Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 12 stycznia 2012 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, sygn. akt III SA/Kr 631/11 oddalił skargę B. K. na postanowienie Wojewody Małopolskiego z dnia [...] marca 2011 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Prezydenta Miasta Krakowa z dnia [...] stycznia 2011 r., znak: [...] orzekającej o wymeldowaniu B. K. (dalej skarżący) z pobytu stałego z lokalu mieszkalnego nr [...] przy ul. M. [...] w K.. Wyrok powyższy zapadł w następującym stanie faktycznym.
Wspomniana wyżej decyzja Prezydenta Miasta Krakowa o wymeldowaniu skarżącego została wysłana, na podany przez niego adres korespondencyjny, tj. na ulicę P. [...] w K. i odebrana przez A. K. w dniu [...] lutego 2011 r. Skarżący zakwestionował tę decyzję, składając odwołanie w Punkcie Obsługi Mieszkańców Urzędu Miasta Krakowa w dniu [...] lutego 2011 r.
Postanowieniem z dnia [...] marca 2011 r. nr [...] Wojewoda Małopolski na podstawie: art. 134 w zw. z art. 129 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t. j. Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm., dalej jako k.p.a.) oraz art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (t. j. Dz. U. Nr 139 z 2000 r. poz. 993 ze zm., dalej jako ustawa o ewidencji ludności) stwierdził, iż odwołanie wniesione zostało z uchybieniem przewidzianego do jego wniesienia w art. 129 § 2 k.p.a. terminu czternastu dni od daty doręczenia decyzji stronie, który przypadał na dzień 23 lutego 2011 r. Złożone odwołanie organ pozostawił bez rozpatrzenia.
Na powyższe postanowienie B. K. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie. Stwierdził w niej, że odwołanie złożone zostało w ustawowym terminie tj. dnia 23 lutego 2011 r. Zwrócił się jednocześnie z prośbą o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania.
W odpowiedzi na skargę, Wojewoda Małopolski wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wyrokiem z dnia 12 stycznia 2012 r. sygn. akt III SA/Kr 631/11 oddalił skargę B. K. Sąd I instancji wskazał, że w niniejszej sprawie sporne jest to, czy odwołanie od powyższej decyzji wniesione zostało w terminie czy też po jego upływie. Zdaniem skarżącego, nastąpiło to 23 lutego 2010 r., natomiast organ twierdzi, iż skarżący złożył odwołanie dopiero w dniu 28 lutego 2011 r.
Sąd wojewódzki zaznaczył, że jednym z warunków skuteczności wniesienia odwołania jest zachowanie ustawowego terminu. Zgodnie z art. 129 k.p.a., odwołanie należy wnieść w terminie czternastu dni od dnia doręczenia decyzji stronie, przy czym przy obliczaniu tego terminu nie uwzględnia się dnia, w którym doręczono decyzję (art. 57 § 1 k.p.a.). Prekluzyjny termin do wniesienia odwołania dotyczy osób, którym decyzja została doręczona. Natomiast w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy (art. 58 k.p.a.).
Sąd I instancji wskazał, że w przedmiotowej sprawie decyzja Prezydenta Miasta Krakowa z dnia [...] stycznia 2011 r. doręczona została w dniu 9 lutego 2011 r. na adres ul. P. [...], [...] K., który to adres podał skarżący jako adres do doręczeń, podczas spisywania protokołu w dniu [...] kwietnia 2010 r. w Referacie Postępowań Meldunkowych Urzędu Miasta Krakowa. Takie doręczenie jest zgodne z unormowaniami zawartymi w k.p.a. w świetle dorobku orzecznictwa. Adresatem, o którym stanowi art. 42 k.p.a., jest nie tylko osoba faktycznie zamieszkująca pod adresem doręczenia, ale również osoba, która taki adres wskazała, jako adres dla doręczeń. Skoro tak, to domownikiem w rozumieniu art. 43 k.p.a. jest faktycznie zamieszkująca pod tym adresem pełnoletnia osoba. Inne rozumienie tego przepisu praktycznie wykluczałoby możliwość doręczenia pism pod adresem wskazanym jako adres dla doręczeń.
Sąd podkreślił, że skarżący złożył odwołanie w dniu 28 lutego 2011 r. w Punkcie Obsługi Mieszkańców Urzędu Miasta Krakowa, czyli już po terminie 14 dni, który upłynął bezskutecznie w dniu 23 lutego 2011 r. Data złożenia odwołania potwierdzona jest prezentatą urzędu. Skarżący nie złożył przy tym prośby o przywrócenie terminu, złożył ją dopiero w skardze z dnia [...] kwietnia 2011 r.
Od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 12 stycznia 2012 r. sygn. akt III SA/Kr 631/11 skarżący wniósł skargę kasacyjną, zaskarżając go w całości. Wniósł o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji, a także o zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
Na podstawie art. 174 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2002 r. Nr 153, poz.1270) zwaną dalej p.p.s.a., skarżący zarzucił wyrokowi naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy poprzez błędną wykładnię art. 58 § 1 k.p.a. przez przyjęcie, że skarżący nie złożył wniosku o przywrócenie terminu do złożenia odwołania od decyzji Prezydenta Miasta Krakowa z dnia [...] stycznia 2011 r., podczas gdy taki wniosek złożył oraz poprzez nieuwzględnienie faktu, iż uchybienie temu terminowi nastąpiło bez jego winy.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje
Stosownie do art. 183 § 1 ustawy p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej.
W rozpoznawanej sprawie nie zachodzi żadna z okoliczności skutkujących nieważnością postępowania, o jakich mowa w art. 183 § 2 p.p.s.a. i nie zachodzi żadna z przesłanek, o których mowa w art. 189 p.p.s.a., które Naczelny Sąd Administracyjny rozważa z urzędu dokonując kontroli zaskarżonego skargą kasacyjną wyroku. Wobec tego Naczelny Sąd Administracyjny przeszedł do zbadania zarzutów kasacyjnych.
Przedmiotem kontroli Sądu I instancji było postanowienie Wojewody Małopolskiego z dnia [...] marca 2011 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Prezydenta Miasta Krakowa z dnia [...] stycznia 2011 r., znak: [...] orzekającej o wymeldowaniu B. K. z pobytu stałego z lokalu mieszkalnego nr [...] przy ul. M. [...] w K. Podstawą procesowoprawną postanowienia był art. 134 w związku z art. 129 § 2 k.p.a.
W skardze kasacyjnej postawiono zarzut naruszenia art. 58 § 1 k.p.a. poprzez przyjęcie, że skarżący nie złożył wniosku o przywrócenie terminu.
W pierwszej kolejności NSA zauważa, że w niniejszej skardze kasacyjnej nie wskazano żadnej normy, na podstawie której można by postawić Sądowi I instancji zarzut naruszenia prawa materialnego lub procesowego. W tym kontekście należy wskazać, iż adresatem zarzutu naruszenia prawa zarówno materialnego jak i procesowego może być tylko sąd I instancji, ponieważ przedmiotem kontroli w postępowaniu przed Naczelnym Sądem Administracyjnym jest zaskarżone orzeczenie wojewódzkiego sądu administracyjnego (J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz. LexisNexis, wyd. 4, 2010 r., s. 406). Wskazanych wad skargi kasacyjnej, orzekający NSA nie traktuje jednak jako przeszkody w rozpoznaniu postawionych zarzutów, bowiem zawarte w uzasadnieniu skargi kasacyjnej krytyczne uwagi umożliwiają dokonanie ich oceny z punktu widzenia podstaw kasacyjnych.
Skarżący kasacyjnie zarzuca wyrokowi, że naruszony został art. 58 § 1 k.p.a., mówiący o tym, że w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Stwierdza, że, wbrew temu co zważył Sąd I instancji, przedmiotowy wniosek złożył, a uchybienie terminu do złożenia odwołania nastąpiło bez jego winy. Ponadto, w uzasadnieniu skargi kasacyjnej podnosi, że wniosek o przywrócenie terminu został złożony w terminie 7 dni od kiedy dowiedział się o fakcie uchybienia terminowi, o czym wcześniej nie wiedział jako osoba, która nie posiada wiedzy prawniczej.
Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, zarzuty skargi kasacyjnej nie zasługują na uwzględnienie, albowiem dotyczą wniosku o przywrócenie terminu, który choć wiąże się ze skutecznością wniesienia odwołania (umożliwia jego wniesienie gdy termin zostanie przywrócony), nie był przedmiotem oceny Sądu I instancji w niniejszej sprawie. Również na etapie postępowania przed organem, które stanowiło przedmiot kontroli sądowej, okoliczność złożenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania nie była w ogóle przedmiotem rozpoznania, albowiem taki wniosek nie został wówczas złożony, o czym świadczy treść pisma – odwołania. Z treści tego pisma nie sposób wywieść nawet intencji co do prośby o przywrócenie terminu. Wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania sformułowano dopiero w skardze kasacyjnej.
W odniesieniu do tej ostatnio wskazanej okoliczności stwierdzić należy, że złożenie wniosku o przywrócenie terminu do złożenia odwołania dopiero w skardze powoduje, co oczywiste, iż organ nie mógł takiego wniosku rozpoznać w postępowaniu administracyjnym, a tym samym, Sąd I instancji nie mógł przeprowadzić kontroli legalności zaskarżonego postanowienia Wojewody Małopolskiego w aspekcie tegoż wniosku, bowiem stanowiłoby to wyjście poza granice skargi (art. 134 § 1 p.p.s.a.).
Należy zauważyć, że stosownie do art. 59 § 1 k.p.a., organem właściwym do przywrócenia terminu jest właściwy w sprawie organ administracji publicznej. Zawarcie w skardze wniosku o przywrócenie terminu, nie może odnieść pożądanego skutku, gdyż Sąd nie jest właściwy do przywracania terminów procesowych, obowiązujących w postępowaniu administracyjnym przed organami administracji publicznej. (wyrok NSA z dnia 4 lutego 2011 r. sygn. akt I OSK 1804/10 opubl. CBOIS).
Mając powyższe na uwadze NSA stwierdza, że Sąd I instancji prawidłowo pominął kwestię wniosku o przywrócenie terminu, skoro wniosku takiego nie było, a ten zawarty w skardze nie mógł odnieść oczekiwanego przez skarżącego skutku.
W związku z powyższym, zarzuty skargi kasacyjnej dotyczące naruszenia art. 58 § 1 k.p.a. - jako niezwiązane z przedmiotem rozstrzygnięcia Sądu I instancji i zaskarżonego postanowienia - uznać należy za chybione.
Jedynie na marginesie rozważań stwierdzić należy, że podnosząc w skardze kasacyjnej naruszenie art. 58 § 1 k.p.a. skarżący w żaden sposób nie wykazał, kiedy dowiedział się o uchybieniu terminu do wniesienia odwołania, a także nie uprawdopodobnił, że uchybienie to nastąpiło bez jego winy. Skarżący podniósł tylko, że skarżący nie posiada wiedzy prawniczej.
NSA stwierdza, że w skardze kasacyjnej nie postawiono zarzutu, który kwestionowałby ustalenia Sądu I instancji w zakresie oceny uchybienia terminu do złożenia odwołania dokonanej przez organ w zaskarżonym postanowieniu. Skarżący kasacyjnie nie twierdzi, że odwołanie złożył w terminie.
Wobec powyższego, niecelowe jest rozpoznawanie zarzutów, które nie są powiązane z zapadłym w sprawie wyrokiem, którym oceniono czy odwołanie od powyższej decyzji wniesione zostało w terminie czy też po jego upływie. Sąd I instancji w zaskarżonym wyroku uznał, że doręczenie przez organ wspomnianej decyzji Prezydenta Miasta Krakowa z dnia [...] stycznia 2011 r. na adres do korespondencyjny tj. ul. P. [...], [...] K., wskazany przez skarżącego w protokole dniu [...] kwietnia 2010 r., było prawidłowe. Jak zauważył Sąd I instancji z art. 42 w zw. z art. 43 k.p.a. wynika bowiem, że adresatem przesyłki może być nie tylko osoba zamieszkująca pod wskazanym adresem ale i inna osoba, która traktowana jako domownik, może odbierać pisma kierowane na ten adres, wskazany jako adres do doręczeń. NSA podziela w pełni ten pogląd.
Na marginesie NSA zauważa, że jeżeli skarga z wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania (ksero) nie została przekazana organowi odwoławczemu, to po zwrocie niniejszych akt, należałoby powyższe uczynić, celem nadania temu wnioskowi właściwego biegu.
Reasumując, wskazany w skardze kasacyjnej zarzut dotyczący naruszenia art. 58 § 1 k.p.a. nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem nie dotyczy istoty zaskarżonego wyroku, którego przedmiotem była ocena legalności postanowienia w kwestii uchybienia terminowi do złożenia odwołania.
Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r. Nr 270 ze zm.) oddalił skargę kasacyjną.