Uzasadnienie
II OSK 2355 / 10
Zaskarżonym wyrokiem z dnia 22 kwietnia 2010 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę J. W. o wznowienie postępowania sądowego zakończonego prawomocnym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 3 lutego 2004 r. sygn. akt I SA 527/03.
Sąd pierwszej instancji stwierdził, iż wyrokiem z dnia 3 lutego 2004 r. została oddalona skarga J. W. na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Warszawie z dnia [...] lutego 2003 r. utrzymująca w mocy decyzję Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Warszawie z dnia [...] stycznia 2003 r., którą to decyzją orzeczono o braku podstaw do stwierdzenia u J. W. choroby zawodowej w postaci uszkodzenia słuchu wywołanego działaniem hałasu. Podstawę materialnoprawną orzekania w sprawie kontrolowanej wyrokiem z dnia 3 lutego 2004 r. stanowiło rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. Nr 65, poz. 294 ze zm.).
W uzasadnieniu skargi o wznowienie postępowania sądowego z dnia 28 grudnia 2009 r. wnioskodawca jako podstawę prawną wskazał art. 273 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.- zwanej dalej p.p.s.a.), podnosząc, że nowymi okolicznościami faktycznymi, które mogły mieć wpływ na wynik sprawy, a z których nie mógł skorzystać w poprzednim postępowaniu było sfałszowanie dokumentacji medycznej na podstawie, której wystawiono decyzję w sprawie braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej. W dniu 9 grudnia 2009 r. otrzymał, bowiem kopię dokumentacji medycznej z Instytutu Medycyny Pracy w Łodzi i po jej przeanalizowaniu stwierdził, że "w orzeczeniu lekarskim nr [...] nie udzielono odpowiedzi na zasadnicze pytanie, czy poziom niedosłuchu osiągnął wymaganą wartość 30 dB". Jak podkreślił skarżący "lekarz wystawiając to orzeczenie zataił prawdę o osiągniętym poziomie mojego niedosłuchu i skupił się na nieistotnych okolicznościach, co uznaję za sfałszowanie dokumentacji medycznej i działanie na niekorzyść pacjenta. (...) W oparciu o sfałszowaną, dokumentację medyczną Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny wydał decyzję nr [...] z dnia [...] listopada 2002 r., a Sąd wydał wyrok na podstawie postępowania wyjaśniającego, w którym pewne fakty nie były zgodne z prawdą".
W konkluzji skarżący wniósł o pozytywne rozpoznanie wniosku, powołując się na "sfałszowanie" dokumentacji medycznej oraz zaświadczenie lekarskie z dnia [...] grudnia 2009 r., wydane po analizie kopii dokumentacji z badań.
Wojewódzki Sąd Administracyjny rozpoznając powyższą skargę o wznowienie postępowania sądowego uznał, że skarga odpowiada wymogom z art. 280 § 1 p.p.s.a., co pozwalało na odniesienie się do niej merytorycznie.
Wskazując natomiast na treść art. 273 § 2 p.p.s.a., stanowiącego podstawę rozpoznawanej skargi, Sąd zauważył, że użyte w tym przepisie sformułowanie " wykrycie" odnosi się do okoliczności faktycznych i środków dowodowych nieujawnionych w poprzednim postępowaniu z tego powodu, że nie były znane stronom. Powołane przez skarżącego dowody w postaci kopii dokumentacji medycznej nadesłanej przez Instytut Medycyny Pracy w Łodzi istniały w dniu wydania decyzji Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Warszawie z dnia [...] lutego 2003 r. Dokumentacja medyczna z badań przeprowadzonych w Instytucie Medycyny Pracy w Łodzi w 2001 r. była, bowiem podstawą wydania decyzji z dnia [...] lutego 2003 r. o braku podstaw do stwierdzenia u J. W. choroby zawodowej pod postacią uszkodzenia słuchu wywołanego działaniem hałasu.
Sąd pierwszej instancji stwierdził, iż skarżący wskazując jako podstawę wznowienia postępowania sądowego sfałszowaną, jego zdaniem dokumentację medyczną, jednocześnie nie przedstawił prawomocnego orzeczenia sądu potwierdzającego ten fakt. Z tego też względu nie można było przyjąć, iż doszło do sfałszowania tejże dokumentacji.
Z przedstawionych wyżej przyczyn na podstawie art. 282 § 1 i 2 p.p.s.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę o wznowienie postępowania sądowego.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł J. W., zaskarżając go w całości i zarzucając mu naruszenie przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik postępowania, tj. art. 273 § 2 p.p.s.a. przez wadliwą jego wykładnię, prowadzącą do ustalenia, że uzyskane przez skarżącego pod koniec 2009 r. i na początku 2010 r. wyniki badań nie stanowią środków dowodowych, o których mowa w tym przepisie pomimo, że jako dokumenty źródłowe w stosunku do orzeczeń lekarskich stanowić winny bezpośrednią podstawę czynienia ustaleń i oceny zasadności wniosku o uznanie wystąpienia choroby zawodowej, zaś wykrycie rozbieżności pomiędzy tymi wynikami, a treścią orzeczeń lekarskich winno być uznane za wykrycie takich okoliczności faktycznych, które mogły mieć wpływ na wynik sprawy, co prowadzić powinno do uchylenia prawomocnego wyroku zgodnie z petitum skargi o wznowienie.
Wskazując na powyższy zarzut skargi kasacyjnej, skarżący wniósł o uchylenie w całości zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania, a także o zasądzenie na rzecz ustanowionego z urzędu pełnomocnika kosztów nieopłaconej pomocy prawnej świadczonej z urzędu przed Naczelnym Sądem Administracyjnym, które dotychczas nie zostały uiszczone przez reprezentowaną stronę w żadnej części.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej skarżący wskazał, że prawidłowa wykładnia art. 273 § 2 p.p.s.a. powinna prowadzić do ustalenia, że o ile w sprawie pojawiają się nowe, sprzeczne z dotychczasowymi dowody, a strona nie miała wcześniej świadomości o ich istnieniu, to postępowanie winno zostać wznowione, o ile skarga została złożona skutecznie. W niniejszej sprawie skarżący przedstawił przy skardze o wznowienie i na rozprawie wydruki badania słuchu. Z wydrukami tymi skarżący nie był nigdy zaznajamiany, a o ich wynikach dowiadywał się każdorazowo z doręczanego mu orzeczenia lekarskiego. Dopiero pod koniec 2009 r. i na początku 2010 r. udało mu się dotrzeć do wydruków wyników badań, stanowiących materiał źródłowy dla wydawanych orzeczeń lekarskich.
W ocenie autora kasacji analiza i porównanie nowych dowodów z tymi, którymi skarżący dysponował i mógł przedstawić w postępowaniu w 2004 r. prowadzi do konstatacji, że w przypadku dysponowania wynikami badań orzeczenie w sprawie w 2004 r. musiałoby być odmienne od tego, które zapadło w sprawie. Doszło, zatem do wyczerpania hipotezy art. 273 § 2 p.p.s.a.
Odpowiedź na skargę kasacyjną złożył Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w Warszawie, wnosząc o jej oddalenie. Organ przedstawił szeroko stan faktyczny sprawy oraz tok kolejnych postępowań administracyjnych dotyczących choroby zawodowej skarżącego i wywodził bezzasadność podniesionego w kasacji zarzutu, zauważając m.in., iż organ nie jest uprawniony do weryfikowania wyników badań lekarskich.
Pismami z dnia 8 grudnia 2010 r. oraz 22 grudnia 2010 r. J. W. udzielił kolejnych wyjaśnień odnośnie stanu faktycznego sprawy.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga kasacyjna jest niezasadna.
Oceniając skargę kasacyjną w granicach określonych art. 183 § 1 p.p.s.a. stwierdzić trzeba, że pozbawiona zasadności jest podstawa kasacji oparta na zarzucie naruszenia art. 273 § 2 p.p.s.a. przez błędną wykładnię tego przepisu.
Stosownie do art. 273 § 2 p.p.s.a. "Można żądać wznowienia w razie późniejszego wykrycia takich okoliczności faktycznych lub środków dowodowych, które mogłyby mieć wpływ na wynik sprawy, a z których strona nie mogła skorzystać w poprzednim postępowaniu." Z konstrukcji analizowanej normy prawnej wynika więc, iż chodzi o takie okoliczności faktyczne lub środki dowodowe, które nie zostały ujawnione w zakończonym postępowaniu sądowoadministracyjnym, tj. nieznanych w jego trakcie stronom i z których strona nie mogła skorzystać. Dodatkowo okoliczności te lub środki dowodowe muszą pozostawać w związku z prawomocnym orzeczeniem, które jest przedmiotem postępowania wznowieniowego, tzn. muszą być tego rodzaju, że mogłyby mieć wpływ na rozstrzygniecie sprawy w poprzednim postępowaniu. Jak wskazuje się w doktrynie, logiczna wykładnia tego przepisu prowadzi do wniosku, że chodzi w nim o takie okoliczności faktyczne lub dowody, które dotyczą podstawy, a w szczególności podstawy faktycznej skontrolowanej przez sąd decyzji administracyjnej (J. P. Tarno. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz. Wydanie 4, Warszawa 2010, s. 625).
Tymczasem skarżący w niniejszej sprawie przedstawił dokumenty przesłane mu przez Instytut Medycyny Pracy w Łodzi i to dokumenty w oparciu, o które wydane zostało orzeczenie lekarskie tegoż Instytutu o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej u skarżącego, wymienionej w poz. 15 wykazu stanowiącego załącznik Rozporządzenia z dnia 18 listopada 1983 r. Powyższe orzeczenie Instytutu było podstawą wydania decyzji z dnia [...] lutego 2003 r. kontrolowanej wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 3 lutego 2004 r. Jak wskazano przy tym w kasacji o wynikach badań skarżący dowiadywał się każdorazowo z doręczanego mu orzeczenia lekarskiego.
Nie można podzielić więc, stanowiska wnoszącej kasację strony, iż przedstawione przez niego "wydruki badania słuchu", są "nowymi" dowodami, ani też przyjąć, że nastąpiło ich "wykrycie", ani że są "okolicznościami faktycznymi", czy też "środkami dowodowymi" wskazanymi w art. 273 § 2 p.p.s.a. Zważywszy na powyższe podzielić należy stanowisko Sądu pierwszej instancji, że wskazane przez stronę dokumenty, nie stanowią takich dowodów, o jakich mowa w art. 273 § 2 p.p.s.a. Stwierdzić trzeba, iż przedstawiona przez skarżącego odmienna interpretacja wyników badań w oparciu, o które wydane zostały orzeczenia lekarskie, nie stanowi podstawy do wznowienia postępowania sądowego, gdyż ocena dowodu, w tym wypadku wyniku badania lekarskiego, nie jest okolicznością faktyczną ani środkiem dowodowym wskazanym w art. 273 § 2 p.p.s.a.
Z przedstawionych wyżej przyczyn Naczelny Sąd Administracyjny nie stwierdzając nieważności postępowania ze względów wskazanych w art. 183 § 2 p.p.s.a., na podstawie art. 184 p.p.s.a. oddalił skargę kasacyjną.
Naczelny Sąd Administracyjny nie orzekł w wyroku o przyznaniu pełnomocnikowi skarżącego wynagrodzenia na zasadzie prawa pomocy, gdyż przepisy art. 209 i art. 210 p.p.s.a. mają zastosowanie tylko do kosztów postępowania między stronami. Natomiast wynagrodzenie dla pełnomocnika ustanowionego z urzędu za wykonaną pomoc prawną, należne od Skarbu Państwa (art. 250 p.p.s.a.) przyznawane jest przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w postępowaniu określonym w przepisach art. 258 -261 p.p.s.a.