Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 6 listopada 2008 r. sygn. akt VII SA/Wa 307/08, Wojewódzki Sąd Administracyjny, po rozpoznaniu skargi M.P. i I.B., uchylił zaskarżoną przez nie decyzję Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] grudnia 2007 r. nr [...].
W uzasadnieniu wyroku sąd wyjaśnił:
Działając z wniosku z dnia [...] stycznia 2007 r. U. i P.P.K. o zaakceptowanie zmiany sposobu użytkowania piwnicy w budynku mieszkalnym w zabudowie bliźniaczej przy ul. Z. w Warszawie, zaadaptowanego na pracownię projektowania i wykonywania biżuterii artystycznej i po przeprowadzeniu w dniu [...] lutego 2007 r. wizji lokalnej, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla m.st. Warszawy nakazał inwestorom przywrócenie poprzedniego sposobu użytkowania piwnicy. Nakaz ten uzasadnił niespełnianiem przez lokal, w którym prowadzona jest działalność gospodarcza warunków technicznych w zakresie wysokości pomieszczenia do pracy, przeznaczonego na stały lub czasowy pobyt ludzi – powinna ona wynosić 2,5 m, a piwnica ma wysokość 2,0 m. Na skutek odwołania U. i P.P.K., którzy podnosili, iż prowadzą działalność artystyczną i nie są ani nie byli pracodawcami, Mazowiecki Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, decyzją z dnia [...] lutego 2007 r., wskazaną na wstępie uchylił decyzję organu I instancji i umorzył postępowanie administracyjne, stwierdzając, iż wobec tego, że odwołujący się nie są pracodawcami pomieszczenie nie musi spełniać warunków w zakresie wysokości, a także, że w sprawie nie występuje naruszenie innych warunków wymienionych w art. 71 Prawa budowlanego, gdyż U. i P.P.K. nie używają maszyn ani środków chemicznych do pracy, jak wynika z ich oświadczenia.
W skardze na decyzję Wojewódzkiego Inspektora M.P. i I.B. podnosiły, iż U. i P.P.K. używają wibronarzędzi, co powoduje pęknięcia wspólnej ściany budynku, przy czym w porze nocnej, wywołując hałas, a także używają butli gazowych, które przetrzymują w zamkniętym pomieszczeniu piwnicznym, co grozi katastrofą budowlaną.
Uznając, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a to art. 7, art. 77 i 105 i art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a., które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, Wojewódzki Sąd stwierdził:
Uszło uwadze organu odwoławczego, że zgodnie z treścią art. 71 Prawa budowlanego zmiana sposobu użytkowania pomieszczenia to także tego rodzaju zmiana, która wprowadza inne warunki m.in. bezpieczeństwa pożarowego jak też zdrowotne oraz wielkość i układ obciążeń, a jak wynika z zarzutów skargi oraz oświadczenia skarżących złożonego na rozprawie dnia [...] listopada 2008 r., inwestorzy prowadzą prace używając wysokociśnieniowych butli gazowych, które przetrzymywane są w zamkniętym pomieszczeniu piwnicznym. Wprawdzie okoliczność ta została podniesiona przez skarżących dopiero w skardze, jednakże obowiązkiem organu było, przed wydaniem decyzji, należyte wyjaśnienie wszystkich okoliczności sprawy w tym również tego, przy użyciu jakich narzędzi prowadzona jest działalność artystyczna.
Co więcej, z opisu fotografii dołączonej do pisma pełnomocnika uczestników z dnia [...] października 2008 r. przedstawiającej hydromat (narzędzie używane do pracy) wynika, że jest to "aparat wodorotlenowy, który używany jest w zastępstwie palnika propan butan do lutowania". Powyższe mogłoby wskazywać, że faktycznie przy wykonywaniu prac w przedmiotowym pomieszczeniu używany był (lub jest) gaz propan-butan. Okoliczność ta niewątpliwie wpływałaby na zmianę bezpieczeństwa pożarowego, a zatem winna zostać wyjaśniona przez organ odwoławczy. Konieczne jest też wyjaśnienie, jakie narzędzia używane są do pracy i czy wpływa to na wielkość lub układ obciążeń budynku.
W skardze kasacyjnej wniesionej od powyższego wyroku U.P.K. i P.P.K., reprezentowani przez adwokata, podnieśli następujące zarzuty:
- 1) naruszenia przepisów o postępowaniu w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, tj. art. 7 oraz art. 77 k.p.a., przez niewłaściwą ocenę materiału dowodowego i ustalenie, że skarżący przy wykonywaniu prac w budynku przy ul. Z. w Warszawie używali (lub nadal używają) gazu propan-butan, co w konsekwencji doprowadziło do:
- 2) naruszenia prawa materialnego przez jego niewłaściwe zastosowanie, tj. art. 71 Prawa budowlanego polegające na przyjęciu, iż możliwe używanie gazu propan-butan wprowadza inne warunki bezpieczeństwa pożarowego, co w konsekwencji prowadzi do zmiany użytkowania pomieszczenia, w którym prowadzona jest działalność gospodarcza.
Wskazując na powyższe skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie oraz zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego, według norm przepisanych.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podniesiono, że Sąd I instancji uznając, iż w przedmiotowym pomieszczeniu są używane butle z gazem propan-butan naruszył art. 77 k.p.a., przez niewłaściwą ocenę materiału dowodowego, bowiem ustalenia te poczynił wyłącznie na podstawie oświadczenia I.B. i M.P., pomijając inne dowody zgromadzone w sprawie, protokół z wizji lokalnej z dnia [...] lutego 2007 r. oraz dokumentację fotograficzną załączoną do pisma procesowego.
W ocenie skarżących kasacyjnie ustalenia Sądu dokonane z pominięciem ww. dowodów i poprzestanie wyłącznie na oświadczeniu skarżących uznać należy za naruszenie art. 7 k.p.a., a uchybienia doprowadziły w konsekwencji do naruszenia art. 71 Prawa budowlanego, polegającego na tym, doszło do zmiany użytkowania pomieszczenia, w którym prowadzona jest działalność gospodarcza.
Odpowiadając na skargę kasacyjną I.B. i M.P. wniosły o "utrzymanie zaskarżonego wyroku w całości".
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga kasacyjna nie zasługiwała na uwzględnienie, jako nieposiadająca usprawiedliwionych podstaw.
Podkreślić należy, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie nie czynił ustaleń w sprawie, co mu zarzuca skarga kasacyjna, ale stwierdził, iż to organ odwoławczy uznał postępowanie za bezprzedmiotowe bez przeprowadzenia postępowania dowodowego, które uzasadniałoby takie rozstrzygnięcie. Innymi słowami mówiąc, Wojewódzki Sąd uznał, że sprawa wymaga wyjaśnienia wątpliwości w niej zaistniałych, a zatem jej rozstrzygnięcie co do meritum (uznanie postępowania jako bezprzedmiotowego) było przedwczesne. Ze stanowiskiem Sądu należy się zgodzić.
Kwestię zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części definiuje art. 71 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (Dz.U. z 2006 r. Nr 156, poz. 1118 ze zm.), dalej "Prawo budowlane". Stanowi on, że przez tę zmianę rozumie się w szczególności podjęcie lub zaniechanie (...) działalności zmieniającej warunki: bezpieczeństwa pożarowego, powodziowego, pracy, zdrowotne, higieniczno-sanitarne, ochrony środowiska bądź wielkości lub układ obciążeń. Skoro U. i P.P.K. wystąpili o zalegalizowanie zmiany sposobu użytkowania piwnicy na pracownię organ, aby załatwić ten wniosek, obowiązany był zbadać materiał dowodowy, z którego wynikałoby bezspornie czy zaistniały przesłanki wskazane w ww. przepisie.
W sprawie organ wyjaśnił tylko kwestię wysokości pomieszczenia, w którym prowadzona jest działalność gospodarcza. Pozostałe natomiast kwestie, o których mowa w art. 71 ust. 1 Prawa budowlanego w ogóle nie były badane, dokumentowane, ani omówione przez organ, a strony postępowania składają w nich rozbieżne oświadczenia.
Zasadnie zatem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję, wskazując na braki materiału dowodowego niepozwalające na wydanie jeszcze rozstrzygnięcia w sprawie i nakazując jego uzupełnienie i jego rozstrzygnięcie nie narusza przepisów podanych w punktach skargi kasacyjnej.
Wobec powyższego Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji, na podstawie art. 184 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).