Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku wyrokiem z dnia 8 lipca 2020 r., sygn. akt II SA/Gd 647/19, oddalił skargę M. J. i D. J. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] sierpnia 2019 r., nr [...].
Powyższą decyzją organ odwoławczy, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2018 r. poz. 2096 ze zm.), utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] maja 2019 r., znak: [...], nakazującą M. J. i D. J. rozbiórkę obiektu budowlanego konstrukcji drewnianej pełniącego funkcję domku letniskowego o powierzchni zabudowy 9,6 m x 6,41 m, usytuowanego na terenie działek nr [...] i [...] przy ul. Z. w K. M. J. i D. J. złożyli skargę kasacyjną od ww. wyroku wraz z wnioskiem o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji.
W uzasadnieniu wniosku skarżący wskazali, że wykonanie przedmiotowej decyzji w przedmiocie rozbiórki wyrządziłoby im nieodwracalne skutki i spowodowałoby znaczne szkody. Skoro bowiem budynek zostanie rozebrany, nie będzie możliwości wynajęcia go, a oni zostaną pozbawieni źródła utrzymania. Ponadto, strona podniosła, że z uwagi na zmiany w Prawie budowlanym dopuszczające legalizację samowoli budowlanych w trybie uproszczonym, na podstawie art. 49f ustawy Prawo budowlane, nieruchomości, które użytkowane są przez co najmniej 20 lat, niniejsza nieruchomość będzie mogła zostać zalegalizowana na powyższej podstawie bez konieczności przedstawienia zaświadczenia o zgodności budowy z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, dlatego dokonanie rozbiórki obiektu jest obecnie bezzasadne.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Na wstępie zaznaczyć należy, że na etapie postępowania kasacyjnego od wyroku oddalającego skargę dopuszczalne jest wstrzymanie wykonania decyzji na podstawie art. 61 § 3 w zw. z art. 193 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm., zwana dalej: "p.p.s.a.") – zob. uchwała siedmiu sędziów NSA z dnia 16 kwietnia 2007 r., sygn. akt I GPS 1/07.
Zgodnie z art. 61 § 1 p.p.s.a., wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Stosownie zaś do art. 61 § 3 p.p.s.a., po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba, że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. Dotyczy to także aktów wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, należy zgodzić się ze stroną skarżącą, iż w rozpoznawanej sprawie zachodzi przesłanka uzasadniająca wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Jak wyżej wskazano, przedmiotem rozstrzygnięcia organu jest nakaz rozbiórki obiektu budowlanego konstrukcji drewnianej pełniącego funkcję domku letniskowego o powierzchni zabudowy 9,6 m x 6,41 m. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym podkreśla się, że decyzja nakazująca rozbiórkę w przypadku jej wykonania, a następnie ewentualnego uchylenia przez sąd, jest tego rodzaju rozstrzygnięciem, które może spowodować wyrządzenie stronie znacznej szkody i trudne do odwrócenia skutki (zob. postanowienia NSA: z dnia 8 listopada 2016 r., sygn. akt II OSK 2563/16; z dnia 1 marca 2011 r., sygn. akt II OZ 118/11; z dnia 27 listopada 2009 r., sygn. akt II OZ 1040/09; z dnia 10 marca 2008 r., sygn. akt II OZ 202/08). Oczywiście nie oznacza to, że w każdym przypadku decyzja nakazująca rozbiórkę podlega, niejako "automatycznie", wstrzymaniu w postępowaniu sądowym.
W każdym jednak przypadku, sąd rozpoznając wniosek o wstrzymanie wykonania aktu, zobowiązany jest ocenić skutki wykonania rozbiórki zarówno z punktu widzenia niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody, jak i trudnych do odwrócenia skutków. Dokumentacja fotograficzna sporządzona przez organ I instancji znajdująca się w aktach administracyjnych sprawy, potwierdza, że niewątpliwie mamy do czynienia z inwestycją, której rozbiórka nie będzie się wiązała z prostymi, odwracalnymi czynnościami, ale procesem, w toku którego, może nastąpić zniszczenie materiałów użytych do budowy obiektu. Oznacza to, że wykonanie rozbiórki wiązać może się z niebezpieczeństwem spowodowania nieodwracalnych skutków, co uzasadnia udzielenie stronie ochrony tymczasowej, w postaci wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji.
Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 61 § 3 w zw. z art. 193 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.