Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 30 września 2010 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę J.M. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] marca 2010 r. w przedmiocie cofnięcia pozwolenia na broń palną myśliwską, bojową, sportową oraz gazową.
W uzasadnieniu Sąd I instancji wskazał, że decyzją z dnia [...] grudnia 2009 r. Komendant Wojewódzki Policji w Katowicach na podstawie art. 18 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 15 ust. 1 pkt 6 oraz w związku z art. 20 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (Dz.U. z 2004 r. Nr 52, poz. 525 ze zm.), cofnął J.M. pozwolenia na broń palną myśliwską, bojową, sportową oraz gazową. Organ wskazał, że wyrokiem z dnia 23 września 2008 r., sygn. akt II K 719/07 Sąd Rejonowy w Raciborzu uznał J.M. winnym popełnienia czynu z art. 207 § 1 k.k. i skazał go na karę 1 roku pozbawienia wolności (której wykonanie warunkowo zawieszono na okres 3 lat próby) oraz grzywnę. Wyrok ten, na skutek wniesionej apelacji, został utrzymany w mocy wyrokiem Sądu Okręgowego w Gliwicach z dnia 2 marca 2009 r., sygn. akt V Ka 15/09. Organ uznał, że fakt skazania strony prawomocnym wyrokiem sądu za wymienione wyżej przestępstwo w pełni pozwala na zakwalifikowanie jej do kategorii osób, co do których istnieje obawa, że mogą użyć broni w celach sprzecznych z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, co zgodnie z powołanymi wyżej przepisami ustawy o broni i amunicji stanowi podstawę do cofnięcia pozwolenia na broń..
W odwołaniu od powyższej decyzji skarżący wskazał, że bezpodstawnie przyjęto iż należy on do kategorii osób, o których mowa w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji. Podkreślił, że od wielu lat posiada pozwolenie na broń i nigdy nie użył jej w sposób sprzeczny z prawem.
Decyzją z dnia [...] marca 2010 r. Komendant Główny Policji utrzymał w mocy zaskarżoną decyzje. Organ odwoławczy wskazał, że organy Policji nie zostały zobowiązane w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji do udowodnienia, iż faktycznie posiadacz pozwolenia na broń (lub osoba chcąca je uzyskać) posłuży się lub użyje broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. Wystarczające jest bowiem samo domniemanie takiego zachowania, którego podstawą może być fakt skazania lub podejrzenia (oskarżenia) o popełnienie przestępstwa istotnego ze względu na jego rodzaj i wagę dla sfery stosunków społecznych, a zatem wykluczającego możliwość posiadania broni nawet, gdy jest ono jednorazowe.
Ponadto, zdaniem organu, do przesłanek niepozwalających przyznać prawa do broni, a poprzez dyspozycję art. 18 ust. 1 pkt 2 ustawy o broni i amunicji – nakazujących je cofnąć, należy zaliczyć przestępstwo z art. 207 § 1 k.k. (znęcanie się nad osobą najbliższą lub innymi wskazanymi w tym przepisie osobami – czyn wymierzony przeciwko rodzinie i opiece). Organ uznał, że zachowanie strony (znęcanie się fizyczne i psychiczne nad żoną i córką) świadczy o jej negatywnych cechach charakteru, takich jak skłonność do agresywnych zachowań nie tylko werbalnych, ale także z użyciem siły fizycznej, które wykluczają możliwość posiadania broni. Prawo do posiadania broni jest bowiem swoistym przywilejem – nie każdy może je otrzymać w świetle reglamentacyjnego charakteru ustawy o broni i amunicji.
Dodatkowo strona już wcześniej dopuściła się naruszenia porządku prawnego. Jak wynika bowiem z akt sprawy, wobec J.M. w przeszłości prowadzone było postępowanie karne o przestępstwo z art. 166 dawnego Kodeksu karnego (groźba karalna z użyciem broni palnej gazowej – czyn przeciwko wolności), które zostało warunkowo umorzone. Co prawda, strona z tego powodu aktualnie nie figuruje już w kartotece karnej Krajowego Rejestru Karnego, niemniej jednak okoliczność ta ma także istotne znaczenie przy ocenie jej postępowania w świetle przesłanek zawartych w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji. Zgodnie bowiem z orzecznictwem sądów administracyjnych nawet w przypadku zatarcia skazania nie stanowi to przeszkody do ustalenia w trybie art. 75 k.p.a., że posiadacz pozwolenia na broń (lub osoba o nie się ubiegająca) popełnił czyn, który sam w sobie lub w powiązaniu z innymi okolicznościami rodzi obawę, że osoba ta użyje broni w celach sprzecznych z interesem porządku publicznego. Dodatkowo skarżący popełniał wykroczenia w ruchu drogowym.
W skardze na powyższą decyzję J.M. zarzucił jej naruszenie art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji oraz niezastosowanie przepisu art. 18 ust. 1 pkt 2 tej ustawy, niewłaściwe zastosowanie podstawowych zasad krajowego i wspólnotowego prawa administracyjnego, w szczególności przepisów ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji, nieprawidłowe przeprowadzenie postępowania dowodowego, pobieżne ustalenie stanu faktycznego, nieuwzględnienie pozytywnej opinii o skarżącym, wydanie decyzji z przekroczeniem instytucji tzw. przedstawicielstwa administracyjnego, określonego przepisami art. 268a k.p.a., zaniechanie w postępowaniu odwoławczym właściwego rozpoznania i oceny przedstawionych przez skarżącego w odwołaniu zarzutów oraz sprzeczność sentencji decyzji z treścią uzasadnienia.
W odpowiedzi na skargę Komendant Główny Policji wniósł o jej oddalenie, wskazując na dotychczasowe ustalenia faktyczne i prawne.
Oddalając skargę wymienionym wyżej wyrokiem Sąd I instancji uznał, że przy wydaniu zaskarżonej decyzji organ uwzględnił wszelkie rygory procedury administracyjnej, określające jego obowiązki w zakresie sposobu przeprowadzenia postępowania, a następnie końcowego rozstrzygnięcia sprawy. Podkreślił ponadto, że sąd administracyjny związany jest ustaleniami wydanego w postępowaniu karnym prawomocnego wyroku skazującego co do popełnienia przestępstwa. Ustalenia uznające daną osobę winną popełnienia przestępstwa wiążą sądy administracyjne, a także organy w postępowaniu administracyjnym. W sprawie zaś bezspornym jest, iż skarżący prawomocnym wyrokiem Sądu Rejonowego w Raciborzu z dnia 23 września 2008 r., sygn. akt II K 719/07 został uznany za winnego popełnienia czynu z art. 207 § 1 k.k., polegającego na tym, iż w okresie od stycznia 1999 r. do listopada 2001 r. i od lipca 2002 r. do października 2004 r. znęcał się psychicznie i fizycznie nad żoną w ten sposób, że wszczynał awantury, w trakcie których bił ją po całym ciele, szarpał, popychał, dusił, wyzywał wulgarnymi słowami, groził zabójstwem, zastraszał samobójstwem oraz w okresie od lipca 2002 r. do lipca 2003 r. znęcał się fizycznie nad córką poprzez jej bicie, za co skazany został na karę 1 roku pozbawienia wolności, z warunkowym zawieszeniem jej wykonania na okres 3 lat próby oraz na karę grzywny.
Zdaniem Sądu, charakter i okoliczności czynu, za popełnienie którego skazany został skarżący, uprawniały organy Policji do przyjęcia, że swoim postępowaniem stwarza on obawę użycia broni w celach określonych w przepisie art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji. Broń palna jest towarem szczególnie reglamentowanym przez to, że dostęp do jej posiadania ograniczony jest przepisami ustawy o broni i amunicji. Broń nie może stwarzać zagrożenia dla osób trzecich, a zagrożenie takie niewątpliwie występuje w przypadku posługiwania się bronią przez osobę wykazującą skłonności do stosowania przemocy fizycznej i psychicznej wobec innych osób, w tym wobec najbliższych członków rodziny.
Ponadto Sad zaznaczył, że czyny uzasadniające obawę, o jakiej stanowi przepis art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji, nie muszą mieć związku z użyciem broni, albowiem normodawca wykluczył możliwość przyznania (zachowania) broni wszystkim osobom, co do których istnieje uzasadniona obawa, że mogą użyć broni w celach sprzecznych z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł J.M. domagając się uchylenia zaskarżonego wyroku i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania oraz zasądzenia kosztów postępowania według norm przepisanych. W skardze kasacyjnej zarzucono naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 151 p.p.s.a poprzez jego zastosowanie w okolicznościach, gdy ze stanu faktycznego sprawy oraz ze stanu prawnego opartego o obowiązujący system prawa krajowego i wspólnotowego wynika, iż zaskarżona decyzja narusza prawa skarżącego. Zarzucił także naruszenie prawa materialnego, tj. art. 15 ust. 1 pkt 6 w związku z art. 18 ust. 1 pkt 2 ustawy o broni i amunicji przez ich błędną wykładnie i niewłaściwe zastosowanie.
Odpowiedź na skargę kasacyjną wniósł Komendant Główny Policji domagając się jej oddalenia.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje
Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw.
Uzasadniając postanowione w niej zarzuty skarżący wyraził pogląd, że "oddalając skargę Sąd nadał przymiot zgodności z prawem bezprawiu, jakiego dopuściły się organy Policji w przedmiotowej sprawie, czyniąc przepisy art. 42 ust. 3 w związku z art. 87 ust. 1 i art. 45 ust. 1 w związku z art. 7 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej iluzorycznymi". Art. 7 Konstytucji zawiera zasadę praworządności, określając, że organy władzy publicznej działają na podstawie i w granicach prawa, zaś art. 87 ust. 1 określa źródła prawa powszechnie obowiązującego na obszarze Polski. Z uzasadnienia skargi kasacyjnej nie wynika w jaki sposób Sąd I instancji naruszył wymienione przepisy. Podobnie należy ocenić zarzut naruszenia art. 45 ust. 1 Konstytucji przewidującego prawo do sprawiedliwego i jawnego rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki przez właściwy niezależny, bezstronny i niezawisły sąd. Skarga strony na wydane w tej sprawie decyzje administracyjne została rozpoznania przez Sąd odpowiadający wymogom z art. 45 ust. 1 Konstytucji RP.
Stawiając zaś zarzut naruszenia art. 42 ust. 3 Konstytucji, a więc przepisu zawierającego zasadę domniemania niewinności osoby nie skazanej prawomocnym wyrokiem sądu, skarżący całkowicie pominął bezsporny w sprawie fakt skazania go prawomocnym wyrokiem Sądu Rejonowego w Raciborzu z dnia 23 września 2008 r. za popełnienie przestępstwa z art. 207 § 1 k.k. Zgodnie z przepisem art. 11 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – dalej: p.p.s.a. (Dz.U. Nr 153, poz. 1270) ustalenia wydanego w postępowaniu karnym prawomocnego wyroku skazującego co do popełnienia przestępstwa wiążą sąd administracyjnym. Z przepisu tego wynika więc, iż skarżący nie może skutecznie kwestionować faktu skazania go za przestępstwo określone w art. 207 § 1 k.k. i wobec tego nie dotyczy go zasada domniemania niewinności z art. 42 ust. 3 Konstytucji RP.
Zgodnie z będącymi prawnymi podstawami zaskarżonej decyzji przepisami art. 18 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji w brzmieniu obowiązującym w czasie wszczęcia postępowania pozwolenia na broń pozbawia się osoby, co do których istnieje uzasadniona obawa, że mogą użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, w szczególności skazanym prawomocnym orzeczeniem sądu za przestępstwa przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu albo wobec których toczy się postępowanie karne o popełnienie takich przestępstw. W uchwale składu 7 sędziów z dnia 18 listopada 2009 r., sygn. akt II OPS 4/09, Naczelny Sąd Administracyjny wyraził pogląd, że osoba skazana prawomocnym orzeczeniem Sądu za przestępstwo przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu jest osobą, co do której istnieje uzasadniona obawa, że może użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, co uzasadnia cofnięcie pozwolenia na broń takiej osobie na podstawie art. 15 ust. 1 pkt 65 i art. 18 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji.
Skarżący został prawomocnie skazany za przestępstwo z art. 207 § 1 Kodeksu karnego, które w systematyce określonej tym kodeksem nie zostało zakwalifikowane do przestępstw wymienionych w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji. Jednakże biorąc pod uwagę charakter czynu skarżącego a więc znęcanie się w okresie kilku lat nad żoną i córką, w sposób psychiczny i fizyczny, bijąc po całym ciele, szarpiąc, popychając, dusząc, grożąc zabójstwem (jak to określił Sąd karny w treści skazującego wyroku), skarżący faktycznie popełnił przestępstwo przeciwko zdrowiu. Wśród prawnie chronionych wartości, które było naruszone czynami skarżącego, było bowiem niewątpliwie zdrowie jego żony i córki. Już więc z samego faktu skazania J.M. za zarzucone mu przestępstwo wynika, że należy on do kategorii osób wskazanych przepisem art. 15 ust. 1 pkt 6 u.b.a.
Niezależnie od tego Sąd I instancji ocenił, iż nie tylko fakt prawomocnego skazania skarżącego ale i inne jego zachowania (wcześniejsze groźby użycia broni, wykroczenie drogowe) świadczą o tym, że przejawia on lekceważący stosunek do prawa i posiada takie negatywne cechy charakteru, które świadczą, iż może on stwarzać uzasadnioną obawę użycia broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. To zaś uzasadnia pozbawienie go prawa do posiadania broni.
Skarga kasacyjna nie wykazała więc żadnego, zarzucanego, naruszenia przepisów – ani prawa materialnego, ani regulującego postępowanie sądowe. Dlatego podlega ona oddaleniu na podstawie art. 184 p.p.s.a.