Uzasadnienie
[...] UZASADNIENIE
Wojewódzki Sąd Administracyjny w K. wyrokiem z dnia 26 września 2012 r., wydanym w sprawie o sygn. akt II SA/Ke 496/12, oddalił skargę A.M. na decyzję Wojewody Świętokrzyskiego z dnia [...] czerwca 2012 r., znak: [...], w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę. W pkt. II wyroku Sąd przyznał pełnomocnikowi skarżącej koszty nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu.
W uzasadnieniu Sąd przedstawił następujący stan sprawy:
Wojewoda Świętokrzyski decyzją z dnia [...] czerwca 2012 r., znak: [...], po rozpatrzeniu odwołania A.M. utrzymał w mocy decyzję Starosty Skarżyskiego z dnia [...] maja 2011 r. zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającej K.L. pozwolenia na rozbudowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego o schody zewnętrzne na działce nr [...] położonej w S. przy ul. [...].
W uzasadnieniu Wojewoda ustalił, że w dniu 7 września 2010 r. K.L. wniosła o wydanie decyzji o pozwoleniu na budowę schodów zewnętrznych do istniejącego budynku mieszkalnego jednorodzinnego. Do wniosku dołączyła m.in.: oświadczenie, złożone pod rygorem odpowiedzialności karnej, o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, kserokopię "Postanowienia wstępnego" Sądu Rejonowego w S. Wydział I Cywilny, z dnia [...] grudnia 2009 r., sygn. akt [...] upoważniającego K.L. do wybudowania schodów zewnętrznych o konstrukcji stalowej.
Starosta Skarżyski decyzją z dnia [...] października 2010 r. zatwierdził projekt budowlany i udzielił K.L. pozwolenia na rozbudowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego o schody zewnętrzne odkryte. Decyzja ta została uchylona przez Wojewodę Świętokrzyskiego w dniu [...] stycznia 2011 r., a sprawę przekazano do ponownego rozpatrzenia. W ponownym postępowaniu, Starosta Skarżyski postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2011 r., nałożył na Inwestora obowiązek uzupełnienia wniosku o aktualne postanowienie Sądu stanowiące dokument dysponowania nieruchomością na cele budowlane oraz usunięcia nieprawidłowości w przedłożonym projekcie budowlanym, a następnie wydał ww. decyzję z dnia [...] maja 2011 r. Rozpoznając odwołanie A.M. od tej decyzji organ odwoławczy wskazał, że przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę lub odrębnej decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego, właściwy organ sprawdza projekt budowlany pod kątem wymagań wskazanych w art. 35 ust. 1 prawa budowlanego.
Ponieważ planowana inwestycja nie jest zaliczana do grupy przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko, nie wymagała ona sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko i nie podlega żadnym procedurom z zakresu ochrony środowiska, a w konsekwencji podlega ona jedynie uregulowaniom prawa budowlanego. Dla przedmiotowego terenu obowiązuje miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego "Bodzentyńska" w Suchedniowie uchwalony uchwałą Nr 6/11/2005 Rady Miejskiej w Suchedniowie z dnia 21 lutego 2005 r., ogłoszoną w Dzienniku Urzędowym Województwa Świętokrzyskiego z dnia 18 kwietnia 2005 r. nr 80, poz. 1091. W wyniku dokonanej analizy stwierdzono, że przedłożony projekt budowlany pozostaje w zgodności z ustaleniami ww. planu zagospodarowania przestrzennego.
Odnośnie przedłożonego oświadczenia złożonego pod rygorem odpowiedzialności karnej, o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością - działką Nr [...] w S. na cele budowlane, Wojewoda wskazał, że prawo do dysponowania tą działką wywiodła ona z tytułu współwłasności. Jako dokument potwierdzający powyższe prawo wskazała "Postanowienie wstępne" Sądu Rejonowego w S., Wydział I Cywilny z dnia [...] grudnia 2009 r. sygn. akt [...], zmienione postanowieniami tego sądu z dnia [...] marca 2011 r. i [...] grudnia 2011 r. w części dotyczącej terminu wykonania objętych punktem I postanowienia prac.
Zatem, zdaniem organu II instancji, twierdzenie A.M., że nie wyrażała zgody na realizację przedmiotowej inwestycji, należało uznać za bezzasadne, gdyż z uwagi na zamiar współwłaściciela budynku mieszkalnego związany z podziałem obiektu na dwa oddzielne lokale mieszkalne, budowa schodów zewnętrznych stała się konieczna, o czym zadecydował Sąd.
Z orzeczenia z dnia [...] grudnia 2009 r. m. in. wynika, że Sąd Rejonowy w S., po rozpoznaniu w dniu [...] grudnia 2009 r. sprawy z wniosku K.L. z udziałem m.in. A.M., postanowił udzielić K.L. upoważnienia do wybudowania przy budynku mieszkalnym położonym w S. przy ul. [...] od strony ulicy klatki schodowej o konstrukcji stalowej z barierką i ze schodami ażurowymi poprzez jej dobudowanie do istniejącego tarasu - zgodnie z projektem przedstawionym na rozprawie w dniu 9 grudnia 2009 r. - prowadzącej do lokalu mieszkalnego znajdującego się na I piętrze z jednoczesnym wykonaniem zadaszenia nad całym podestem w wysokości I piętra, poprzez posadowienie siedmiu słupków stalowych - po jednym w każdym z czterech rogów podestu oraz po jednym na ścianie północnej, zachodniej i wschodniej w części środkowej podestu, a następnie przykrycie podestu dachem jednospadowym ze spadkiem w kierunku ulicy, wykonanym z blachy szwedzkiej w kolorze odpowiadającym kolorowi dachu nad całym budynkiem oraz wykonania podbicia zadaszenia od dołu, nadto do wykonania między wszystkimi stalowymi słupkami na podeście usztywnień w formie stalowej barierki na wysokości 85 cm, licząc od poziomu podestu.
Organ odwoławczy uznał, że projekt budowlany przedstawiony w niniejszej sprawie jest zgodny z wymogami koncepcji wykonania schodów zewnętrznych przedstawionymi w ww. orzeczeniu sądowym. Zatem spełnione zostały wszystkie przesłanki niezbędne do wydania pozwolenia na budowę.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w K. A.M. wniosła o uchylenie obu wydanych w sprawie decyzji. Skarżąca zarzuciła niewyjaśnienie wszystkich okoliczności związanych ze stanem prawnym nieruchomości, pominięcie wyroku Sądu Okręgowego w K. z dnia [...] września 2005 r., brak oceny prawnej co do wysokości dokonanych nakładów.
W uzasadnieniu wskazała, że w świetle postanowienia Sądu Rejonowego w S. i Sądu Okręgowego w K., K.L. nie była wyłącznym właścicielem nieruchomości i domu, gdyż również ona była i nadal jest współwłaścicielem tej nieruchomości w części, jaką określa wyrok Sądu Okręgowego w K.. W związku z powyższym zarzuciła, że: K.L. złożyła niezgodne z prawdą oświadczenie o prawie dysponowania nieruchomością na cele budowlane; decyzja o nadbudowie poddasza i dobudowie klatki schodowej została wydana bez zgody współwłaściciela nieruchomości; wykonana przez K.L. nadbudowa poddasza została wykonana z pogwałceniem jej praw.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumenty zawarte w zaskarżonej decyzji.
Na rozprawie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w K. w dniu 26 września 2012 r. pełnomocnik skarżącej uzupełniając skargę zarzucił naruszenie prawa materialnego, tj. art. 1 oraz art. 35 ust. 1 pkt 1 i 2 prawa budowlanego w związku z § 3 ust. 12 i § 10 ust. 6 pkt 3 miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Miasta S. Zatwierdzony projekt budowlany przewidział bowiem sprzecznie z § 3 ust. 12 miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego wybudowanie zadaszenia zewnętrznych schodów o charakterze schodkowego zwieńczenia w stosunku do bryły budynku i dachu.
Ponadto, odległość projektowanych schodów zewnętrznych od krawędzi jezdni nr 15 KL wynosi według projektu 3 metry, podczas gdy według § 10 ust. 6 pkt 3 planu powinno to być 12 metrów. Projekt budowlany, poprawiony przy ponownym rozpoznaniu sprawy przez organ I instancji, nie przewidział rozwiązania problemu wskazanego w pierwszej wersji projektu, polegającego na tym, że ściany oraz strop budynku nie są w stanie przenieść dodatkowych obciążeń powstałych w związku z ewentualnym wykonaniem zadaszenia. Poprawiony projekt przewiduje wymianę stropów przy pozostawieniu tych samych ścian. Organ I i II instancji nie wyjaśnił tego w sposób wystarczający dla zachowania wymogów bezpieczeństwa.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w K. w wyroku z dnia 26 września 2012 r. oddalającym skargę A.M., wskazał, iż nie dopatrzył się naruszeń prawa skutkujących koniecznością uchylenia lub stwierdzenia nieważności decyzji będącej przedmiotem skargi (art. 145 §1 p.p.s.a.).
Sąd wojewódzki wskazał, że zasadnicza wątpliwość będąca przedmiotem rozważań organów administracji rozstrzygających sprawę, a także stanowiąca główną podstawą skargi, dotyczyła prawidłowości zastosowania w sprawie art. 32 ust. 4 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz.U. z 2010 r. Nr 243, poz. 623 ze zm.), zgodnie z którym pozwolenie na budowę może być wydane wyłącznie temu, kto złożył oświadczenie, pod rygorem odpowiedzialności karnej, o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Organy administracji uznały bowiem, że przepis ten nie został naruszony, podczas gdy skarżąca twierdziła, że w sytuacji, gdy ona jako współwłaścicielka nieruchomości, której dotyczy inwestycja, nie wyraziła zgody na jej realizację, to oświadczenie inwestorki K.L. o prawie dysponowania nieruchomością na cele budowlane - było niezgodne z prawdą.
Wedle Sądu I instancji, z przedstawionym poglądem skarżącej nie można się zgodzić. Przede wszystkim, zdaniem Sądu wojewódzkiego, niezasadny jest zarzut, że organy nie wyjaśniły wszystkich okoliczności faktycznych związanych ze stanem prawnym przedmiotowej nieruchomości, a w szczególności nie uwzględniły skutków prawnych wyroku Sądu Okręgowego w K. z dnia [...] września 2005 r.
Według Sądu wojewódzkiego, faktem jest, że w przypadku nieruchomości stanowiących współwłasność, a więc takich jak w niniejszej sprawie, na większość dotyczących jej robót budowlanych wymagana jest zgoda współwłaścicieli. Inwestycja budowlana na nieruchomości, co do zasady stanowi bowiem czynność przekraczającą zakres zwykłego zarządu rzeczą wspólną i dlatego zastosowanie będzie miał art. 199 k.c. uzależniający skuteczność takiej czynności od zgody wszystkich współwłaścicieli. Z kolei, inwestor składając oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, w przypadku współwłasności, zobowiązany jest posiadać zgodę współwłaścicieli nieruchomości na realizację konkretnej inwestycji budowlanej. Zakwestionowanie, przez choćby jednego ze współwłaścicieli nieruchomości, złożonego przez inwestora oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, w sytuacji kiedy jego zgoda na wykonywanie robót budowlanych jest wymagana, wyklucza możliwość wydania przez organ budowlany pozytywnej decyzji o pozwoleniu na budowę.
Jednakże Sąd wojewódzki podkreślił, że brak wymaganej zgody niektórych współwłaścicieli może być usunięty w drodze rozstrzygnięcia sądu powszechnego, zawierającego upoważnienie do dokonania czynności. Takie rozstrzygniecie stanowi prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane (tak: Komentarze Becka, Prawo budowlane, Komentarz pod redakcją Z. Niewiadomskiego, Warszawa 2009 r., str. 404, zob. także Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 25 listopada 2010 r., II SA/Ol 882/2010, Lex nr 754094).
W świetle powyższego, Sąd I instancji stwierdził, że organy architektoniczno-budowlane dokonały prawidłowej oceny oświadczenia skarżącej o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, uwzględniając przy tej ocenie treść postanowienia wstępnego z dnia [...] grudnia 2009 r., sygn. akt [...] ądu Rejonowego w S., w którym udzielono [...] upoważnienia do wybudowania schodów zewnętrznych w budynku położonym w S. przy ul. [...]. W ocenie Sądu, z treści wskazanego postanowienia jednoznacznie wynika, że K.L. wykazała swoje prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane w niniejszej sprawie.
Sąd I instancji stwierdził, że zarzuty skargi dotyczące wadliwych ustaleń, co do wielkości udziałów współwłaścicieli nieruchomości, na której ma być realizowana inwestycja objęta zaskarżonym pozwoleniem na budowę, oparte na podważaniu ważności umów zawieranych pomiędzy spadkodawcą współwłaścicieli tej nieruchomości, a jednym z nich, mogły mieć wpływ na losy postępowania przed sądem cywilnym w sprawie o dział spadku po Z.M. W tamtym więc postępowaniu powinny być zgłaszane i - o ile można wywnioskować z niezbyt precyzyjnych sformułowań skargi - były zgłaszane, ale nie zostały uwzględnione przez Sąd Rejonowy w S. Sąd wojewódzki wskazał natomiast, że organy administracji architektoniczno - budowlanej nie są uprawnione do kontroli prawomocnych orzeczeń sądów powszechnych. Skoro więc wnioskodawca dołączył do wniosku o pozwolenie na budowę odpis prawomocnego postanowienia Sądu Rejonowego w S. z dnia [...] grudnia 2009 r., stanowiącego wystarczające potwierdzenie prawdziwości oświadczenia inwestora, o jakim mowa w art. 33 ust. 2 pkt. 2 Prawa budowlanego, to zarzuty podważające to postanowienie nie mogły odnieść skutku.
W ocenie Sądu wojewódzkiego, dołączenie przez inwestorkę wspomnianego postanowienia oznacza również, że ustalenia faktyczne organów administracji, odnośnie stanu prawnego nieruchomości, na której ma być realizowana inwestycja objęta zaskarżonym pozwoleniem na rozbudowę, wbrew zarzutowi skargi, były wystarczające.
Sąd wojewódzki wyjaśnił, że również bezzasadne były zarzuty skargi dotyczące wadliwości decyzji Burmistrza Miasta i Gminy Suchedniów z dnia [...] grudnia 1995 r., na podstawie której uczestniczka K.L.dokonała nadbudowy poddasza użytkowego i od wschodniej części budynku wybudowała klatkę schodową, w miejsce rozebranej wewnętrznej klatki schodowej. Przedmiotem niniejszej sprawy nie była bowiem tamta decyzja ani objęte nią roboty budowlane, ale inna inwestycja. Jeżeli nawet inwestycje te powiązane są w ten sposób, że druga jest następstwem pierwszej, to dopóki w obrocie prawnym pozostaje pozwolenie na pierwszą z nich, powoływanie się na jego wadliwość nie może być skuteczne w sprawie dotyczącej pozwolenia na drugą inwestycję.
W uzasadnieniu wyroku Sądu wojewódzkiego wskazano ponadto, że zarzuty skargi dotyczące kwestii nakładów, jako niezwiązane z niniejszym postępowaniem dotyczącym pozwolenia na rozbudowę, nie mogą być przedmiotem oceny przez Sąd.
Odnosząc się do zarzutów podniesionych na rozprawie w dniu 20 września 2012 r. przez pełnomocnika skarżącej, Sąd wojewódzki stwierdził, że również nie zasługują one na uwzględnienie.
Przede wszystkim, zdaniem Sądu I instancji, w postępowaniu o udzielenie pozwolenia na budowę, organ architektoniczno-budowlany jest związany postanowieniem sądu powszechnego zastępującym zgodę współwłaścicieli nieruchomości na dokonanie czynności przekraczającej zakres zwykłego zarządu tą nieruchomością, polegającej na rozbudowie znajdującego się na niej budynku - w takim sensie, że udzielenie pozwolenia na budowę obiektu budowlanego jest możliwe w takim kształcie, jaki wynika z takiego postanowienia. Wynika to z faktu, że w postępowaniu o wydanie pozwolenia na budowę, znaczenie postanowienia sądu powszechnego udzielającego jednemu ze współwłaścicieli nieruchomości, (na której ma być realizowany obiekt objęty wnioskiem o udzielenie pozwolenia na budowę) upoważnienia do wybudowania takiego obiektu, polega na zastąpieniu i potwierdzeniu przez postanowienie sądu oświadczenia wnioskodawcy o prawie dysponowania nieruchomością na cele budowlane, jakie musi być dołączone do wniosku o pozwolenie na budowę w myśl art. 33 ust. 2 pkt. 2 Prawa budowlanego.
Jakakolwiek modyfikacja obiektu opisanego w takim postanowieniu oznacza więc, że inwestor nie dysponuje konieczną zgodą współwłaściciela na dokonanie czynności przekraczającej zakres zwykłego zarządu wspólną nieruchomością, zastąpioną, w razie braku zgody współwłaściciela, przez upoważnienie zawarte w stosownym postanowieniu sądu powszechnego, co czyni oświadczenie inwestora o prawie dysponowania nieruchomością na cele budowlane niezgodnym z rzeczywistym stanem prawnym. Organ administracji architektoniczno - budowlanej może więc albo udzielić pozwolenia na taką rozbudowę, do jakiej upoważniony został inwestor w postanowieniu sądu cywilnego albo odmówić jego udzielenia, na przykład wtedy, gdy planowana rozbudowa byłaby sprzeczna z przepisami powszechnie obowiązującymi. Taka sytuacja jednak, zdaniem Sądu wojewódzkiego, w sprawie nie zachodzi.
Sąd wojewódzki wskazał, że w § 10 ust. 6 pkt. 3 lit. d). obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego "Bodzentyńska" w Suchedniowie uchwalonego przez Radę Miejską w Suchedniowie w dniu 21 lutego 2005 r. (Dz. Urz. Województwa Świętokrzyskiego Nr 80/2005 poz. 1091), stwierdzono, że "w skład istniejących i planowanych ulic wchodzą: (...) teren 15.KL - o powierzchni ok. 0,65 ha, stanowiący istniejącą ulicę lokalną (ul. [...]), pozostającą poza granicami obowiązywania planu. Brak szczegółowych wymagań w odniesieniu do tej ulicy powoduje, że postuluje się dla niej następujące parametry techniczne i ograniczenia w jej obudowie, przy zachowaniu istniejących linii rozgraniczających (...) minimalna odległość planowanych budynków od krawędzi jezdni - 12 m."
Zgodnie ze stanowiskiem Sądu wojewódzkiego, przytoczony zapis nie ogranicza rozbudowy objętej zaskarżoną decyzją z trzech powodów. Po pierwsze, wynika z niego, że ulica [...], przy której leży przedmiotowa działka nr [...], położona jest poza granicami obowiązywania planu, w związku z czym brak jest szczegółowych wymagań w odniesieniu do tej ulicy i dlatego postuluje się dla niej tylko ograniczenia w jej obudowie, ale przy zachowaniu istniejących linii rozgraniczających. Oznacza to, że wskazana w przytoczonym przepisie odległość planowanych budynków od krawędzi jezdni nie ma charakteru wiążącego, ale postulatywny.
Po drugie, wskazana w § 10 ust. 6 pkt. 3 lit. d). planu odległość dotyczy budynków planowanych, a nie - jak w niniejszej sprawie - już istniejących, dla których zgodnie z przytoczonym zapisem zachowuje się istniejące linie rozgraniczające. Należy bowiem zauważyć, że planowana rozbudowa nie powoduje zmiany odległości planowanego do rozbudowy budynku od krawędzi jezdni ulicy [...], ponieważ istniejący obecnie front ganku tego budynku znajduje się w odległości 3 metrów od granicy pasa drogowego tej ulicy, a projektowane schody zewnętrzne nie przekraczają tej linii.
Po trzecie, trzeba zwrócić uwagę, że określona w art. 43 ust. 1 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. Nr 19/07 poz. 115 ze zm.) odległość obiektów budowlanych od zewnętrznej krawędzi jezdni, której zmniejszenie w myśl art. 43 ust. 2 tej ustawy w zw. z art. 32 ust. 1 pkt. 2 Prawa budowlanego wymaga uzgodnienia z właściwym zarządcą drogi, wydanego przed uzyskaniem przez inwestora obiektu pozwolenia na budowę, odnosi się do nowej zabudowy (por. R. Strachowska Komentarz LEX do art. 43 ustawy o drogach publicznych).
Ponadto, w ocenie Sądu wojewódzkiego, niezasadny jest również zarzut sprzeczności zatwierdzonego zaskarżoną decyzją projektu rozbudowy z § 3 ust. 12 miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, mającej polegać na zaplanowaniu wybudowania zadaszenia zewnętrznych schodów o charakterze schodkowego zwieńczenia w stosunku do bryły budynku i dachu. Zgodnie z wyżej wymienionym przepisem miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, "Zakazuje się realizacji budynków z takimi rozwiązaniami architektonicznymi jak (...) dachy pulpitowe, schodkowe, zwieńczenia ścian (...)."
Jak wskazał Sąd I instancji, wbrew zarzutowi skargi, zatwierdzony projekt budowlany, mimo niezręcznego i nieścisłego sformułowania zawartego w jego tytule i w pierwszym zdaniu punktu 4 Opisu technicznego będącego częścią zatwierdzonego projektu budowlanego (k. 1 i 26 Projektu), nie przewidział wybudowania zadaszenia zewnętrznych schodów, a tylko zadaszenie nad istniejącym podestem, co jest zgodne z postanowieniem wstępnym Sądu Rejonowego w S. z dnia [...] grudnia 2009 r. Wynika to, zdaniem Sądu, niewątpliwie z treści tego projektu, a w szczególności z dalszej części opisu technicznego, gdzie jest mowa jedynie o zadaszeniu nad gankiem oraz z rzutu dachu (k. 36). Jeżeli natomiast w omawianym zarzucie chodzi o zadaszenie na tym podestem, to należy zauważyć, że choć zostało ono zaprojektowane jako jednospadowe, a więc pulpitowe (o jednej połaci dachowej), to nie narusza zakazu określonego w przytoczonym § 3 ust. 12 miejscowego planu, gdyż zakaz ten dotyczy dachu pulpitowego nad całym budynkiem. Tymczasem, istniejący już przedmiotowy budynek ma dach wielospadowy, a nie pulpitowy, a planowane zadaszenie nad podestem podtrzymuje ten charakter zadaszenia budynku.
Sąd wojewódzki zwrócił uwagę, że drugi podniesiony przez pełnomocnika skarżącej zakaz dotyczy schodkowego zwieńczenia ścian, a tymczasem zatwierdzony projekt nie dotyczy budowy jakichkolwiek ścian, a tylko schodów zewnętrznych z zadaszeniem nad istniejącym gankiem.
Według Sądu I instancji, zasygnalizowany w skardze (za oceną stanu technicznego będącą częścią projektu budowlanego - k. 24-25) problem niemożliwości przeniesienia przez ściany oraz strop budynku dodatkowych obciążeń powstających w związku z projektowanym zadaszeniem całości stropu ganku, został w zatwierdzonym projekcie rozwiązany przez zaprojektowanie - zgodnie z postanowieniem Sądu Rejonowego w S. - siedmiu słupów stalowych podtrzymujących podest i zadaszenie ganku. Z uwagi na powyższe, Sąd wojewódzki i ten zarzut skargi uznał za niezasadny.
Wobec faktu, że podniesione w skardze zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku, a jednocześnie brak jest okoliczności, które należałoby wziąć pod uwagę z urzędu, Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniosła A.M.
Skarżąca zaskarżyła wyrok Sądu I instancji w całości, zarzucając mu na podstawie art. 174 pkt. 1 p.p.s.a.:
1). naruszenie art. 5 ust. 1 pkt 1 c, 2, 8, 9 Prawa budowlanego przez zatwierdzenie projektu i udzielenie pozwolenia na budowę, pomimo, że obiekt budowlany nie posiada walorów przewidzianych tym przepisem;
2). naruszenie art. 35 ust. 1 pkt. 1 Prawa budowlanego w związku z § 3 ust. 12 i § 10 ust. 6 pkt 3 uchwały Rady Miejskiej w Suchedniowie dotyczącej miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego "[...]" w S. przez wydanie decyzji pomimo niezachowania postulowanej odległości obiektu budowlanego od krawędzi jezdni i zaprojektowania pulpitowego dachu nad planowanym podestem;
3). naruszenie § 11 ust. 1 pkt. 4 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 3 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego (Dz.U Nr 120, poz. 1133) przez brak określenia sposobu korzystania z obiektu przez osoby niepełnosprawne, pomimo, że służy on do korzystania z domu wielorodzinnego.
Wobec powyższego, skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w K., a także zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania z uwzględnieniem kosztów zastępstwa procesowego, które nie zostały opłacone.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej jej autor wskazał, że zewnętrzne schody prowadzące na piętro stanowią nowy, dodany do budynku obiekt budowlany, a za tym idzie, że ich usytuowanie w odległości 3 m od krawędzi jezdni narusza § 10 ust. 6 pkt 3 uchwały Rady Miejskiej w S. w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, tym bardziej, że zaprojektowane schody przebiegają na długości niemal całej ściany frontowej.
Zdaniem skarżącej, planowany obiekt – schody zewnętrzne nie zapewniają w przeciwieństwie do zabudowanych komfortu i bezpieczeństwa korzystania z nich przy zmiennych warunkach atmosferycznych. Zaprojektowanie schodów w taki sposób, jak zostało to uczynione, naruszają uzasadniony interes A.M., gdyż nie zapewniają jej bezpieczeństwa użytkowania. A.M. jako osoba starsza, odczuwa lek przed korzystaniem z tego rodzaju schodów, zamiast poprowadzonych zabudowaną klatką schodową.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zgodnie z treścią art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W niniejszej sprawie nie występują, enumeratywnie wyliczone w art. 183 § 2 ustawy, przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego. Dlatego też, przy rozpoznawaniu sprawy, Naczelny Sąd Administracyjny związany był granicami skargi kasacyjnej.
Biorąc po uwagę tak uregulowany zakres kontroli instancyjnej sprawowanej przez Naczelny Sąd Administracyjny, stwierdzić należy, że skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw.
I tak wbrew twierdzeniom autora skargi kasacyjnej, prawidłowo Sąd pierwszej instancji ocenił, że zaskarżone do tego Sądu rozstrzygnięcie nie narusza art. 35 ust. 1 pkt 1 ustawy – Prawo budowlane. Zgodnie z treścią tego przepisu przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę (...) właściwy organ sprawdza: zgodność projektu budowlanego z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku miejscowego planu. Naruszenia tego przepisy autor skargi upatruje w niezgodności zamierzenia inwestycyjnego z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego wobec zaprojektowania obiektu wbrew wyraźnemu zakazowi zawartemu w § 3 pkt 12 uchwały, z dachem pulpitowym, a nadto z naruszeniem wskazanej w § 10 ust. 3 d uchwały odległości od krawędzi jezdni (ul. [...]).
Rację ma Sąd pierwszej instancji, że nie można skutecznie zarzucić organom administracji dokonania wadliwej oceny zgodności przedmiotowej inwestycji z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego w ww. zakresie. § 3 pkt 12 uchwały wprowadził zakaz realizacji budynków m.in. z rozwiązaniami architektonicznymi takimi jak: dachy pulpitowe i schodkowe zwieńczenia ścian. Przedmiotowa inwestycja polegać ma natomiast na budowie schodów zewnętrznych. Trafnie Sąd pierwszej instancji wskazał, iż mimo nieścisłego oznaczenia inwestycji: "rozbudowa budynku mieszkalnego o schody zewnętrzne z zadaszeniem", analiza projektu budowlanego nie pozostawia wątpliwości co do zakresu robót budowlanych zatwierdzonych zaskarżoną decyzją. Z opisu inwestycji wynika, jak prawidłowo ustalił Sąd pierwszej instancji, że zadaszenie dotyczyć będzie jedynie fragmentu schodów nad istniejącym gankiem. Na powyższe wskazuje zarówno opis techniczny, jak i rysunki (cześć rysunkowa projektu), w szczególności rysunek nr 3 (rysunek zamienny).
Okoliczność ta nie jest także kwestionowana przez skarżącą kasacyjnie, która nie wskazała na wadliwość dokonanych ustaleń w tym zakresie, a w konsekwencji również nie zarzuciła zaskarżonemu rozstrzygnięciu naruszenia przepisów postępowania. Rację ma zatem Sąd pierwszej instancji, że wymieniony w § 3 pkt 12 miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego zakaz nie mógł dotyczyć przedmiotowej inwestycji. Plan wprowadził zakaz realizacji budynków z dachami pulpitowymi, zaś przedmiotowa inwestycja, w omawianej części, polegała jedynie na realizacji niewielkiego zadaszenia fragmentu schodów. Proponowana przez autora skargi kasacyjnej interpretacja planu w tej części prowadziłaby do zbyt dużego ograniczenia konstytucyjnie chronionego prawa własności. Wprowadzenie rygorystycznego zakazu realizacji m.in. pulpitowych dachów, nawet na takich częściach budynku jak zadaszenie schodów, uniemożliwiałoby często realizację takiej inwestycji z technicznego punktu widzenia, biorąc pod uwagę jej niewielki rozmiar. A zatem, z pewnością intencją ustawodawcy miejscowego nie było wprowadzenie tak daleko idących zakazów tym bardziej, że nie są one uzasadnione położeniem obiektu na terenie szczególnie chronionym.
Z tych samych powodów nie można zarzucić Sądowi pierwszej instancji naruszenia art. 35 ust. 1 pkt 1 ustawy - Prawo budowlane w zw. z § 3 pkt 12 uchwały z dnia 21 lutego 2005 r. w części, która odnosi się do schodkowego zwieńczenia ścian. Rację ma bowiem Sąd wskazując, że w niniejszej sprawie w ogóle nie ma mowy o realizacji ścian, a zatem również o ich "schodkowym zwieńczeniu".
Jako nieuzasadniony Naczelny Sąd Administracyjny potraktował także zarzut naruszenia art. 35 ust. 1 pkt 1 ustawy – Prawo budowlane w zw. z § 10 ust. 3 d miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Plan w ww. zakresie stanowi, że teren 15.KL stanowiący istniejącą ulicę lokalną (ul. [...]) pozostaje poza granicami obowiązującego planu. Oznacza to brak szczegółowych wymagań w odniesieniu do tej ulicy, a to powoduje, że jedynie postuluje się dla niej określone parametry techniczne w tym m.in. minimalną odległość planowanych budynków od krawędzi jezdni.
Jednocześnie plan wprowadził definicję pojęcia: "rozwiązanie postulowane" jako takie, które nie ma charakteru obowiązującego, lecz dopuszczone do realizacji w granicach obowiązywania planu, a także propozycje wykraczające poza zakres jego obowiązywania. Tym samym prawidłowo Sąd wojewódzki ocenił, że planowana inwestycja nie jest sprzeczna z miejscowym planem w omawianej części. Kluczowe znaczenia dla powyższej oceny ma przy tym fakt, że realizacja inwestycji w żaden sposób nie zmieni istniejącej linii zabudowy, albowiem zamierzone schody nie spowodują zmiany dotychczasowej odległości budynku od krawędzi jezdni. Skoro zatem ustawodawca miejscowy wprowadził jedynie postulat, aby ograniczyć odległość nowej zabudowy do wskazanej w planie odległości 12 m, to realizacja przedmiotowego zamierzenia w istniejącej linii zabudowy, nie stanowi naruszenia tego prawa.
Nie znajduje również uzasadnienia prawnego zarzut naruszenia art. 5 ust. 1 pkt 1 c ust. 2 8 i 9 ustawy – Prawo budowlane. Naruszenia tych przepisów skarżąca kasacyjnie upatruje w niespełnieniu przez przedmiotową inwestycję wymogów dotyczących bezpieczeństwa użytkowania. Zarzut ten nie został w sposób należyty uzasadniony, a w toku postępowania zarówno administracyjnego, jak i przed sądem pierwszej instancji skarżąca podkreślała, że dostęp na piętro budynku, którego jest współwłaścicielką, winien być umożliwiony poprzez realizację schodów wewnętrznych, a nie zewnętrznych. Ta okoliczność nie mogła być przedmiotem oceny ani organów administracji, ani Sądu wojewódzkiego, a tym samym Naczelnego Sądu Administracyjnego. Nie ulega wszak wątpliwości, że przedmiotowa inwestycja jest elementem postępowania o dział spadku po K.M. toczącego się przed Sądem Rejonowym w S., w sprawie o sygnaturze [...], w którym to postępowaniu zostało wydane w dniu [...] grudnia 2009 r. postanowienie wstępne, mocą którego Sąd udzielił K.L. upoważnienia do wybudowania przy budynku mieszkalnym od strony ulicy klatki schodowej o konstrukcji stalowej z barierą i ze schodami ażurowymi poprzez jej dobudowanie do istniejącego tarasu.
A zatem, kwestia zasadności realizacji takich schodów została rozstrzygnięcia w tym postępowaniu, a organy i sądy administracyjne nie mogą podważać ich zasadności. Rolą organu architektoniczno – budowlanego była ocena zgodności inwestycji z punktu wodzenia przepisów prawa budowlanego. Dyskomfort skarżącej, a nawet utrudnienia w korzystaniu ze schodów przy zmiennych warunkach atmosferycznych nie stanowią o wadliwości decyzji. Nie uzasadniają również twierdzenia skarżącej, iż zaprojektowany obiekt nie spełnia wymagań bezpieczeństwa użytkowania. Z opisu technicznego inwestycji wynika, że schody składać się będą z 2 biegów i spocznika pośredniego. Projekt zakłada też realizację balustrady po obu stronach schodów przyspawanej do belek nośnych.
Co więcej, w związku z opinią techniczną konstrukcji ganku, projekt zakłada wymianę stropu na ganku, uzupełnienie ubytków w koronie muru i wprowadzenie dodatkowego odpowiedniego zbrojenia. Wszystkie te roboty mają za zadanie zapewnić bezpieczeństwo użytkowania schodów. Brak jest podstaw do uznania, że schody nie spełniają takich wymogów z punktu widzenia przepisów prawa budowlanego.
Wbrew zarzutom skarżącej kasacyjnie, prawidłowo Sąd wojewódzki ocenił, że zaskarżona decyzja nie narusza uzasadnionych interesów osób trzecich. Należy podkreślić, że w orzecznictwie prezentowany jest pogląd, że pojęcie uzasadnionych interesów osób trzecich winno być interpretowane w oparciu o przesłanki obiektywne, a więc w oparciu o zgodność z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi, z normami obowiązującymi w budownictwie. Ustawodawca we wskazanym przepisie wymaga poszanowania nie jakichkolwiek, ale "uzasadnionych" interesów osób trzecich, te natomiast muszą być oparte o przepisy prawa materialnego.
W tym stanie rzeczy prawidłowo Sąd pierwszej instancji ocenił, że przedmiotowa inwestycja nie narusza uzasadnionych interesów skarżącej kasacyjnie, nawet jeśli subiektywnie związana jest z dyskomfortem.
I wreszcie podkreślenia wymaga, że zgodnie z treścią art. 35 ust. 4 ustawy - Prawo budowlane, w razie spełnienia wymagań określonych w ust. 1 oraz w art. 32 ust. 4, właściwy organ nie może odmówić wydania decyzji o pozwoleniu na budowę. Skoro zatem inwestycja nie narusza prawa, to organ nie mógł odmówić udzielenia pozwolenia na budowę. Co więcej: organ architektoniczno – budowlany związany jest zakresem wniosku inwestora o udzielenie pozwolenia na budowę, nie posiada uprawnień do kwestionowania przebiegu inwestycji w aspekcie "sprawiedliwości" i zasad współżycia społecznego.
I wreszcie, jako nie znajdujące oparcia w przepisach prawa oceniono zarzuty naruszenia § 1 ust. 1 pkt 4 rozporządzenia w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego. Ustawodawca w przepisie tym (obowiązującym w dacie wydawania zaskarżonej decyzji) nałożył na projektanta obowiązek wprowadzenia do projektu architektoniczno – budowlanego zwięzłego opisu w stosunku do obiektu użyteczności publicznej i budynku mieszkalnego wielorodzinnego - sposobu zapewnienia warunków niezbędnych do korzystania z tego obiektu przez osoby niepełnosprawne, w szczególności poruszające się na wózkach inwalidzkich. Przedmiotowy budynek nie jest ani obiektem użyteczności publicznej, ani budynkiem wielorodzinnym. Z definicji budynku mieszkalnego jednorodzinnego zawartej w art. 3 pkt 2a ustawy - Prawo budowlanego wynika, że przedmiotowy budynek nie stanowi budynku wielomieszkaniowego, albowiem nie posiada więcej niż 2 wydzielonych lokali mieszkalnych.
W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, działając w oparciu o art. 184 p.p.s.a. oddalił skargę kasacyjną.
Sąd nie orzekł w wyroku o przyznaniu ustanowionemu z urzędu pełnomocnikowi skarżącej należnego od Skarbu Państwa wynagrodzenia z tytułu udzielenia prawa pomocy, albowiem przyznawane ono jest przez wojewódzki sąd administracyjny w postępowaniu określonym w art. 258 - 261 p.p.s.a. Stosownie do § 20 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1348 ze zm.) pełnomocnik skarżącej powinien złożyć w wojewódzkim sądzie administracyjnym stosowne oświadczenie, o jakim mowa w cyt. przepisie.