym wynikającym z tej oceny, organy administracji nie naruszyły prawa.
Stosownie do art. 153 p.p.s.a ocena prawna wyrażona w prawomocnym orzeczeniu sądu administracyjnego wiąże w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem skargi. Uregulowanie zawarte w tym przepisie oznacza, że prawomocne orzeczenie sądu administracyjnego wywiera skutki wykraczające poza zakres postępowania sądowoadministracyjnego, gdyż jego oddziaływaniem objęte jest także przyszłe postępowanie administracyjne prowadzone na skutek uchylenia zaskarżonego aktu, a także każde kolejne zainicjowane przez strony postępowanie sądowoadministracyjne w danej sprawie. Związanie sądu administracyjnego, w rozumieniu art. 153 p.p.s.a oznacza, że nie może on formułować nowych ocen prawnych, które są sprzeczne z wyrażonym wcześniej poglądem, lecz zobowiązany jest do podporządkowania się mu w pełnym zakresie oraz konsekwentnego reagowania w razie stwierdzenia braku zastosowania się organu administracji publicznej do wskazań w zakresie dalszego postępowania (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 lutego 2013 r., sygn. akt II OSK 1865/11, Lex nr 1293568).
Zarówno organ administracji, jak i sąd administracyjny, rozpatrując sprawę ponownie, obowiązane są zastosować się do oceny prawnej zawartej w uzasadnieniu prawomocnego wyroku. Stanowisko sądu administracyjnego w kwestii prawidłowości zastosowanych przez organ przepisów prawa ma walor związania bez względu na poglądy wyrażone w innych sprawach.
W orzecznictwie wskazuje się, że niezastosowanie się przez sąd I instancji do oceny prawnej wyrażonej we wcześniejszym prawomocnym orzeczeniu tego sądu byłoby naruszeniem prawa stanowiącym podstawę do wniesienia skargi kasacyjnej wskazaną w art. 174 pkt 1 p.p.s.a, ponieważ art. 153 p.p.s.a. należy uznać za przepis prawa materialnego. Kształtuje on bowiem rozstrzygnięcie sądu w postępowaniu wszczętym na skutek powtórnego zaskarżenia danego aktu lub czynności organu administracji publicznej (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 czerwca 2012 r., sygn. akt I OSK 953/11, Lex nr 1216586). W orzecznictwie stwierdzono również, że wojewódzki sąd administracyjny, który pomija ocenę prawną wiążącą go w danej sprawie narusza zasadę demokratycznego państwa prawnego wyrażoną w art. 2 Konstytucji RP (por. wyrok NSA z 21 maja 2010 r., II FSK 153/09, dostępny https://cbois.gov.pl).
Z powyższego wynika, że w rozpatrywanej sprawie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie nie mógł zająć innego stanowiska w kwestii zastosowania art. 57 ust. 7 Prawa budowlanego oraz przepisów art. 2 ust. 4 i art. 4 pkt 2 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o zmianie ustawy-Prawo budowlane niż uczynił to we wcześniejszym prawomocnym wyroku z dnia 14 września 2006 r. Konieczność podporządkowania się ocenie prawnej wyrażonej we wcześniejszym prawomocnym orzeczeniu było bezwzględnym obowiązkiem Sądu I instancji rozpoznającego kolejną skargę. W sprawie nie było jakichkolwiek podstaw do odstąpienia od niej. Podkreślić należy, że właśnie ze względu na skutki, jakie wywiera ocena prawna zawarta w prawomocnym orzeczeniu sądu administracyjnego, w postępowaniu sądowoadministracyjnym nie obowiązuje zakaz wnoszenia środków odwoławczych od orzeczeń, których rozstrzygnięcie jest korzystne dla strony.
Nie ma przepisu zabraniającego wniesienie skargi kasacyjnej, jeżeli strona zgadza się z rozstrzygnięciem, a nie zgadza się z jego uzasadnieniem. W takim przypadku, nawet gdyby sąd kasacyjny oddalił skargę kasacyjną, ale zmienił stanowisko sądu I instancji wyrażone w uzasadnieniu lub jego zalecenia skierowane do organów, to wówczas walor związania, o którym mowa w art. 153 p.p.s.a odnosiłby się wyłącznie do wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego. W rozpatrywanej sprawie zatem nie było przeszkód, aby skarżący kwestionujący od początku postępowania administracyjnego prawidłowość zastosowania wobec popełnionej przez nich samowoli użytkowej przepisów Prawa budowlanego w brzmieniu obowiązującym od 1 stycznia 2005 r. wnieśli skargę kasacyjną od wyroku z dnia 14 września 2006 r.
Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, skuteczność skargi kasacyjnej wniesionej od wyroku wojewódzkiego sądu administracyjnego wydanego w warunkach związania oceną prawną zawartą w innym orzeczeniu jest zależna od zasadności zarzutu kwestionującego prawidłowość zastosowania art. 153 p.p.s.a., a nie prawidłowość przepisów objętych tą oceną. W istocie bowiem każdy kolejny wyrok sądu administracyjnego w tej samej sprawie administracyjnej sprowadza się do kontroli rozstrzygnięć organów pod kątem wykonania zaleceń i wskazań zawartych we wcześniejszym orzeczeniu. W niniejszej sprawie, gdyby przyjąć możliwość badania zarzutów pod kątem prawidłowości oceny prawnej wyrażonej we wcześniejszym wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie, tak jak oczekują tego skarżący, to wydany w tych warunkach wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego odnosiłby się w istocie do wcześniejszego prawomocnego orzeczenia, a nie do będącego przedmiotem skarg kasacyjnych.
Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego stanowiłby wówczas nieuprawnioną rewizję wyroku z dnia 14 września 2006 r. a nie środek odwoławczy od wyroku z dnia 19 października 2011 r. Wobec tego ostatniego skarga kasacyjna winna opierać się na zarzucie naruszenia art. 153 p.p.s.a, a nie przepisów prawa wchodzących w zakres oceny prawnej, o której mowa w tym przepisie. Jak wyjaśnił Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 20 czerwca 2012 r. o sygnaturze I OSK 953/11, publikowanym w bazie Lex nr 1216586, Naczelny Sąd Administracyjny badając orzeczenie Sądu I instancji wyłącznie pod względem zgodności z prawem (art. 174 p.p.s.a) i stwierdzając związanie wojewódzkiego sądu administracyjnego oceną prawną w myśl art. 153 p.p.s.a, jest uprawniony jedynie do zbadania, czy Sąd I instancji prawidłowo ten przepis zastosował. W przypadku odpowiedzi pozytywnej nie można stwierdzić naruszenia przez ten sąd, czy to przepisów postępowania administracyjnego w związku z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a., czy to przepisów prawa materialnego, które były już przedmiotem wykładni wyrażonej w prawomocnym orzeczeniu sądu administracyjnego.
W rozpatrywanej sprawie podniesione w skargach kasacyjnych zarzuty nie mają usprawiedliwionych podstaw z tego względu, że odnoszą się do przepisów prawa objętych oceną prawną zawartą w prawomocnym wyroku sądu administracyjnego. Jako pozostające z nią w sprzeczności nie mogły być zatem wzięte pod uwagę.
Z powyższych względów, nie znajdując podstaw do uwzględnienia skarg kasacyjnych, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł o ich oddaleniu.