Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie wyrokiem z dnia 18 listopada 2004 r. oddalił skargę Z. R. na decyzję Zachodnio-Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] stycznia 2003 r. utrzymującą w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] listopada 2002 r. wydaną na podstawie art. 48 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tekst jedn. Dz.U. z 2000 r. Nr 106, poz. 1126 ze zmianami) nakazującą skarżącemu Z. Ł. rozebranie budynku sanitariatu wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę na działce nr ewid. [...] przy ul. [...] w M. W uzasadnieniu wyroku Sąd I instancji odnosząc się do podniesionego w skardze zarzutu naruszenia przez organy administracji art. art. 67-70 i 73 rozdziału 8 Konstytucji, wskazał, że przywołując te przepisy skarżący powołał się w istocie na Konstytucję z 22 lipca 1952 r., która utraciła moc z dniem 17 października 1997 r., Sąd działając z urzędu w oparciu o art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi i dokonując oceny w zakresie wykraczającej poza granice określone zarzutami skargi nie stwierdził, aby w sprawie naruszone zostały konstytucyjne prawa i wolności skarżącego.
W okolicznościach sprawy niniejszej, skoro omawiany obiekt został wybudowany w lipcu 2002 r. bez wymaganego pozwolenia na budowę, to nakaz jego rozbiórki znajduje pełne oparcie w przepisie art. 48 pow. ustawy Prawo budowlane.
Skargę kasacyjną od tego wyroku wniósł do Naczelnego Sądu Administracyjnego Z. R. reprezentowany przez radcę prawnego. Jako podstawy skargi kasacyjnej wskazane zostało:
- - naruszenie art. 32 i 64 ust. 2 Konstytucji RP w związku z art. 48 ust. 2 i art. 49a ust. 1 ustawy Prawo budowlane przez ich niezastosowanie w sprawie co skutkowało przyjęciem, że w sprawie nie zachodzą warunki legalizacji samowoli budowlanej w trybie tych przepisów,
- - naruszenie art. 48 Prawa budowlanego przez przyjęcie, że w sprawie ma zastosowanie przepis ten w brzmieniu z daty wydawania decyzji i pominięciu faktu, że w dacie orzekania przez Sąd I instancji przepis ten został zmieniony ustawą z dnia 27 marca 2003 r. o zmianie ustawy Prawo budowlane oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz.U. Nr 80, poz. 718) z mocą od dnia 11 lipca 2003 r. oraz ustawą dnia 16 kwietnia 2004 r. o zmianie ustawy Prawo budowlane (Dz.U. Nr 93. poz. 888 z mocą od dnia 31 maja 2004 r.).
Z uzasadnienia skargi kasacyjnej wynika, że naruszenie art. 32 i 64 ust. 2 Konstytucji RP autor skargi upatruje w tym, że jego zdaniem – zliberalizowane przepisy dotyczące samowoli budowlanych powinny mieć zastosowanie do wszystkich inwestorów, wobec których w dacie wejścia w życie zmian wprowadzonych pow. ustawami z 2003 r. i 2004 r. nie zostało ukończone prawomocnie postępowanie wszczęte na podstawie art. 48 Prawa budowlanego w brzmieniu obowiązującym przed dniem 11 lipca 2003 r.
Zdaniem autora skargi w sprawie niniejszej takie postępowanie się toczy, a więc powinny mieć zastosowanie procedury umożliwiające legalizację obiektu samowolnie wykonanego przez skarżącego.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw.
Obiekt, którego dotyczy sprawa niniejsza wzniesiony został w 2002 r., tj. w czasie obowiązywania ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane w brzmieniu tekstu jednolitego – Dz.U. z 2000 r. Nr 106, poz. 1126.
Ustawa ta w art. 48 nakładała na właściwy organ obowiązek nakazania rozbiórki obiektu lub jego części, wykonanych bez wymaganego pozwolenia lub zgłoszenia i nie dopuszczała możliwości legalizacji takich obiektów lub ich części. Obowiązek ten ciążył na właściwym organie w każdej sytuacji niezachowania przez inwestora wymogów formalnych, bez dokonywania oceny przyczyn i skutków tego stanu rzeczy, prawidłowości technicznych wznoszonych obiektów, zgodności z obowiązującym planem zagospodarowania przestrzennego oraz bez rozważania kosztów społecznych rozbiórki samowolnie wykonanego obiektu.
Możliwość zalegalizowania obiektów budowlanych lub ich części będących w budowie lub wybudowanych bez pozwolenia lub zgłoszenia wprowadzona została dopiero ustawą z dnia 27 marca 2003 r. o zmianie ustawy Prawo budowlane oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz.U. Nr 80, poz. 718), która weszła w życie w dniu 11 lipca 2003 r.
Zgodnie z art. 7 ust. 2 tej ustawy przepis art. 48 w zmienionym brzmieniu (dopuszczającym legalizację samowoli budowlanych) ma zastosowanie tylko do tych samowolnie wykonanych obiektów budowlanych lub ich części, co do których postępowanie administracyjne wszczęto przez dniem wejścia w życie ustawy z dnia 27 marca 2003 r i przed tym dniem nie zakończono go poprzez wydanie ostatecznej decyzji. Taka sytuacja nie zachodzi w sprawie niniejszej. Decyzja ostateczna, kończąca postępowanie w sprawie samowoli budowlanej popełnionej przez skarżącego wydana została w dniu [...] stycznia 2003 r., a więc przed wejściem w życie pow. ustawy z dnia 27 marca 2003 r.
Organ administracji przy wydawaniu tej decyzji nie mógł więc stosować przepisów, które nie obowiązywały w dacie orzekania. Zarzut podnoszony w skardze, że wyrok Sądu I instancji oddalający skargę na decyzję utrzymującą w mocy decyzję organu I instancji nakazującą rozbiórkę na podstawie art. 48 ustawy Prawo budowlane w brzmieniu obowiązującym w dacie wydawania tej decyzji – narusza przepisy art. 48, 48 i 49a ustawy Prawo budowlane (tekst jedn. z 2003 r. Dz.U. Nr 207, poz. 2016 ze zmianami) pozbawiony był podstaw, a akcentowana w skardze okoliczność, że wyrok ten wydany został po wejściu w życie zmian dotyczących art. 48 Prawa budowlanego wskazuje na potrzebę wyjaśnienia, że sąd administracyjny w granicach przysługujących mu kompetencji ocenia zaskarżone do tego Sądu akty organów administracji publicznej (a więc także i decyzje) pod katem ich zgodności z prawem obowiązującym w dacie wydawania tego aktu (decyzji) – art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269). Nie ma więc podstaw ani uprawnień do tego, aby uwzględniać w swoich rozstrzygnięciach zmiany w stanie prawnym, wprowadzone po tej dacie.
Biorąc powyższe pod uwagę Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 170) skargę kasacyjną oddalił.