Uzasadnienie
Uzasadnienie.
Wyrokiem z dnia 26 kwietnia 2022 r., sygn. akt II SA/Wr 229/21 Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu oddalił skargę A. D. i B. D. na decyzję Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we Wrocławiu z dnia 23 lutego 2021 r. nr 208/2021 w przedmiocie odmowy zatwierdzenia projektu budowlanego zamiennego rozbudowy i adaptacji budynku mieszkalnego jednorodzinnego na dom dwurodzinny.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wnieśli skarżący.
W piśmie z dnia 1 stycznia 2023 r. pełnomocnik skarżących wniosła o wstrzymanie wykonania decyzji Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we Wrocławiu z dnia 23 lutego 2021 r. nr 208/2021.
W uzasadnieniu wniosku pełnomocnik skarżących podniosła, że decyzję w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego można kwalifikować jako decyzję, na podstawie której mogli uzyskać bądź utracić uprawnienie do całkowitej legalizacji obiektu. Tym samym wydana i zaskarżona decyzja odmowna pozbawia skarżących tego uprawnienia i prowadzi do konsekwencji wydania decyzji o rozbiórce.
Orzeczenie nakazu rozbiórki w konsekwencji niniejszej sprawy będzie rodziło poważne i trudne do odwrócenia skutki, gdyż będzie miało wpływ na orzeczenie rozbiórki części obiektu, które istnieje w sposób absolutnie legalny i będą ingerować w konstrukcję budynku co może stanowić zagrożenie dla statyki obiektu. W konsekwencji orzeczenie rozbiórki będzie stanowić także szkodę dla skarżących, bowiem będzie wiązało się ze znacznymi kosztami, które niewykluczone, że zostaną poniesione niepotrzebnie.
Skarżący wskazali, że PINB podejmuje działania w związku z prowadzeniem dalszego postępowania w przedmiocie wydania decyzji nakazującej rozbiórkę, mimo że niniejsza sprawa nie jest jeszcze prawomocna. Oznacza to, że mimo, iż skarżący będą czekać na rozstrzygnięcie sprawy przez NSA, które może być dla nich pozytywne, PINB będzie orzekał w przedmiocie rozbiórki, co potwierdza, że w sprawie występuje zagrożenie, iż w sprawie dojdzie do trudnych do odwrócenia skutków w postaci nałożenia rozbiórki.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje
Zgodnie z art. 61 § 3 P.p.s.a., sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania zaskarżanego aktu, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Dotyczy to także aktów wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy. Z przyjętej wykładni powołanego przepisu wynika, że wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności dopuszczalne jest również na etapie postępowania kasacyjnego (por. uchwała NSA z 16 kwietnia 2007 r., sygn. akt I GPS 1/07, ONSA i wsa 2007/4/77).
Zgodnie z art. 61 § 3 P.p.s.a., podstawą wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu lub czynności jest uprawdopodobnienie przez wnioskodawcę, że w okolicznościach sprawy zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków.
Zagrożenie wystąpieniem znacznej szkody należy rozumieć jako możliwość powstania szkody zarówno majątkowej, jak i niemajątkowej, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego świadczenia lub jego wyegzekwowania ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego. Natomiast trudne do odwrócenia prawne i faktyczne skutki to następstwa, które powodują istotną i trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego może nastąpić tylko po dłuższym czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków.
Zauważyć także należy, że wstrzymaniu podlegają tylko takie akty lub czynności, które nadają się do wykonania. Przez pojęcie wykonania aktu administracyjnego należy rozumieć spowodowanie w sposób dobrowolny lub doprowadzenie w trybie egzekucji do takiego stanu rzeczy, który jest zgodny z rozstrzygnięciem zawartym w tym akcie. Wykonanie aktu administracyjnego dotyczy zatem aktów nakładających na adresata określony obowiązek, bądź przyznających mu określone uprawnienie.
Zaskarżona w niniejszej sprawie decyzja odmawiająca zatwierdzenia projektu budowlanego zamiennego do takich aktów nie należy. Decyzja ta, na obecnym etapie postępowania przed organami nadzoru budowlanego, nie powoduje żadnych skutków w sferze interesu prawnego strony w tym sensie, że nie nakłada nowych praw i obowiązków, które podlegałyby wykonaniu, nie wiąże się z obowiązkiem działania, zaniechania czy też znoszenia zachowania innych podmiotów.
Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznając niniejszą sprawę podziela pogląd, że cechy wykonalności, w rozumieniu art. 61 § 3 P.p.s.a., od którego wystąpienia ustawodawca uzależnia dopuszczalność wstrzymania wykonania aktu administracyjnego, pozbawione są co do zasady decyzje odmowne (por. np. postanowienia NSA: z dnia 23 sierpnia 2023 r., sygn. akt II OZ 424/22, z dnia 1 lipca 2022 r., sygn. akt II OZ 395/22, z dnia 13 listopada 2013 r., sygn. akt II GZ 641/13). Niewątpliwie zaś zaskarżona decyzja ma charakter decyzji odmownej..
Ponadto, brak podstaw do wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji potwierdza już samo uzasadnienie wniosku o wstrzymanie, w którym to nie w zaskarżonej decyzji, lecz w jej ewentualnej dalszej konsekwencji, w postaci decyzji nakazującej rozbiórkę, upatruje się niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. W zakresie rozbiórki właściwy organ nadzoru budowlanego będzie orzekał w odrębnym postępowaniu i wyda takie rozstrzygnięcie jeśli okaże się, że niemożliwa jest jego legalizacja. Wtedy też skarżący będą mogli złożyć skargę na decyzję w przedmiocie nakazu rozbiórki i w tym postępowaniu wnosić o udzielenie ochrony tymczasowej na podstawie art. 61 § 3 P.p.s.a. (por. postanowienie NSA z dnia 1 października 2019 r., sygn. akt II OZ 857/19; postanowienie NSA z dnia 8 listopada 2018 r., sygn. akt II OZ 1082/18).
W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 61 § 3 w zw. z art. 193 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.