Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnegoz 24 kwietnia 2018 r., sygn. akt II OSK 2422/17

Uzasadnienie

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu po rozpoznaniu skargi [...] Sp. z o.o. z siedzibą w [...] (skarżący) na bezczynność Starosty J. (organ) w przedmiocie wydania pozwolenia na budowę dla zamierzenia budowlanego polegającego na budowie farmy wiatrowej, wyrokiem z dnia 30 maja 2017 r. sygn. akt II SAB/Wr 26/17 oddalił skargę.

Wyrok zapadł w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy.

Pismem z dnia 1 lipca 2016 r. (złożonym w dniu 8 lipca 2016 r.) skarżący reprezentowany przez pełnomocnika wniósł o wydanie pozwolenia na budowę dla inwestycji polegającej na budowie farmy wiatrowej wraz z infrastrukturą towarzyszącą w zakresie elektrowni wiatrowej EW 20 (lokalizacja: dz. nr [...]).

Organ pismem z dnia 14 lipca 2016 r. wezwał skarżącego na podstawie art. 64 § 2 k.p.a. do uzupełnienia wniosku m.in. przez przedłożenie w oryginale oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane z ujęciem działki, na której planowana jest inwestycja. W dołączonej kserokopii oświadczenia skarżący nie podał oznaczenia działki i danych osobowych właścicieli, lecz odesłał w tym zakresie do załącznika PB-5 (informacje uzupełniające do wniosku). W załączniku tym skarżący podał dane osobowe właścicieli i numery wszystkich działek, przy czym sam wniosek zawierał informację o numerze działki.

Ponadto wezwanie organu obejmowało przedłożenie decyzji zezwalającej na wyłączenie z produkcji gruntów rolnych oraz odpisu z KRS obejmującego dane skarżącego. Do wezwania dołączono pouczenie, że nieusunięcie wymienionych braków w terminie 7 dni spowoduje pozostawienie wniosku bez rozpoznania.

Powyższe wezwanie doręczono skutecznie pełnomocnikowi skarżącego w dniu 1 sierpnia 2016 r.

Pismem z dnia 12 sierpnia 2016 r. organ zawiadomił skarżącego o pozostawieniu podania bez rozpatrzenia wobec nieusunięcia braków formalnych określonych w wezwaniu z dnia 14 lipca 2016 r. Jednocześnie organ w załączeniu zwrócił cztery egzemplarze projektu budowlanego.

Pismem z dnia 16 sierpnia 2016 r. skarżący skierował do organu wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, domagając się potwierdzenia, że postępowanie zostało wszczęte, oraz zawieszenia tego postępowania. W uzasadnieniu wezwania do usunięcia naruszenia prawa skarżący stwierdził, że podjął w wyznaczonym mu terminie próbę złożenia w oryginale oświadczenia oraz odpisu z KRS, lecz urzędnik tych dokumentów nie przyjął. Według skarżącego, wniosek posiadający braki formalne wszczął postępowanie administracyjne, ponadto wezwanie do usunięcia braków nie powinno dotyczyć niedołączenia decyzji zgodnie z art. 35 ust. 1 pkt 3 i art. 33 ust. 6 u.p.b.

W ocenie skarżącego, gdyby brak ten zachodził, to jego uzupełnienie wymagało zastosowania art. 35 ust. 3 u.p.b. Natomiast organ sam udaremnił próbę uzupełnienia wniosku w pozostałym zakresie. Jednak w ocenie skarżącego wniosek nie zawierał w ogóle braków formalnych. Wystarczające było złożenie kopii oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Brak odpisu z KRS nie wymagał uzupełnienia, skoro skarżący został określony w treści wniosku. Wreszcie wniosek nie wymagał uzupełnienia odnośnie dokładnego usytuowania terenu inwestycji, które znajdują się na terenach rolniczych poza miejscowością.

Kolejnym pismem z dnia 10 października skarżący wezwał ponownie organ do usunięcia naruszenia prawa.

Pismem z dnia 14 listopada 2016 r. skarżący złożył do Wojewody [...] zażalenie na bezczynność organu. W jego uzasadnieniu ponowił dotychczasową argumentację odnośnie braku podstaw do stosowania art. 64 § 2 k.p.a. Organ wyższego stopnia postanowieniem dnia 1 lutego 2017 r. uznał zażalenie za nieuzasadnione. Według tego organu, podanie obarczone brakami formalnymi nie wszczyna postępowania administracyjnego. Wezwanie właściwego organu spełniało wymagania art. 64 § 2 k.p.a. i było uzasadnione w szczególności w zakresie niedołączenia przez skarżącego w oryginale prawidłowo wypełnionego i własnoręcznie podpisanego oświadczenia. Dołączył on do wniosku jedynie częściowo wypełnioną kopię (skan) formularza oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane.

Skarżący uzupełnił podanie o odpis z KRS, natomiast brak uzupełnienia wniosku w zakresie oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane uzasadniał, w ocenie organu wyższego stopnia, pozostawienie podania bez rozpoznania. Organ wyższego stopnia wskazał też, że skarżący nie wykazał swojego twierdzenia o odmowie przyjęcia przez urzędnika oświadczenia, co miało nastąpić na kilkanaście dni przed doręczeniem wezwania do usunięcia braków, w końcu zaś po tej dacie skarżący bez przeszkód usunął częściowo brak podania w pozostałym zakresie.

W skardze na bezczynność organu skarżący zarzucił naruszenie art. 35 § 1-3, art. 36 § 1, art. 64 § 2 i art. 61 § 1 k.p.a. przez odmowę wszczęcia postępowania, art. 35 ust. 1 i 3, art. 33 ust. 2 pkt 2 i art. 33 ust. 6 u.p.b. przez uznanie, że skarżący powinien złożyć oryginał oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, ewentualnie naruszenie art. 12, art. 10 § 1 i 3, art. 8, art. 9, art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. przez bezpodstawną odmowę przyjęcia tego oświadczenia w oryginale oraz niewyjaśnienie tej okoliczności przez organ wyższego stopnia. Na tej podstawie wniósł o zobowiązanie organu do stwierdzenia wszczęcia postępowania z dniem złożenia wniosku, zobowiązanie organu do wydania decyzji w terminie 65 dni i przyznanie zwrotu kosztów. W obszernym uzasadnieniu skargi skarżący powtórzył dotychczasowe twierdzenia i zarzuty. W szczególności, w ocenie skarżącego, organ nie wszczął postępowania wbrew treści art. 61 § 3 k.p.a. Przepis art. 64 § 2 k.p.a. odnosi się jedynie do takich braków podania, które uniemożliwiają wszczęcie postępowania, a wniosek skarżącego takich braków nie zawierał.

Zdaniem skarżącego, stosowanie art. 64 § 2 k.p.a. nie może zmierzać do merytorycznej oceny podania (wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego wydane w sprawach o sygn. II SA 1473/94 i II OSK 352/15). Zdaniem skarżącego, niedołączenie decyzji nie było brakiem formalnym. Skarżący stwierdził jednocześnie, że jego wniosek spowodował wszczęcie postępowania. O ile do braku decyzji należało zastosować art. 35 u.p.b., to pozostałe wymienione przez organ braki formalne nie uzasadniały stosowania art. 64 § 2 k.p.a. W szczególności wystarczające było złożenie kopii oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane.

Skarżący wskazał, że ustawa stanowi wyraźnie, kiedy należy dołączyć oryginał (np. art. 57 ust. 1 pkt 1 u.p.b.), natomiast niezłożenie odpisu z KRS nie stanowi braku formalnego podania. Skarżący wyjaśnił, że zależało mu na wszczęciu postępowania przed dniem wejścia w życie ustawy o inwestycjach w zakresie elektrowni wiatrowych, a co za tym idzie na uzupełnieniu wniosku jeszcze przed otrzymaniem wezwania do usunięcia braków. Skarżący wskazał również, że nie wiedział, iż odmowa przyjęcia oświadczenia w oryginale nie została odnotowana w aktach administracyjnych.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi.

Zaskarżonym wyrokiem z dnia 30 maja 2017 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu stwierdził, że skarga nie jest zasadna.

W uzasadnieniu wyroku Sąd I instancji stwierdził, że zgodnie z art. 32 ust. 4 pkt 2 u.p.b., pozwolenie na budowę może być wydane wyłącznie temu, kto złożył oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Z treści art. 32 ust. 5 i 6 u.p.b. wynika natomiast, że oświadczenie to stanowi dokument o sformalizowanej treści, wynikającej z wzoru określonego w rozporządzeniu (wzór PB-3). W oparciu o ten dokument właściwy organ ustala posiadanie przez inwestora określonego tytułu prawnego (art. 3 pkt 11 u.p.b.) do terenu zamierzonej budowy. Oświadczenie to może być uważane za rodzaj oświadczenia przewidzianego w art. 75 § 1 k.p.a. Następnie Sąd I instancji stwierdził, że w powszechnej praktyce orzeczniczej przyjmuje się, że kserokopia dokumentu nie jest dokumentem i nie posiada mocy dowodowej. Z kserokopii wynika jedynie, że przypuszczalnie istnieje lub istniał dokument.

Natomiast dokument powinien zostać złożony w oryginale z własnoręcznym podpisem osoby składającej oświadczenie. Sąd I instancji wskazał, że w niniejszej sprawie dołączenie przez skarżącego jedynie kserokopii oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane oraz niepodpisanej kserokopii druku informacji uzupełniających (wzór PB-5 przy rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 24 lipca 2015 r. Dz. U. poz. 1146), w którym dopiero zawarto dane, które powinny znajdować się w oświadczeniu, oznaczało w rzeczywistości niedołączenie wymaganego dokumentu oświadczenia. Zdaniem Sądu I instancji, w pełni uprawniało to organ do stosowania art. 64 § 2 k.p.a. i wezwania skarżącego do usunięcia braków wniosku przez dołączenie wymaganego oświadczenia w terminie 7 dni, pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania. Zdaniem Sądu I instancji, w niniejszej sprawie nie miało znaczenia, że inne braki wniosku zostały usunięte lub nie uzasadniały stosowania art. 64 § 2 k.p.a. zgodnie z art. 33 ust. 6 u.p.b.

Samo niedołączenie wymaganego oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane stanowiło wystarczającą podstawę do pozostawienia wniosku skarżącego bez rozpoznania. W ocenie Sądu I instancji samo zastosowanie art. 64 § 2 k.p.a. przez organ było prawidłowe, gdyż organ precyzyjnie określił braki wniosku i sposób ich usunięcia, skierował wezwanie do właściwego adresata i zawarł pouczenie, że nieusunięcie braków w terminie 7 dni spowoduje pozostawienie wniosku bez rozpoznania, a następnie zawiadomił wnoszącego podanie o tym skutku związanym z nieuzupełnieniem wniosku.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wywiódł skarżący, zaskarżając go w całości.

Skarżonemu wyrokowi na podstawie art. 174 pkt 1) p.p.s.a. zarzucił naruszenie prawa materialnego, tj. art. 32 ust. 4 pkt 2) u.p.b. oraz art. 75 § 1 k.p.a. przez błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że złożenie kserokopii oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane nie spełnia wymogu złożenia oświadczenia, o którym mowa w 32 ust. 4 pkt 2) u.p.b. W konsekwencji Sąd I instancji przyjął, że wniosek skarżącego o wydanie decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzieleniu pozwolenia na budowę był dotknięty brakiem formalnym w postaci niezłożenia oświadczenia o którym mowa w 32 ust. 4 pkt 2) u.p.b., przez co postępowanie o wydanie decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzielaniu pozwolenia na budowę nie zostało wszczęte w dniu złożenia wniosku, podczas gdy w świetle u.p.b. oraz k.p.a. złożenie kserokopii oświadczenia czyni zadość wymaganiom art. 32 ust. 4 pkt 2) u.p.b. W związku z tym wniosek skarżącego nie był dotknięty żadnym brakiem formalnym, a postępowanie zostało wszczęte w dniu jego doręczenia organowi, tj. w dniu 8 lipca 2016 roku.

Wobec powyższego skarżący wniósł o uchylenie w całości zaskarżonego wyroku i rozpoznanie w tym zakresie skargi przez Naczelny Sąd Administracyjny oraz o zasądzenie na rzecz skarżącego od organu zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

Naczelny Sąd Administracyjny rozważył, co następuje

Skarga kasacyjna jako pozbawiona usprawiedliwionych podstaw podlegała oddaleniu na podstawie art. 184 p.p.s.a.

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod rozwagę z urzędu nieważność postępowania przed sądem pierwszej instancji. Ponieważ w przedmiotowej sprawie nie wystąpiły określone w art. 183 § 2 p.p.s.a. podstawy nieważności postępowania sądowoadministracyjnego, dlatego Naczelny Sąd Administracyjny był zobowiązany do rozpoznania sprawy sądowoadministracyjnej w granicach skargi kasacyjnej.

Granice skargi kasacyjnej są wyznaczone przez zakres zaskarżenia orzeczenia sądu pierwszej instancji oraz podniesione i skonkretyzowane podstawy kasacyjne. Zgodnie z art. 174 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie;

2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Powyższe ustawowe podstawy kasacyjne wymagają od skarżącego kasacyjnie konkretyzacji poprzez sformułowanie tzw. zarzutów kasacyjnych.

W niniejszej sprawie strona skarżąca kasacyjnie podniosła zarzut naruszenia prawa materialnego w zakresie art. 32 ust. 4 pkt 2) u.p.b. w zw. z art. 75 § 1 k.p.a. przez błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że złożenie kserokopii oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane nie spełnia wymogu złożenia oświadczenia, o którym mowa w 32 ust. 4 pkt 2) u.p.b.

Naczelny Sąd Administracyjny po dokonaniu weryfikacji zasadności powyższego zarzutu kasacyjnego w postaci nadanej mu przez skarżącą kasacyjnie stronę stwierdza, że jest on pozbawiony usprawiedliwionych podstaw.

Oceniając negatywnie prawidłowość argumentacji zaprezentowanej w skardze kasacyjnej, należało w pierwszej kolejności zauważyć, że oświadczenie o prawie dysponowania nieruchomością na cele budowlane ma podwójny charakter. Z jednej strony złożenie tego oświadczenia stanowi materialnoprawną przesłankę wydania inwestorowi pozwolenia na budowę (art. 32 ust. 4 pkt 2 u.p.b.), z drugiej zaś – sam dokument obejmujący powyższe oświadczenie jest elementem formalnym podania obejmującego wniosek o pozwolenie na budowę. Zgodnie bowiem z art. 33 ust. 2 pkt. 2 u.p.b. do wniosku o pozwolenie na budowę należy dołączyć oświadczenie o posiadanym prawie dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Oświadczenie tego rodzaju musi być kwalifikowane jako konieczny wymóg formalny wniosku o wydanie pozwolenia na budowę, który wraz z samym wnioskiem stanowi integralną całość. Wynikający z art. 33 ust. 2 pkt. 2 u.p.b. obowiązek dołączenia oświadczenia o prawie dysponowania nieruchomością na cele budowlane jest zatem zgodnie z art. 63 § 2 k.p.a. "innym wymaganiem" podania ustalonym w przepisie szczególnym.

Formalny status oświadczenia, o którym mowa w art. 32 ust. 4 pkt 2 u.p.b., jako obligatoryjnego załącznika do wniosku o pozwolenie na budowę, skutkuje koniecznością wyraźnego rozdzielania faz formalnej i materialnej kontroli tego oświadczenia. Ewentualna weryfikacja treści oświadczenia oraz ocena, że tego rodzaju oświadczenie w sensie materialnym zostało skutecznie złożone, są możliwe dopiero po zakończeniu fazy kontroli formalno-procesowej oświadczenia jako dokumentu złożonego w przepisanej przez prawo formie. Forma oświadczenia o prawie dysponowania nieruchomością na cele budowlane wynika natomiast z rozporządzenia wykonawczego wydanego na podstawie art. 32 ust. 5 u.p.b. Przepis ten upoważnia ministra właściwego do spraw budownictwa, planowania i zagospodarowania przestrzennego oraz mieszkalnictwa do określenia, w drodze rozporządzenia, wzorów: 1) wniosku o pozwolenie na budowę;

1. 2) oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane;
2. 3) decyzji o pozwoleniu na budowę;
3. 4) zgłoszenia budowy i przebudowy budynku mieszkalnego jednorodzinnego. W przedmiotowej sprawie wzór oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane został określony w załączniku nr 3 do rozporządzenia Ministra Infrastruktury i Rozwoju z dnia 24 lipca 2015 r. w sprawie wzorów: wniosku o pozwolenie na budowę, oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, decyzji o pozwoleniu na budowę, oraz zgłoszenia budowy i przebudowy budynku mieszkalnego jednorodzinnego (rozporządzenie to zostało uchylone z dniem 17 grudnia 2016 r. i zastąpione rozporządzeniem z dnia 24 sierpnia 2016 r.). Treść wzoru oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane (oznaczonego symbolem PB – 3) określona w powyższym załączniku nr 3 wyraźnie wskazuje, że w cz. F w polu nr 41 osoba składająca oświadczenie powinna złożyć własnoręczny (w oryginale) oraz czytelny podpis. Brak złożenia przez osobę składającą oświadczenie własnoręcznego i czytelnego podpisu jest równoznaczny z zaistnieniem braku formalnego formularza PB – 3, obejmującego powyższe oświadczenie i stanowiącego integralny element wniosku o pozwolenie na budowę (jako załącznik do tego wniosku). Stwierdzenie powyższego braku nakłada na właściwy organ obowiązek uruchomienia procedury naprawczej na podstawie art. 64 § 2 k.p.a. w zw. z art. 33 ust. 6 u.p.b. (przepis ten stanowi, że w przypadku wezwania do usunięcia braków innych niż braki, o których mowa w art. 35 ust. 1 u.p.b. /tzw. braki merytoryczne/, stosuje się art. 64 § 2 k.p.a., z tym zastrzeżeniem, że wezwanie wnoszącego wniosek do usunięcia braków nie powinno nastąpić później niż po upływie 14 dni od dnia wpływu wniosku), a więc wezwania wnioskodawcy do usunięcia braku formalnego wniosku przez złożenie własnoręcznego (w oryginale) i czytelnego podpisu przez podmiot uprawniony na formularzu oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane albo przez przedłożenie nowego formularza zawierającego prawidłowo złożony podpis.

W sprawie, której dotyczy skarga, wnioskodawca przedłożył w dniu 8 lipca 2016 r. za pośrednictwem ustanowionego w sprawie pełnomocnika formularz PB – 3 (zawierający oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane) dotknięty brakiem w postaci niezłożenia w oryginale własnoręcznego podpisu przez osobę umocowaną do złożenia oświadczenia w imieniu osoby prawnej (Spółki) będącej inwestorem ([...]Sp. z o.o. z siedzibą w [...]), to jest przez Prezesa Zarządu tej Spółki (M. G.). Przedłożenie powyższego formularza w wersji zawierającej jedynie kserokopię podpisu osoby składającej oświadczenie (zob. pole nr 41 formularza) prawidłowo zostało ocenione przez organ (Starostę [...]) jako brak formalny załącznika do podania w rozumieniu art. 63 § 2 k.p.a. w zw. z art. 33 ust. 2 pkt. 2 u.p.b. Skierowanie przez organ do pełnomocnika wnioskodawcy wezwania z dnia 14 lipca 2016 r. do "przedłożenia w oryginale oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane z ujęciem działki, na której planowana jest inwestycja, z uwzględnieniem aktualnego prawa własności" w terminie 7 dni pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania stanowiło zatem prawidłową konkretyzację dyspozycji art. 64 § 2 k.p.a. w zw. z art. 33 ust. 6 u.p.b.

Powyższe wezwanie zostało skutecznie doręczone pełnomocnikowi wnioskodawcy z dniem 1 sierpnia 2016 r., co oznacza, że z dniem 8 sierpnia 2016 r. wobec nieprzedłożenia formularza zawierającego złożony w oryginale podpis osoby uprawnionej termin do uzupełnienia braku formalnego podania w tym zakresie bezskutecznie upłynął. W konsekwencji pozostawienie wniosku o pozwolenie na budowę bez rozpoznania (zgodnie z pismem organu z dnia 12 sierpnia 2016 r.) było w pełni prawidłowe, a zatem zarzut bezczynności organu jest nieuzasadniony.

Podnoszone przez stronę skarżącą kasacyjnie twierdzenia, że złożenie kserokopii oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane czyniło zadość wymaganiom art. 32 ust. 4 pkt 2 u.p.b. i tym samym wniosek o pozwolenie na budowę nie był dotknięty brakiem formalnym w rozumieniu art. 63 § 2 k.p.a. w zw. z art. 33 ust. 2 pkt. 2 u.p.b., nie wytrzymują krytyki w świetle prawidłowej wykładni przepisów art. 63 § 2 k.p.a. w zw. z art. 33 ust. 2 pkt. 2 u.p.b., art. 32 ust. 5 u.p.b. w zw. z załącznikiem nr 3 do rozporządzenia Ministra Infrastruktury i Rozwoju z dnia 24 lipca 2015 r. w sprawie wzorów: wniosku o pozwolenie na budowę, oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, decyzji o pozwoleniu na budowę, oraz zgłoszenia budowy i przebudowy budynku mieszkalnego jednorodzinnego, art. 64 § 2 k.p.a. w zw. z art. 33 ust. 6 u.p.b. oraz art. 75 § 2 i art. 76a k.p.a.

Jak już stwierdzono, ocena treści oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane oraz spełnienia wymogu materialnego wydania pozwolenia na budowę w postaci złożenia tego rodzaju oświadczenia jest możliwa dopiero po spełnieniu wymagań formalno-procesowych w zakresie złożenia prawidłowo wypełnionego formularza PB – 3, który wyznacza obligatoryjne elementy powyższego oświadczenia, w tym wymóg złożenia w odpowiednim polu formularza własnoręcznego i czytelnego podpisu osoby uprawnionej do dysponowania nieruchomością. Rozważany zarzut kasacyjny opiera się zatem na błędnym utożsamianiu materialnej przesłanki z art. 32 ust. 4 pkt 2 u.p.b. z formalnym wymogiem, o którym mowa w art. 63 § 2 k.p.a. w zw. z art. 33 ust. 2 pkt. 2 u.p.b. w zw. z art. 32 ust. 5 u.p.b. i w zw. z załącznikiem nr 3 do cyt. rozporządzenia Ministra Infrastruktury i Rozwoju z dnia 24 lipca 2015 r. Niespełnienie formalnego wymogu złożenia na formularzu oryginalnego podpisu przez osobę składającą oświadczenie skutkuje brakiem możliwości dalszej oceny realizacji przesłanki materialnej z art. 32 ust. 4 pkt 2 u.p.b.

Jakkolwiek z treści art. 33 ust. 2 pkt. 2 u.p.b. w zw. z art. 32 ust. 5 u.p.b. i w zw. z załącznikiem nr 3 do cyt. rozporządzenia nie wynika, że czytelny podpis ma być oryginalny, to jednak obowiązek zamieszczenia podpisu w takiej formie jest oczywisty i wynika z przepisów k.p.a., które znajdują w tym zakresie bezpośrednie lub odpowiednie zastosowanie. Oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane jako dokument prywatny stanowiący zastępczy środek dowodowy (por. art. 75 § 2 k.p.a.) musi zostać co do zasady złożony w oryginale (w tym w zakresie podpisu osoby składającej oświadczenie, stanowiącego element konstytutywny tego oświadczenia), aby możliwa stała się ocena jego autentyczności. Brak przedłożenia tego rodzaju dokumentu w oryginale uniemożliwia uznanie go za dowód z dokumentu, który może być podstawą wiarygodnych ustaleń faktycznych. Niemożność weryfikacji autentyczności dokumentu wyłącza dopuszczalność formalnego jego włączenia do materiału dowodowego sprawy.

Jedynie w drodze wyjątku ustawa k.p.a. dopuszcza możliwość przedstawienia dowodów z dokumentów pisemnych w formach urzędowo poświadczonych odpisów lub wyciągów (art. 76a § 1 k.p.a.), odpisów poświadczonych przez notariusza albo adwokata, radcę prawnego, rzecznika patentowego lub doradcę podatkowego występującego w sprawie jako pełnomocnik strony (art. 76a § 2 k.p.a.) lub odpisów poświadczonych przez uprawnionego pracownika organu prowadzącego postępowanie za zgodność z oryginałem dokumentu okazanego przez stronę (art. 76a § 2b k.p.a.). Nawet jednak w przypadkach ustawowo dopuszczonej możliwości złożenia poświadczonych odpisów dokumentów pisemnych, organ prowadzący postępowanie jest upoważniony do żądania przedłożenia oryginałów powyższych dokumentów (zob. art. 76a § 1 i art. 76a § 4 w zw. z art. 76a § 2 k.p.a.). Powyższe zasady należy odnieść bezpośrednio do dokumentu oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, które zgodnie z art. 32 ust. 4 pkt 2 u.p.b. w zw. z art. 75 § 2 k.p.a. jest składane pod rygorem odpowiedzialności karnej za złożenie fałszywego oświadczenia (art. 233 § 6 w zw. z art. 233 § 1 kodeksu karnego w zw. z art. 32 ust. 4 pkt 2 u.p.b. i art. 75 § 2 k.p.a.).

Trzeba dodatkowo zauważyć, że brak przedłożenia oryginału dokumentu pisemnego obejmującego powyższe oświadczenie potwierdzone własnoręcznym i oryginalnym podpisem uniemożliwiłby ewentualną karno-procesową weryfikację autentyczności tego podpisu i tym samym samego oświadczenia. Taka sytuacja uniemożliwiłaby z kolei wyciągniecie konsekwencji prawno-karnych z ewentualnego faktu złożenia fałszywego oświadczenia o dysponowaniu prawem do dysponowania nieruchomością na cele budowlane (odpowiedzialność karna za przestępstwo z art. 233 § 6 w zw. z art. 233 § 1 kodeksu karnego). Zastosowanie instytucji wezwania do uzupełnienia braku formalnego podania w trybie art. 64 § 2 k.p.a. w zw. z art. 33 ust. 6 u.p.b. umożliwia w ten sposób zobowiązanie wnioskodawcy do przedłożenia dokumentu oświadczenia w oryginale także w celu zapewnienia możliwości późniejszej weryfikacji autentyczności tego dokumentu.

W ramach końcowych uwag należy stwierdzić, że dokonana przez Naczelny Sąd Administracyjny ocena prawna nie może uwzględniać podnoszonych przez stronę skarżącą kasacyjnie argumentów związanych z omyłkowym złożeniem oryginałów wniosku o pozwolenie na budowę wraz z załącznikami do akt innej sprawy administracyjnej (sprawa o wydanie zezwolenia na wyłączenie gruntów z produkcji rolnej), jak również konsekwencji wynikających z braku skutecznego złożenia wniosku o wszczęcia postępowania w sprawie o udzielenie pozwolenia na budowę elektrowni wiatrowych do dnia 16 lipca 2016 r. (zob. art. 13 ust. 3 ustawy z dnia 20 maja 2016 r. o inwestycjach w zakresie elektrowni wiatrowych).

Mając na względzie powyższe argumenty, Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 184 p.p.s.a., orzekł o oddaleniu skargi kasacyjnej.