Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnegoz 15 września 2016 r., sygn. akt II OSK 3082/14

Uzasadnienie

Wyrokiem z dnia 12 sierpnia 2014r. w sprawie II SA/Rz 167/14 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie oddalił skargę J. D. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] grudnia 2013r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki części obiektu budowlanego.

Wspominany wyrok zapadł w następującym stanie faktycznym i prawnym:

Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego [...] w dniu 17 lutego 2012r. przeprowadził kontrolę w sprawie stanu technicznego budynku zlokalizowanego na działce nr [...] w obrębie [...], położonej przy ul. [...] w R. W toku kontroli ustalono, że J. D., jako inwestor wykonała w lokalu nr [...] znajdującym się we wskazanym budynku roboty budowlane polegające na montażu urządzeń gazowych tj. kotła gazowego centralnego ogrzewania i kuchenki gazowej. Roboty te zostały wykonane w sierpniu 2011r. J. D. oświadczyła, że nie uzyskała pozwolenia na wykonanie opisanych robót ani też nie zgłaszała zamiaru ich wykonania.

Następnie organ nadzoru budowlanego I instancji postanowieniem z dnia [...] marca 2012r. nałożył na J. D. obowiązek przedstawienia oceny technicznej dotyczącej wykonanych robót budowlanych, polegających na przebudowie instalacji gazowej i instalacji centralnego ogrzewania w ww. lokalu. Zobowiązana w dniu 26 czerwca 2012r. przedłożyła "Ocenę stanu technicznego instalacji gazowej wewnętrznej oraz odcinka instalacji c.o.".

Kolejną decyzją z dnia [...] sierpnia 2012r. nr [...], organ nadzoru budowlanego I instancji nakazał J. D. odciąć, w terminie do dnia 15 września 2012r., kocioł gazowy centralnego ogrzewania zainstalowany w lokalu mieszkalnym nr [...] znajdującym się w budynku położonym w R. przy ul. [...], od instalacji gazowej, wodociągowej i instalacji centralnego ogrzewania i zabezpieczyć odcięte instalacje przez szczelne zamknięcie bądź zaspawanie.

[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] listopada 2012r. nr [...], po rozpoznaniu odwołania J. D., uchylił ww. decyzję organu I instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia temuż organowi. Organ odwoławczy podniósł, że przedmiotowa sprawa wymaga dodatkowych wyjaśnień, uzupełnienia materiału dowodowego i ponownego rozpatrzenia, z uwzględnieniem aktualnego stanu faktycznego, w związku z informacją o podjęciu starań przez odwołującą się zmierzających do uzyskania pozwolenia na wykonanie określonych robót.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie postanowieniem z dnia 10 kwietnia 2013r. w sprawie II SA/Rz 46/13 odrzucił skargę J. D. na ww. decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z uwagi na nieuzupełnione braki fiskalne i formalne.

Po ponownym rozpatrzeniu sprawy organ nadzoru budowlanego I instancji decyzją z dnia [...] października 2013r. nr [...], nakazał J. D. rozebrać część obiektu budowlanego, jaką stanowi instalacja gazowa lokalu mieszkalnego nr [...], znajdującego się w budynku zlokalizowanym na działce nr [...] obręb [...], położonej przy ul. [...] w R. przez:

1. 1) odłączenie kotła gazowego centralnego ogrzewania od instalacji gazowej,
2. 2) zdemontowanie przewodu powietrzno – spalinowego odprowadzającego spaliny z ww. kotła i wyprowadzonego przez ścianę zewnętrzną ww. budynku.

Uzasadniając decyzję organ stwierdził, że J. D. wykonała roboty budowlane polegające na remoncie i przebudowie instalacji gazowej oraz przebudowie instalacji centralnego ogrzewania w ww. lokalu – bez wymaganego zgłoszenia zamiaru ich wykonania i bez pozwolenia na budowę oraz w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w przepisach. Organ zwrócił uwagę, że z oceny technicznej przedłożonej przez inwestorkę wynika, iż roboty związane ze zmianą lokalizacji kuchenki gazowej znajdującej się w pomieszczeniu kuchni ww. lokalu wykonane zostały prawidłowo zgodnie z przepisami. Z oceny tej wynika także, że przebudowa instalacji centralnego ogrzewania wykonana została niezgodnie z przepisami. Spaliny z kotła c.o. o mocy 14 kW zostały wyprowadzone przez ścianę zewnętrzną budynku, podczas gdy dopuszczalne jest takie wyprowadzenie jedynie dla kotłów o mocy cieplnej do 5 kW. Z uwagi na powyższe organ nadzoru budowlanego stwierdził, iż kuchenka gazowa, której dotyczyły wykonane samowolnie roboty budowlane może być obecnie użytkowana, a inwestor winien doprowadzić do stanu zgodnego z przepisami roboty związane z zainstalowaniem kotła gazowego centralnego ogrzewania.

W odwołaniu od powyższej decyzji J. D. wniosła o jej uchylenie w całości jako niezgodnej z prawem i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi I instancji. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] grudnia 2013r. nr [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji podzielając stanowisko organu I instancji i stwierdzając, że argumenty podnoszone w odwołaniu pozostają bez wpływu na rozstrzygnięcie sprawy. Wyjaśnił, że przebudowa instalacji gazowej w pomieszczeniu łazienki przedmiotowego lokalu, związana z zainstalowaniem nowego kotła gazowego dwufunkcyjnego o mocy 14 kW, z wyprowadzaniem przewodu powietrzno – spalinowego bezpośrednio przez ścianę zewnętrzną budynku, została wykonana nie tylko bez wymaganego pozwolenia, lecz także w sposób istotnie odbiegający od przepisów oraz mogący spowodować zagrożenie bezpieczeństwa ludzi lub mienia. Wyjaśnił, że stwierdzenie naruszenia przepisów zobowiązuje organ nadzoru budowlanego do podjęcia działań przewidzianych ustawą, mających na celu usunięcie naruszenia prawa w oparciu o art. 51 ust. 1 pkt 1 i pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994r.

Prawo budowlane (Dz.U. z 2013r. poz. 1409 ze zm.), przywoływanej dalej jako: "P.b.". Organ odwoławczy zwrócił uwagę, że w zaistniałym stanie faktycznym niemożliwym było wydanie nakazu przywrócenia do stanu poprzedniego, ponieważ stan poprzedni istniejący przed wykonaniem robót polegających na przebudowie instalacji gazowej w łazience i zainstalowaniu nowego kotła dwufunkcyjnego, był niezgodny z przepisami, z uwagi na brak odpowiedniej wentylacji w łazience, gdyż przewód spalinowy od zainstalowanego poprzednio przepływowego podgrzewacza wody włączony był do przewodu kominowego, w którym obecnie wykonany jest wlot do wentylacji pomieszczenia łazienki.

J. D. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie skargę na powyższą decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego domagając się jej uchylenia oraz zasądzenia zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych. Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie przepisów postępowania administracyjnego: art. 7, art. 8, art. 11, art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a. oraz przepisów prawa materialnego: art. 51 ust. 1 pkt 1 i 2 P.b. W uzasadnieniu skarżąca podniosła, że doszło do nadużycia uznania administracyjnego, przez wydanie decyzji nakazującej rozbiórkę, podczas gdy organ miał do dyspozycji jeszcze inne wskazane w ustawie rozwiązania, a mianowicie nakazanie przywrócenia obiektu do stanu poprzedniego albo nałożenie obowiązku wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, określając termin ich wykonania.

Zdaniem skarżącej zastosowane przez organy rozwiązanie jest dla niej krzywdzące oraz nie uwzględnia jej słusznego interesu, gdyż uniemożliwia jej korzystanie z lokalu w sposób zgodny z jego przeznaczeniem i narazi ją na znaczne obciążenie finansowe, a nadto może doprowadzić do nieodwracalnego uszkodzenia instalacji gazowej, które z kolei może spowodować niezdatność do dalszej eksploatacji. W skardze podkreślono, że organ błędnie zinterpretował i niewłaściwie zastosował art. 51 ust. 1 P.b.

W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.

Powołanym na wstępie wyrokiem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie oddalił skargę J. D. W motywach rozstrzygnięcia wyjaśniono, iż ochrona interesu wnioskodawczyni nie mogła w stwierdzonych okolicznościach spowodować naruszenia art. 51 ust. 1 pkt 1 P.b., który to przepis nakazywał organom rozbiórkę części obiektu budowlanego w postaci instalacji gazowej. Zdaniem Sądu I instancji nie budzi wątpliwości kwalifikacja stwierdzonych robót budowlanych w świetle przepisów art. 3 pkt 7a i 8 P.b., bowiem stanowiły one przebudowę oraz remont. Przebudowa istniejącej instalacji gazowej wymagała w chwili jej wykonywania uzyskania pozwolenia na budowę, gdyż nie została wymieniona w art. 29 P.b. Natomiast zgłoszenia należało dokonać co do robót remontowych, o czym świadczy treść art. 29 ust. 2 pkt 1 w związku z art. 30 ust. 1 pkt 2 P.b.

W dalszej kolejności Sąd podzielił stanowisko organów, iż stan poprzedni jako niezgodny z prawem uniemożliwiał wydanie nakazu doprowadzenia wykonanych robót do stanu poprzedniego. Jako stan niezgodny z prawem słusznie uznano stan, w którym pomieszczenie łazienki lokalu mieszkalnego nr [...] nie spełniało wymogów wynikających z treści § 79 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U. nr 75, poz. 690 ze zm.), dalej przywoływanego jako: "rozporządzenie", który stanowi: drzwi do łazienki, umywalni i wydzielonego ustępu powinny otwierać się na zewnątrz pomieszczenia, mieć z zastrzeżeniem § 75 ust. 2, co najmniej szerokość 0,8m i wysokość 2m w świetle ościeżnicy, a w dolnej części – otwory o sumarycznym przekroju nie mniejszym niż 0,022m2 dla dopływu powietrza.

Sąd I instancji podkreślił, że organy wyjaśniły dlaczego nie mogą nakazać skarżącej doprowadzenia wykonywanych czynności do stanu zgodnego z prawem wskazując, iż poza treścią art. 51 ust. 1 pkt 1 P.b. leży kompetencja do nakazywania uzyskania pozwolenia na budowę czy dokonania zgłoszenia. Jednocześnie Sąd wyjaśnił, że obowiązki wynikające z decyzji wydanej na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 P.b. mogą dotyczyć tylko i wyłącznie czynności faktycznych, konkretnych robót budowlanych i nie obejmują czynności o skutkach prawnych, do jakich należy złożenie wniosku o wydanie pozwolenia na budowę czy dokonanie zgłoszenia.

Następnie Sąd wyjaśnił, że nie doszło do naruszenia przepisów o postępowaniu wyjaśniającym w zakresie uznania za wiarygodne zeznań złożonych przez A. Z. Zdaniem Sądu inwestorka oprócz podważania dotychczasowych ustaleń nie przedstawiła żadnego dowodu na potwierdzenie swojej wersji stanu poprzedniego, a zatem organ miał prawo uznać za bardziej przekonujące zeznanie złożone przez A. Z. skoro jako współwłaściciel budynku miał wiedzę o jego stanie, a ponadto jego zeznania są logiczne i spójne z pozostałym materiałem dowodowym i zostały złożone pod rygorem odpowiedzialności karnej.

Sąd wskazał, że informacja J. D. o tym, że w stanie poprzednim w łazience istniał niesprawny dwufunkcyjny kocioł gazowy nie miałaby wpływu na rozstrzygnięcie, bowiem jeżeli kocioł ten był niesprawny i był podłączony do przewodu kominowego, to nie stanowił on źródła ciepła dla instalacji centralnego ogrzewania i taki stan także był niezgodny z prawem z powodu braku odpowiedniej wentylacji pomieszczenia łazienki.

W dalszej kolejności Sąd I instancji zauważył, iż złożenie przez stronę postępowania zeznań poza rozprawą, nie jest okolicznością która według pełnomocnika strony powoduje nieważność tej czynności. Wyjaśnił, iż inwestorce zapewniono możliwość wzięcia udziału w czynnościach oględzin, zapoznania się z treścią zeznań oraz innych dowodów zebranych w postępowaniu, o czym świadczy zawiadomienie z dnia 25 września 2013r., doręczone pełnomocnikowi J. D. w dniu 27 września 2013r. Nadto wskazano, iż w protokole rozprawy administracyjnej z dnia 19 września 2013r. zapisano, że pełnomocnik T. P. poinformował, że posiada jedynie wiedzę w zakresie prowadzonej rozprawy i nie posiada wiedzy dotyczącej stanu poprzedniego. Zdaniem Sądu I instancji nieobecność pełnomocnika w trakcie składania zeznań nie mogła wnieść niczego nowego do wyjaśnienia okoliczności sprawy.

Podsumowując Sąd I instancji stwierdził, że uzasadnienie decyzji organów obu instancji spełnia wymagania płynące z zasady przekonywania strony do słuszności wydanego rozstrzygnięcia (art. 11 K.p.a.), bowiem wyjaśniono przyczyny dla których nie jest możliwe wydanie rozstrzygnięcia o mniej uciążliwych dla skarżącej skutkach. Ustalono także czas wykonywanych robót, który określono na miesiąc sierpień 2011r., a jednocześnie strona przeciwna nie wykazała inicjatywy w zakresie udowodnienia innego terminu zakwestionowanych przez organ nadzoru budowlanego czynności. Zdaniem Sądu decyzja o nakazaniu skarżącej rozbiórki części obiektu budowlanego jest zgodna z przepisami prawa materialnego i została wydana po przeprowadzeniu postępowania administracyjnego zgodnie z obowiązującymi w tym zakresie regulacjami dotyczącymi postępowania dowodowego.

Skargę kasacyjną od ww. wyroku złożyła J. D., zarzucając

1. 1. naruszenie naruszenia prawa materialnego, tj.:
2. a) art. 29 ust. 2 pkt 1 P.b. poprzez niezastosowanie tego przepisu w sytuacji, gdy roboty budowlane wykonane w lokalu mieszkalnym nr [...] położonym przy ul. [...] w R. stanowiły remont istniejącej instalacji co. i gazowej, a zatem nie wymagały uzyskania pozwolenia na budowę;
3. b) art. 51 ust. 1 pkt 1 P.b. poprzez nakazanie rozebrania części obiektu budowlanego, jaką stanowi instalacja gazowa lokalu mieszkalnego nr [...] znajdującego się w budynku przy ul. [...] w R. w sytuacji, gdy można było zastosować rozwiązanie o mniejszej dolegliwości dla skarżącej.
4. 2. naruszenie przepisów postępowania w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:
5. a) art. 77 § 1 i 80 K.p.a. poprzez niewyczerpujące rozpatrzenie zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego i pominięcie wyjaśnień J. D. złożonych na piśmie w dniu 18 września 2013r., w zakresie dotyczącym stanu istniejącego przed wykonaniem robót budowlanych w łazience lokalu nr [...] przy ul. [...] w R., tj. faktu znajdowania się tam uszkodzonego kotła centralnego ogrzewania;
6. b) art. 86 K.p.a. poprzez jego niezastosowanie w sytuacji, gdy po wyczerpaniu środków dowodowych w sprawie pozostały niewyjaśnione fakty istotne dla rozstrzygnięcia sprawy, tj. nie wyjaśniono, czy w łazience lokalu nr [...] przy ul. [...] w R. znajdował się przepływowy podgrzewacz wody, czy też ciepła woda zapewniona była poprzez zainstalowany zasobnik ciepłej wody na klatce schodowej, gdy w łazience przedmiotowego lokalu zamontowany był uszkodzony kocioł gazowy centralnego ogrzewania;
7. c) art. 7, art. 8, art. 10, art. 79, art. 81, art. 67 § 1, art. 68 § 1 K.p.a. poprzez dokonanie czynności przesłuchania A. Z. i sporządzenie z niej protokołu w dniu 19 września 2013r. już bez obecności pełnomocnika strony skarżącej, w sytuacji gdy organ uprzednio dokonał zamknięcia rozprawy i wszystkie obecne strony podpisały protokół rozprawy a następnie dodatkowo przesłuchał A. Z., a także późniejsze uznanie tejże czynności za ważną w świetle obowiązujących przepisów, a tak uzyskany dowód za wiarygodne źródło dowodowe i w konsekwencji dopuszczenie jako dowodu w sprawie pomimo tego, że w strona pozbawiona została możliwości wypowiedzenia się co do treści dowodu oraz zapoznania się z treści.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej jej autorka podniosła, że przed dokonaniem przez nią robót budowlanych, w pomieszczeniu łazienki zamontowany był niesprawny dwufunkcyjny kocioł c.o. podłączony do instalacji gazowej, centralnego ogrzewania, wodociągowej i ciepłej wody. Przewód spalinowy od ww. kotła podłączony był do istniejącego komina 14cm x 14cm, a instalacja centralnego ogrzewania lokalu nr [...] połączona była z instalacją centralnego ogrzewania lokalu nr [...]. Ponadto instalacja połączona była zasobnikiem ciepłej wody usytuowanym we wnęce na klatce schodowej.

W skardze kasacyjnej podkreślono, że w sprzeczności z powyższymi wyjaśnieniami stoją zeznania strony postępowania – A. Z., który stwierdził, że przed wykonaniem przez J. D. robót budowlanych w lokalu nr [...] przy ul. [...] w R., w łazience lokalu, gdzie obecnie zainstalowany jest kocioł gazowy dwufunkcyjny centralnego ogrzewania, zainstalowany był gazowy przepływowy podgrzewacz wody typu "junkers", a spaliny z tego podgrzewacza odprowadzane były rurą "spiro" do przewodu kominowego, w którym obecnie wykonano wlot wentylacji do pomieszczenia łazienki. Jednocześnie wskazano, że A. Z. potwierdził wyjaśnienia skarżącej odnoszące się do ogrzewania lokalu mieszkalnego nr [...] poprzez połączenie instalacji centralnego ogrzewania lokalu mieszkalnego nr [...] z instalacją centralnego ogrzewania lokalu mieszkalnego nr [...], w którym źródłem ciepła był kocioł gazowy centralnego ogrzewania.

Zdaniem wnoszącej skargę kasacyjną, jeśli organ powziął wątpliwości co do sposobu ogrzewania wody użytkowej w lokalu i nie był w stanie ich wyjaśnić, to powinien był je rozstrzygnąć na korzyść skarżącej, tj. w ślad za wyjaśnieniami J. D. przyjąć, że w łazience przedmiotowego lokalu zainstalowany był niesprawny dwufunkcyjny kocioł centralnego ogrzewania lub też zamiast pomijać ww. dowód, organ powinien był zastosować art. 86 K.p.a., który stanowi, że jeśli po wyczerpaniu środków dowodowych lub z powodu ich braku pozostały niewyjaśnione fakty istotne dla rozstrzygnięcia sprawy, organ administracji publicznej dla ich wyjaśnienia może przesłuchać stronę. Skarżąca kasacyjnie podniosła, że organ niesłusznie pominął ww. możliwości i uznał w ślad za twierdzeniami A. Z., że w łazience przedmiotowego lokalu zainstalowany był przepływowy podgrzewacz wody, a co za idzie, że J. D. dokonała przebudowy, a nie remontu instalacji centralnego ogrzewania.

W tym miejscu J. D. zaznaczyła, że zainstalowanie w należącym do niej lokalu mieszkalnym nowego kotła dwufunkcyjnego centralnego ogrzewania w miejsce starego, uszkodzonego, kwalifikuje te roboty jako remont, a nie jak stwierdził organ jako przebudowę instalacji centralnego ogrzewania. Nie można bowiem przyjąć, że parametry techniczne instalacji uległy zmianie w sytuacji, gdy nie ustalono jaki konkretnie kocioł znajdował się w łazience przed dokonaniem robót budowlanych przez skarżącą. Skarżąca kasacyjnie podkreśliła, że wymieniając niesprawny kocioł dwufunkcyjny c.o. na nowy, odtworzyła stan pierwotny, a zatem wykonała remont instalacji, na wykonanie którego P.b. nie przewiduje obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę. Z powyższych względów organ nadzoru budowlanego rażąco naruszył art. 77 i art. 80 K.p.a. Zdaniem skarżącej kasacyjnie gdyby organ nadzoru budowlanego w sposób prawidłowy i wyczerpujący przeanalizował cały materiał dowodowy, to zastosowałby środek mniej dolegliwy dla skarżącej i wdrożył postępowanie naprawcze, pozwalające na legalizację wykonanych robót budowlanych, jako że zostały one wykonane zgodnie z obowiązującymi warunkami technicznymi i w celu poprawy bezpieczeństwa oraz warunków mieszkaniowych ww. lokalu mieszkalnego.

Zdaniem skarżącej kasacyjnie organ naruszył podstawowe zasady postępowania tj. art. 7, art. 8, art. 10, art. 79 i art. 81 K.p.a., albowiem złożone przez A. Z. zeznania zostały dokonane po zamknięciu rozprawy przeprowadzonej w dniu 19 września 2014r. Strona wyjaśniła, że podczas rozprawy obecne były strony postępowania w osobie adwokata T. P. oraz A. Z. Po oględzinach wszystkim obecnym odczytano protokół i rozprawa została zamknięta. Zaś po zamknięciu rozprawy dokonano dalszej czynności procesowej, polegającej na złożeniu zeznań przez A. Z., po uprzednim pouczeniu go o prawie odmowy odpowiedzi na pytania oraz o odpowiedzialności za fałszywe zeznania.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje

Postępowanie kasacyjne oparte jest na zasadzie związania Naczelnego Sądu Administracyjnego granicami skargi kasacyjnej i podstawami zaskarżenia wskazanymi w tej skardze. Zakres sądowej kontroli instancyjnej jest zatem określony i ograniczony wskazanymi w skardze kasacyjnej przyczynami wadliwości prawnej zaskarżonego wyroku sądu I instancji. Jedynie w przypadku, gdyby zachodziły przesłanki, powodujące nieważność postępowania sądowoadministracyjnego, określone w art. 183 § 2 P.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny mógłby podjąć działania z urzędu, niezależnie od zarzutów wskazanych w skardze kasacyjnej. W niniejszej sprawie nie stwierdzono takich przesłanek.

Odnosząc się natomiast do zarzutów postawionych w skardze kasacyjnej w pierwszej kolejności należy zwrócić się ku zarzutom naruszenia przepisów postępowania, w tym do zarzutu naruszenia przez Sąd I instancji przepisów art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a. poprzez pominięcie wyjaśnień złożonych przez skarżącą w piśmie z dnia 18 września 2013r. w zakresie stanu istniejącego w jej mieszkaniu przed samowolnym wykonaniem robót budowlanych, w szczególności posiadania uszkodzonego kotła centralnego ogrzewania. Zarzut ten koresponduje bezpośrednio z zarzutem naruszenia prawa materialnego w zakresie art. 29 ust. 2 pkt 1 P.b. poprzez jego pominięcie w sytuacji gdy – zadaniem skarżącej – wykonane roboty budowlane stanowiły wyłącznie remont istniejącej instalacji gazowej i c.o., a tym samym nie wymagały pozwolenia na budowę. Oceniając powyższy zarzut naruszenia przepisów o gromadzeniu i ocenie materiału dowodowego należy wskazać, iż jest on niezasadny bowiem ww. oświadczenie skarżącej, w następstwie dokonania jego oceny zostało uznane za sprzeczne z innymi dowodami, w szczególności z tymi, które prezentowała w toku postępowania sama skarżąca i z tego powodu zostało pominięte przy ustalaniu stanu faktycznego sprawy.

Do dnia złożenia ww. oświadczenia skarżąca konsekwentnie wskazywała, iż w należącym do niej mieszkaniu wykonała przebudowę instalacji gazowej i c.o. Takie stanowisko skarżącej wynika z dwóch ocen technicznych opracowanych na jej zlecenie i przez nią złożonych w toku niniejszego postępowania, nadto z pism składanych do organu I instancji. Do dnia złożenia oświadczenia z dnia 18 września 2013r. skarżąca wskazywała, iż wykonała w należącym do niej mieszkaniu przebudowę ww. instalacji, co korespondowało z innymi dowodami zgromadzonymi w toku postępowania, w tym m.in. z dowodem z przesłuchania świadka A. Z. Okoliczność, iż skarżąca w pewnym momencie postępowania zmieniła własną ocenę wykonanych prac budowlanych zasadnie została zdezawuowana przez organy nadzoru budowlanego i nie wpłynęła na ustalony stan faktyczny, którego źródłem były korespondujące ze sobą, rzetelnie ocenione dowody.

Zasadnie także Sąd I instancji zaakceptował pogląd organów o braku wpływu na dokonane w sprawie ustalenia zarzutu nieuwzględnienia posiadania przez skarżącą niesprawnego dwufunkcyjnego pieca c.o., w którego miejsce – jak wskazała skarżąca w oświadczeniu z dnia 18 września 2013r. – został powieszony nowy, dwufunkcyjny 14 kV piec c.o. Niezależnie od tego, że powyższe oświadczenie skarżącej pozostaje w sprzeczności z innymi dowodami zgromadzonymi w sprawie, to dodatkowo zasadnie akcentowano fakt, iż piec ten będąc niesprawny to nie mógł stanowić źródła ciepłej wody i c.o., zaś przebudowie podlegały te instalacje, które stanowiły w mieszkaniu skarżącej rzeczywiste źródło owych mediów.

Bezzasadnie także formułowane są zarzuty odwołujące się do wadliwości przeprowadzonej rozprawy administracyjnej. Z treści protokołu wynika, iż pełnomocnik skarżącej biorąc w niej udział nagle opuścił rozprawę nie podając przyczyn, przy czym podpisał protokół sporządzony z jej przebiegu. Skoro ów protokół wskazuje na przesłuchanie w charakterze świadka A. Z., a skarżąca w toku postępowania, ale także później nie zgłaszała zarzutów wobec treści tegoż protokołu, to zasadnie Sąd I instancji zaakceptował ocenę materiału dowodowego dokonaną w oparciu także i o ten dowód.

Nie można także tracić z pola widzenia faktu powiadomienia przez organ I instancji o treści art. 10 K.p.a. Skoro skarżąca będąc prawidłowo powiadomiona o treści ww. przepisu nie skorzystała z uprawnienia do zapoznania się ze zgromadzonym materiałem dowodowym, a nadto w dalszym toku postępowania nie formułowała wniosków dowodowych, to zarzuty o niepełności zgromadzonego materiału dowodowego nie mogą być uznane za usprawiedliwione. W szczególności nie można się zgodzić z tezą o istotności okoliczności przywoływanych przez skarżącą w kontekście naruszenia przepisu art. 86 K.p.a., skoro ustalono – w oparciu o oceny techniczne złożone przez skarżącą – zakres dokonanej przebudowy, a skarżąca nie inicjowała dalszego postępowania wyjaśniającego powyższą okoliczność.

Przechodząc do oceny zarzutów materialnoprawnych wypada wskazać, iż zakres i charakter robót budowlanych wykonanych przez skarżącą jako inwestorkę uzasadnia tezę o przebudowie instalacji gazowej i c.o., bowiem – w światle okoliczności ustalonych przez organy, których skarżąca nie zdołała podważyć – nastąpiła zmiana parametrów zarówno użytkowych, jak i technicznych istniejącego obiektu budowlanego w zakresie korzystania z c.o. i ciepłej wody, o czym stanowi art. 3 pkt 7a P.b. Nadto niebezpieczeństwo dla zdrowia, życia, a także mienia, jakie stwarza dokonana przebudowa instalacji gazowej, w szczególności w zakresie lokalizacji przewodów powietrznych i spalinowych dodatkowo usprawiedliwia tezę, iż wykonanych robót budowlanych nie można zakwalifikować jako remontu, w rozumieniu art. 29 ust. 2 pkt 1 w zw. z art. 3 pkt 8 P.b., gdyż roboty te nie polegały jedynie na odtworzeniu stanu pierwotnego. Tym samym zawarty w skardze kasacyjnej zarzut wadliwego zakwalifikowania wykonanych robót budowlanych uznać należy za chybiony.

Ponadto nietrafny jest zarzut o możliwości zastosowania w okolicznościach niniejszej sprawy rozwiązania "o mniejszej dolegliwości dla skarżącej", przy czym – co należy podkreślić – w skardze kasacyjnej nie wskazano konkretnie jakiego rodzaju rozwiązanie mogłoby znaleźć zastosowanie. Analizując powyższy zarzut wypada wskazać, iż obok nakazania zaniechania dalszych robót budowlanych (nieaktualnego z uwagi na zrealizowanie inwestycji) bądź rozbiórki obiektu budowlanego lub jego części, przepis art. 51 ust. 1 pkt 1 P.b. wymienia jeszcze doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego. Przy czym wybór jednego z powyższych rozstrzygnięć nie jest pozostawiony uznaniu organu. Przywrócenie obiektu do stanu poprzedniego, aktualne jest nie tylko po skonstatowaniu, że wykonane w warunkach art. 50 P.b. roboty budowlane nie mogą być doprowadzone do zgodności z prawem, ale także po ustaleniu, że stan obiektu jaki miał miejsce przed rozpoczęciem powyższych robót budowlanych był zgodny z prawem.

Sytuacja taka nie wynika natomiast z okoliczności niniejszej sprawy, na co zasadnie zwracały uwagę organy obu instancji. O ile bowiem nie budzi wątpliwości, iż wyprowadzony przez zewnętrzną ścianę budynku przewód spalinowy urządzenia o nominalnej mocy cieplnej 14kV narusza przepis § 175 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia i nie istnieje możliwość doprowadzenia do zgodności z prawem wykonanych robót budowlanych przy takiej mocy urządzenia grzewczego i sposobie wyprowadzenia przewodu spalinowego, o tyle wskutek naruszenia przepisu § 79 ust. 1 rozporządzenia, stan obiektu mający miejsce przed rozpoczęciem samowolnej przebudowy nie był zgodny z prawem.

Dodatkowo zaś przewód kominowy, który przed rozpoczęciem przebudowy był przewodem spalinowym urządzenia grzewczego, po wykonanych robotach budowlanych, stał się przewodem powietrznym. Nie budzi zatem wątpliwości zaakceptowana przez Sąd I instancji konkluzja organów, iż jedynym rozstrzygnięciem wskazanym w art. 51 ust. 1 pkt 1 P.b., aktualnym w okolicznościach niniejszej sprawy jest nakaz rozbiórki obiektu budowlanego w takiej jego części, której nie można doprowadzić do stanu zgodnego z prawem.

Z przytoczonych wyżej względów Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji.