Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 14 grudnia 2004 r., sygn. akt II SA/Rz 149/04, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie oddalił skargę B. B. na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Rzeszowie z dnia [...] marca 2004 r., nr [...] odmawiającą stwierdzenia u skarżącego choroby zawodowej.
W uzasadnieniu powyższego wyroku zawarto następujące ustalenia faktyczne i ocenę prawną.
Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Ł. decyzją z dnia [...] stycznia 2004 r., nr [...] orzekł o braku podstaw do stwierdzenia u B. B. choroby zawodowej – obustronnego trwałego ubytku słuchu typu ślimakowego spowodowanego hałasem. W wyniku przeprowadzonego dochodzenia epidemiologicznego organ ustalił, że w/w zatrudniony był w F. Ś. "Ś." SA w Ł. na stanowiskach: gwinciarz (Wydział PR) - w okresie od dnia 1 września 1965 r. do dnia 30 czerwca 1967 r.; tłoczarz (Wydział PR I) - w okresie od dnia 1 lipca 1967 r. do dnia 7 listopada 1971 r.; ślusarz (Wydział TMR)- w okresie od dnia 8 listopada 1971 r. do dnia 30 września 2002 r.
Od dnia 1 sierpnia 1965 r. B. B. pracował w systemie trzyzmianowym przez 8 godzin dziennie, natomiast od dnia 6 stycznia 1983 r. do dnia 30 września 2002 r. w systemie jednozmianowym. Od 1 dnia października 2002 r. zaprzestał pracy, gdyż przeszedł na emeryturę.
Postępowanie diagnostyczno – orzecznicze w kierunku rozpoznania choroby zawodowej prowadził Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy w Rzeszowie, który w orzeczeniu z dnia [...] grudnia 2003 r., nr [...], stwierdził u B. B. brak obustronnego trwałego ubytku słuchu typu ślimakowego spowodowanego hałasem. Na podstawie tego orzeczenia Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny orzekł o braku podstaw do stwierdzenia u niego choroby zawodowej wymienionej w pozycji 21 wykazu chorób zawodowych, stanowiącym załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach (Dz.U. Nr 132, poz. 1115, zwanym dalej - rozporządzeniem z 2002 r.).
W odwołaniu od tej decyzji, B. B. zarzucił, że narusza ona prawo, gdyż - w jego ocenie – w sprawie powinny mieć zastosowanie przepisy rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz.U. Nr 65, poz. 294 ze zm., zwanego dalej rozporządzeniem z 1983 r.) a nie, jak to przyjął organ, przepisy rozporządzenia 2002 r.
Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w Rzeszowie decyzją z dnia [...] marca 2004 r., nr [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Ł. z dnia [...] stycznia 2004 r. W uzasadnieniu swej decyzji organ drugiej instancji stwierdził, że z akt sprawy nie wynika, aby odwołujący starał się o rozpoznanie choroby zawodowej w 2002 r., będąc jeszcze czynnym pracownikiem. Wskazał, że zgodnie z § 3 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia 2002 r. zgłoszenia podejrzenia choroby zawodowej u pracownika, u którego podejrzewa się chorobę zawodową dokonuje lekarz, który podczas wykonywania zawodu powziął podejrzenie choroby zawodowej u pracownika. W niniejszej sprawie takiego zgłoszenia dokonał lekarz Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w Rzeszowie, który w dniu 14 marca 2003 r. zwrócił się z wnioskiem do Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Ł., o dokonanie oceny środowiska pracy w związku z podejrzeniem u B. B. choroby zawodowej w postaci uszkodzenia słuchu. W związku z tym zgłoszeniem organ pierwszej instancji przeprowadził dochodzenie epidemiologiczne.
Organ podniósł poza tym, że celem ustalenia rozpoznania choroby zawodowej prowadzi się postępowanie diagnostyczne, które kończy się obligatoryjnym - wydawanym przez uprawnioną jednostkę medyczną wymienioną w § 5 ust. 2 rozporządzenia 2002 r. i mającym walor opinii biegłego w rozumieniu art. 84 kpa - orzeczeniem lekarskim o rozpoznaniu choroby zawodowej lub o braku podstaw do jej rozpoznania. Odwołujący się nie skorzystał z możliwości zakwestionowania w przewidzianym trybie odwołania od orzeczenia Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w Rzeszowie z dnia 12 grudnia 2003 r., stwierdzającego u niego brak podstaw do rozpoznania choroby zawodowej. W tym stanie rzeczy brak podstaw do uwzględnienia odwołania.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie skarżący B. B. wniósł o uchylenie decyzji Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Rzeszowie z dnia [...] marca 2004 r. Powtórzył zarzuty z odwołania od decyzji organu pierwszej instancji, a nadto zarzucił, że organy błędnie przyjęły datę wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia choroby zawodowej, a tym samym zastosowały wadliwie przepisy rozporządzenia z 2002 r. zamiast rozporządzenia z dnia 18 listopada 1983 r. W ocenie odwołującego za datę wszczęcia postępowania należało przyjąć dzień 2 czerwca 2002 r., a zatem datę, w której doszło do skierowania lekarskiego na przebadanie go przez specjalistę laryngologa. Kopię tego skierowania dołączył do skargi. Zarzucił także, iż w karcie oceny narażenia zawodowego z dnia 1 grudnia 2002 r. dokonano nieprawidłowego wpisu co do czasu pracy narażającej go na hałas.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wobec bezzasadności zarzutów skargę oddalił.
Sąd pierwszej instancji wskazał, że postępowanie w sprawie rozpoznania u skarżącego choroby zawodowej podlega regulacjom rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. Zarzut skarżącego, że jego sprawa powinna zostać załatwiona w oparciu o przepisy rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 r. jest nietrafny. Z § 10 rozporządzenia 2002 r. wynika bowiem, że postępowanie w sprawie choroby zawodowej lub jej stwierdzenia, rozpoczęte przed dniem wejścia jego w życie jest prowadzone na podstawie dotychczasowych przepisów. Rozporządzenie z 2002 r. weszło w życie, jak to wynika z jego § 12, w dniu 3 września 2002 r., natomiast postępowanie w niniejszej sprawie zostało wszczęte - na wniosek lekarza Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy - w dniu 14 marca 2003 r. (§ 6 ust. 2 pkt 4 rozporządzenia z 2002 r.).
Odnosząc się do zarzutu skarżącego, że za datę wszczęcia postępowania należy przyjąć dzień 2 czerwca 2002 r. (data skierowania go przez lekarza Ośrodka Zdrowia w Ż. do specjalisty laryngologa), Sąd uznał jest on niezasadny, gdyż sam fakt skierowania skarżącego do lekarza specjalisty nie jest tożsamy ze zgłoszeniem podejrzenia choroby zawodowej, o jakim mowa w § 3 rozporządzenia 2002 r. W konsekwencji Sąd przyjął, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa. Sąd podkreślił, że skarżący – mimo odpowiedniego pouczenia - nie zakwestionował orzeczenia z dnia 12 grudnia 2003 r., wydanego przez Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy, w którym stwierdzono brak podstaw do rozpoznania u skarżącego choroby zawodowej, aczkolwiek orzeczenie to stanowiło podstawę wydania zaskarżonej decyzji. Tymczasem ustalona u skarżącego w postępowaniu diagnostyczno - orzeczniczym wielkość ubytku słuchu - 31 dB ucho prawe, 32 dB ucho lewe - nie spełnia kryterium choroby zawodowej wynikającego z pozycji 21 wykazu chorób zawodowych, stanowiącym załącznik do rozporządzenia z 2002 r. Według tego kryterium, ubytek słuch powinien wynosić 45 dB w uchu lepiej słyszącym.
Od powyższego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie skarżący B. B. wniósł do Naczelnego Sądu Administracyjnego skargę kasacyjną. Powołał w niej jako podstawy kasacyjne zarówno naruszenie prawa materialnego, jak i naruszenie przepisów postępowania, z tym że nie wskazał konkretnych przepisów, których naruszenie miało dotyczyć. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej natomiast skarżący wskazał na naruszenie § 10 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r., bowiem w sprawie powinny mieć zastosowanie przepisy rozporządzenia z 1983 r., a nie rozporządzenia z 2002 r. Ponadto generalnie stwierdził nienależyte wyjaśnienie okoliczności faktycznych sprawy, w szczególności, kiedy rzeczywiście doszło do wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia u niego choroby zawodowej.
W konkluzji skargi kasacyjnej skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i rozpoznanie skargi przez uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu pierwszej instancji ewentualne o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.
Naczelny Sąd Administracyjny, zważył, co następuje
Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw.
Przede wszystkim podkreślić należy, że w związku z uregulowaniem zawartym w art. 183 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270; zwanej dalej ppsa) Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę jedynie w granicach skargi kasacyjnej i bierze z urzędu pod rozwagę jedynie nieważność postępowania z uwzględnieniem przesłanek określonych w § 2 powołanego artykułu. Związanie Sądu granicami kasacji oznacza konieczność wskazania w kasacji między innymi jej podstaw. Prawidłowe sformułowanie podstaw kasacji polega zaś na powołaniu konkretnych przepisów prawa, którym – zdaniem wnoszącego skargę kasacyjną - uchybił sąd i uzasadnieniu zarzutu ich naruszenia.
Wobec niestwierdzenia nieważności postępowania, Sąd drugiej instancji zobowiązany był ograniczyć swoje rozważania wyłącznie do oceny zgłoszonych w skardze kasacyjnej naruszeń prawa. Podkreślić przy tym trzeba, że istotne błędy konstrukcyjne skargi kasacyjnej, w szczególności nieprawidłowe – z punktu widzenia wymagań zawartych w art. 174 ppsa - przytoczenie podstaw kasacyjnych (niewskazanie konkretnych przepisów prawa), uniemożliwia Sądowi dokonanie kontroli zaskarżonego wyroku w zakresie, w jakim oczekuje tego – jak to się wydaje - skarżący.
Przyjmując jako podstawę kasacyjną naruszenie przepisu § 10 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r., stanowiącego, że "Postępowanie w sprawie rozpoznawania choroby zawodowej lub jej stwierdzenia, rozpoczęte przed dniem wejścia rozporządzenia w życie, jest prowadzone na podstawie dotychczasowych przepisów", należy stwierdzić, że Sąd pierwszej instancji prawidłowo ocenił, iż w sprawie stwierdzenia u skarżącego choroby zawodowej mają zastosowanie przepisy rozporządzenia z 2002 r., nie zaś rozporządzenia z 1983 r. Wszczęcie postępowania w sprawie rozpoznania u skarżącego choroby zawodowej nastąpiło w dniu 14 marca 2003 r., bowiem w tej dacie Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy w Rzeszowie zwrócił się z wnioskiem do Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Ł. o dokonanie oceny środowiska pracy w związku z podejrzeniem choroby zawodowej uszkodzenia słuchu u skarżącego. Oznacza to, że postępowanie rozpoczęło się po wejściu w życie rozporządzenia 2002 r., tj. po dniu 3 września 2002 r. Taki stan faktyczny został przyjęty w zaskarżonym wyroku i nie został on skutecznie podważony w skardze kasacyjnej.
Jeżeli chodzi o zarzuty związane z drugą podstawą kasacyjną - przewidzianą w art. 174 ppsa a dotyczącą naruszenia przepisów postępowania, jeżeli uchybienie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy – to, jak to już nadmieniono, nie mogą one być przedmiotem kontroli kasacyjnej, ponieważ zarzuty są ogólnikowe i nie poparte wskazaniem konkretnych przepisów procesowych, którym miał, zdaniem skarżącego, uchybić Sąd pierwszej instancji. Nie pozwala to na kontrolę stanu faktycznego sprawy przyjętego w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, ani też na ustosunkowanie się do zawartej w skardze kasacyjnej argumentacji zmierzającej do podważenia trafności poczynionych w zaskarżonym wyroku ustaleń.
Z przytoczonych wyżej względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 ppsa, oddalił skargę kasacyjną.