Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu postanowieniem z dnia 18 czerwca 2019 r., sygn. akt II SAB/Wr 29/19 odrzucił skargę [...] (dalej powoływanego jako skarżący) na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze we Wrocławiu w przedmiocie określenia środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację budowy [...] wraz z instalacją nadziemną i infrastrukturą techniczną oraz orzekł o zwrocie uiszczonego wpisu sądowego.
W uzasadnieniu Sąd wskazał, że skarżący w dniu 21 maja 2019 r. wniósł skargę na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze we Wrocławiu, domagając się stwierdzenia przewlekłości działania tego organu i wydania "stosownych zaleceń w tym zakresie". Skarżący akcentował w skardze, że odwołanie od decyzji Burmistrza Gminy [...] z dnia [...] maja 2018 r., którą odmówiono ustalenia środowiskowych uwarunkowań zostało co prawda rozpatrzone przez Kolegium w dniu [...] września 2018 r., jednakże przesyłka zawierająca wydaną decyzję została nadana do skarżącego dopiero w dniu 9 stycznia 2019 r. i doręczona w dniu 11 stycznia 2019 r.
Odrzucając powyższą skargę jako niedopuszczalną Sąd I instancji przytoczył art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2018 r. poz. 1302, ze zm.; dalej powoływanej jako p.p.s.a.) i wyjaśnił, że wniesiona skarga na przewlekłe prowadzenie postępowania dotyczy doręczenia decyzji z dnia [...] września 2018 r. Rozważając natomiast, czy czynność doręczenia mieści się w katalogu czynności wymienionych w powołanym przepisie uznał, że stanowi czynność procesową (materialno-techniczną) wywołującą skutek w postaci rozpoczęcia biegu terminu do zaskarżenia danego aktu. W ocenie Sądu doręczenie decyzji nie przyznaje, nie stwierdza ani nie uznaje uprawnień lub obowiązków, a tym samym nie mieści się w katalogu czynności wymienionych w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a.
Skargę kasacyjną od powyższego orzeczenia wniósł skarżący, reprezentowany przez pełnomocnika będącego adwokatem, zaskarżając je w całości.
Skarga kasacyjna zawiera wyłącznie jeden zarzut procesowy, tj. błędnej wykładni art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. w zw. z art. 109 § 1 oraz z art. 140 k.p.a. i art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. W zakresie tego zarzutu pełnomocnik zakwestionował przyjęcie przez Sąd I instancji, że doręczenie decyzji nie stwierdza ani nie uznaje uprawnień lub obowiązków, przez co nie mieści się w katalogu czynności opisanych w tym przepisie. W jego ocenie skutki procesowe związane z doręczeniem decyzji stanowią realizację prawa do czynnego udziału strony w postępowaniu i odwołania się od niej, zatem kwestia ta może być przedmiotem badania sądu administracyjnego.
W oparciu o ten zarzut pełnomocnik wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji oraz zasądzenie od organu na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania za obie instancje, w tym kosztów zastępstwa procesowego. Ponadto wniósł o rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie.
Przed odniesieniem się do jej zarzutów stwierdzić należy, że zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, z urzędu biorąc pod uwagę jedynie wymienione w § 2 tego przepisu przesłanki nieważności postępowania sądowego. Sprawia to, że kontrola instancyjna orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego dokonywana jest w ramach zakreślonych przez podstawy kasacyjne, wskazane i uzasadnione w skardze kasacyjnej.
W rozpoznawanej sprawie kontrolę tę rozpocząć trzeba od uwagi, że kognicja sądu administracyjnego w zakresie przewlekłego prowadzenia postępowania przez organy administracji publicznej wynika z przepisu art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a., który nie został objęty podstawami kasacyjnymi. Zgodnie zaś z powołanym przepisem kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4a tego paragrafu. Chodzi zatem o przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ administracji w sprawach dotyczących wydania decyzji administracyjnej, postanowienia wydanego w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończącego postępowanie, a także postanowienia rozstrzygającego sprawę co do istoty, postanowienia wydanego w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, czy też innego aktu lub czynności z zakresu administracji publicznej, dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, jak również pisemnych interpretacji przepisów prawa podatkowego wydanych w indywidualnych sprawach, opinii zabezpieczających i odmowy ich wydania.
Tym samym merytoryczne rozpatrzenie skargi na przewlekłe prowadzenie postępowania organu administracji publicznej przez sąd administracyjny jest możliwe wyłącznie w sprawach należących do właściwości sądów administracyjnych, gdy skarga dotyczy przewlekłego prowadzenia postępowania przez organ w przypadkach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4a p.p.s.a.
Rozważyć przyjdzie, czy czynność, która w ocenie skarżącego doprowadziła do stanu, w którym postępowanie przed organem odwoławczym powinno zostać uznane za przewlekłe, tj. doręczenie decyzji z dnia [...] września 2018 r. prawie cztery miesiące po jej wydaniu, podlega kognicji sądów administracyjnych.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego należy zaaprobować stanowisko Sądu I instancji, że czynność doręczenia stronie decyzji nie mieści się w katalogu spraw podlegających kognicji sądów administracyjnych wymienionych w art. 3 § 2 pkt 1-3 i 4a p.p.s.a., a także nie stanowi czynności określonej w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. Czynności wskazane w ostatnim przepisie odnoszą się bowiem do działań materialno-technicznych organu, wywołujących określone tam skutki prawne. Natomiast czynność doręczenia nie przyznaje, nie stwierdza, nie uznaje żadnych uprawnień i obowiązków. Doręczenie wywołuje jedynie ten skutek, że od daty doręczenia biegnie dla strony termin do wniesienia określonych środków zaskarżenia (tak postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 lutego 2009 r. sygn. akt I OSK 438/08, LEX nr 557373).
Należy przy tym podkreślić, że prawidłowość doręczenia może być oceniana w toku postępowania odwoławczego, a także może być przedmiotem badania przez sąd administracyjny przy ocenie legalności danego aktu. Jednakże okres czasu pomiędzy wydaniem decyzji przez organ, a jej doręczeniem nie świadczy o przewlekłym prowadzeniu postępowania w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a., skoro sprawa została już załatwiona przez wydanie decyzji. W razie uwzględnienia skargi na podstawie art. 149 p.p.s.a., sąd może zobowiązać organ do wydania w określonym terminie decyzji, rozstrzygnięcie sądu nie może jednak obejmować nakazania doręczenia stronie już wydanej decyzji.
Mając na uwadze powyższe za bezzasadny należało uznać zarzut naruszenia art. 3 § 2 pkt 4 i art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. w powiązaniu z art. 109 § 1 oraz z art. 140 k.p.a.
Z tych powodów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 182 § 1 i 3 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.
Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznając skargę kasacyjną stwierdził, że w postanowieniu Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 18 czerwca 2019 r. znalazł się błąd polegający na nieprawidłowo oznaczonej stronie skarżącej. Z treści załączonego do skargi odpisu z Krajowego Rejestru Sądowego wynika, że [...] jest spółką jawną z siedzibą w [...], co należało uwzględnić w sentencji postanowienia. Oznaczenie zatem strony skarżącej jako [...] jest niedokładnością, dlatego Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 156 § 1 i 3 w zw. z art. 197 p.p.s.a. orzekł o sprostowaniu.