Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 13 sierpnia 2013 r., sygn. akt II SA/Bk 520/13 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku odrzucił skargę J. R. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Białymstoku z dnia [...] maja 2013 r., nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności powołania biegłego w celu opracowania opinii w zakresie naruszenia stanu wody na gruncie.
W uzasadnieniu Sąd I instancji wskazał, że J.R. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku skargę na w/w postanowienie SKO z dnia [...] maja 2013 r., nr [...]. Pismem z dnia 2 lipca 2013 r. wezwano skarżącego do usunięcia braków formalnych skargi poprzez nadesłanie 3 egzemplarzy odpisów skargi poświadczonych za zgodność z oryginałem lub własnoręcznie podpisanych, w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia skargi. Wezwanie do usunięcia ww. braków zostało doręczone skarżącemu 4 lipca 2013 r. Skarżący w dniu 9 lipca 2013 r. złożył w tutejszym Sądzie pismo, w którym wskazał, iż przedkłada 3 odpisy skargi oraz wniosek o przyznanie prawa pomocy, jednakże do pisma niniejszego załączono jedynie wniosek o przyznanie prawa pomocy, bez odpisów skargi, zatem w wyznaczonym terminie tj. do dnia 11 lipca 2013 r. skarżący nie usunął przedmiotowych braków formalnych skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku odrzucając skargę wskazał, że zgodnie z przepisem art. 58 § 1 pkt 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2012, poz. 270 j.t., dalej p.p.s.a.) – sąd jest zobowiązany do odrzucenia skargi w przypadku nieuzupełnienia jej braków formalnych w wyznaczonym terminie. Stosownie do art. 47 § 1 p.p.s.a. do pisma strony należy dołączyć jego odpisy i odpisy załączników dla doręczenia ich stronom, a ponadto, jeżeli w sądzie nie złożono załączników w oryginale, po jednym odpisie każdego załącznika do akt sądowych. Jeśli natomiast pismo strony nie może otrzymać prawidłowego biegu wskutek niezachowania warunków formalnych, przewodniczący wzywa stronę o jego uzupełnienie lub poprawienie w terminie siedmiu dni pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania, chyba że ustawa stanowi inaczej (art. 49 § 1 p.p.s.a.) Sąd wskazał, że z uwagi na fakt, że pismem obarczonym brakami jest skarga do wojewódzkiego sądu administracyjnego, przewodniczący, wzywając do uzupełnienia jej braków formalnych, prawidłowo pouczył o rygorze odrzucenia skargi (z uwagi na brzmienie art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a.). Skarżący mimo prawidłowego wezwania, z jednoczesnym prawidłowym pouczeniem o skutkach prawnych, nie usunął braków formalnych skargi, co obligowało Sąd do jej odrzucenia.
W skardze kasacyjnej działający przez profesjonalnego pełnomocnika J. R. zarzucił Sądowi I instancji naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie art. 58 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi poprzez jego niewłaściwe zastosowanie, polegające na odrzuceniu skargi J. R. wskutek błędnego uznania, iż ten nie uzupełnił jej braków formalnych poprzez złożenie 3 egzemplarzy odpisów w sytuacji, gdy skarżący wypełnił zobowiązanie Sądu w ustawowym terminie, a nadto tego rodzaju uchybienie, z uwagi na jego nieistotność, nie może automatycznie prowadzić do odrzucenia skargi.
Skarżący kasacyjnie wskazał, że Sąd błędnie uznał, iż skarżący nie wypełnił skierowanego do niego zobowiązania, gdyż J. R. w dniu 9 lipca 2013 r. złożył wraz z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy także dodatkowe 3 egzemplarze odpisów skargi. Dowodem tego jest znajdujące się w posiadaniu skarżącego potwierdzenie przyjęcia pisma przewodniego przez biuro podawcze Sądu z zaznaczeniem liczby załączników dołączonych do tego pisma. Na prezentacie znajdującej się na kopii J. R. pracownik Sądu zaznaczył, że do pisma dołączono 4 załączniki, co odpowiada 3 odpisom skargi i wnioskowi o przyznanie prawa pomocy. To, że następnie na piśmie złożonym w Sądzie znalazło się zaznaczenie, iż do pisma dołączono jedynie 1 załącznik wynikać mogło z zawieruszenia odpisów skargi.
Ponadto skarżący kasacyjnie wskazał, że brak formalny skargi w postaci niezłożenia właściwej liczby odpisów nie jest tego rodzaju, by uniemożliwiał nadania jej biegu poprzez wydanie postanowienia o odrzuceniu skargi.
Autor skargi kasacyjnej wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Białymstoku i zasądzenie kosztów postępowania.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Stosowanie do treści art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod rozwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania. W niniejszej sprawie żadna z wymienionych w art. 183 § 2 p.p.s.a. przesłanek nieważności postępowania nie zaistniała, wobec czego Naczelny Sąd Administracyjny zobowiązany był rozpoznać skargę kasacyjną przy uwzględnieniu zgłoszonego w jej treści zarzutu, który jednak nie zasługuje na uwzględnienie.
Wskazać należy, że oprócz wymogów wskazanych w treści art. 46 § 1-3 p.p.s.a., które winno spełniać każde pismo kierowane do sądu, w tym skarga, do pisma tego należy załączyć jego odpisy dla doręczenia ich stronom (art. 47 § 1 p.p.s.a.). Zaś w sytuacji, gdy stwierdzony zostanie brak jakiegokolwiek wskazanego wyżej wymogu, to stosownie do treści art. 49 § 1 p.p.s.a. przewodniczący ma obowiązek wezwania strony, której pismo obarczone jest tym brakiem formalnym, do ich uzupełnienia lub poprawienia w terminie siedmiu dni, pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania, chyba że ustawa stanowi inaczej. W przypadku skargi zastosowanie będzie miał przepis art. 49 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a., który stanowi, iż sąd odrzuca skargę, gdy nie uzupełniono w wyznaczonym terminie jej braków formalnych. Przy czym zauważyć należy, że przepis art. 49 § 1 p.p.s.a. dotyczy tylko tych braków formalnych pisma, z powodu których pismo to nie może otrzymać prawidłowego biegu.
Zarówno w doktrynie jak i judykaturze przyjmuje się, że pismo strony nie może otrzymać prawidłowego biegu jeżeli nie spełnia wymogów ogólnych przewidzianych dla wszystkich pism, a zawartych w treści art. 46 i 47 p.p.s.a. oraz warunków szczególnych przewidzianych dla niektórych pism, chyba że są to braki niepodlegające usunięciu (porównaj: B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Małgorzata Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz. Warszawa 2009, str. 156, postanowienia NSA: z dn. 20.05.2011 r., sygn. akt I OSK 815/11, Lex nr 795297, z dn. 21.07.2011 r., sygn. akt I OSK 1143/11, niepubl.).
Skarżący kasacyjnie twierdzi, iż w odpowiedzi na wezwanie do uzupełnienia braków formalnych skargi, w dniu 9 lipca 2013 r. złożył wraz z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy także dodatkowe 3 egzemplarze odpisów skargi. Materiał dowodowy sprawy nie potwierdza jednakże powyższej okoliczności. Jak wynika z prezentaty pisma, które zostało złożone do WSA w Białymstoku w dniu 9 lipca 2013 r. (k. 13 akt s., oryginał pisma) i stanowi odpowiedź na wezwanie do uzupełnienia braków formalnych skargi, do akt sprawy w tymże dniu złożony został (osobiście) jedynie formularz wniosku PPF. Okoliczność ta została potwierdzona w pisemnym oświadczeniu pracownika z dnia 12 września 2013 r. (k. 53 akt s.) przyjmującego powyższą korespondencję. Kopia pisma przewodniego dołączona do skargi kasacyjnej i zapis na prezentacie tego pisma nie może podważyć wyżej wskazanych ustaleń Sądu co do złożenia z pismem przewodnim jedynie formularza PPF.
Ponadto Naczelny Sąd Administracyjny w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę nie podziela poglądu skarżącego, że braku odpisu skargi nie można zakwalifikować jako braku istotnego, jako że sąd jest władny wykonać dodatkowe kopie we własnym zakresie, a tym samym nadać prawidłowy bieg złożonej skardze. W ocenie NSA w sytuacji, gdy przy wstępnej weryfikacji pisma strony Przewodniczący uzna, że jest ono obarczone istotnym brakiem formalnym, to wzywa stronę do jego uzupełnienia lub poprawienia, a obowiązkiem strony jest wykonanie tego wezwania w terminie i pod rygorem wskazanym w tym wezwaniu. Pogląd NSA wyrażony we wskazanym w skardze kasacyjnej wyroku dotyczył odmiennej sytuacji, w której skarżący nie złożył na wezwanie Sądu jednego odpisu skargi dla organu administracji, który już uprzednio mógł zapoznać się z treścią skargi. Zatem pogląd ten nie mógł mieć zastosowania w niniejszej sprawie.
W zaistniałym stanie rzeczy, skoro skarżący nie uzupełnił braków formalnych skargi, prawidłowo na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. Sąd I instancji skargę odrzucił.
Dlatego też na podstawie art. 184 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji.