Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 22 października 2004 r. oddalił skargę A. O. na decyzję Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] utrzymującą w mocy decyzję organu I instancji z dnia [...] nakazującą – w powołaniu na art. 48 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (Dz. U. Nr 89, poz. 414 ze zm.) rozbiórkę samowolnie wybudowanego budynku stajni na działce nr ew. 1486 w R. W uzasadnieniu wyroku Sąd wskazał, że pozwolenie na budowę, na które powołuje się inwestor nie dotyczy budynku przez niego wzniesionego.
Skarżący wykonał bowiem obiekt w innym miejscu, niż wynikające z powoływanej decyzji o pozwoleniu na budowę (w odległości ok. 100 m od pierwotnej lokalizacji), poza terenem wskazanym pod rozbudowę w decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, wykonany obiekt posiada inne wymiary, odmienną konstrukcję i wygląd zewnętrzny, odmienne jest także przeznaczenie tego obiektu. Wzniesiony obiekt stanowi więc samowolę budowlaną, uzasadniającą zastosowanie sankcji przewidzianej w art. 48 powołanego Prawa budowlanego.
Skargę kasacyjną od tego wyroku wniósł A. O., reprezentowany przez adwokata J. P. W skardze zarzucono naruszenie prawa materialnego przez błędną wykładnię art. 49 i 49a ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (tekst jedn. z 2003 r. Nr 207, poz. 2016 ze zm.) polegającą na przyjęciu, że nakazanie rozbiórki budynku stajni znajduje uzasadnienie w przepisach prawa budowlanego. Zarzucono też – niewyjaśnienie czy zachodzą przesłanki do zalegalizowania obiektu.
W uzasadnieniu autor skargi kasacyjnej podnosi, że obiekt stajni został wzniesiony na terenie działki rolnej, należącym do inwestora. Usytuowanie stajni nie kolidowało ani z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego obowiązującym do końca 2003 r., ani z obecnymi zamierzeniami planistycznymi gminy. Budynek nie narusza przepisów techniczno-budowlanych ani nie stwarza zagrożenia dla zdrowia i życia ludzi i zwierząt. Skarżący poniósł olbrzymie nakłady finansowe na budowę tego obiektu. Sąd zaś, rozstrzygając sprawę nie wziął pod uwagę zasadniczych zmian, które wprowadzone zostały do ustawy Prawo budowlane w 2003 r. i które obowiązują od dnia 11 lipca 2003 r., przewidujących możliwość legalizacji samowoli budowlanych. Z tych względów autor skargi kasacyjnej wnosi o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu do ponownego rozpoznania.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw.
Obiekt, którego dotyczy sprawa niniejsza wzniesiony został w 2001 r., tj. w czasie obowiązywania ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane w brzmieniu tekstu jednolitego – Dz. U. z 2000 r. Nr 106, poz. 1126.
Ustawa ta w art. 48 nakładała na właściwy organ obowiązek nakazania rozbiórki obiektu lub jego części, wykonanych bez wymaganego pozwolenia lub zgłoszenia – i nie dopuszczała możliwości legalizacji takich obiektów lub ich części. Obowiązek ten ciążył na właściwym organie w każdej sytuacji niezachowania przez inwestora wymogów formalnych, bez dokonywania oceny przyczyn i skutków tego stanu rzeczy, prawidłowości technicznych wznoszonych obiektów, zgodności z obowiązującym planem zagospodarowania przestrzennego oraz bez rozważania kosztów społecznych rozbiórki samowolnie wykonanego obiektu. Możliwość zalegalizowania obiektów budowlanych lub ich części będących w budowie lub wybudowanych bez pozwolenia lub zgłoszenia wprowadzona została dopiero ustawą z dnia 27 marca 2003 r. o zmianie ustawy Prawo budowlane oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz. U. Nr 80, poz. 718), która weszła w życie w dniu 11 lipca 2003 r.
Zgodnie z art. 7 ust. 2 tej ustawy przepis art. 48 w zmienionym brzmieniu (dopuszczającym legalizację samowoli budowlanych) ma zastosowanie tylko do tych samowolnie wykonanych obiektów budowlanych lub ich części, co do których postępowanie administracyjne wszczęto przed dniem wejścia w życie ustawy z dnia 27 marca 2003 r. i przed tym dniem nie zakończono go poprzez wydanie ostatecznej decyzji. Taka sytuacja nie zachodzi w sprawie niniejszej. Decyzja ostateczna, kończąca postępowanie w sprawie samowoli budowlanej popełnionej przez A. O. wydana została w dniu [...], a więc przed wejściem w życie powołanej ustawy z dnia 27 marca 2003 r.
Organ administracji przy wydawaniu tej decyzji nie mógł więc stosować przepisów, które nie obowiązywały w dacie orzekania. Zarzut podnoszony w skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, iż decyzja ostateczna utrzymująca w mocy decyzję organu I instancji nakazującą rozbiórkę na podstawie art. 48 ustawy Prawo budowlane w brzmieniu obowiązującym w dacie wydawania tej decyzji – narusza przepisy art. 48, 49 i 49a ustawy – Prawo budowlane (tekst jedn. z 2003 r. Dz. U. Nr 207, poz. 2016 ze zm.) pozbawiony był podstaw. Podnoszony w skardze kasacyjnej zarzut, iż Wojewódzki Sąd Administracyjny zaskarżonym wyrokiem naruszył prawo materialne przez błędną wykładnię przepisu art. 48, 49 i 49a powołanej ustawy Prawo budowlane wskazuje na potrzebę wyjaśnienia, że sąd administracyjny w granicach przysługujących mu kompetencji ocenia zaskarżone do tego sądu akty organów administracji publicznej (a więc także i decyzje) pod kątem ich zgodności z prawem, obowiązującym a dacie wydawania tego aktu (decyzji) (art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych, Dz. U. Nr 153, poz. 1269). Nie ma więc podstaw ani uprawnień do tego, aby uwzględniać w swoich rozstrzygnięciach zmiany w stanie prawnym, wprowadzone po tej dacie.
Biorąc powyższe pod uwagę Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) skargę kasacyjną oddalił.