Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnegoz 9 listopada 2017 r., sygn. akt II OSK 397/16

Uzasadnienie

Wyrokiem z dnia 5 listopada 2015 r., sygn. akt II SA/Lu 59/15, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie oddalił skargę J. O. i K. O. na decyzję Wojewody Lubelskiego, z dnia [...] grudnia 2014 r., nr [...], przedmiocie odmowy uchylenia decyzji w sprawie pozwolenia na budowę.

Wyrok zapadł w następującym stanie faktycznym i prawnym.

Decyzją z dnia [...] marca 2013 r. Starosta Chełmski zatwierdził przedłożony projekt budowlany i udzielił PGE Dystrybucji S.A. z siedzibą w Lublinie pozwolenia na:

1. 1) na rozbudowę napowietrznej linii nN " [...] 5" pomiędzy istniejącą stacją trafo i istniejącym słupem nr 47 wraz z odgałęzieniem i przyłączami do budynków mieszkalnych (kat. obiektu XXVI) na działkach {...} w obr. ewid. [...] gm. [...] i na działkach {...} w obr. ewid. Stasin Dolny, gmina [...],
2. 2) na rozbiórkę linii napowietrznej nN wraz z przyłączami na działkach nr {...} w obr. ewid. [...], gm. [...] i na działkach {...} w obrębie Stasin Dolny, gmina [...].

Decyzją z dnia [...] listopada 2014 r., wydaną na podstawie art. 151 § 1 pkt 1 K.p.a. Starosta Chełmski odmówił uchylenia powyższej decyzji. Orzekając w postępowaniu toczącym się na skutek wniosku K. O. i J. O. o wznowienie postępowania stwierdził, że skarżącym nie przysługiwał przymiot stron postępowania zakończonego kwestionowaną decyzją.

Po rozpoznaniu odwołania J. i K. O., decyzją z dnia 19 grudnia 2014 r., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a., Wojewoda Lubelski utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Podzielił stanowisko organu pierwszej instancji, że skarżącym nie przysługiwał przymiot stron postępowania zakończonego kwestionowaną decyzją Zdaniem organu, przemawia za tym zwłaszcza znajdująca się w aktach sprawy opinia biegłego dotycząca badań pola elektromagnetycznego na terenie nieruchomości położonej w S., gm. [...], działka nr [...] - w celu określenia kompatybilności linii energetycznej, telefonicznej stacjonarnej i sieci komórkowej. Z opinii tej wynika, że wskazane linie przesyłowe spełniają wymagane normy i przepisy, co wyklucza negatywne ich oddziaływanie na człowieka i środowisko. Wojewoda stwierdził, że decyzja o pozwoleniu na budowę, nie obejmowała ona działki stron nr [...], położonej w S. Potwierdza to również załącznik graficzny (mapa) do omawianej decyzji.

Zdaniem organu, jedyne ograniczenie, jakie mogą powodować wskazane wyżej linie przesyłowe dotyczą ewentualnych zadrzewień, co jednak, mając na uwadze znaczną odległość najbliższego słupa linii od działki skarżących, nie ma miejsca.

Skarżący wnieśli o zmianę decyzji organów obu instancji. W bardzo obszernym uzasadnieniu skargi wskazali między innymi, że przebudowa linii energetycznej niskiego napięcia, na co zostało udzielone pozwolenie decyzją nr [...], z dnia [...] marca 2013 r., bezspornie oddziałuje na ich nieruchomość położoną na działce nr [...], tym bardziej, że znajduje się w odległości ok. 29 metrów od przebudowywanej linii energetycznej. Zdaniem skarżących, mają oni interes prawny w przebudowie ww. linii energetycznej. Obowiązkiem organu było ustalenie, czy planowana inwestycja będzie oddziaływać na inne działki, niż zostały wymienione we wniosku. W ich ocenie, to, że inwestor pominął skarżących we wniosku nie oznacza, że przebudowa linii energetycznej nN w S.nie wywrze negatywnych skutków na sytuację elektromagnetyczną na ich działkę.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o oddalenie skargi.

Powołanym na wstępie wyrokiem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie oddalił skargę. W ocenie Sądu, skarżącym nie przysługiwał przymiot postępowania zakończonego kwestionowaną decyzją o pozwoleniu na budowę, a tym samym brak było podstaw do uchylenia tej decyzji na podstawie art. 151 § 2 w związku z art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a.

Sąd odnotował, że krąg stron postępowania w sprawie pozwolenia na budowę ustala się na podstawie art. 28 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (Dz. U z 2010 r. Nr 243, poz. 1623 ze zm.). Zdaniem Sądu, z sentencji decyzji kwestionowanej przez skarżących nie wynika, by obejmowała ona działkę skarżących nr [...]. Niewątpliwie również, co zauważył ten organ, z mapy stanowiącej załącznik do opisanej decyzji, która wskazuje plan trasy sieci nN (urządzenia demontowane, urządzenia projektowane) wynika, że odległość najbliższych elementów planowanej rozbudowy, w tym projektowanego słupa linii energetycznej nN oznaczonego nr 37 RKK2-10,5 (zlokalizowanego na działce [...]) od zabudowań skarżących zlokalizowanych na działce nr [...] wynosi ponad 300 m. Istotne jest również, że odległość projektowanego słupa, oznaczonego nr 35 RKK5-10,5 od zabudowań odwołujących wynosi około 85 m. Z tego względu obszarem oddziaływania objęto działki objęte projektem, które zostały wymienione w sentencji decyzji.

Oznacza to, że oddziaływanie linii zamyka się w granicach działek, na których linia została wybudowana. Nadto, jak trafnie stwierdził organ odwoławczy, z uwagi na znaczną odległość najbliższego słupa linii od działki skarżących inwestycja ta nie wprowadza ograniczeń co do ewentualnych zadrzewień na działce stron.

Sąd wskazał, że z kopii pisma skierowanego przez PGE Dystrybucja S.A. do Ministra Gospodarki wynika w sposób niebudzący wątpliwości, że opisana wyżej linia energetyczna spełnia wymogi obowiązujących przepisów prawa oraz nie jest źródłem zakłóceń czy zagrożeń opisywanych przez skarżących. Skarżący nie wykazali w przekonujący sposób, że podnoszone przez nich zagrożenia istnieją realnie. Sąd podkreślił, że stanowisko organów obu instancji w tym zakresie potwierdza opinia dotyczącą badań pola elektromagnetycznego na terenie nieruchomości położonej w S., gm. [...], działka nr [...] - w celu określenia kompatybilności linii energetycznej, telefonicznej stacjonarnej i sieci komórkowej, sporządzona przez dra hab. inż. A. W.- Zastępcę Dyrektora Instytutu Podstaw Elektrotechniki i Elektrotechnologii Politechniki Lubelskiej. Autor tego opracowania stwierdził, że linie spełniają wymagane normy i przepisy oraz wykluczył negatywne oddziaływanie linii energetycznej, telekomunikacyjnej i sieci komórkowej na człowieka i środowisko.

Jak zasadnie wskazał Starosta, badania będące przedmiotem analizy zostały przeprowadzone wokół posesji nr [...], a więc tym bardziej nie można mówić o oddziaływaniu na tę działkę rozbudowanej linii, znajdującej się w tak znacznej odległości od działki skarżących.

Sąd zwrócił uwagę, że powyższa opinia biegłego była przedmiotem oceny Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w sprawie o sygn. akt II SA/Lu 901/14, który wyrokiem z dnia 16 czerwca 2015 r. oddalił skargę K. O. J. O. na decyzję Lubelskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Lublinie z dnia [...] sierpnia 2014 r., znak: [...], utrzymującą w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Chełmie z dnia [...] maja 2014 r., znak: [...], którą odmówiono wydania decyzji zobowiązującej Telekomunikację Polską S.A. oraz PGE Dystrybucja S.A. O/Zamość Rejonowy Zakład Energetyczny w Krasnymstawie (obecnie w Chełmie) do wykonania robót budowlanych polegających na przebudowie linii telefonicznej i linii energetycznej niskiego napięcia (nN), przebiegającej przez działkę nr ewid. [...] oraz działki sąsiednie, zlokalizowane w miejscowości Stasin Dolny, gmina [...].

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wnieśli J. O. i K. O., reprezentowani przez pełnomocnika z urzędu. Wyrok zaskarżyli w całości i zarzucili:

1. 1. mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy naruszenie przepisów postępowania, tj.
2. • art. 145 §1 pkt 1 lit. c i 151,134 § 1 i 141 § 4 P.p.s.a. w zw. z art. 7 i 77 i 80 K.p.a., poprzez nieuwzględnienie przez Sąd skargi pomimo naruszenia przez organy administracji I i II instancji zasady prawdy obiektywnej polegające na:
3. a) ustaleniu stanu faktycznego z pominięciem opinii Dyrektora Instytutu Energetyki Instytutu Badawczego w Warszawie z dnia 4 grudnia 2013 r. z której w sposób jednoznaczny wynika, że instalacje elektryczne istniejące w pobliżu nieruchomości skarżących (oznaczonej jako działka [...], położonej w S., gm. [...]) oddziałują w znaczny sposób na nieruchomość skarżących, powodując zagrożenie porażeniem elektrycznym - nawet ze skutkiem śmiertelnym a więc życia i zdrowia skarżących;
4. b) ustaleniu stanu faktycznego w oparciu o opinię sporządzona przez dr. inż.P. M., zatwierdzona przez prof. PL, doktora hab. inż. A. W.nie zawierającą pomiarów przy włączonym dopływie energii elektrycznej do budynku znajdującego się na nieruchomości skarżących, w związku z czym nie jest możliwa ocena oddziaływania inwestycji na nieruchomość skarżących w stanie z chwili wydawania decyzji o pozwoleniu na budowę (w chwili wydania decyzji starosty Chełmskiego z dnia [...] marca 2013 r. znak: [...] nieruchomość skarżących była podłączona do systemu energetycznego);
5. • art. 145 §1 pkt 1 lit. a i art. 151 P.p.s.a. w zw. z art. 28 ust. 2 i art. 3 pkt 20 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2013 r. poz. 1409 z późn. zm., dalej: "pr.bud."), poprzez nieuwzględnienie przez Sąd skargi pomimo naruszenia przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy przez organy administracji I i II instancji, polegające na nieprzyznaniu skarżącym przymiotu strony postępowania ws. wydania pozwolenia na budowę (także postępowania po wznowieniu tegoż) pomimo:
6. a) wykrycia na nieruchomości skarżących emisji przekraczających dopuszczalne wartości norm dotyczących kompatybilności elektromagnetycznej w paśmie radiowym, systemu łączności radiowej, paśmie naziemnej telewizji dvb-t oraz paśmie GSM; b) wykrycia na nieruchomości skarżących oddziaływania inwestycji objętej decyzją Starosty Chełmskiego z dnia [...] marca 2013 r. znak: [...];
7. 2. naruszenie prawa materialnego poprzez jego niewłaściwą wykładnię
8. • art. 28 ust. 2 i art. 3 pkt 20 pr.bud., polegające na niewłaściwym ustaleniu obszaru oddziaływania obiektu objętego decyzją Starosty Chełmskiego z dnia [...] marca 2013 r. znak: [...], a w konsekwencji nieprzyznanie skarżącym przymiotu strony pomimo wykrycia na nieruchomości skarżących - działce oznaczonej nr [...] w S., gm. [...], oddziaływania (obejmującego emisje tak przekraczające jak i nieprzekraczające wartości norm dotyczących kompatybilności elektromagnetycznej) inwestycji objętej decyzją udzielającą pozwolenia na budowę.

Skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonego orzeczenia w całości i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Lublinie do ponownego rozpoznania.

W piśmie procesowym z dnia 15 lutego 2016 r. skarżący uzupełnili i sprecyzowali skargę kasacyjną. Wskazali, że w ramach zarzutu postawionego w skardze kasacyjnej, a dotyczącego obrazy art. 145 §1 pkt 1 lit. c i 151,134 § 1 i 141 § 4 P.p.s.a. Wojewódzki Sad Administracyjny w Lublinie rażąco naruszył art. 170 P.p.s.a.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje

Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw.

Przepis art. 183 § 1 P.p.s.a. stanowi, że Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak pod rozwagę nieważność postępowania. Nie zachodzą okoliczności skutkujące nieważność postępowania, określone w art. 183 § 2 pkt 1 – 6 P.p.s.a., należy zatem ograniczyć się do zarzutów wyartykułowanych w podstawie skargi kasacyjnej.

W związku z pismem określonym jako korekta i uzupełnienie skargi kasacyjnej odnotować najpierw należy, że zostało ono wniesione po upływie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej. Strona może zaś uzupełnić skargę kasacyjną o nowe podstawy w terminie 30 dni od dnia doręczenia wyroku z uzasadnieniem. Po upływie terminu przewidzianego w art. 177 § 1 P.p.s.a. możliwe jest przywoływanie nowych uzasadnień wskazanych w skardze kasacyjnej podstaw kasacyjnych, a nawet zmiana uzasadnienia, jednakże w ramach już powołanej podstawy (por. m.in. wyrok NSA z dnia 11 maja 2005 r., sygn. akt 776/05; wyrok NSA z dnia 1 lipca 2010 r., sygn. akt I FSK 1032/09). Zgłoszenie w piśmie uzupełniającym skargę kasacyjną zarzutu naruszenia przepisu art. 170 P.p.s.a., jako wskazanie nowej podstawy kasacji, jest zatem bezskuteczne. Nie zmienia tej oceny stwierdzenie wnoszących kasację, że czynią to w ramach podniesionego w skardze kasacyjnej zarzutu obrazy art. 145 § 1 pkt 1 lit. c i art. 151, 134 § 1 i 141 § 4 P.p.s.a.

W podstawach kasacji nie powołano przepisu art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a. Z uwagi na wydanie zaskarżonej decyzji w postępowaniu po wszczęciu postępowania wznowieniowego i na podstawę wznowienia określoną w art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a., zasadnicze znaczenie dla trafności decyzji wydanej na podstawie art. 151 § 1 pkt 1 K.p.a. miało to, czy wskazana podstawa wznowienia miała miejsce. Powołanie szeregu przepisów procedury administracyjnej i sądowej oraz norm prawa materialnego, bez powołania norm regulujących wznowienie postępowania administracyjnego świadczy o wadliwości podstaw kasacyjnych. Przedmiotem kontroli sądowej nie było pozwolenie na budowę, ale akty wydane w postępowaniu nadzwyczajnym – w sprawie wznowienia postępowania o pozwolenie na budowę. Już z tego powodu skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie.

Niezależnie od tego, pamiętając o charakterze kontrolowanego postępowania administracyjnego, możliwe jest merytoryczne odniesienie do zarzutów.

Bezzasadny jest zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. w związku z art. 7, 77 i 80 K.p.a. Konstatacja ta dotyczy obu określonych w opisie naruszenia przejawów naruszenia tych norm proceduralnych. Analizę rozpocząć należy od stwierdzenia, że na podstawę wznowienia, o której mowa w art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a., może powoływać się strona. W przypadku przesłanki wznowienia określonej w art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a. przymiot strony badany jest na etapie wznowionego postępowania (por. wyrok NSA z dnia 14 czerwca 1999 r., sygn. akt IV SA 2397/98). Krąg stron postępowania nadzwyczajnego w sprawie pozwolenia na budowę nie jest w orzecznictwie rozumiany jednolicie. Wyrażany jest pogląd o braku podstaw do ustalania tego kręgu w sposób odmienny od reguły określonej w art. 28 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (Dz. U. z 2013 r. poz. 1409 ze zm. – obecnie: Dz. U. z 2017 r. poz. 1332 ze zm.) – por. m.in. wyrok NSA z dnia 2 marca 2007 r., sygn. akt II OSK 598/06; wyrok NSA z dnia 16 marca 2009 r., sygn. akt II OSK 1540/08; wyrok NSA z dnia 30 listopada 2016 r., sygn. akt II OSK 534/15; wyrok NSA z dnia 9 grudnia 2015 r., sygn. akt II OSK 935/14).

Formułowany jest także pogląd o ograniczeniu zakresu stosowania art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego do postępowania o pozwolenie na budowę, jako przepisu szczególnego. W postępowaniach nadzwyczajnych zaś, także w postępowaniach zmierzających do zakwestionowania decyzji o pozwoleniu na budowę, przymiot strony należy ustalać na podstawie przesłanek z art. 28 K.p.a. (por. m.in. wyrok NSA z dnia 16 lutego 2007 r., sygn. akt II OSK 339/06; wyrok NSA z dnia 16 października 2014 r., sygn. akt II OSK 958/13; wyrok NSA z dnia 15 stycznia 2015 r., sygn. akt II OSK 1446/13, ONSA i wsa 2016/1/7). Dla dalszych rozważań znaczenie ma wzajemna relacja art. 28 K.p.a. oraz art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego. Skład orzekający w pełni utożsamia się ze stanowiskiem, według którego, relacja między tymi przepisami jest taka, że pojęcie strony w postępowaniu administracyjnym, o którym mowa w art. 28 K.p.a. (każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek), zostało zawężone przez przepis art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę do inwestora oraz właściciela, użytkownika wieczystego lub zarządcy nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu.

Oznacza to, że w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę stronami, w rozumieniu art. 28 K.p.a., są osoby wymienione w art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego. Treść bowiem określenia "stronami", użytego w art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego, wypełnia przepis art. 28 K.p.a., tyle że przepis art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego zawęża treść tego określenia do osób wymienionych w tym przepisie. Tak więc inwestor oraz właściciele, użytkownicy wieczyści lub zarządcy nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu są stronami w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę, ponieważ postępowanie to dotyczy ich interesu prawnego lub obowiązku (patrz: wyrok NSA z dnia 28 marca 2007 r., sygn. akt II OSK 208/06, ONSA i wsa 2008/1/12). Przedmiotem kontroli sądowej w niniejszej sprawie jest zagadnienie przymiotu strony w postępowaniu o wznowienie postępowania administracyjnego z uwagi na okoliczność, o której mowa w art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a. Wybór normy stanowiącej podstawę dla przyznania podmiotowi wnioskującemu o wznowienie postępowania powinien być uwarunkowany szczególnymi okolicznościami odnoszącymi się do tego konkretnego postępowania.

Nie przesądzając zatem zarysowanego powyżej sporu o zastosowanie w postępowaniach nadzwyczajnych przepisu art. 28 K.p.a. albo art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego, można zauważyć, że przyznanie prawa zainicjowania postępowania o wznowienie jedynie podmiotowi, który w postępowaniu zwykłym o pozwolenie na budowę był stroną w rozumieniu art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego, pozbawiałoby osoby mające interes prawny we wzruszeniu decyzji możliwości wykazania, że powinni być potraktowaniu w tym postępowaniu zwykłym jako strona. Zastosowanie przesłanki z art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a. byłoby ograniczone do podmiotów, które są wymienione w art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego, które bez własnej winy nie wzięły udziału w postępowaniu. Pomijając to, że taka sytuacja jest oczywista, gdyż właściciele nieruchomości położonych obszarze oddziaływania obiektu z reguły są traktowani przez organ jako strony, zauważyć można, że ograniczenie się w takim postępowaniu wznowieniowym do art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego pozbawiałoby osoby, na których nieruchomości oddziałuje inwestycja, możliwości wykazania, że obszar oddziaływania obiektu został w postępowaniu zwykłym o pozwolenie na budowę określony błędnie.

Byłaby to swoista pułapka polegająca na skierowaniu do wnioskodawcy wypowiedzi, że nie może on wykazać poprzez wniosek o wznowienie postępowania, że powinien być stroną w postępowaniu o pozwolenie na budowę, gdyż nie był stroną w postępowaniu o pozwolenie na budowę.

W tym kontekście ocenić można prawidłowość stanowiska organów odmawiających skarżącym przymiotu strony w postępowaniu wznowieniowym. Najpierw skonstatować można, że mimo powołania się na art. 28 ust. 2 w związku z art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego, organy zbadały możliwość wystąpienia interesu prawnego skarżących w zakwestionowaniu decyzji o pozwoleniu na budowę poprzez przeprowadzenie postępowania wznowieniowego. Nieruchomość skarżących nie znalazła się w obszarze oddziaływania obiektu wyznaczonym w postępowaniu zakończonym decyzją Starosty Chełmskiego z dnia [...] marca 2013 r., Nr [...], zatwierdzająca projekt budowlany i udzielającą PGE Dystrybucja S.A. w Lublinie pozwolenia na rozbudowę napowietrznej linii nN "[...] 5". Nie byli więc stronami postępowania w tej sprawie. Mimo tego, w postępowaniu z ich wniosku o wznowienie organy zbadały zasięg oddziaływania inwestycji będącej przedmiotem pozwolenia na budowę, Poddały zatem weryfikacji ustalenie obszaru oddziaływania inwestycji.

Nadto, przeprowadziły postępowanie wyjaśniające w kierunku ustalenia, czy ewentualne oddziaływanie linii energetycznej dotyka nieruchomości będącej własnością skarżących. Starosta, w postępowaniu wznowieniowym ustalił, że obszar oddziaływania inwestycji został w postępowaniu o pozwolenie na budowę linii energetycznej ustalony na podstawie projektu budowlanego. To, że linia nie oddziałuje na nieruchomość skarżących potwierdziły dokumenty przedłożone przez inwestora – PGE Dystrybucja S.A., tj. opinia z dnia 28 listopada 2013 r. oraz pisma skierowanego przez PGE Dystrybucja S.A. do Departamentu Energetyki Ministerstwa Gospodarki. Organ wznowieniowy dopuścił także dowód z opinii sporządzonej przez dra hab. inż. Andrzeja Wac-Włodarczyka - Zastępce Dyrektora Instytutu Podstaw Elektrotechniki i Elektrotechnologii Politechniki Lubelskiej, na podstawie pomiarów wykonanych przez dra inż. Pawła Mazurka.

Opinia ta nie podważyła dotychczasowych ustaleń o braku oddziaływania linii energetycznej na nieruchomość skarżących. Konieczne jest przy tym spostrzeżenie, że skarżący nie współpracowali z rzeczoznawcą przy wykonywaniu pomiarów, a nawet uniemożliwili dokonanie oględzin oraz dokonanie pomiarów na działce siedliskowej oraz w budynku mieszkalnym. Wynika to z akt sprawy oraz ustaleń poczynionych w postępowaniu administracyjnym kontrolowanym wyrokiem WSA w Lublinie z dnia 16 czerwca 2015 r., sygn. akt II SA/Lu 901/14, od którego skarga kasacyjna skarżących została oddalona wyrokiem NSA z dnia 18 sierpnia 2017 r., sygn. akt II OSK 2939/15.

W tej sytuacji, nieuwzględnienie wniosku skarżących o przeprowadzenie dowodu z kolejnej opinii biegłego nie stanowiło naruszenia prawa. Zgodnie z art. 7 K.p.a., w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Takie brzmienie tej zasady procesowej, wprowadzone nowelą z dnia 3 grudnia 2010 r. (Dz. U. z 2011 r. Nr 6, poz. 18), nakłada na stronę nie tylko obowiązki w zakresie inicjatywy dowodowej, ale także współpracy z organem w dokładnym wyjaśnieniu stanu faktycznego.

Nadto, przeprowadzenie dowodu z kolejnej opinii biegłego powinno być rezultatem uprawdopodobnienia przez stronę, że przeprowadzony już dowód nie odpowiada wymogom z art. 84 K.p.a. w zakresie wiadomości specjalnych. Brak merytorycznych zarzutów pod adresem opinii biegłego i brak współpracy w przeprowadzaniu tego dowodu wskazał, że skarżący nie podważyli, przyjętych w postępowaniu o pozwolenie na budowę, ustaleń w przedmiocie oddziaływania inwestycji. To na skarżących zaś, jako na wnioskodawcach w postępowaniu o wznowienie, ciążył obowiązek wykazania, że wbrew ustaleniom postępowania zwykłego, są stroną postępowania o pozwolenie na budowę linii energetycznej.

Niezależnie od tego, bezpodstawny jest zarzut o braku pomiarów przy włączonym dopływie energii elektrycznej do budynku skarżących, skoro skarżący uniemożliwili ten zakres badań. Dodać jednak trzeba, że badania zostały przeprowadzone, z tym, że w bezpośredniej bliskości działki nr [...].

O naruszeniu art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. nie świadczy także ustalenie stanu faktycznego z pominięciem opinii sporządzonej przez Dyrektora Instytutu Energetyki Instytutu Badawczego w Warszawie. Jak wynika z tej opinii, została ona sporządzona na podstawie materiałów nadesłanych przez skarżących, przy czym wykonawca opinii zastrzegł, że w materiałach tych trudno jest oddzielić subiektywne odczucia odbiorców od zdarzeń, które faktycznie mogły nastąpić. Następnie autor pisma z dnia 4 grudnia 2013 r. uznał za niezbędne przeprowadzenie ekspertyzy przez wyspecjalizowanego w tym kierunku specjalistę, dodając, że do tego celu potrzeba więcej informacji, niż przedstawione w materiałach. Stanowisko to powtórzył we wniosku końcowym opinii. Dyrektor Instytutu wprost wskazał, że nie wiadomo jak poprowadzona jest linia telefoniczna, jak jest zasilany budynek (przyłącze i skąd jest brane zasilanie), jak są wykonane uziemienia sieci elektroenergetycznej.

W tej sytuacji, konstatacja Dyrektora Instytutu o występowaniu w pobliżu miejsca zamieszkania odbiorców spiętrzenia zagrożeń porażeniowych i o zagrożeniu porażeniem elektrycznym, nawet ze skutkiem śmiertelnym, nie znajduje oparcia w jakichkolwiek badaniach. Jest także sprzeczna z innymi wypowiedziami zawartymi w tej samej opinii, według których, ocenę należy poprzedzić specjalistyczną opinią. Wbrew zatem tezie zawartej w analizowanej podstawie kasacji, z opinii tej nie wynika jednoznacznie, że "instalacje elektryczne istniejące w pobliżu nieruchomości skarżących, oznaczonej jako działka nr [...], oddziałują w znaczny sposób na nieruchomość skarżących, powodując zagrożenie porażeniem elektrycznym – nawet ze skutkiem śmiertelnym, a więc życia i zdrowia skarżących". Dodać można, że opinia w zakresie zagrożeń na działce nr [...] została przeprowadzona. Niezależnie od tego podkreślić należy, że pismo Dyrektora Instytutu z dnia 4 grudnia 2013 r. w żadnym aspekcie nie nawiązuje do oddziaływania na działkę nr [...] projektowanej linii energetycznej.

Nie jest zasadny zarzut naruszenia prawa materialnego poprzez niewłaściwą wykładnię art. 28 ust. 2 i art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego, polegającą na niewłaściwym ustaleniu obszaru oddziaływania obiektu objętego decyzją Starosty Chełmskiego z dnia [...] marca 2013 r., znak: [...], a w konsekwencji nieprzyznanie skarżącym przymiotu strony. Przede wszystkim, wnoszący kasację nie podał na czym miałaby polegać błędna wykładnia powołanych przepisów. Opis naruszenia wskazuje zaś na niewłaściwe zastosowanie powołanych norm. Abstrahując od wadliwej konstrukcji materialnej podstawy kasacji, można zauważyć, że w kasacji nie podważono ustaleń faktycznych o braku oddziaływania projektowanej linii energetycznej na nieruchomość będącą własnością skarżących. W rezultacie trafne było stanowisko o braku podstaw do wzruszenia oceny, według której, nieruchomość ta nie znajduje się w obszarze oddziaływania tej linii. Skarżącym nie przysługiwał więc status strony postępowania o pozwolenie na budowę.

Oddalenie skargi przez Wojewódzki Sąd Administracyjny nie naruszyło zatem przepisów art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i art. 151 P.p.s.a. w związku z art. 28 ust. 2 i art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego.

Mimo powołania w procesowej podstawie kasacji przepisu art. 134 § 1 P.p.s.a., wnoszący kasację nie podali, na czym miałoby polegać naruszenie tego przepisu. W podstawie kasacji oraz w uzasadnieniu skargi kasacyjnej nie nawiązano nawet do dyspozycji art. 134 § 1 P.p.s.a. Można zatem ograniczyć odniesienie się do te części podstawy kasacji do spostrzeżenia, że Sad pierwszej instancji orzekł w granicach sprawy oraz nie ograniczył się do zarzutów i wniosków skargi.

Jeśli zaś chodzi o zarzut braku odniesienia się w uzasadnieniu wyroku do zarzutu o pominięciu opinii Dyrektora Instytutu Energetyki Instytutu Badawczego, a w konsekwencji naruszeniu art. 141 § 4 P.p.s.a., przypomnieć należy, że obowiązek przedstawienia zarzutów zawartych w skardze oraz podstawy prawnej rozstrzygnięcia i jej wyjaśnienia obejmuje odniesienie się do kwestii prawnych wynikających z zarzutów skarżącego (por. wyrok NSA z dnia 28 września 2011 r., sygn. akt II OSK 1457/11, ONSA i wsa 2012/6/101). Wyjaśnienie podstawy prawnej rozstrzygnięcia w uzasadnieniu wyroku nie musi zatem szczegółowo odnosić się do wszystkich argumentów zawartych w skardze. Wymagane jest by uzasadnienie stanowiło logiczną, zwartą całość, a jednocześnie by było ono syntezą stanowiska sądu (por. wyrok NSA z dnia 19 stycznia 2012 r., sygn. akt I OSK 62/11).

W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 P.p.s.a., oddalił skargę kasacyjną.