Uzasadnienie
Wyrokiem z 17 czerwca 2015 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę A.B. (dalej jako "skarżący") na decyzję Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z [...] grudnia 2014 r. w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej.
W uzasadnieniu Sąd I instancji wskazał, że Wielkopolski Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska przeprowadził kontrolę u skarżącego, pod kątem przestrzegania przepisów i decyzji w zakresie ochrony środowiska. W wyniku kontroli ustalono, że skarżący od 6 lutego 2011 r. do 9 czerwca 2011 r. dokonał zakupu trzech sztuk pojazdów powypadkowych niekompletnych. Stwierdzono, że pojazdy te nie zostały poddane naprawie, badaniom technicznym i procedurze przerejestrowania, natomiast zostały poddane procesowi demontażu z wykorzystaniem części elementów i podzespołów do ewentualnego ponownego wykorzystania (silnik, rama, tylne zawieszenie). Pozostałości w postaci stalowych blach karoserii, układów zawieszenia i kierowania zostały przekazane do punktu skupu. Na pojazdy te brak było umów ubezpieczenia OC. Skarżący potwierdził ustalenia kontroli w pisemnej informacji do protokołu z kontroli z 21 czerwca 2012 r., jak również podczas rozprawy przeprowadzonej 5 października 2012 r.
Decyzją z [...] listopada 2012 r. Wielkopolski Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska w Poznaniu wymierzył skarżącemu karę pieniężną w wysokości 10 000 zł za dokonywanie poza stacją demontażu wymontowywania z pojazdów wycofanych z eksploatacji przedmiotów wyposażenia lub części nadających się do ponownego użycia oraz wymontowania z pojazdów wycofanych z eksploatacji elementów nadających się do odzysku lub recyklingu. Organ I instancji stwierdził, że skarżący naruszył art. 5 i art. 18 ustawy z 20 stycznia 2005 r. o recyklingu pojazdów wycofanych z eksploatacji (Dz.U. z 2013 r. poz. 1162 – dalej jako "ustawa o recyklingu"). Jako podstawę decyzji organ powołał art. 53a ust. 1 ustawy o recyklingu.
Odwołanie od tej decyzji wniósł skarżący.
Decyzją z [...] grudnia 2014 r. Główny Inspektor Ochrony Środowiska utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.
W ocenie organu odwoławczego, z zebranego w trakcie kontroli materiału dowodowego wynika, że skarżący demontował pojazdy wycofane z eksploatacji. Przez demontaż pojazdów dokonywał ich wyzbycia się, zatem były to odpady w rozumieniu art. 3 pkt 6 ustawy z 14 grudnia 2012 r. o odpadach (Dz.U. z 2013 r. poz. 21, obecnie Dz.U. z 2016 r. poz. 1987 – dalej jako "ustawa o odpadach"). Demontaż pojazdów wycofanych z eksploatacji może być prowadzony wyłącznie w stacjach demontażu.
Skarżący wniósł skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie.
Oddalając skargę Sąd I instancji podzielił stanowisko organów, że pojazdy znajdujące się na nieruchomości skarżącego, jako pojazdy wycofane z eksploatacji stanowiły odpady, a działania skarżącego wyczerpały przesłanki uzasadniające wymierzenie kary pieniężnej. Z protokołu kontroli oraz dokumentacji fotograficznej jednoznacznie wynika, że skarżący nie mając zezwolenia na prowadzenie działalności polegającej na prowadzeniu stacji demontażu pojazdów, dokonał demontażu trzech pojazdów z wykorzystaniem części elementów i podzespołów do ich ewentualnego wykorzystania (silnik, rama, tylne zawieszenie).
Natomiast pozostałe z demontażu blachy karoserii, układy zawieszenia i kierowania zostały oddane do punktu skupu. Ustalenia te skarżący potwierdził w pisemnej informacji stanowiącej załącznik nr 12 do protokołu z kontroli sporządzonej i podpisanej 26 czerwca 2012 r. Z protokołu z kontroli wynika, że skarżący podpisał go 29 czerwca 2012 r. bez żadnych zastrzeżeń i uwag. Zgodnie z treścią protokołu, wyniki i ustalenia z kontroli zostały ze skarżącym omówione, protokół po odczytaniu został podpisany, a jeden jego egzemplarz doręczony kierownikowi kontrolowanej jednostki organizacyjnej.
Sąd I instancji podzielił stanowisko organów, że ujawnione w toku kontroli działania skarżącego były sprzeczne z art. 5 ustawy o recyklingu. Zbieranie pojazdów wycofanych z eksploatacji mogą prowadzić wyłącznie przedsiębiorcy prowadzący punkty zbierania pojazdów i przedsiębiorcy prowadzący stacje demontażu, a demontaż pojazdów wycofanych z eksploatacji może być prowadzony wyłącznie w stacjach demontażu.
Sąd I instancji nie podzielił zarzutów skargi dotyczących naruszenia art. 3 pkt 6 ustawy o recyklingu pojazdów oraz art. 3 ust. 1 ustawy o odpadach. W ocenie Sądu I instancji, niezasadne są również zarzuty naruszenia art. 7, art. 77 oraz 80 k.p.a., ponieważ organy obu instancji przeprowadziły postępowanie wyjaśniające zgodnie z wynikającymi z nich wymogami.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł skarżący.
W pierwszej kolejności zarzucił naruszenie prawa materialnego przez niewłaściwe zastosowanie art. 3 pkt 6 ustawy o recyklingu w związku z art. 3 ust. 1 ustawy o odpadach i przyjęcie, że pojazdy będące przedmiotem kontroli stanowiły odpady, a w konsekwencji można było uznać te pojazdy za wycofane z eksploatacji.
Ponadto skarżący zarzucił naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c/ ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r. poz. 270, obecnie Dz.U. z 2016 r. poz. 718 - dalej jako "p.p.s.a.") przez oddalenie skargi w sytuacji, gdy skarżący wykazał, że postępowanie organów dotknięte było wadami, które uniemożliwiły prawidłowe ustalenie stanu faktycznego w sprawie. W ocenie skarżącego, zebranie, rozpatrzenie oraz ocena materiału dowodowego przez ograny zostały dokonane z naruszeniem art. 7, art. 77 oraz art. 80 k.p.a. W szczególności błędnie ustalono, że zamiarem skarżącego było pozbycie się pojazdów.
Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie, a także zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje
Skarga kasacyjna nie jest zasadna.
W świetle art. 174 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach:
- 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie,
- 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Podkreślić przy tym trzeba, że Naczelny Sąd Administracyjny jest związany podstawami skargi kasacyjnej, ponieważ w świetle art. 183 § 1 p.p.s.a. rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. Jeżeli zatem nie wystąpiły przesłanki nieważności postępowania wymienione w art. 183 § 2 p.p.s.a. (a w rozpoznawanej sprawie przesłanek tych brak), to Sąd związany jest granicami skargi kasacyjnej. Oznacza to, że Sąd nie jest uprawniony do samodzielnego dokonywania konkretyzacji zarzutów skargi kasacyjnej, a upoważniony jest do oceny zaskarżonego orzeczenia wyłącznie w granicach przedstawionych we wniesionej skardze kasacyjnej.
Po pierwsze, w przypadku podniesienia w skardze kasacyjnej jednocześnie zarzutów naruszenia przepisów prawa materialnego i prawa procesowego należy rozpatrzyć w pierwszej kolejności te ostatnie, ponieważ pozwoli to następnie prawidłowo ocenić dokonaną wykładnię lub zastosowanie powołanych w danej sprawie przepisów prawa materialnego.
Natomiast w tej sprawie chybiony jest zarzut kasacyjny, który podnosi naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c/ p.p.s.a. w związku z art. 7, art. 77 oraz art. 80 k.p.a., czyli przepisów prawa procesowego w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy. Należy bowiem podkreślić, że Sąd I instancji dokonał prawidłowej kontroli ustalonego w tej sprawie przez właściwe organy stanu faktycznego. Wynika z niego, że przedmiotowe pojazdy, które składowano na nieruchomości skarżącego są to pojazdy wycofane z eksploatacji, które są odpadami. Ponadto jednoznacznie z protokołu kontroli, jak i dokumentacji fotograficznej także wynika, że skarżący bez wymaganego przez ustawodawcę zezwolenia na prowadzenie działalności w formie stacji demontażu pojazdów dokonał na nieruchomości będącej jego własnością demontażu trzech pojazdów w celu wykorzystania z nich części elementów i podzespołów do ich dalszego ewentualnego wykorzystania (silnik, rama i tylne zawieszenie).
Z kolei pozostałe części z demontażu pojazdów, tj. blachy karoserii, układy zawieszenia i kierowania zostały już oddane do punktu skupu. Powyższe ustalenia faktyczne skarżący potwierdził osobiście w pisemnej informacji będącej załącznikiem nr 12 do protokołu nr [...] sporządzonej jak i podpisanej w dniu 26 czerwca 2012 r. Należy także podkreślić, że z protokołu kontroli jednoznacznie wynika, że skarżący podpisał go w dniu 29 czerwca 2012 r. bez jakichkolwiek zastrzeżeń i uwag. Ponadto, co wynika z treści protokołu, wyniki jak i ustalenia z kontroli zostały ze skarżącym omówione, a następnie protokół po odczytaniu został podpisany, zaś jeden z jego egzemplarzy został doręczony także kierownikowi kontrolowanej jednostki organizacyjnej. Trzeba również zaznaczyć, że zgodnie z dyspozycją art. 5 ustawy o recyklingu, zbieranie pojazdów wycofanych z eksploatacji mogą prowadzić tylko przedsiębiorcy, którzy prowadzą punkty zbierania pojazdów i prowadzący stacje demontażu pojazdów wycofanych z eksploatacji oraz oczywiście na podstawie udzielonego im w tym zakresie zezwolenia przez właściwy organ. Jest oczywiste, że skarżący nie posiadał wymaganego w tym przypadku zezwolenia na prowadzenie danej działalności gospodarczej.
Po drugie, w powyższym prawidłowo ustalonym stanie faktycznym nie są również zasadne zarzuty kasacyjne, które podnoszą naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 3 pkt 6 ustawy o recyklingu pojazdów wycofanych z eksploatacji w związku z art. 3 ust. 1 ustawy o odpadach z powodu ich niewłaściwego zastosowania w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy. Na wstępie należy stwierdzić, że błędnie nie podniesiono w tym zarzucie kasacyjnym, jaki punkt jednostki redakcyjnej danego przepisu art. 3 ust. 1 ustawy o odpadach, który liczy aż trzydzieści cztery punkty został naruszony z powodu jego niewłaściwego zastosowania.
Natomiast Naczelny Sąd Administracyjny nie ma kognicji do dookreślania lub precyzowania zarzutów kasacyjnych za skarżącego. Także chybiony jest zarzut kasacyjny, który podnosi naruszenie przez Sąd I instancji art. 3 pkt 6 ustawy o recyklingu z powodu jego niewłaściwego zastosowania. Nie ulega bowiem wątpliwości, że w stanie faktycznym tej sprawy przedmiotowe pojazdy składowane na nieruchomości skarżącego są to pojazdy wycofane z eksploatacji, które są odpadami w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 6 ustawy o odpadach. Są to bowiem przedmioty, które ich posiadacz m.in. pozbywa się lub nawet zamierza się pozbyć bez wymaganego w takim przypadku odpowiedniego zezwolenia.
W przedmiotowej sprawie oznacza to więc, że Sąd I instancji dokonał prawidłowej kontroli ustalonego przez właściwe organy stanu faktycznego jak i zastosowanych przepisów prawa materialnego, w tym także przepisów art. 53a ust. 1 pkt 2 i ust. 2 – 4 w związku z art. 5 ust. 2 ustawy o recyklingu. Nastąpiło bowiem wymontowanie z pojazdów wycofanych z eksploatacji elementów nadających się do odzysku lub recyklingu poza stacją demontażu co wypełnia obowiązek wymierzenia takiemu podmiotowi kary pieniężnej, która w tej sprawie została wymierzona – co należy podkreślić – w najniższej dopuszczalnej wysokości, tj. 10 000 zł.
Z tych względów i na podstawie art. 184 ustawy p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji wyroku.