Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu postanowieniem z 1 października 2019 r., sygn. akt IV SAB/Po 206/19, powołując się na art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a., odrzucił skargę M. S. na bezczynność i przewlekłe prowadzenie przez Wojewodę [...] postępowania w sprawie udzielenia obywatelowi Ukrainy R. K. zezwolenia na pobyt czasowy. W ocenie Sądu pierwszej instancji, skarżący, który na podstawie umowy zlecenia powierzył cudzoziemcowi wykonywanie pracy, nie jest uprawniony na podstawie art. 50 § 1 p.p.s.a. do wniesienia skargi w przedmiotowej sprawie, gdyż w myśl art. 113a ustawy o cudzoziemcach, w postępowaniu w sprawie udzielenia albo cofnięcia zezwolenia na pobyt czasowy stroną postępowania jest wyłącznie cudzoziemiec, o którym mowa odpowiednio w art. 98 ust. 1 albo art. 101 tej ustawy.
W skardze kasacyjnej skarżący, zaskarżając postanowienie w całości, zarzucił naruszenie art. 50 § 1 i art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a., art. 88g ust. 1 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy w zw. z art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a., art. 120 ust. 1 i 6, art. 2 ust. 1 pkt 43a, art. 87 ust. 1 pkt 11a, art. 88h ust. 1, art. 88i w zw. z art. 120 ust. 6 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, art. 114 ust. 1 ustawy o cudzoziemcach w zw. z art. 28 k.p.a. w zw. z art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a., art. 117 pkt 1, art. 117a i art. 136 ust. 2 ustawy o cudzoziemcach, art. 137 ustawy o cudzoziemcach w zw. art. art. 88h ust. 1 pkt 1 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, art. 113a ustawy o cudzoziemcach w zw. art. 50 § 1 i art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. oraz art. 45 Konstytucji RP, twierdząc, że świadczą one o tym, iż posiada, jako osoba powierzająca cudzoziemcowi wykonywanie pracy, legitymację do tego, aby być stroną w postępowaniu w sprawie udzielenia cudzoziemcowi pozwolenia na pobyt czasowy i pracę.
We wnioskach skargi kasacyjnej zażądano uchylenia zaskarżonego postanowienia w całości i przekazania sprawy Sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania, ewentualnie uchylenia zaskarżonego postanowienia i rozpoznania skargi. Wniesiono również o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego według norm przepisanych.
Rozpoznając skargę kasacyjną Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.) Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. W niniejszej sprawie podstawy nieważności wskazane w art. 183 § 2 p.p.s.a. nie zachodzą, zaś granice skargi kasacyjnej zostały wyznaczone przez jej wniosek (uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości) i podstawy (wskazane naruszenia przepisów prawa). Rozpoznając zatem w tak określonych granicach sprawę NSA uznał, że skarga kasacyjna nie jest zasadna.
Wszystkie zarzuty skargi kasacyjnej sprowadzają się do jednego twierdzenia, a mianowicie do tego, iż w ocenie skarżącego, jako osoba powierzająca cudzoziemcowi wykonywanie pracy, mógł być stroną w postępowaniu w sprawie udzielenia cudzoziemcowi pozwolenia na pobyt czasowy i pracę.
W ocenie NSA, z obowiązujących przepisów prawa należy jednak wywieść odmienne twierdzenie. Zgodzić się należy ze skarżącym, iż z powołanych w skardze kasacyjnej przepisów prawa wynika szereg zależności, w tym nawet o charakterze prawnym, pomiędzy sytuacją osoby powierzającej wykonywanie pracy cudzoziemcowi, a tym, czy cudzoziemiec otrzyma pozwolenie na pobyt czasowy i pracę. Powyższe mogło stanowić podstawę uznania, że osoba powierzająca cudzoziemcowi wykonywanie pracy jest stroną postępowania w sprawie udzielenia cudzoziemcowi zezwolenia na pobyt czasowy i pracę. Swego czasu stanowiło to nawet praktykę działania organów administracji. Jednakże, aby ten stan rzeczy zmienić, do ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach (Dz.U. z 2020 r. poz.
35) dodano art. 113a, stanowiący, że w postępowaniu w sprawie udzielenia albo cofnięcia zezwolenia na pobyt czasowy stroną postępowania jest wyłącznie cudzoziemiec, o którym mowa, odpowiednio, w art. 98 ust. 1 albo art. 101 powołanej ustawy. Taki cel dodania art. 113a ustawy o cudzoziemcach bardzo wyraźnie wynika z uzasadnienia ustawy z dnia 24 listopada 2017 r. o zmianie ustawy o cudzoziemcach oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2018 r. poz. 107), którą właśnie dodano powołany przepis. W uzasadnieniu tym można przeczytać co następuje: "W (...) rozdziale działu V dodano art. 113a, który doprecyzowuje, iż stroną każdego postępowania w sprawie udzielenia albo cofnięcia zezwolenia na pobyt czasowy jest wyłącznie cudzoziemiec, którego ww. postępowanie dotyczy. Powyższa zmiana pozwoli na usprawnienie postępowań administracyjnych w sprawach zezwoleń na pobyt czasowy oraz obniży ich koszty. W obecnym stanie prawnym za stronę postępowania w sprawie udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy może być uznany - oprócz wnioskującego cudzoziemca - także podmiot powierzający cudzoziemcowi wykonywanie pracy, w przypadku zezwolenia na pobyt czasowy i pracę, co zobowiązuje organy administracji publicznej, między innymi, do zapewniania wszystkim stronom postępowania czynnego udziału w tym postępowaniu, zapoznawania ze zgromadzonym materiałem dowodowym oraz doręczania decyzji. Wydłuża to w znaczny sposób czas prowadzonego postępowania oraz generuje dodatkowe koszty, związane przykładowo z koniecznością doręczania dodatkowej korespondencji".
Uwzględniając powyższe stwierdzić należy, że art. 113a ustawy o cudzoziemcach jest przepisem szczególnym wobec art. 28 k.p.a., przez to, że nawet wówczas, gdy osoba powierzająca cudzoziemcowi wykonywanie pracy, byłaby w stanie wykazać, że postępowanie w sprawie udzielenia cudzoziemcowi pozwolenia na pobyt czasowy i pracę dotyczy jej interesu prawnego lub uprawnienia, stanowi, iż tylko cudzoziemiec jest stroną takiego postępowania. Ponadto uregulowanie art. 113a ustawy o cudzoziemcach w sposób oczywisty przesądza, że osoba powierzająca wykonywanie pracy cudzoziemcowi nie jest stroną postępowania w sprawie udzielenia cudzoziemcowi zezwolenia na pobyt czasowy i pracę, a tym samym w sposób oczywisty przesądza, że ta osoba nie jest legitymowana w myśl art. 50 § 1 p.p.s.a. do wniesienia skargi na bezczynność w sprawie udzielenia cudzoziemcowi zezwolenia na pobyt czasowy i pracę. Nieracjonalne bowiem byłoby uznanie, że skarżący może domagać się poprzez skargę na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania zobowiązania organu do załatwienia sprawy, w której skarżący nie może brać udziału.
W związku z tym nie mogły odnieść zamierzonego skutku wszystkie zarzuty skargi kasacyjnej, w których podnosi się argumenty mające świadczyć o legitymacji skarżącego do wniesienia skargi w przedmiotowej sprawie.
Uwzględniając powyższe NSA skargę kasacyjną na podstawie art. 184 p.p.s.a. oddalił, przy czym stosownie do art. 182 § 1 i 3 p.p.s.a. sprawę rozpoznał na posiedzeniu niejawnym w składzie jednego sędziego.