Uzasadnienie
Zaskarżonym wyrokiem z dnia 15 maja 2013 r. sygn. akt II SA/Wr 350/13 Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu oddalił skargę W. S. na decyzję Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we Wrocławiu z dnia [...] marca 2013 r. nr [...], którą nakazano skarżącemu rozbiórkę obiektu budowlanego.
Ze stanu faktycznego sprawy przyjętego przez Sąd I instancji wynika, że Powiatowy Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Lubaniu decyzją z dnia [...] października 2012 r., wydaną na podstawie art. 83 ust. 1 i art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (t. j. Dz. U. z 2010 r., nr 243, poz. 1623 ze zm.) i art. 37 ustawy z dnia 24 października 1974 r. – Prawo budowlane (Dz. U. nr 38, poz. 229 ze zm.) oraz art. 104 k.p.a., nakazał skarżącemu W. S. rozbiórkę stolarni znajdującej się na działce nr [...], obręb [...], gmina [...]. Po rozpoznaniu odwołania strony Dolnośląski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego we Wrocławiu decyzją z dnia [...] marca 2013 r. (nr [...]) utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.
Zdaniem organów, sporny obiekt budowlany został wzniesiony przez skarżącego na terenie który zgodnie z przepisami ustawy o planowaniu przestrzennym jest przeznaczony pod innego rodzaju zabudowę. Narusza zarówno ustalenia m.p.z.p. Gminy [...], zatwierdzonego przez Gminną Radę Narodową uchwałą nr XXV/74/88 z dnia 10 lutego 1988 r. (obowiązującego w dacie zaistnienia samowoli budowlanej) oraz ustalenia obecnie obowiązującego m.p.z.p. wsi [...], uchwalonego przez Radę Gminy [...] uchwałą nr XIX/100/04 z dnia 25 maja 2004 r. W związku z tym sporna inwestycja zgodnie z art. 37 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego z 1974 r. podlega przymusowej rozbiórce.
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu, oddalając skargę na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), powoływanej dalej jako: p.p.s.a., stwierdził, że organy nadzoru budowlanego prawidłowo przyjęły, że w rozpatrywanej sprawie nie ma podstaw do nałożenia na skarżącego obowiązków o których mowa w art. 40 Prawa budowlanego z 1974 r. (doprowadzenie obiektu do stanu zgodnego z prawem), ponieważ zachodzą okoliczności określone w art. 37 ust. 1 pkt 1 tej ustawy.
W. S. zaskarżył wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu skargą kasacyjną. Zarzucił organom administracji i następnie Sądowi I instancji pominięcie w postępowaniu w charakterze strony P. i A. M. – współwłaścicieli nieruchomości nr [...] na której znajduje się część spornego obiektu budowlanego. W ocenie skarżącego, Sąd I instancji nie miał podstaw prawnych do oddalenia skargi, ponieważ organ naruszył art. 9, art. 10 i art. 28 k.p.a. Jego zdaniem, postępowanie sądowoadministracyjne jest dotknięte wadą nieważności określoną w art. 183 § 2 pkt 5 p.p.s.a. Na tej podstawie skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez Sąd I instancji.
Dolnośląski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego we Wrocławiu nie skorzystał z uprawnienia do złożenia odpowiedzi na skargę kasacyjną.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie.
Wnoszący skargę kasacyjną zarzucił, że w rozpatrywanej sprawie, dotyczącej nakazu rozbiórki obiektu budowlanego, w postępowaniu administracyjnym i w postępowaniu przed Sądem I instancji nie brali udziału M. P. i A. małżonkowie M., których praw i obowiązków ta sprawa dotyczy, ponieważ według opinii biegłego geodety obiekt budowlany, będący przedmiotem nakazu rozbiórki jest położony częściowo na działce będącej własnością małżeństwa M.. Ci jednak nie zostali powiadomieni i nie uczestniczyli w postępowaniu w tej sprawie. W związku z tym nastąpiło naruszenie art. 183 1 pkt 5 p.p.s.a.
Według art. 183 1 i § 2 pkt 5 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania, która m. in. zachodzi, jeżeli strona została pozbawiona możności obrony swych praw;
Określoną w art. 183 2 pkt 5 p.p.s.a. przesłankę nieważności postępowania sądowoadministracyjnego Naczelny Sąd Administracyjny bierze pod uwagę z urzędu (również na wniosek), jeżeli w postępowaniu przed Sądem I instancji, wskutek naruszenia przepisów procesowych, możliwości obrony swych praw została pozbawiona strona postępowania sądowoadministracyjnego. Stroną w sprawie sądowoadministracyjnej są zaś, według art. 32 i art. 193 p.p.s.a. skarżący oraz organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe postępowanie jest przedmiotem skargi. Podkreślenia przy tym wymaga, że regulacja art. 183 § 2 pkt 5 p.p.s.a. odnosi się nie tylko do stron w rozumieniu art. 32 p.p.s.a., ale też do podmiotów, którzy uzyskują status uczestnika na podstawie art. 33 § 1 i § 2 p.p.s.a. Zgodnie bowiem z art. 12 p.p.s.a., ilekroć w ustawie jest mowa o stronie, rozumie się przez to również uczestnika postępowania. W konsekwencji jeżeli uczestnik postępowania sądowego został wskutek uchybień proceduralnych wyłączony od udziału w sprawie, to zachodzi podstawa nieważności określona w art. 183 § 2 pkt 5 p.p.s.a.
Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy należy stwierdzić, że w sprawie tej nie wystąpiła przesłanka nieważności postępowania, o której mowa w art. 183 § 2 pkt 5 p.p.s.a. albowiem postępowanie sądowoadministracyjne zainicjowanie skargą W. S. toczyło się tylko z udziałem skarżącego oraz Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego zaś uczestnikiem z mocy prawa stał się A. H., który brał udział w postępowaniu administracyjnym (art. 33 § 1 p.p.s.a.). Z akt administracyjnych wynika jednoznacznie, że w postępowaniu administracyjnym zakończonym zaskarżoną decyzją Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we Wrocławiu z dnia [...] marca 2013 r. nr [...] nie brali udziału w charakterze strony P.M. i A. M. – współwłaściciele nieruchomości nr [...], na co powołuje się skarżący kasacyjnie. Osoby te nie wnosiły także o dopuszczenie do udziału w toczącym się postępowaniu przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym we Wrocławiu na podstawie art. 33 § 2 p.p.s.a. Dlatego nie można twierdzić, że osoby te zostały pozbawione możności obrony swych praw w tym postępowaniu, co wypełniłoby przesłankę nieważności postępowania sądowoadministracyjnego.
Na marginesie należy wskazać, że P. M. i A. M. mają inne możliwości ochrony swych praw w sytuacji, gdy odpowiednie rozstrzygnięcie potwierdzi ich interes prawny. Właściwym trybem jest wówczas wznowienie postępowania administracyjnego w oparciu art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., które zresztą może zostać wszczęte wyłącznie na żądanie zainteresowanej strony (art. 147 zd. drugie k.p.a.).
Mając to wszystko na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny uznał skargę kasacyjną za nieuzasadnioną. Dlatego też na podstawie art. 184 i art. 183 § 1 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.