Uzasadnienie
Wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 9 grudnia 2004 r. sygn. akt 7/IV SA 2732/03 została oddalona skarga M. D. na decyzję Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2003 r. Nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki wiaty.
W uzasadnieniu wyroku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wskazał, że w dniu 21 grudnia 1999 r. M. D. zgłosił zamiar posadowienia na jego posesji "tymczasowej konstrukcji metalowej nie złączonej z gruntem", po czym pismem z dnia 31 grudnia 1999 r. został wezwany do uzupełnienia zgłoszenia w terminie 14 dni. W dniu 10 stycznia 2000 r. inwestor uzupełnił zgłoszenie dostarczając żądaną dokumentację. Oględziny dokonane w dniu 11 stycznia 2000 r. wykazały, że rozpoczęto już budowę przedmiotowego obiektu, w związku z czym organ architektoniczno-budowlany powiadomił pismem z dnia 18 stycznia 2004 r. Powiatowy Inspektorat Nadzoru Budowlanego o dostrzeżonych nieprawidłowościach. W dniu 24 stycznia 2000 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Powiecie warszawskim wszczął postępowanie w sprawie, po czym w dniu 8 lutego 2000 r. z udziałem M. D. dokonał oględzin w toku których stwierdzono, że wiata została już wybudowana i służy do przechowywania łodzi żaglowej.
Inwestor oświadczył do protokołu, że budowa rozpoczęła się po dniu 21 stycznia 2000 r. a zakończono budowę 29 stycznia 2000 r. Decyzją z dnia [...] czerwca 2000 r. Nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru budowlanego w Powiecie Warszawskim na podstawie art. 48 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane /Dz. U. z 2000 r. Nr 106, poz. 1126 ze zm. nakazał rozbiórkę przedmiotowej wiaty uznając, że prace budowlane podjęto przed upływem 30 dni od zgłoszenia.
Po rozpoznaniu odwołania M. D. Mazowiecki Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] czerwca 2003 r. Nr [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję uznając, że stanowisko zajęte w tej decyzji jest prawidłowe.
Skargę od decyzji Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego wniósł M. D. ponawiając argumenty podnoszone w postępowaniu administracyjnym a zwłaszcza twierdząc, że nie zachodziły okoliczności uzasadniające zastosowanie art. 48 Prawa budowlanego, skoro zgłosił zamiar budowy a nie wniesiono sprzeciwu. Twierdził też, że nie jest prawdą, aby rozpoczął budowę przed upływem 30 dni od zgłoszenia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zauważył, iż obecny na rozprawie przed tym Sądem W. G. oświadczył, że powiadomił organ nadzoru budowlanego o rozpoczęciu przez skarżącego budowy w dniu 21 października 1999 r. a faktycznie "wylewki betonowe do zakotwiczenia wiaty były wybudowane jeszcze wcześniej". Do akt sprawy włączono fotokopię pisma powiadamiającego o powyższym. Sąd uznał, że z zebranego w sprawie administracyjnej materiału dowodowego oraz dowodów ujawnionych na rozprawie wynika, że zaskarżona decyzja jest prawidłowa a jej ustalenia są zgodne ze stanem rzeczywistym. Nie ulega wątpliwości, że budowę rozpoczęto nawet przed dokonaniem zgłoszenia. Zawiadomienie o zamiarze podjęcia robót budowlanych dokonane w dniu 21 grudnia 1999 r. nie mogło wywołać skutków prawnych, skoro zostały juz rozpoczęte roboty budowlane. Chybione są wiec zarzuty dotyczące braku wniesienia przez organ sprzeciwu do tego zgłoszenia.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł M. D. reprezentowany przez radcę prawnego B. D., zaskarżając wyrok w całości oraz zarzucając:
1/ naruszenie prawa materialnego - art. 48, art. 50 i art. 51 Prawa budowlanego poprzez uznanie, ze skarżący wybudował wiatę bez wymaganego prawem zgłoszenia, pomimo załączenia dokumentu zgłoszenia i jego uzupełnienia oraz przez uznanie za zgodną z prawem decyzję nakazującą rozbiórkę obiektu wzniesionego po dokonaniu zgłoszenia, 2/ rażące naruszenie prawa procesowego, to jest art. 7, art. 75 i art. 76, które miało istotny wpływ na wynik sprawy.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej obszernie wywodzi się, iż na organach administracji oraz na Sądzie I instancji ciążył obowiązek dokładnego ustalenia stanu faktycznego i wszechstronnego rozpoznania wszelkich okoliczności sprawy, natomiast Sąd dał wiarę jedynie dowodom świadczącym na niekorzyść skarżącego, całkowicie natomiast pominął dowody dla niego korzystne. Nie zaistniała też żadna z przesłanek określonych w art. 48 Prawa budowlanego, który ma charakter represyjny, a więc nie może być interpretowany rozszerzająco. Nie wydano też postanowienia o wstrzymaniu robót budowlanych na podstawie art. 50 pkt 1 Prawa budowlanego.
Naczelny Sąd Administracyjny uznał, iż skarga kasacyjna nie została oparta na usprawiedliwionych podstawach.
Stosownie do art. 174 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zwanej dalej "ppsa", skarga kasacyjna może być oparta na następujących podstawach:
1/ naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie /art. 174 pkt 1/, 2/ naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy /art. 174 pkt 2/.
Stosownie do art. 175 (1 ppsa skarga kasacyjna musi być sporządzona przez adwokata lub radcę prawnego, z zastrzeżeniami wynikającymi z (2 i 3. W myśl art. 176 ppsa skarga kasacyjna powinna m. in. czynić zadość wymaganiom przepisanym dla pisma w postępowaniu sądowym oraz zawierać oznaczenie zaskarżonego orzeczenia ze wskazaniem, czy jest ono zaskarżone w całości, czy w części, przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie.
Wprowadzenie tzw. przymusu adwokackiego /radcowskiego/ a więc nałożenie obowiązku sporządzenia skargi kasacyjnej przez określonych ustawowo profesjonalistów powoduje, iż skarga ta powinna być odpowiednio, w profesjonalny sposób sformułowana. W zależności od braków skargi kasacyjnej, skarga kasacyjna nie odpowiadająca ustawowym wymaganiom, podlega oddaleniu a nawet odrzuceniu w razie uznania jej niedopuszczalności ze względów formalnych.
W niniejszej sprawie wskazuje się wprawdzie w pkt 1 skargi kasacyjnej, iż jej podstawą jest naruszenie przepisów prawa materialnego, to jest 48, 50 i 51 Prawa budowlanego jednakże nie wskazuje się, iż naruszenie tych przepisów nastąpiło przez błędną ich wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie i na czym ewentualnie miałoby to polegać. Zarzut naruszenia art. 51 w ogóle nie został uzasadniony, zaś w odniesieniu do art. 48 w uzasadnieniu twierdzi się, że nie zaistniały przesłanki jego zastosowania. W kwestii naruszenia art. 50 Prawa budowlanego jako uzasadnienie podaje się tylko, iż nie wydano postanowienia o wstrzymaniu robót budowlanych w ogóle nie wywodząc, iż instytucja określona w tym przepisie powinna być zastosowana i z jakich przyczyn miałoby to nastąpić. Powołanie jako podstawy skargi kasacyjnej "rażącego naruszenia prawa procesowego, tj. art. 7, art. 75, art. 76 kpa" szeroko omówione w uzasadnieniu skargi kasacyjnej jako odnoszące się zarówno do organów administracji orzekających w sprawie jak i Sądu I instancji nie mogło być uznanie przez Naczelny Sąd Administracyjny jako usprawiedliwiona podstawa tej skargi z tej choćby przyczyny, iż Sąd nie stosuje przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, lecz ustawę z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Przepisów Kpa Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie nie mógł więc naruszyć, gdyż były one stosowane wyłącznie przez organ administracji publicznej, który wydał zaskarżoną do tego Sądu decyzję, nie zaś Sąd. Naruszenia konkretnego przepisu ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w skardze kasacyjnej nie zarzucono ani w części odnoszącej się do podania podstaw kasacji ani też w jej uzasadnieniu.
Właśnie ze względu na powierzenie formułowania skarg kasacyjnych określonym profesjonalistom, Naczelny Sąd Administracyjny nie ma możliwości we własnym zakresie dochodzenia jakie były intencje wnoszącego skargę kasacyjną, oraz naruszenie jakich ewentualnie przepisów prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi mógłby zarzucać.
Dodatkowo tylko należy zauważyć, że zarówno w skardze kasacyjnej, jak i w postępowaniu przed Sądem I instancji oraz w postępowaniu administracyjnym skarżący przyznawał, a więc było to niesporne, że został wezwany do uzupełnienia zgłoszenia dokonanego w dniu 21 grudnia 1999 r. oraz że uzupełnił to zgłoszenie we wskazanym terminie, a więc w dniu 10 stycznia 2000 r. Nawet więc gdyby roboty budowlane nie zostały rozpoczęte przed dokonaniem zgłoszenia, którą to okoliczność Sąd I instancji przyjął za wiarygodną, to i tak wobec tego, że należało przyjąć, iż zgłoszenie wywoływało skutki prawne dopiero od dnia jego uzupełnienia, to jest w dniu 10 stycznia 2000 r., zaś termin 30 dniowy do wniesienia sprzeciwu przez organ administracji architektoniczno-budowlanej rozpoczynał bieg z dniem 11 stycznia 2000 r., to niesporna w sprawie okoliczność istnienia już wybudowanego obiektu w dniu 8 lutego 2000 r. powodowała, że oczywiste jest, że został on wybudowany /budowę nie tylko rozpoczęto, ale ją zakończono/ przed upływem 30 dniowego terminu dla organu do wniesienia sprzeciwu.
Skarżący mylnie przyjmował, jak to wynika jednoznacznie z zajmowanych przez niego na piśmie stanowisk - por. odwołanie od decyzji organu I instancji, iż skoro w jego ocenie skuteczne było zgłoszenie dokonane w dniu 21 grudnia 199 r., to w dniu 8 lutego 2000 r. "wiata miała prawo zaistnieć". Tak jednak nie jest, gdyż wyłącznie prawidłowo dokonane zgłoszenie wywołuje skutek prawny w postaci rozpoczęcia biegu 30 dniowego terminu do wniesienia sprzeciwu, natomiast w tym samym odwołaniu skarżący przyznaje, że wezwany został do uzupełnienia zgłoszenia o "rysunki szkicowe i elementy zagospodarowania działki na podkładzie geodezyjnym", zaś pismem z dnia 10 stycznia 2000 r. dokonał uzupełnienia zgłoszenia. Wyłącznie pełne /uzupełnione/ zgłoszenie umożliwia organowi ocenę, czy można uznać, że nie zachodzą warunki do wniesienia sprzeciwu.
Niezależnie więc od tego, czy inwestor wcześniej rozpoczął roboty budowlane a następnie dokonał zgłoszenia, aby doprowadzić do "zalegalizowania" samowoli budowlanej, czy też najpierw dokonał zgłoszenia, które stało się skuteczne z dniem jego uzupełnienia i rozpoczął, a nawet zakończył budowę przed upływem terminu do wniesienia sprzeciwu, zachodzą podstawy do uznania, że dopuścił się samowoli budowlanej, która zobowiązuje właściwy organ nadzoru budowlanego do zastosowania art. 48 Prawa budowlanego. W tej sytuacji oczywiście nie miały zastosowania przepisy art. 50 i 51 Prawa budowlanego.
Mając na uwadze powyższe Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji wyroku na podstawie art. 184 ppsa.