Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 21 września 2010r., sygn. II SA/Op 268/10 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu po rozpoznaniu skargi P.Sp. z o.o. na decyzję Opolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Opolu z dnia [...] lutego 2010 r., w przedmiocie kary z tytułu nielegalnego użytkownika obiektu budowlanego - skargę oddalił.
W uzasadnieniu wyroku podano, iż postanowieniem z dnia [...] lipca 2005 r., Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Kluczborku, w oparciu o art. 57 ust. 7 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2003 r., Nr 207, poz. 2016 ze zm.), wymierzył P.Spółce z o.o. w Warszawie karę w wysokości 25 000 zł z tytułu nielegalnego użytkowania stacji bazowej PTC sieci [...] - 53140, składającej się z anten zainstalowanych na kominie ciepłowni gazowej, na wysokości ok. 48 m i urządzeń nadawczych znajdujących się w kontenerze obok istniejącego komina w B., przy ul. Z. [...]. W uzasadnieniu postanowienia organ podał, że Spółka w dniu 20 marca 1998 r. otrzymała od Kierownika Urzędu Rejonowego w Kluczborku decyzję o pozwoleniu na zainstalowanie stacji bazowej telefonii komórkowej GSM na kominie ciepłowni w B., z jednoczesnym zobowiązaniem inwestora do uzyskania pozwolenia na użytkowanie stacji.
Wniosek o wydanie pozwolenia na użytkowanie stacji został przesłany do organu w dniu 9 marca 2005 r. Z uwagi na fakt, iż dołączone do wniosku dokumenty nie spełniały wymogów określonych w art. 57 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2006 r., nr 156, poz. 1118 ze zm.), wniosek ten został na żądanie inwestora zwrócony nadawcy. Organ wskazał również, że protokoły badań i sprawdzeń oraz oświadczenie kierownika budowy stacji są datowane na 1998 rok. Wpisy w dzienniku budowy dotyczące przebiegu robót budowlanych także pochodzą z 1998 roku.
Ponadto stacja ta posiada stałe zasilanie w energię elektryczną od 2001 r., co wynika z informacji uzyskanych przez organ z Rejonu Energetycznego w Kluczborku. Ponadto pismem z dnia 20 czerwca 2005 r., Urząd Regulacji Telekomunikacji i Poczty - Opolski Oddział Okręgowy potwierdził pracę stacji zgodnie z warunkami pozwoleń radiowych, wydanych operatorowi przez Prezesa Urzędu Regulacji Telekomunikacji i Poczty. Organ zasygnalizował również, że wyznaczone na dzień 19 lipca 2005 r. oględziny okazały się nieskuteczne, z powodu nieobecności przedstawiciela użytkownika. Końcowo organ przedstawił szczegółowe wyliczenie nałożonej kary.
Na powyższe postanowienie zażalenie wniósł inwestor zarzucając organowi niewyjaśnienie wszystkich istotnych dla sprawy okoliczności oraz nieprawidłowe zawiadomienie inwestora. Podano, iż stacja została podłączona do prądu w celu sprawdzenia współdziałania podzespołów, przeprowadzenia wymaganych badań oraz bieżącego klimatyzowania urządzenia w szafie sterującej. Przyczyną nieobecności podczas oględzin było natomiast niewłaściwe zaadresowanie przez organ zawiadomienia, bowiem upoważnionym przedstawicielem inwestora jest Firma I. Spółka z o.o. z siedzibą w R., która posiada stosowne upoważnienie. Ponadto skarżąca Spółka podniosła także zarzut niewspółmierności nałożonej kary z uwagi na to, iż w sprawie winny znaleźć zastosowanie przepisy sprzed nowelizacji, które przewidują niższą wysokość.
Postanowieniem z dnia [...] września 2005 r. Opolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Opolu utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie. W uzasadnieniu organ stwierdził, że wysokość kary została wyliczona prawidłowo. Ponadto nie jest zasadne powołanie się przez inwestora na fakt rozruchu bowiem już w dniu 14 lutego 2005 r. powiadomiono o zakończeniu budowy przedmiotowej stacji.
Na skutek wniesionej przez inwestora skargi, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu wyrokiem z dnia 26 czerwca 2006 r., sygn. akt II SA/Op 446/05, stwierdził nieważność postanowienia organu II instancji z dnia 20 września 2005 r., ze względu na fakt, iż radca prawny reprezentujący skarżącego nie posiadał pełnomocnictwa do występowania przed organami administracji publicznej, a zatem udzielone pełnomocnictwo substytucyjne było nieskuteczne.
Wyrokiem z dnia 6 listopada 2009 r., sygn. akt II OSK 1114/09, Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną od powyższego wyroku, wniesioną przez P.Sp. z o.o. w Warszawie, uznając, iż nie ma ona usprawiedliwionych podstaw.
Ponownie rozpoznając zażalenie Opolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Opolu postanowieniem z dnia [...] lutego 2010 r. utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie. W uzasadnieniu decyzji organ przedstawił argumentację i wnioski tożsame z zawartymi w postanowieniu z dnia [...] września 2005 r.
W skardze na to postanowienie inwestor zarzucił naruszenie przepisów postępowania, które miało wpływ na wynik postępowania, tj. jest błędną wykładnię art. 57 ust. 7 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane poprzez uznanie, że zachodzi podstawa do nałożenia kary pieniężnej z tytułu nielegalnego użytkowania stacji bazowej telefonii komórkowej. W uzasadnieniu skargi wskazano, iż o użytkowaniu stacji bazowej telefonii komórkowej można mówić dopiero wówczas, gdy rozpoczyna emisję fal elektromagnetycznych, czyli zaczyna działać zgodnie ze swoim przeznaczeniem. Zdaniem skarżącej w pojęciu użytkowanie nie mieści samo pobieranie energii elektrycznej w celu sprawdzenia prawidłowego współdziałania podzespołów oraz zabezpieczenia urządzeń poprzez utrzymywanie określonej temperatury.
W odpowiedzi na skargę Opolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Opolu podtrzymał stanowisko zajęte w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
W ocenie Sądu I instancji, organy obu instancji dokonały prawidłowych ustaleń, znajdujących potwierdzenie w zgromadzonym w sprawie materiale dowodowym i zasadnie przyjęły, że skarżąca Spółka przystąpiła do użytkowania spornego obiektu, pomimo braku wymaganego prawem pozwolenia na jego użytkowanie. O powyższym świadczy przede wszystkim informacja uzyskana przez organ z Urzędu Regulacji Telekomunikacji i Poczty, zawarta w piśmie z dnia 20 czerwca 2006 r., która jednoznacznie stwierdza, że na podstawie przeprowadzonej zdalnej kontroli przedmiotowej stacji bazowej ustalono, iż stacja ta aktywnie pracuje zgodnie z warunkami pozwoleń radiowych wydanych operatorowi przez Prezesa Urzędu Regulacji Telekomunikacji i Poczty. Prezes Urzędu Regulacji Telekomunikacji i Poczty (Prezes URTiP) od 1 kwietnia 2002 r. do dnia 14 stycznia 2006 r. był centralnym organem administracji rządowej, wyspecjalizowanym w zakresie kontroli wyrobów emitujących lub podatnych na emisję pola elektromagnetycznego, w tym aparatury i urządzeń telekomunikacyjnych wprowadzonych do obrotu handlowego.
Kontroli dokonał zatem organ uprawniony, w formie wynikającej z przyjętych przed tym organem procedur. Kwestia braku zawiadomienia strony o samej kontroli nie ma znaczenia dla związania organu niewyspecjalizowanego, jakim był w tej mierze Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego, wynikiem kontroli, którego strona nigdy nie zakwestionowała.
W świetle powyższego, nie zasługują na uwzględnienie twierdzenia skarżącej, iż energia nie była dostarczania na cele zasilania stacji, skoro w istocie stacja już prowadziła emisję fal radiomagnetycznych. W konsekwencji, jako prawidłowe należało ocenić stanowisko organu o wymierzeniu Spółce przedmiotowej kary. Zdaniem Sądu I instancji wysokość wymierzonej kary została prawidłowo ustalona przez organy, a w uzasadnieniu postanowień przedstawiono szczegółowo sposób jej wyliczenia.
Skargę kasacyjną od tego wyroku wniosła P.Sp. z o.o. /inwestor/, zarzucając:
1/ naruszenie prawa materialnego poprzez zaakceptowanie wadliwego stanowiska organu, że zachodzi podstawa do nałożenia kary pieniężnej z tytułu nielegalnego użytkowania, stacji bazowej telefonii komórkowej, bowiem fakt ten nie został udowodniony /art. 57 ust. 7 Prawa budowlanego/.
2/ naruszenie prawa procesowego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 106 § 3 w zw. z art. 106 § 5 ppsa w zw. z art. 7 i art. 77 Kpa w zakresie wszechstronnej oceny zgromadzonego materiału dowodowego przez organy administracji publicznej i ustaleń wynikających z pisma URTiP z dnia 20 czerwca 2005 r.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej powtórzona została argumentacja kwestionująca fakt przystąpienia do użytkowania przedmiotowej stacji bazowej telefonii komórkowej. Pobór energii elektrycznej spowodowany był, zdaniem wnoszącej skargę kasacyjną, rozruchem technologicznym. W odniesieniu do wyników kontroli przeprowadzonej przez URTiP podnosi się, że strona skarżąca nie miała możliwości zakwestionowania jej wyników bowiem została pozbawiona możliwości czynnego udziału w czynnościach kontrolnych.
Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że skarga kasacyjna nie została oparta na usprawiedliwionych podstawach.
Odnosząc się w pierwszej kolejności do zarzutu naruszenia prawa procesowego, koncentrującego się we wniesionej skardze kasacyjnej wokół błędnego – zdaniem wnoszącej tę skargę – zaakceptowania przez Sąd I instancji wadliwego działania organu przejawiającego się w pozbawieniu Strony możliwości czynnego udziału w postępowaniu, w skutek niezawiadomienia jej o terminie czynności kontrolnych przeprowadzonych przez organ należy stwierdzić, iż zarzut ten nie może odnieść oczekiwanego skutku z tej przyczyny, iż nie zostało wykazane w jaki sposób to naruszenie prawa procesowego miało wpływ na wynik sprawy. Nie każde naruszenie prawa procesowego skutkuje uchyleniem zaskarżonego aktu. Warunkiem niezbędnym uchylenia decyzji/postanowienia z powodu naruszenia przepisów postępowania jest wykazanie, że takie naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, przy czym do strony stawiającej ten zarzut należy wykazanie związku przyczynowego między naruszeniem przepisów postępowania a wynikiem sprawy.
Sąd I instancji dostrzegł okoliczność braku zawiadomienia strony o terminie wizji lokalnej, stwierdzając jednak, że pozostała one bez wpływu na wydane w sprawie rozstrzygnięcie w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej bowiem mogła ona dotyczyć wyłącznie kwestii budowlanych i pozostawała bez wpływu na wynik kontroli przeprowadzonej przez organ wyspecjalizowany /URTiP/ i związanie tym wynikiem organu nadzoru budowlanego, jako organu niewyspecjalizowanego.
Należy przy tym podzielić wyrażone w uzasadnieniu wyroku Sądu I instancji stanowisko, iż wyniki kontroli przeprowadzonej przez Urząd Regulacji Telekomunikacji i Poczty nie były przedmiotem sporu. Nie sposób jest uznać, jak wywodzi wnosząca skargę kasacyjną, że była pozbawiona możliwości wyraźnego zakwestionowania okoliczności, iż przedmiotowa stacja bazowa telefonii komórkowej emituje promieniowanie elektromagnetyczne. Zarzut dotyczący rzetelności wykonania przedmiotowej kontroli /jej wyników/ przez organ wyspecjalizowany pojawił się dopiero na etapie postępowania kasacyjnego. Strona skarżąca nie kwestionowała wyników kontroli dotyczących emisji fal elektomagnetycznych ani w zażaleniu na postanowienie organu o wymierzeniu kary z tytuły nielegalnego przystąpienia do użytkowania ani w skardze do Sądu I instancji.
Przechodząc do zarzutu naruszenia prawa materialnego należy stwierdzić, że i on nie mógł skutecznie podważyć prawidłowości rozstrzygnięcia Sądu I instancji. Oczywistym jest, że nie każdy pobór energii równoznaczny jest z przystąpieniem do użytkowania, rozumianego jako eksploatacja danego urządzenia/zakładu zgodnie z jego funkcją, a właściwe funkcjonowanie poprzedzone być musi, niekiedy długotrwałym rozruchem technologicznym. W niniejszej sprawie jednak stan faktyczny ustalony prawidłowo na podstawie całokształtu zgromadzonego materiału dowodowego przez organu obu instancji, zaakceptowany następnie przez Sąd I instancji wskazuje, że przedmiotowa stacja bazowa była przez inwestora użytkowana bez uzyskania wymaganego pozwolenia. Skoro bowiem wykazano w sprawie, że stacja bazowa emituje fale elektromagnetyczne to drugorzędna staje się okoliczność poboru energii elektrycznej. Zwłaszcza, co słusznie podkreślił Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, sama Skarżąca przyznaje, iż o użytkowaniu stacji bazowe telefonii komórkowej można mówić, gdy rozpoczyna emisję fal elektromagnetycznych, co w niniejszej sprawie zostało bezspornie ustalone przez właściwy organ, w formie wynikających z przyjętych przed tym organem procedur.
Uznając zatem, że zaskarżony wyrok odpowiada prawu, Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji wyroku, na podstawie art. 184 ppsa.