Uzasadnienie
,Sygn. akt II OSK 3925/19
Zaskarżonym postanowieniem z dnia 27 września 2019 r., sygn. akt IV SAB/Wa 1113/19, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił skargę N. K. na bezczynność Wojewody [...] w przedmiocie rozpatrzenia wniosku o udzielenie zezwolenia na pobyt rezydenta długoterminowego UE oraz zwrócił skarżącej uiszczony w kwocie 100 złotych wpis sądowy od skargi.
Podejmując powyższe rozstrzygnięcie Sąd I instancji powołując się na przepisy art. 52 § 1, art. 52 § 2 i art. 53 § 2b ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm., zwana dalej p.p.s.a.), uznał, iż skarżąca przed wniesieniem skargi nie wyczerpała środków zaskarżenia, jakie jej służyły w administracyjnym toku instancji. Wskazał, że z akt sprawy wynika, że wnioskiem z dnia 4 stycznia 2018 r. skarżąca wystąpiła do Wojewody [...] o udzielenie jej zezwolenia na pobyt rezydenta długoterminowego Unii Europejskiej.
Wobec tego, że przedmiotowy wniosek nie został przez Wojewodę rozpatrzony w terminie określonym w przepisach prawa, profesjonalny pełnomocnik skarżącej wniósł w dniu 20 sierpnia 2018 r. ponaglenie do Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców, a następnie wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Wojewody [...] w rozpatrzeniu przedmiotowego wniosku o udzielenie zezwolenia na pobyt rezydenta długoterminowego UE. Sąd rozpoznając przedmiotową skargę wyrokiem z dnia 7 września 2018 r., sygn. akt IV SAB/Wa 133/18 zobowiązał Wojewodę [...] do rozpoznania wskazanego wniosku w terminie 30 dni od dnia doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami administracyjnymi. W opisanym stanie sprawy, ponaglenie z dnia 20 sierpnia 2018 r., na które powołuje się pełnomocnik skarżącej w uzasadnieniu skargi i w piśmie z dnia 17 września 2019 r., a znajdujące się w nadesłanych aktach administracyjnych sprawy, w ocenie Sądu I instancji, dotyczyło postępowania zakończonego wyrokiem z dnia 7 września 2018 r., a więc przedmiotowe ponaglenie zostało skonsumowane w postępowaniu zakończonym wskazanym wyrokiem.
Sąd stwierdził, że skarżąca powinna była przed skierowaniem niniejszej sprawy do sądu administracyjnego, wyczerpać – dla tego etapu postępowania – tryb przewidziany w art. 37 § 1 pkt 1 k.p.a., jednakże tego nie uczyniła, gdyż po wyroku z dnia 7 września 2018 r. skarżąca nie wniosła ponownego ponaglenia na niezałatwienie sprawy w terminie przez Wojewodę [...]. Z tych względów Sąd I instancji na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. skargę odrzucił.
Skargę kasacyjną od powyższego postanowienia złożyła N. K., zarzucając, na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a., naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. w zw. z art. 53 § 2b p.p.s.a. w zw. z art. 37 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz art. 7 i 77 § 1 k.p.a., poprzez odrzucenie skargi na bezczynność Wojewody [...] i przyjęcie jakoby wniesienie skargi na bezczynność było przedwczesne bowiem skarżąca nie wyczerpała trybu przewidzianego w art. 37 § 1 pkt 1 k.p.a., podczas gdy strona wyczerpała ww. tryb, zaś wyrok z dnia 7 września 2018 r., sygn. akt IV SAB/Wa 133/18, na który powołuje się Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie nie dotyczył przedmiotowego wniosku, tj. wniosku o udzielenie zezwolenia na pobyt rezydenta długoterminowego UE, lecz wniosku o udzielenie N. K. zezwolenia na pobyt czasowy.
Mając na uwadze powyższy zarzut wniesiono o: 1) uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia Sądu I instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie, 2) zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.
W uzasadnieniu skargi skarżąca wskazała, że wyczerpała tryb przewidziany w art. 37 § 1 pkt 1 k.p.a., co zostało wykazane w skardze na bezczynność do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 18 czerwca 2019 r. oraz w piśmie z dnia 17 września 2019 r. Podniosła, że w dniu 20 sierpnia 2018 r. wniosła ponaglenie do organu wyższego stopnia, a Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców postanowieniem z dnia [...] lutego 2019 r., znak: [...], uznał ponaglenie za uzasadnione i wyznaczył termin rozpatrzenia sprawy do dnia 17 maja 2019 r. oraz zarządził wyjaśnienie przyczyn i ustalenie osób winnych niezałatwienia sprawy w terminie oraz stwierdził, iż niezałatwienie sprawy w terminie nie miało miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Pomimo wyznaczonego terminu Wojewoda [...], do chwili wniesienia skargi na bezczynność, nie wydał rozstrzygnięcia w przedmiocie ww. wniosku. Wnosząca skargę kasacyjną zauważyła, że wcześniej nie składała innej skargi na bezczynność Wojewody [...] w postępowaniu o udzielenie zezwolenia na pobyt rezydenta długoterminowego UE, zaś wyrok z dnia 7 września 2018 r., sygn. akt IV SAB/Wa 133/18 Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie dotyczył skargi na bezczynność Wojewody [...] w przedmiocie rozpatrzenia wniosku o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zgodnie z art. 52 § 1 p.p.s.a., dopuszczalność drogi sądowoadministracyjnej uzależniona jest od uprzedniego wyczerpania środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie. Przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy, stosownie do treści § 2 powołanego przepisu, rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub ponaglenie, przewidziany w ustawie. Warunek ten dotyczy także skargi na bezczynność organu. Jak wynika bowiem z treści art. 37 § 1 pkt 1 k.p.a. stronie służy prawo do wniesienia ponaglenia jeżeli nie załatwiono sprawy w terminie określonym w art. 35 lub przepisach szczególnych ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1. Ponaglenie wnosi się do organu wyższego stopnia za pośrednictwem organu prowadzącego postępowanie bądź do organu prowadzącego postępowanie jeżeli nie ma organu wyższego stopnia (art. 37 § 3 k.p.a.).
Stosownie do art. 53 § 2b p.p.s.a. skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania można wnieść w każdym czasie po wniesieniu ponaglenia do właściwego organu. Wobec powyższego należy przyjąć, że warunkiem formalnym wniesienia skargi na bezczynność postępowania jest uprzednie złożenie ponaglenia przewidzianego w art. 37 § 1 k.p.a.
Sąd I instancji odrzucając skargę N. K. na bezczynność Wojewody [...] w przedmiocie rozpatrzenia wniosku o udzielenie zezwolenia na pobyt rezydenta długoterminowego UE stwierdził, że skarżąca nie wyczerpał trybu zaskarżenia bezczynności organu w niniejszej sprawie, bowiem nie skierowała do Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców ponaglenia w trybie art. 37 k.p.a. Uznał, że ponaglenie z dnia 20 sierpnia 2018 r., na które powołuje się pełnomocnik skarżącej w uzasadnieniu skargi i w piśmie z dnia 17 września 2019 r. dotyczyło postępowania zakończonego wyrokiem z dnia 7 września 2018 r., sygn. akt IV SAB/Wa 133/18. Ze stanowiskiem tym nie można się zgodzić.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego nie ulega wątpliwości, że wyrok z dnia 7 września 2018 r. dotyczył skargi na bezczynność Wojewody [...] w przedmiocie rozpatrzenia wniosku z dnia 8 września 2017 r. o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy (sprawa prowadzona pod znakiem: [...]). Tymczasem przedmiotowa skarga dotyczy bezczynności Wojewody [...], w sprawie z wniosku cudzoziemki z dnia 4 stycznia 2018 r. o udzielenie zezwolenia na pobyt rezydenta długoterminowego UE (sprawa prowadzona pod znakiem: [...]). Bezspornie także ponaglenie z dnia 20 sierpnia 2018 r., co wynika z jego treści, zostało złożone ww. sprawie dotyczącej wniosku o udzielenie zezwolenia na pobyt rezydenta długoterminowego UE.
Sąd I instancji z niezrozumiałych względów uznał tożsamość przedmiotową obu postępowań, przyjmując w zaskarżonym postanowieniu, iż wniosek skarżącej z dnia 4 stycznia 2018 r. oraz ponaglenie z dnia 20 sierpnia 2018 r. miały związek ze skargą na bezczynność Wojewody [...] rozpoznaną wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 7 września 2018 r., sygn. akt IV SAB/Wa 133/18. Zasadne są zatem podniesione w skardze kasacyjnej zarzuty.
W tym stanie rzeczy, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 185 § 1 w zw. z art. 182 § 1 i 3 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.
Odnosząc się do wniosku o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego, wskazać należy, iż przepisy art. 203 i 204 p.p.s.a. nie mają zastosowania, gdy przedmiotem skargi kasacyjnej jest postanowienie Sądu I instancji kończące postępowanie w sprawie. Koszty te mogą zostać rozliczone w przypadku wydania przez Sąd wojewódzki wyroku uwzględniającego skargę przy uwzględnieniu zasad dotyczących zwrotu kosztów postępowania (por. uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 lutego 2008 r., sygn. akt I OPS 4/07).