Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 26 lipca 2012 r., VII SA/Wa 2804/11 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie (zwany dalej "WSA") oddalił skargę M. T. na decyzję Ministra Infrastruktury (zwanego dalej "MI") z dnia [...] października 2011 r., znak: [...] w przedmiocie zezwolenia na realizację inwestycji drogowej.
W uzasadnieniu wyroku Sąd pierwszej instancji wskazał, że Wojewoda Kujawsko-Pomorski (zwany dalej "wojewodą") decyzją z dnia [...] grudnia 2009 r., nr [...], działając na podstawie art. 11a ust. 1, art. 11f ust. 1, art. 12 ust. 1 - 4, art. 17 ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych (tekst jednolity: Dz. U. z 2008 r. Nr 193, poz. 1194 ze zmianami - zwanej dalej "uszp") oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zmianami - zwanej dalej "kpa") po rozpatrzeniu wniosku Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad - Oddział w Bydgoszczy (zwanego dalej "GDDKiA") zezwolił na realizację inwestycji drogowej pn. "Budowa obwodnicy [...] w ciągu drogi krajowej nr [...]". Realizacja inwestycji miała obejmować budowę nowej jezdni drogi klasy GP na odcinku 1730 m, dwóch skrzyżowań skanalizowanych typu rondo, estakady nad ul. [...], torami kolejowymi i terenami zalewowymi rzeki [...] oraz koniecznej infrastruktury.
Decyzją zatwierdzono podział nieruchomości oraz projekt budowlany, ustalono powiązania projektowanej drogi z innymi drogami publicznymi, określono linie rozgraniczające teren inwestycji, warunki wynikające z potrzeb ochrony środowiska i dóbr kultury, a także określono wymagania dotyczące uzasadnionych interesów osób trzecich w tym zapewnienie właścicielom działek położonych przy drodze dostępu do drogi publicznej co najmniej na dotychczasowych warunkach. Wojewoda szczegółowo wskazał również, jakie działki podlegają czasowemu zajęciu i nadał decyzji rygor natychmiastowej wykonalności. Organ wskazał również, że po wszczęciu postępowania wpłynęły do organu m. in. wniosek dotyczący skomunikowania istniejącej na działce nr [...] stacji paliw z projektowaną trasą obwodnicy, tj. zaprojektowanie lewoskrętu do stacji paliw.
W odpowiedzi na zgłoszone zastrzeżenia inwestor - GDDKiA wyjaśnił, że rozwiązania zawarte w projekcie budowlanym są zgodne z wydaną przez wojewodę decyzją nr [...] o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizacje przedsięwzięcia z dnia [...] listopada 2008 r., która jest wiążąca dla organu wydającego decyzję o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej. W sprawie wniosku z dnia 30 listopada 2009 r. o przeprojektowanie dojazdu do stacji paliw (utworzenie lewoskrętu) inwestor wyjaśnił, że ta sprawa została również wyjaśniona w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia. Istniejąca stacja paliw jest powiązana z ulicą [...] i w pełni skomunikowana z ulicami miasta [...]. Zaprojektowany zjazd do stacji paliw przy Trasie [...] znajduje się w strefie oddziaływania skrzyżowania drogi krajowej nr [...] z ul. [...]. Wjazd i wyjazd ze stacji paliw nie może być usytuowany w miejscu zagrażającym bezpieczeństwu ruchu drogowego, a w szczególności w obszarze oddziaływania skrzyżowania. Ograniczenie relacji ruchowych na tym zjeździe wynika z obowiązujących przepisów prawa.
Od decyzji organu pierwszej instancji odwołanie do MI wnieśli C. i E. K. oraz M. T. Po rozpatrzeniu ww. odwołań MI - decyzją z dnia [...] października 2011 r., znak: [...] - uchylił w sentencji zaskarżonej decyzji zapis znajdujący się na stronie 21. w pkt. 10 lit. e\, brzmiący "właścicielom działek położonych przy drodze należy zapewnić dostęp do drogi publicznej co najmniej na dotychczasowych warunkach," i orzekł w tym zakresie poprzez ustalenie, w miejsce uchylonego zapisu, że "właścicielom działek położonych przy drodze należy zapewnić dostęp do drogi publicznej," a w pozostałej części zaskarżoną decyzję utrzymał w mocy. W opinii organu odwoławczego wydana decyzja, pomimo iż właściwa pod względem formalnym, wymagała uchylenia w części i orzeczenia co do istoty sprawy. Wojewoda bowiem błędnie przyjął, iż właścicielom działek położonych przy drodze należy zapewnić dostęp do drogi publicznej "co najmniej na dotychczasowych warunkach", wykraczając tym samym poza dyspozycję przepisu art. 5 ust. 1 pkt 9 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tekst jednolity: Dz. U. z 2010 r. Nr 243, poz. 1623 ze zmianami - zwanej dalej "pb").
Zdaniem MI realizacja ww. warunku tj. zapewnienie właścicielom działek położonych przy drodze dostępu do drogi publicznej "co najmniej na dotychczasowych warunkach" prowadziłaby również do rażącego naruszenia przepisu § 113 pkt 7 rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 2 marca 1999 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać drogi publiczne i ich usytuowanie (Dz. U. Nr 43, poz. 430 ze zmianami - zwanego dalej "rozporządzeniem"). Odnosząc się do zarzutów M. T. organ odwoławczy stwierdził, że nie zasługują one na uwzględnienie.
Wnosząc skargę do WSA na decyzję MI z dnia [...] października 2011 r.
M. T. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia oraz o zasądzenie kosztów postępowania. Skarżący zarzucił decyzji naruszenie: 1) art. 139 kpa w związku z art. 2, 22, 32 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz. U. Nr 78, poz. 483 ze zmianami - zwanej dalej "Konstytucją") w związku z art. 138 § 1 pkt 2 kpa poprzez zmianę części decyzji na niekorzyść odwołującego poprzez uznanie, iż zapewnienie w decyzji organu pierwszej instancji podmiotowi gospodarczemu funkcjonowania na dotychczasowych warunkach stanowi rażące naruszenie prawa i tym samym nie może być zaakceptowane w demokratycznym państwie;
- 2) art. 8 w związku z art. 107 § 3 kpa w związku z art. 2 Konstytucji poprzez nieodniesienie się do przedłożonej opinii biegłego i nieuwzględnienie faktu, iż nie można wykonać zjazdu z trasy przemysłowej, albowiem projektant nie uwzględnił, że na trasie projektowanego zjazdu znajduje się przepompowania ścieków;
- 3) art. 2, 22, 32 ust. 1 i 64 ust. 3 Konstytucji w związku z art. 8 i 107 § 3 kpa w powiązaniu z art. 11f ust. 1 pkt. 4 uszp poprzez uznanie, iż przedsiębiorca w świetle powyższych przepisów nie ma prawa do ochrony interesu prawnego albowiem system demokratycznego państwa może bezpodstawnie pozbawić go ochrony praw nabytych;
- 4) "art. 113 pkt 7" rozporządzenia poprzez przyjęcie iż niedopuszczalnym jest lokalizowanie zjazdów w obszarze oddziaływania skrzyżowania, w sytuacji w której w Polsce takie zjazdy są powszechnością, tym bardziej, iż w [...] 200 metrów dalej inna stacja paliw ma zapewniony lewoskręt oraz zjazd z samego skrzyżowania;
- 5) art. 8 w związku z art. 107 § 3 kpa poprzez stwierdzenie w decyzji, iż strona może domagać się wykupu tzw. "resztówki" w sytuacji, w której stanowi ona 99 % całej nieruchomości;
- 6) art. 33 § 1 kpa poprzez stwierdzenie, iż to osoba fizyczna jest pełnomocnikiem inwestora w sytuacji, w której dokumenty są firmowane przez osobę prawną, która nie jest stroną postępowania.
W odpowiedzi na skargę podtrzymano dotychczasowe stanowisko i wniesiono o oddalenie skargi.
Oddalając skargę WSA wskazał, że o przebiegu inwestycji decyduje inwestor wybierając najbardziej korzystne rozwiązanie lokalizacyjne i techniczno-wykonawcze, stąd też rozpatrywanie przez organ propozycji zawartych w przedłożonej przez skarżącego opinii biegłego dotyczącej zmian w projekcie budowlanym jest niedopuszczalne i pozaprawne. Wbrew zarzutom skarżącego z przepisu § 113 ust 7 pkt 1 rozporządzenia wyraźnie wynika zakaz lokalizowania zjazdów w obszarze oddziaływania skrzyżowania lub węzła. Zdaniem WSA nietrafne są także zarzuty naruszenia przepisów dotyczących prowadzenia działalności gospodarczej, własności i równości wobec prawa tj. art. 2, 22, 32 ust. 1 i 64 Konstytucji, bowiem przepisy te nie mają charakteru bezwzględnego. W rozpatrywanej sprawie regulacje takie przewiduje uszp a wywłaszczenie skarżącego z części nieruchomości podyktowane jest interesem publicznym (budowa drogi krajowej nr [...]). Kwestia ewentualnego odszkodowania, jak i wykupu tzw. "resztówki" nie była przedmiotem niniejszego postępowania. WSA nie dopatrzył się także naruszenia art. 33 § 1 kpa.
Od powyższego wyroku skargę kasacyjną wniósł M. T., zaskarżając wyrok WSA w całości i wnosząc o jego uchylenie i przekazanie sprawy WSA do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie na rzecz skarżącego od strony przeciwnej kosztów postępowania według norm przepisanych. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono naruszenie: 1) art. 141 § 4 oraz 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2012 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (ówcześnie obowiązujący tekst: Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zmianami; obecny tekst jednolity: Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. - zwanej dalej "ppsa") poprzez nie odniesienie sie do wszystkich podniesionych zarzutów;
- 2) art. 33 § 1 kpa w związku z art. 174 pkt 2 "kpa" poprzez przyjęcie, iż kierowanie pism, decyzji na adres osoby prawnej jest tożsame z doręczeniem jej osobie fizycznej;
- 3) art. 64 ust. 3 w związku z art. 32 ust. 1 oraz ust. 2 Konstytucji w powiązaniu z art. 5 ust 1 pkt 9 pb w odniesieniu do art. 174 pkt 1 ppsa poprzez uznanie, iż ochrona uzasadnionych interesów "osób trzech" stanowi rażące naruszenie prawa albowiem zapewnienie podmiotowi gospodarczemu podczas realizacji inwestycji drogowej takich samych warunków dostępu do drogi publicznej stanowi rażące naruszenie prawa;
- 4) art. 139 kpa w związku z art. 2, 22, 32 ust. 1 Konstytucji w związku z art. 138 § 1 pkt 2 kpa w związku z art. 174 pkt 2 ppsa poprzez zmianę części decyzji na niekorzyść odwołującego poprzez uznanie, iż zapewnienie w decyzji organu pierwszej instancji podmiotowi gospodarczemu (stacji paliw i auto gazu) funkcjonowania na dotychczasowych warunkach (dostępu do drogi publicznej) stanowi rażące naruszenie prawa i tym samym nie może być zaakceptowane w demokratycznym państwie;
- 5) art. 5 ust. 1 pkt 9 pb w związku z art. 8, 77 § 1,107 § 3 kpa w powiązaniu z art. 2 Konstytucji oraz art. 174 pkt 2 ppsa poprzez przyjęcie lakonicznych ustaleń organu w zakresie stosowania przepisów dotyczących ochrony własności; a także 6) § 113 pkt 7 pkt 1 rozporządzenia w związku z art. 64 ust. 3 Konstytucji w związku z art. 174 pkt 1 ppsa poprzez stwierdzenie, iż zlokalizowanie zjazdu z obszaru oddziaływania inwestycji jest niedopuszczalne w sytuacji, w której takiej zjazdy istnieją w Polsce albowiem są dopuszczalne oraz ograniczenie prawa własności przepisem podustawowym. W uzasadnieniu podano, że podstawowym zarzutem skargi kasacyjnej jest uznanie przez WSA, iż decyzja organu pierwszej instancji nakładająca na inwestora obowiązek zapewnienia właścicielom działek położonych przy drodze dostępu do drogi publicznej co najmniej na dotychczasowych warunkach dotknięta jest wadą rażącego naruszenia prawa. Zdaniem autora skargi kasacyjnej dokonując dosłownie oceny wyroku należałoby przyjąć, iż pojęcie ochrony uzasadnionych interesów osób trzecich, o której mowa w przepisach wskazanych u podstaw skargi kasacyjnej nie istnieje i tym samym intencją ustawodawcy było interpretowanie przeciwstawne do jego zamiaru. W takiej sytuacji każdy podmiot gospodarczy musiałby być informowany, że ochrona jego uzasadnionych interesów nie istnieje w obowiązującym prawie, albowiem w przypadku realizacji inwestycji drogowej nie ma żadnych praw, lecz tylko obowiązki. Zdaniem strony skarżącej w rozpatrywanej sprawie doszło do celowej i świadomej dyskryminacji podmiotu gospodarczego albowiem zjazd mógł być zlokalizowany z ronda bez jakichkolwiek negatywnych następstw dla uczestników ruchu, a w decyzjach nie ma żadnych logicznych wyjaśnień, dlaczego w niniejszej sprawie nie można zlokalizować zjazdu, gdy 200 metrów dalej inna stacja posiada dwa zjazdy z obszaru oddziaływania inwestycji.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną organ drugiej instancji podtrzymał swoją dotychczasową argumentację, ustosunkował się negatywnie do zarzutów wyartykułowanych w skardze kasacyjnej i wniósł o jej oddalenie.
W piśmie procesowym z dnia 17 stycznia 2013 r. zatytułowanym "Uzupełnienie uzasadnienia podstaw kasacyjnych" pełnomocnik skarżącego podkreślił, iż stanowisko WSA wskazane w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku nie znajduje odzwierciedlenia w orzecznictwie, albowiem w podobnej sprawie Naczelny Sąd Administracyjny (zwany dalej "NSA") w wyroku z dnia 1 czerwca 2012 r., II OSK 787/12, uchylając wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie podkreślił, że "dopiero analiza całościowa przedłożonego przez inwestora projektu budowlanego, w odniesieniu do przepisów techniczno-budowlanych może dać odpowiedź, czy rozwiązania projektowe zapewniają skarżącym dostęp do drogi S [...], przystosowany do prowadzonej działalności gospodarczej. Trzeba mieć na względzie, że nie chodzi o jakikolwiek dostęp, ale o dostęp zapewniający możliwość wykorzystania nieruchomości w dotychczasowy sposób, tj. prowadzenia zakładu wulkanizacyjnego, a więc działalności gospodarczej, której funkcjonowanie w sposób bezpośredni powiązane jest z dostępem do drogi krajowej.
Dlatego rzeczą organów administracji architektoniczno-budowlanej było przeprowadzenie analizy, czy droga dojazdowa do nieruchomości skarżących posiada takie parametry techniczne, które zapewnią bezpieczny dojazd samochodów ciężarowych do zakładu wulkanizacyjnego. Odzwierciedlenie tej analizy powinno znaleźć się w uzasadnieniu decyzji, gdyż ogólne stwierdzenie, że wymóg ustanowiony w art. 5 ust. 1 pkt 9 pb został w sprawie spełniony nie stanowi merytorycznej analizy zagadnienia, stanowiącego zasadniczy przedmiot sporu w niniejszej sprawie". Zdaniem autora skargi kasacyjnej interpretacja art. 5 ust. 1 pkt. 9 pb polega na uznaniu, iż ochrona interesu osób trzecich nie polega na zapewnieniu byle jakiego dostępu do drogi publicznej. W takiej sytuacji trudno logicznie odtworzyć tok rozumowania organów oraz Sądu pierwszej instancji, iż fakt zapewnienia przedsiębiorcy co najmniej dotychczasowych warunków dostępu do drogi publicznej stanowi rażące naruszenia prawa tym bardziej, iż jest to stanowisko sprzeczne z powyżej zacytowanym wyrokiem NSA.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zgodnie z art. 183 § 1 ppsa NSA rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc jednak z urzędu pod rozwagę przesłanki uzasadniające nieważność postępowania sądowego, określone w art. 183 § 2 ppsa. W tej sprawie przesłanki te nie wystąpiły. NSA uznaje postępowanie i jego wynik, a więc kontrolowany wyrok WSA za prawidłowy i w konsekwencji za bezpodstawne uznaje zarzuty zawarte w skardze kasacyjnej.
W szczególności WSA nie naruszył art. 141 § 4 oraz 3 § 1 ppsa poprzez nieodniesienie sie do wszystkich podniesionych zarzutów. Z treści art. 141 § 4 ppsa wynika, iż uzasadnienie wyroku powinno zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Jeżeli w wyniku uwzględnienia skargi sprawa ma być ponownie rozpatrzona przez organ administracji, uzasadnienie powinno ponadto zawierać wskazania co do dalszego postępowania. Uzasadnienie Sądu pierwszej instancji powinno zatem zawierać ocenę stanu faktycznego ustalonego przez organy administracji, przy czym niezbędne jest wskazanie, które ustalenia zostały przyjęte przez Sąd, a które nie zostały przyjęte. Przekładając powyższe na okoliczności rozpatrywanej sprawy, zdaniem NSA Sąd pierwszej instancji w sposób wystarczający wykazał w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, iż zawarte w skardze zarzuty nie mieszczą się w hipotezie przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. c\ ppsa, a w konsekwencji prawidłowo wyjaśnił, że w okolicznościach przedmiotowej sprawy wszelkie zarzuty skarżącego były nieuzasadnione.
NSA porównując treść skargi z rozważaniami WSA zawartymi w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku uznał, że - wbrew twierdzeniom autora skargi kasacyjnej - Sąd pierwszej instancji systematycznie odniósł się do wszystkich zarzutów zawartych w skardze. To, że strona skarżąca kwestionuje zasadność twierdzeń WSA nie wpływa na fakt ich dokonania przez WSA.
Za niezasadny należało uznać także zarzut naruszenia art. 33 § 1 kpa w związku z art. 174 pkt 2 "kpa" poprzez przyjęcie, iż kierowanie pism i decyzji na adres osoby prawnej jest tożsame z doręczeniem jej osobie fizycznej. Na wstępie NSA wskazuje, że oczywiście autorowi skargi kasacyjnej chodziło o naruszenie art. 33 § 1 kpa w związku z art. 174 pkt 2 ppsa, a nie kpa, ale to przejęzyczenie nie zmienia faktu, że WSA nie naruszył ww. przepisów. NSA w pełni akceptuje twierdzenia Sądu pierwszej instancji i w tym zakresie uznaje je za własne. M. N., pracownik spółki [...], jako osoba fizyczna posiadająca zdolność do czynności prawnych został ustanowiony pełnomocnikiem inwestora. Wszelkie pisma inwestora w trakcie postępowania były podpisywane przez M. N. oraz opatrzone jego pieczęcią z podaniem uprawnień konstrukcyjno-budowlanych, a dane spółki [...], które również widniały na tych pismach, nie zmieniają podstawowego faktu, że stosownie do art. 33 § 1 kpa to osoba fizyczna była pełnomocnikiem inwestora.
WSA nie naruszył także art. 64 ust. 3 w związku z art. 32 ust. 1 oraz ust. 2 Konstytucji w powiązaniu z art. 5 ust. 1 pkt. 9 pb w odniesieniu do art. 174 pkt 1 ppsa poprzez uznanie, iż ochrona uzasadnionych interesów "osób trzech" stanowi rażące naruszenie prawa, albowiem zapewnienie podmiotowi gospodarczemu podczas realizacji inwestycji drogowej takich samych warunków dostępu do drogi publicznej stanowi rażące naruszenie prawa. W żadnym miejscu uzasadnienia Sądu pierwszej instancji NSA nie dopatrzył się nawet najmniejszego śladu takiego rozumowania WSA, co czyni wskazany zarzut bezpodstawnym, a ze względu na jego treść, wręcz absurdalnym w stosunku do Sądu administracyjnego, którego podstawowym zadaniem jest stać na straży legalności, a nie łamać prawo.
Jako równie niezrozumiały dla NSA jawi się kolejny zarzut skargi kasacyjnej
- - zarzut naruszenia art. 139 kpa w związku z art. 2, 22 i 32 ust. 1 Konstytucji w związku z art. 138 § 1 pkt 2 kpa w związku z art. 174 pkt 2 poprzez zmianę części decyzji na niekorzyść odwołującego poprzez uznanie, iż zapewnienie w decyzji organu pierwszej instancji podmiotowi gospodarczemu (stacji paliw i auto-gazu) funkcjonowania na dotychczasowych warunkach (dostępu do drogi publicznej) stanowi rażące naruszenie prawa i tym samym nie może być zaakceptowane w demokratycznym państwie. Skrupulatna analiza tak akt administracyjnych, jak i akt sądowych, na czele z uzasadnieniem zaskarżonego wyroku WSA nie pozwoliła NSA odnaleźć jakichkolwiek podstaw dla tak sformułowanego zarzutu. Faktycznie podstawą skorzystania przez organ drugiej instancji z uprawnień reformatoryjnych wynikających z art. 138 § 1 pkt 2 kpa było uznanie części decyzji organu pierwszej instancji za wydaną z rażącym naruszeniem prawa, ale istota ingerencji organu drugiej instancji w treść decyzji wojewody dotyczyła naruszającego przepisy prawa wymogu zapewnienia właścicielom działek położonych przy drodze dostępu do drogi publicznej co najmniej na dotychczasowych warunkach, a nie "uznawania zapewnienia podmiotowi gospodarczemu funkcjonowania na dotychczasowych warunkach za rażące naruszenie prawa". Takie twierdzenie autora skargi kasacyjnej jest tylko nieuprawnionym skrótem myślowym, nieopartym o obowiązujące przepisy prawa. NSA stanowczo podkreśla, że ani organ drugiej instancji ani WSA nie uznali kwestii zapewnienia w decyzji organu pierwszej instancji podmiotowi gospodarczemu funkcjonowania na dotychczasowych warunkach (dostępu do drogi publicznej) za rażące naruszenie prawa, niemogące być zaakceptowanym w demokratycznym państwie. Minister, WSA a także NSA uznają jedynie, że wprowadzanie do decyzji organu wymogów niewynikających z przepisów prawa, takich jak obowiązek zapewnienia właścicielom działek położonych przy drodze dostępu do drogi publicznej co najmniej na dotychczasowych warunkach stanowi rażące naruszenie obowiązujących przepisów, w tym art. 5 ust. 1 pkt 9 pb i § 113 pkt 7 rozporządzenia. Co więcej ww. wymóg jest nie tylko bezprawny (co słusznie stwierdził organ drugiej instancji i trafnie ocenił WSA), ale często zupełnie niewykonalny. Nowe inwestycje powodują, że przecież np. droga może biec na estakadzie czy w tunelu i w takim przypadku nie dałoby sie z obiektywnych powodów zapewnić właścicielom działek położonych przy drodze dostępu do drogi publicznej co najmniej na dotychczasowych warunkach. Tym samym obowiązujące przepisy są racjonalne i zgodne z doświadczeniem życiowym. Tym samym trafnie organ drugiej instancji wskazał, a WSA uznał za zgodne z prawem, wskazanie w zaskarżonej decyzji, że należy zapewnić właścicielom działek położonych przy drodze (tylko albo aż) dostęp do drogi publicznej.
NSA nie zgadza sie także z autorem skargi kasacyjnej, że WSA naruszył art. 5 ust. 1 pkt 9 pb w związku z art. 8, 77 § 1 i 107 § 3 kpa w powiązaniu z art. 2 Konstytucji oraz 174 pkt 2 ppsa poprzez przyjęcie lakonicznych ustaleń organu w zakresie stosowania przepisów dotyczących ochrony własności. Należy zgodzić się z WSA, że w myśl art. 21 Konstytucji prawo własności może być ograniczone, jednak tylko w drodze ustawy i tylko, gdy ograniczenie dokonywane jest na cele publiczne i za słusznym odszkodowaniem, a zgodnie z art. 22 Konstytucji ograniczenie wolności działalności gospodarczej jest dopuszczalne, gdy wymaga tego interes publiczny.
I właśnie w okolicznościach rozpatrywanej sprawy takie wyjątkowe regulacje przewiduje ustawa, czyli uszp, a wywłaszczenie skarżącego z części nieruchomości podyktowane jest w oczywistym interesie publicznym, jakim jest budowa nowego odcinka drogi krajowej nr 15, wyprowadzającego duży ruch kołowy z części śródmieścia Brodnicy. NSA powtarza także za WSA, że kwestia ewentualnego odszkodowania, jak i wykupu tzw. "resztówki" nie była przedmiotem niniejszego postępowania.
Niezasadnym okazał się także ostatni z zarzutów wyartykułowanych w skardze kasacyjnej. WSA nie naruszył § 113 pkt 7 pkt 1 rozporządzenia w związku z art. 64 ust. 3 Konstytucji w związku z art. 174 pkt 1 ppsa poprzez stwierdzenie, iż zlokalizowanie zjazdu z obszaru oddziaływania inwestycji jest niedopuszczalne w sytuacji, w której takiej zjazdy istnieją w Polsce albowiem są dopuszczalne oraz ograniczenie prawa własności przepisem podustawowym. Powyższy zarzut jest zarzutem o charakterze demagogicznym i w rzeczywistości o charakterze pozaprawnym. NSA kategorycznie podkreśla, że projektowane zamierzenie inwestycyjne spełnia wszelkie wymagania stawiane przez obowiązujące przepisy prawa i argumentowanie, że istniejące już drogi nie spełniają takich samych standardów, a jednak funkcjonują i nie są uznawane za rozwiązania nielegalne, jest całkowicie chybione. To że istnieją drogi, które nie spełniają najnowszych standardów jest oczywistością, ale właśnie po to prowadzi się remonty i buduje nowe drogi, żeby te coraz wyższe standardy bezpieczeństwa (ale i komfortu podróżowania) były spełniane, a odsetek dróg ich niespełniających malał.
Stosując sposób argumentacji skarżącego użyty dla umotywowania niniejszego zarzutu należałoby np. rezygnować z budowy oczyszczalni ścieków, bo skoro w Polsce istnieją miejsca bez oczyszczalni to po co w ogóle cokolwiek oczyszczać. Oczywiście tego typu argumentacja jest absurdalna.
Odnośnie uzupełniającego skargę kasacyjną pisma z dnia 17 stycznia 2013 r. NSA wskazuje, że zaskarżony wyrok WSA nie jest sprzeczny z obowiązującą w sądownictwie administracyjnym linią orzecznictwa. Przywołany przez autora skargi kasacyjnej wyrok NSA z dnia 1 czerwca 2012 r., II OSK 787/12 dotyczy bowiem odmiennej kwestii niż rozpatrywana w niniejszym postępowaniu, a mianowicie obowiązku zapewnienia "odpowiedniego dostępu do drogi publicznej" a nie "dostępu do drogi publicznej co najmniej na dotychczasowych warunkach". NSA nie ma wątpliwości, że z art 5 ust. 1 pkt 9 pb wynika obowiązek zapewnienia odpowiedniego dostępu do drogi publicznej, jednak nie jest on równoznaczny z obowiązkiem dostępu do drogi publicznej co najmniej na dotychczasowych warunkach.
Z przedstawionych względów skargę kasacyjną z braku usprawiedliwionych podstaw NSA, na podstawie art. 184 ppsa, oddalił.