Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 17 sierpnia 2015 r. sygn. akt IV SA/Wa 2097/15 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił skargę W. S. na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia [...] kwietnia 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wydania paszportu.
W uzasadnieniu wskazano, że skarżący wniósł do Sądu skargę, uiścił wpis od skargi w wysokości 300 złotych, jednak nie uzupełnił braków formalnych skargi. Sąd I instancji wskazał, że zgodnie z art. 46 § 3 p.p.s.a. do skargi należy dołączyć pełnomocnictwo, jeżeli skargę złożył pełnomocnik, który wcześniej nie złożył pełnomocnictwa. Ponieważ pełnomocnik skarżącego nie złożył pełnomocnictwa przed Sądem został wezwany do jego nadesłania w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia skargi. Wezwanie z dnia 10 lipca 2015 r. doręczono pełnomocnikowi 16 lipca 2015 r., a termin uzupełnienia braku upłynął 23 lipca 2015 r. Sąd wskazał, ze od obowiązku określonego w art. 46 § 3 p.p.s.a. nie zwalnia złożenie pełnomocnictwa w postępowaniu administracyjnym.
Skargę kasacyjną złożył skarżący i zaskarżając je w całości zarzucił naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie art. 58 § 1 pkt 3 w zw. z art. 49 § 1 i art. 37 § 1 i w zw. z art. 46 § 3 p.p.s.a. poprzez ich niewłaściwe zastosowanie i przyjęcie, że pełnomocnik miał obowiązek złożenia nowego pełnomocnictwa, pomimo złożenia tego dokumentu na etapie postępowania administracyjnego, przy czym pełnomocnictwo to w sposób wyraźny obejmowało również upoważnienie do występowania przed sądami administracyjnymi i w konsekwencji odrzucenie skargi na decyzję Ministra.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Ustalając w pierwszej kolejności dopuszczalność skargi kasacyjnej w obowiązującym stanie prawnym, Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że skarga kasacyjna wniesiona w niniejszej sprawie podlega rozpoznaniu. Sąd II Instancji podziela pogląd zaprezentowany w postanowieniu NSA z dnia 1 grudnia 2015 r., II OSK 2823/15, zgodnie z którym skarga kasacyjna wniesiona od postanowienia wydanego w postępowaniu wszczętym przed wejściem w życie zmiany w zakresie postanowień podlegających zaskarżeniu tym środkiem odwoławczym podlega rozpoznaniu. W szerokim wywodzie NSA w postanowieniu z dnia 1.12.2015r wskazał, że ustawa z dnia 9 kwietnia 2015 r. o zmianie ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi(DZ.U. poz.658) ograniczyła przedmiot zaskarżenia skargą kasacyjną, wyłączając z postanowień kończących postępowanie przez odrzucenie skargi wniesionej do wojewódzkiego sądu administracyjnego -, postanowień z przyczyn formalnych.
Do tych postanowień należą m.in. postanowienia o odrzuceniu skargi, gdy nie uzupełniono w wyznaczonym terminie braków formalnych (nowe brzmienie art. 173 § 1). Na postanowienia o wskazanym przedmiocie przysługuje obecnie zażalenie (art. 194 § 1 pkt 1a i 1b). Zgodnie z art.2 ustawy zmieniającej z dnia 9 kwietnia 2015r. przepisy ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w brzmieniu nadanym przez art.1 pkt. 2-8, pkt.10-14, pkt.19-32, pkt. 41-47, pkt.51, pkt.52, pkt.55, pkt.57, pkt.58, pkt.60-69, pkt.71, pkt.72, pkt.72, pklt.74-81, niniejszej ustawy stosuje się do postępowań wszczętych przed dniem wejścia w życie ustawy.
W konsekwencji wobec niezamieszczenia w wyliczeniu przepisu art. 1pkt.48 do postępowań wszczętych przed dniem wejścia w życie ustawy winno stosować się art. 173 § 1 w brzmieniu dotychczasowym. Z kolei zaś przepis art. 194 § 1 w nowym brzmieniu znajdować winien zastosowanie do postanowień wydanych w postępowaniach wszczętych przed dniem jej wejścia w życie, wobec zamieszczenia w wyliczeniu art. 1 pkt.57. Oznacza to świetle stanowiska NSA zaprezentowanego w postanowieniu z dnia 1 grudnia 2015r., które obecnie rozpoznający sprawę podziela, iż koniecznym było dokonanie takiej wykładni, która na celu miała zapewnienie dojścia do drogi sądowej, co w niniejszym wypadku oznaczało przyjęcie dopuszczalności rozpoznania skargi kasacyjnej złożonej od postanowienia wydanego po 15 sierpnia 2015r, w sprawie wniesionej przed tą datą.
Przechodząc do rozpoznania skargi kasacyjnej wskazać należało, że wywiedzione zarzuty, na których oparto skargę kasacyjną są zasadne. Zasadniczą kwestią w sprawie jest dopuszczalność powołania się przez pełnomocnika w skardze na dokument pełnomocnictwa złożony w postępowaniu administracyjnym. Kontrolowana sprawa została zarejestrowania w sądzie I instancji w dniu 8 lipca 2015 r., wezwanie do złożenia pełnomocnictwa pełnomocnik skarżącego otrzymał dnia 16 lipca 2015r., a więc jeszcze pod rządami przepisów ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w brzmieniu sprzed 15 sierpnia 2015r.
A zatem, to zgodnie z brzmieniem przepisów ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sprzed 15 sierpnia 2015r należało ocenić dopuszczalność powołania się pełnomocnika na dokument z którego wynikałoby upoważnienie do działania w sprawie, złożony do akt postępowania administracyjnego.
W myśl art. 46 § 3 ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnym w poprzednim brzmieniu do pisma należało dołączyć pełnomocnictwo lub jego wierzytelny odpis, jeżeli pismo wniósł pełnomocnik, który w danej sprawie nie złożył jeszcze tych dokumentów.
Kwestia dopuszczalności powołania się na pełnomocnictwo złożone do akt administracyjnych w tamtym brzmieniu ustawy była przedmiotem licznych i rozbieżnych orzeczeń sądów administracyjnych. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznający niniejszą skargę kasacyjną podzielił pogląd zgodnie z którym pełnomocnik mógł przed 15 sierpnia 2015r skutecznie powołać się na pełnomocnictwo złożone wcześniej do akt administracyjnych, nadesłanych wraz z aktami sądowymi pod warunkiem, że treść pełnomocnictwa złożona do akt administracyjnych nie budziła wątpliwości co do jego zakresu, obejmując w sposób wyraźny występowanie przed sądami administracyjnymi. Celem złożenia dokumentu pełnomocnictwa jest wykazanie, że pełnomocnik faktycznie reprezentuje stronę, a zatem w świetle brzmienia art. 46§3 ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sprzed zmiany wystarczało powołanie się na pełnomocnictwo złożone w postępowaniu administracyjnym, które było przedmiotem oceny przed sądem wojewódzkim (zob. postanowienie NSA z dnia 24.6.2014 r., II OSK 1636/14, CBOSA oraz postanowienie NSA z dnia 12 czerwca 2014r, wydane w sprawie o sygn. akt I OSK 1190/14, nie publ.).
Pogląd przeciwny stanowiłby wyraz nadmiernego formalizmu i nie znajdowałby uzasadnienia w wykładni celowościowej i systemowej art. 37 § 1 i 46 § 3 w poprzednim brzmieniu, które obowiązywały zarówno w dacie złożenia skargi do sądu jak i w chwili wezwania do złożenia pełnomocnictwa. Powyżej zaprezentowanego stanowiska nie zmienia fakt, iż zgodnie z art. 2 ustawy z dnia 9 kwietnia 2015r o zmianie ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi przepis art. 46 §3 w nowym brzmieniu ma zastosowanie również do postępowań wszczętych przed dniem wejścia w życie ustawy. Ocenie w świetle regulacji zawartej w art. 46§3 po zmianie nie mogła podlegać dopuszczalność powołania się w skardze z dnia 29 maja 2015r na złożenie pełnomocnictwa w aktach administracyjnych oraz zasadność dokonanego w dniu 10 lipca 2015r wezwania sądu o złożenie do akt sądowych pełnomocnictwa do działania w imieniu skarżącego, skoro czynności te były podjęte były przed zmianą.
Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 185 § 1 w zw. z art. 182 § 1 i 3 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.