Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnegoz 24 czerwca 2026 r., sygn. akt II OSK 507/26

Uzasadnienie

Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z 6 lipca 2022 r. sygn. akt II OSK 2376/19 oddalił skargę kasacyjną D. M. M. i J. A. K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 8 stycznia 2019 r. sygn. akt IV SA/Wa 2618/18 w sprawie ze skargi D. M. M. i J. A. K. na decyzję Wojewody Mazowieckiego z dnia 24 lipca 2018 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wpisania do rejestru stanu cywilnego aktu małżeństwa.

Od wyroku tego wniesiono pismem z dnia 25 lutego 2026 r., na podstawie art. 272 § 2a ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, skargę o wznowienie postępowania zakończonego ww. wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego, z uwagi na wydanie przez Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej wyroku z dnia 25 listopada 2025 r. w sprawie C-713/23 Wojewoda Mazowiecki.

Stan prawny i faktyczny tej sprawy przedstawia się następująco:

D. M. M. i J. A. K. (obecnie D. M. K.-M. i J. A. K.-M. – dalej jako "skarżący") zawarli dnia 9 czerwca 2017 r. związek małżeński w [...] w Portugalii. W dniu 12 marca 2018 r. złożyli w Urzędzie Stanu Cywilnego m.st. Warszawy wniosek o transkrypcję portugalskiego aktu małżeństwa. Kierownik USC m.st. Warszawy decyzją z dnia 11 maja 2018 r., nr [...] na podstawie art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. 2017, poz. 1257, dalej jako: k.p.a.) oraz art. 2 ust. 6, w zw. z art. 107 ust. 3 ustawy z dnia 28 listopada 2014 r. – Prawo o aktach stanu cywilnego (Dz.U. 2014, poz. 1741, dalej jako: p.a.s.c.) odmówił wpisania do Systemu Rejestrów Państwowych treści aktu małżeństwa skarżących. W uzasadnieniu organ wskazał, że "zgodnie z obowiązującym na terenie Rzeczypospolitej Polskiej porządkiem prawnym małżeństwo jest związkiem kobiety i mężczyzny", a tym samym małżeństwo zawarte pomiędzy Skarżącymi stoi w nim w sprzeczności.

Od powyższej decyzji skarżący wnieśli odwołanie. Wojewoda Mazowiecki decyzją z dnia 24 lipca 2018 r. [...] na podstawie art. 138 § 1 k.p.a. w zw. z art. art. 107 ust. 3 p.a.s.c. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu pierwszej instancji. Wojewoda Mazowiecki w uzasadnieniu decyzji podkreślił, że art. 18 Konstytucji RP definiuje małżeństwo jako związek kobiety i mężczyzny a przepis ten należy brać pod uwagę przy ustalaniu podstawowych zasad porządku prawnego. Z tego względu transkrypcja aktu małżeństwa skarżących byłaby, w ocenie organu, niezgodna z krajowym porządkiem prawnym. Zagraniczny akt małżeństwa mógłby zostać przeniesiony do krajowego rejestru w drodze transkrypcji "jedynie wówczas, gdy wskazuje jako małżonków mężczyznę i kobietę". Wojewoda Mazowiecki zwrócił uwagę na trudność z przytoczeniem zagranicznego dokumentu w niezmienionej formie z uwagi na obecność w polskim formularzu rubryki "kobieta", w której musiałby być wpisany jeden z mężczyzn.

Skarżący wnieśli od decyzji Wojewody Mazowieckiego skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenie:

1. I. przepisów prawa materialnego, tj.:
2. a) art. 18 Konstytucji RP - poprzez jego błędną wykładnię, polegającą na przyjęciu, iż w polskim porządku prawnym wyłączona jest możliwość zawarcia małżeństwa przez dwie osoby tej samej płci, podczas gdy przepis ten możliwości takiej nie wyłącza;
3. b) art. 32 ust. 1 i 2 Konstytucji RP - poprzez jego błędną wykładnię, polegającą na przyjęciu, iż dwie pełnoletnie, mogące o samych sobie decydować i niepozostające w związku małżeńskim osoby tej samej płci znajdują w na tyle odmiennej sytuacji, że zasadne jest zróżnicowanie ich prawa do zawarcia związku małżeńskiego względem dwóch pełnoletnich, mogących o samych sobie decydować i niepozostających w związku małżeńskim osób różnych płci, a w konsekwencji jego nieprawidłowe zastosowanie, polegające na zróżnicowaniu sytuacji prawnej Skarżących względem osób różnych płci, które zawarły małżeństwo poza granicami Rzeczypospolitej i ubiegają się o wpisanie swych aktów małżeństw do rejestrów stanu cywilnego;
4. c) art. 30 Konstytucji RP - poprzez jego niewłaściwe zastosowanie, polegające na jego niezastosowaniu, to jest nieuwzględnieniu przyrodzonej godności Skarżących przy wykładni i stosowaniu przepisów Konstytucji RP i ustaw zwykłych;
5. d) art. 87 ust. 1 Konstytucji RP - poprzez jego niewłaściwe zastosowanie, polegające na dokonywaniu wykładni pojęć konstytucyjnych przez pryzmat pojęć ustawowych i podustawowych, a nie pojęć podustawowych i ustawowych przez pryzmat pojęć konstytucyjnych, a więc zakwestionowanie konstytucyjnej hierarchii aktów normatywnych;
6. e) art. 8 ust. 1 i 2 Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności - poprzez jego błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, iż prawo do rejestracji w krajowych rejestrach stanu cywilnego związku małżeńskiego zawartego poza granicami Rzeczypospolitej nie stanowi emanacji prawa do poszanowania życia prywatnego i rodzinnego, a w konsekwencji jego niewłaściwe zastosowanie polegające na jego niezastosowaniu;
7. f) art. 104 ust. 1 ustawy – Prawo o aktach stanu cywilnego - poprzez jego niewłaściwe zastosowanie, polegające na jego niezastosowaniu w sytuacji, gdy brak było ku temu podstaw;
8. g) art. 107 pkt 3 ustawy – Prawo o aktach stanu cywilnego w związku z preambułą Konstytucji RP - poprzez ich błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, iż podstawową zasadą porządku prawnego Rzeczypospolitej Polskiej jest zakaz małżeństw jednopłciowych, podczas gdy podstawowymi zasadami porządku prawnego Rzeczypospolitej Polskiej są poszanowanie wolności i sprawiedliwości oraz godności człowieka, a w konsekwencji jego niewłaściwe zastosowanie polegające na wydaniu decyzji odmownej;
9. h) art. 1 § 1 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego oraz załączników nr 3 i 13 do Rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 29 stycznia 2015 r. w sprawie wzorów dokumentów wydawanych zakres rejestracji stanu cywilnego - poprzez ich niewłaściwe zastosowanie polegające na ich zastosowaniu do wykładni pojęcia "małżeństwo" zawartego w art. 18 Konstytucji RP;
10. II. przepisów postępowania, tj.:
11. a) art. 7 ustawy – Prawo prywatne międzynarodowe - poprzez odmowę zastosowania prawa obcego, pomimo iż nie narusza ono podstawowych zasad porządku prawnego Rzeczypospolitej Polskiej;
12. b) art. 107 § 1 pkt 6 k.p.a. i art. 107 § 3 k.p.a. w związku z art. 15 k.p.a. i art. 11 k.p.a. - poprzez zaaprobowanie przez Wojewodę wadliwie, bo nazbyt lakonicznie sporządzonego uzasadnienia Decyzji Kierownika USC oraz sporządzenie uzasadnienia Decyzji Wojewody w sposób naruszający wymogi ustawowe, przez co podważono zasadę dwuinstancyjności postępowania administracyjnego oraz zasadę przekonywania.

W uzasadnieniu skargi Skarżący podnieśli m.in., że organ przyjął błędną wykładnię art. 18 Konstytucji RP i niesłusznie uznał, że wyłącza on możliwość małżeństwa dwóch osób tej samej płci. Wskazali również, że niesłusznie Wojewoda Mazowiecki uznał, że wystąpiły podstawy do powołania się na klauzulę porządku publicznego, jak również, że nieprawidłowo powołał się na wzory dokumentów określone w rozporządzeniu przy wykładni pojęcia małżeństwa.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 8 stycznia 2019r., sygn. akt IV SA/Wa 2618/18 oddalił skargę, wskazując, że w ocenie Sądu organ odwoławczy – Wojewoda Mazowiecki prawidłowo uznał niedopuszczalność transkrypcji. Sąd podniósł, że "w rezultacie tego w rejestrze stanu cywilnego oraz w akcie stanu cywilnego wymienieni zostaliby dwaj mężczyźni, co byłoby nie do pogodzenia nie tylko z podstawowymi zasadami polskiego porządku prawnego, ale również skutkowałoby koniecznością ujawnienia w polskim akcie stanu cywilnego w rubryce ‘kobieta’ danych mężczyzny, co z kolei naruszałoby przepisy rozporządzenia". Chociaż WSA w Warszawie dostrzegł ewidencyjny charakter wpisu w rejestrze, to odmowę jego dokonania uznał za przeciwdziałającą naruszeniu zasady ochrony porządku prawnego.

Sąd pierwszej instancji nie podzielił zarzutu naruszenia art. 8 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności (Dz.U.1993, Nr 61, poz. 284), stwierdzając, że przepis ten musi być interpretowany w związku z art. 12 EKPC, przyznającym prawo do zawarcia małżeństwa kobietom i mężczyznom zgodnie z prawem krajowym. WSA wskazał, że "art. 8 Konwencji nie określa zatem obowiązku pozytywnego uznania prawnego i ochrony związków tej samej płci przez dane państwo", a poglądu tego nie zmieniły orzeczenia Europejskiego Trybunału Praw Człowieka, w którym takie stanowisko zostało zawarte – bowiem "zostały one wydane w związku z oceną sytuacji w konkretnym kraju, z uwzględnieniem społecznej akceptowalności dla potrzeby przyznania prawa do instytucjonalnej formy związków jednopłciowych".

Skarżący wnieśli od wyroku WSA w Warszawie skargę kasacyjną, zarzucając naruszenie:

1. 1) przepisów postępowania, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a to: art. 236 ust. 1, art. 184, art. 178 ust. 1, art. 8 ust. 2 i art. 2 Konstytucji RP w związku z art. 18 Konstytucji RP oraz w związku z art. 8 ust. 1 i 2 Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności (dalej: "Konwencja") oraz w związku z art. 1 § 1 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego (dalej: "k.r.o.") - poprzez niewywiązanie się z ciążącego na WSA w Warszawie obowiązku dokonywania prokonstytucyjnej wykładni art. 1 § 1 k.r.o. a w rezultacie niedostrzeżenie, że art. 1 § 1 k.r.o. zawiera w sobie lukę legislacyjną, a więc jest niezgodny z Konstytucją RP;
2. 2) prawa materialnego, a to: art. 32 ust. 1 i 2 Konstytucji RP - poprzez jego błędną wykładnię, polegającą na przyjęciu, że dwie pełnoletnie, mogące o samych sobie decydować i niepozostające w związku małżeńskim osoby tej samej płci znajdują się w na tyle odmiennej sytuacji, że zasadne jest zróżnicowanie ich prawa do zawarcia związku małżeńskiego względem dwóch pełnoletnich, mogących o samych sobie decydować i niepozostających w związku małżeńskim osób różnych płci, a w konsekwencji jego nieprawidłowe zastosowanie, polegające na zróżnicowaniu sytuacji prawnej skarżących względem osób różnych płci, które zawarły małżeństwo poza granicami Rzeczypospolitej i ubiegają się o wpisanie swych aktów małżeństw do rejestrów stanu cywilnego;
3. 3) prawa materialnego, a to: art. 30 Konstytucji RP - poprzez jego niewłaściwe zastosowanie, polegające na jego niezastosowaniu, to jest nieuwzględnieniu przyrodzonej godności skarżących przy wykładni i stosowaniu przepisów Konstytucji RP i ustaw zwykłych;
4. 4) prawa materialnego, a to: art. 87 ust. 1 Konstytucji RP - poprzez jego niewłaściwe zastosowanie, polegające na dokonywaniu wykładni pojęć konstytucyjnych przez pryzmat pojęć ustawowych i podustawowych, a nie pojęć podustawowych i ustawowych przez pryzmat pojęć konstytucyjnych, a więc zakwestionowanie konstytucyjnej hierarchii aktów normatywnych;
5. 5) prawa materialnego, a to: art. 8 ust. 1 i 2 Konwencji - poprzez jego błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że prawo do rejestracji w krajowych rejestrach stanu cywilnego związku małżeńskiego zawartego poza granicami Rzeczypospolitej nie stanowi emanacji prawa do poszanowania życia prywatnego i rodzinnego, a w konsekwencji jego niewłaściwe zastosowanie polegające na jego niezastosowaniu;
6. 6) prawa materialnego, a to: art. 104 ust. 1 ustawy Prawo o aktach stanu cywilnego (dalej: "p.a.s.c.") - poprzez jego niewłaściwe zastosowanie, polegające na jego niezastosowaniu w sytuacji, gdy brak było ku temu podstaw;
7. 7) prawa materialnego, a to: art. 107 pkt 3 p.a.s.c. w związku z preambułą Konstytucji RP - poprzez ich błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że podstawową zasadą porządku prawnego Rzeczypospolitej Polskiej jest zakaz małżeństw jednopłciowych, podczas gdy podstawowymi zasadami porządku prawnego Rzeczypospolitej Polskiej są poszanowanie wolności i sprawiedliwości oraz godności człowieka, a w konsekwencji jego niewłaściwe zastosowanie polegające na wydaniu decyzji odmownej;
8. 8) prawa materialnego, a to: art. 1 § 1 k.r.o. oraz załączników nr 3 i 13 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 29 stycznia 2015 r. w sprawie wzorów dokumentów wydawanych z zakresu rejestracji stanu cywilnego (dalej: "rozporządzenie") - poprzez ich niewłaściwe zastosowanie polegające na ich zastosowaniu do wykładni pojęcia "małżeństwo" zawartego w art. 18 Konstytucji RP;
9. 9) przepisów postępowania, co mogło mieć istoty wpływ na wynik sprawy, a to: art. 7 ustawy Prawo prywatne międzynarodowe (dalej: "p.p.m.") - poprzez odmowę zastosowania prawa obcego, pomimo że nie narusza ono podstawowych zasad porządku prawnego Rzeczypospolitej Polskiej;
10. 10) przepisów postępowania, co mogło mieć istoty wpływ na wynik sprawy, a to: art. 107 § 1 pkt 6 i art. 107 § 3 k.p.a. w związku z art. 15 i art. 11 k.p.a. - poprzez zaaprobowanie przez WSA w Warszawie stanowiska Wojewody, który uznał za prawidłowe wadliwe, bo nazbyt lakonicznie sporządzone uzasadnienie decyzji Kierownika USC oraz sporządzenia uzasadnienia decyzji Wojewody w sposób naruszający wymogi ustawowe, przez co podważono zasadę dwuinstancyjności postępowania administracyjnego oraz zasadę przekonywania.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podnieśli, że sąd pierwszej instancji dokonał błędnej wykładni prawa krajowego i międzynarodowego. Zdaniem skarżących WSA nie wywiązał się z ciążącego na nim obowiązku dokonywania prokonstytucyjnej wykładni art. 1 § 1 k.r.o. i błędnie uznał, że prawo do rejestracji związku małżeńskiego w krajowych rejestrach stanu cywilnego nie stanowi emanacji prawa do poszanowania życia rodzinnego, o którym mowa w art. 8 EKPC. Skarżący nie zgodzili się również z uznaniem za należącą do podstawowych zasad porządku prawnego RP zasady różnopłciowości małżeństwa.

Naczelny Sąd Administracyjnym, rozpoznając wniesiony środek odwoławczy, wyrokiem z dnia 6 lipca 2022 r., sygn. akt II OSK 2376/19, skargę kasacyjną oddalił. W uzasadnieniu zaś wskazał m.in., że chociaż art. 18 Konstytucji RP nie zabrania ustawowego uregulowania związków jednopłciowych, to jako że ustawodawca się na taka regulacje nie zdecydował, to wpisanie aktu małżeństwa jednopłciowego do polskiego rejestru byłoby nie do pogodzenia z art. 1 § 1 k.r.o. NSA podkreślił, że uwzględnienie wniosku skarżących doprowadziłoby do "obejścia obowiązujących w Polsce regulacji dotyczących zawierania małżeństwa". Dodatkowo zauważono, że powołane przez skarżących orzecznictwo ETPC nie ma wpływu na przedstawioną w uzasadnieniu ocenę prawną NSA.

Skarżący po prawomocnym zakończeniu postępowania sądowo-administracyjnego wnieśli skargę do Europejskiego Trybunału Praw Człowieka (sprawa K. i M. przeciwko Polsce, skarga nr [...]. Wobec uznania przez polski rząd, że doszło do naruszenia prawa skarżących do poszanowania życia rodzinnego i wskazania na trwające prace legislacyjne, ETPC na podstawie art. 37 § 1 lit. c EKPC skreślił warunkowo skargę z listy spraw.

Skargę o wznowienie postępowania zakończonego wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 lipca 2022 r. sygn. akt II OSK 2376/19 wnieśli skarżący (aktualne nazwisko obu skarżących to K. –M.) na podstawie art. 272 § 2a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2026 r., poz. 143 ze zm., dalej: p.p.s.a.) z uwagi na wydanie przez Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej dnia 25 listopada 2025 r. wyroku w sprawie C-713/23 J. C., i M. T. przeciwko Wojewodzie Mazowieckiemu, wnosząc o: 1) uchylenie wyroku NSA z dnia 6 lipca 2022 r., sygn. akt II OSK 2376/19;

1. 2) uchylenie wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 8 stycznia 2019 r., sygn. akt IV SA/Wa 2618/18;
2. 3) uchylenie na postawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. zaskarżonej decyzji Wojewody Mazowieckiego w całości;
3. 4) uchylenie na podstawie art. 135 p.p.s.a. decyzji Kierownika Urzędu Stanu Cywilnego m.st. Warszawy w całości.

Ponadto na podstawie art. 200 p.p.s.a. wniesiono o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

W motywach wniesionej skargi o wznowienie postępowania przedstawiono argumentację na jej poparcie, wskazując na zachowanie terminy do jej złożenia.

Prokurator Prokuratury Regionalnej w Warszawie pismem z dnia 22 maja 2026 r. ([...]) wniósł o uwzględnienie wniesionej przez skarżących skargi o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem NSA z dnia 6 lipca 2022 r., sygn. akt II OSK 2376/19.

Na rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjny w dniu 24 czerwca 2026r. wydano postanowienie o wznowieniu postępowania sądowoadministracyjnego zakończonego wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 lipca 2022 r. sygn. akt II OSK 2376/19

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje

Skarga o wznowienie postępowania jest usprawiedliwiona.

Przepis art. 276 ustawy p.p.s.a. nakazuje stosować przepisy o postępowaniu przed sądem pierwszej instancji odpowiednio do postępowania ze skargi o wznowienie postępowania. Odpowiednie stosowanie przepisów o postępowaniu przed sądem pierwszej instancji w postępowaniu wznowieniowym oznacza, że przepisy te powinny być stosowane z uwzględnieniem odrębności tego postępowania i w takim zakresie w jakim przepisy Działu VII p.p.s.a. nie regulują poszczególnych kwestii. W myśl art. 282 § 1 p.p.s.a. sąd rozpoznaje sprawę na nowo w granicach, jakie zakreśla podstawa wznowienia. Zgodnie z art. 272 § 2a zdanie drugie w zw. z art. 272 § 2 zdanie pierwsze p.p.s.a., skargę o wznowienie postępowania opartą na podstawie art. 272 § 2a p.p.s.a. wnosi się w terminie trzech miesięcy od dnia publikacji sentencji orzeczenia Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej.

Wyrok Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej (Wielka Izba) z dnia 25 listopada 2025 r. w sprawie C-713/23 Wojewoda Mazowiecki został opublikowany w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej z dnia 2 lutego 2026 r., seria C C/2026/423, natomiast skarga o wznowienie postępowania została wniesiona przez skarżących D. K.-M. i J. K.-M. w dniu 2 marca 2026 r.

Mając powyższe na uwadze skład orzekający Naczelnego Sądu Administracyjnego uznał, że rozpoznawana skarga o wznowienie postępowania jest dopuszczalna i została wniesiona w terminie, o jakim mowa w art. 272 § 2a P.p.s.a.

W wydanym 25 listopada 2025 r. wyroku w sprawie C-713/23 Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej, odpowiadając na pytanie prejudycjalne przedstawione postanowieniem Naczelnego Sądu Administracyjnego z 8 listopada 2023 r., sygn. akt II OSK 216/21, orzekł, iż: "Artykuł 20 i art. 21 ust. 1 TFUE [Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej], odczytywane w świetle art. 7 i art. 21 ust. 1 Karty Praw Podstawowych Unii Europejskiej, należy interpretować w ten sposób, że: stoją one na przeszkodzie uregulowaniom państwa członkowskiego, które ze względu na to, iż prawo tego państwa członkowskiego nie dopuszcza małżeństw osób tej samej płci, nie zezwalają na uznanie małżeństwa legalnie zawartego przez dwóch mających tę samą płeć obywateli wspomnianego państwa członkowskiego w trakcie korzystania z przysługującej im swobody przemieszczania się i pobytu w innym państwie członkowskim, w którym rozwinęli oni lub umocnili życie rodzinne, ani na transkrypcję w tym celu aktu małżeństwa do rejestru stanu cywilnego tego pierwszego państwa członkowskiego, w sytuacji gdy transkrypcja ta jest jedynym przewidzianym przez to państwo środkiem umożliwiającym takie uznanie".

Naczelny Sąd Administracyjny w sprawie II OSK 216/21, w której zostało zadane pytanie prejudycjalne do TSUE wydał wyrok 20 marca 2026 r. (sygn. akt II OSK 216/21) uchylający zaskarżony wyrok oraz zaskarżoną tam decyzję i utrzymaną nią w mocy decyzję Kierownika Urzędu Stanu Cywilnego m. st. Warszawy oraz uwzględniając treść art. 145a § 1 p.p.s.a. zobowiązał organ I instancji do przeniesienia do rejestru stanu cywilnego w drodze transkrypcji niemieckiego aktu małżeństwa zawartego przez skarżących w tej sprawie w Berlinie. W uzasadnieniu ww. wyroku Naczelny Sąd Administracyjny podkreślił, że uznanie małżeństwa osób odmiennej płci, legalnie zawartego w państwie członkowskim Unii i przeniesienie zagranicznego aktu małżeństwa do polskiego rejestru stanu cywilnego w drodze transkrypcji w trakcie korzystania przez te osoby z prawa przewidzianego w art. 21 ust. 1 TFUE nie stoi w sprzeczności z art. 18 Konstytucji i art. 1 § 1 k.r.o. Stanowisko to Naczelny Sąd Administracyjny w niniejszym składzie podziela.

Z dyspozycji art. 272 § 2a p.p.s.a. wynika, że można żądać wznowienia postępowania również w przypadku, gdy zostało wydane orzeczenie Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej, które ma wpływ na treść wydanego orzeczenia. Omawiana podstawa wznowienia postępowania stanowi konsekwencję członkostwa Polski w Unii Europejskiej i obowiązującej nasz kraj zasady lojalnej współpracy, uregulowanej w art. 4 ust. 3 Traktatu o Unii Europejskiej. Zgodnie z zasadą lojalnej współpracy Unia i Państwa Członkowskie wzajemnie się szanują i udzielają sobie wzajemnego wsparcia w wykonywaniu zadań wynikających z Traktatów. W literaturze akcentuje się, że obowiązek lojalnej współpracy aktualizuje się w "ponownym zbadaniu sprawy" z uwzględnieniem przyjętej przez TSUE wykładni prawa unijnego. Pojęcie to utożsamia się zazwyczaj z instytucją wznowienia postępowania (zob. M. Taborowski, Wznowienie postępowania cywilnego ze względu na sprzeczność prawomocnego wyroku sądu krajowego z prawem wspólnotowym – glosa do wyroku TS z 16.03.2006 r., C-234/04, EPS 2007/3, s. 44–59; K. Lenaerts, I. Maselis, K. Gutman [w:] EU Procedural Law, red. T.J. Nowak, Oxford 2014, s. 146–147).

W kontekście powyższego stwierdzić należy, że ww. wyrok Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej (Wielka Izba) z dnia 25 listopada 2025 r. w sprawie C-713/23 miał w rozumieniu art. 272 § 2a p.p.s.a. wpływ na objęty skargą o wznowienie postępowania wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 lipca 2022 r. sygn. akt II OSK 2376/19, którym oddalono skargę kasacyjną wniesioną przez skarżących od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 8 stycznia 2019 r., sygn. akt IV SA/Wa 2618/18 oddalającego skargę stron na decyzję Wojewody Mazowieckiego z dnia 24 lipca 2018 r. nr [...]utrzymującą w mocy decyzję Kierownika Urzędu Stanu Cywilnego m.st. Warszawy z dnia 11 maja 2018 r., nr [...]o odmowie wpisania do rejestru stanu cywilnego portugalskiego aktu małżeństwa (akt małżeństwa nr [...] z 2017 r.), zawartego w dniu 9 czerwca 2017 r. w [...] a sporządzonego przez Urząd Stanu Cywilnego w Funchal (Conservatória do Registi Civil do Funchal).

Podkreślić przy tym należy, że orzeczenie Trybunału Sprawiedliwości UE w kwestii wykładni lub ważności aktów prawa UE jest wiążące z dniem jego wydania. Wykładnia przepisu prawa UE dokonana w orzeczeniu prejudycjalnym, co do zasady, ma skutek ex tunc, tzn. precyzuje i wyjaśnia w jaki sposób należy interpretować przepis prawa UE od dnia jego wejścia w życie (zob. np. wyrok TSUE z 22 października 1998 r. w sprawach połączonych C-10/97 do C-22/97).

Należy zarazem zaznaczyć, że wyroki TSUE nie są w świetle art. 87 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej źródłami powszechnie obowiązującego w Rzeczypospolitej Polskiej prawa. Jednakże zgodnie z powołanym przepisem źródłami powszechnie obowiązującego prawa są ratyfikowane umowy międzynarodowe. Co więcej, jak już wskazano, ratyfikowana umowa międzynarodowa, po jej ogłoszeniu w Dzienniku Ustaw Rzeczypospolitej Polskiej, stanowi część krajowego porządku prawnego i jest bezpośrednio stosowana, chyba że jej stosowanie jest uzależnione od wydania ustawy, a umowy międzynarodowe ratyfikowane za uprzednią zgodą wyrażoną w ustawie mają pierwszeństwo przed ustawą, jeżeli ustawy tej nie da się pogodzić z umową (art. 91 ust. 1 i 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej).

Zatem, elementem polskiego porządku prawnego są też Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej, Karta Praw Podstawowych Unii Europejskiej oraz Konwencja o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności po ich właściwym ogłoszeniu, rozumiane w sposób wynikający z utrwalonego orzecznictwa TSUE oraz Europejskiego Trybunału Praw Człowieka.

Dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy na nowo, które jest możliwe z uwagi na to, że treść orzeczenia TSUE oddziałuje na wykładnię relewantnych w sprawie przepisów w sposób na tyle istotny, że prowadzi do odmiennego rozstrzygnięcia niż przyjęte w prawomocnym wyroku NSA, niezbędne jest zatem uwzględnienie wykładni art. 20 i 21 TFUE zawartej w wyroku TSUE w sprawie C-713/23 oraz wykładni przepisów prawa polskiego zawartej w wyroku NSA z 20 marca 2026 r., sygn. akt II OSK 216/21.

Należy na wstępie zaznaczyć, że skarżącym, będącym obywatelami polskimi, przysługuje również na podstawie art. 20 ust. 1 TFUE status obywateli Unii Europejskiej, akcesoryjny w stosunku do obywatelstwa krajowego, z którym jednak wiążą się pewne prawa. TSUE w wyroku w sprawie C-713/23 wskazał, że zgodnie z art. 20 ust. 2 lit. a) i art. 21 ust. 1 TFUE obywatelstwo Unii nadaje każdemu obywatelowi Unii w szczególności podstawowe i indywidualne prawo do swobodnego przemieszczania się i pobytu na terytorium państw członkowskich, z zastrzeżeniem ograniczeń i warunków ustanowionych w traktacie i środków przyjętych w celu ich stosowania.

Jednocześnie, zgodnie z orzecznictwem Trybunału, obywatel państwa członkowskiego, który jako obywatel Unii skorzystał ze swobody przemieszczania się i pobytu w państwie członkowskim innym niż państwo członkowskie pochodzenia, może powoływać się na związane z tym statusem prawa, w szczególności prawa przewidziane w art. 21 ust. 1 TFUE, w stosownym przypadku również wobec swego państwa członkowskiego pochodzenia a jednym z takich praw, które wspomniany przepis przyznaje obywatelom państw członkowskich, jest prawo do tego, by prowadzili swoje życie rodzinne zarówno w przyjmującym państwie członkowskim, jak i w państwie członkowskim, którego przynależność państwową posiadają, ciesząc się w nim obecnością u swego boku członków rodziny, w tym małżonka (pkt 42 i 43 wyroku).

Trybunał wskazał również, że odmowa uznania przez organy państwa członkowskiego, którego przynależność państwową posiada dwóch obywateli Unii tej samej płci, małżeństwa zawartego przez nich zgodnie z prawem na podstawie procedur przewidzianych w tym celu w innym państwie członkowskim, w którym ci obywatele Unii skorzystali z przysługującej im swobody przemieszczania się i pobytu, może stanowić przeszkodę w wykonywaniu prawa ustanowionego w art. 21 TFUE, ponieważ taka odmowa może spowodować dla nich poważne niedogodności na płaszczyźnie administracyjnej, zawodowej i prywatnej, w szczególności zmusza ich do życia jako osoby stanu wolnego po powrocie do państwa członkowskiego pochodzenia (pkt 51, 52 wyroku).

Biorąc pod uwagę zarówno ww. wyrok TSUE oraz jego aplikację dokonaną przez NSA w sprawie o sygn. akt II OSK 216/21, w ocenie niniejszego składu NSA rozpoznającego ponownie sprawę, w sytuacji gdy skarżący zawarli w sposób legalny związek małżeński na terenie innego państwa Unii Europejskiej - w tym wypadku w Portugalii, powinni mieć możliwość legitymowania się w kraju pochodzenia – w Rzeczypospolitej Polskiej, przede wszystkim wobec władz publicznych, statusem osób pozostających w związku małżeńskim. Jak podkreślił bowiem Naczelny Sąd Administracyjny w powołanym wyroku w sprawie o sygn. akt II OSK 216/21, odmowa uznania małżeństwa w Polsce może stanowić przeszkodę w wykonywaniu ustanowionego w art. 21 ust. 1 TFUE prawa do swobodnego przemieszczania się i pobytu w państwie swojego pochodzenia w celu kontynuowania życia rodzinnego w takim samym stanie cywilnym.

Należy podkreślić zarazem, że normy dotyczące małżeństwa należą do kompetencji państw członkowskich, a prawo Unii nie może naruszać tej kompetencji, ponieważ zgodnie z art. 4 ust. 2 Traktatu o Unii Europejskiej szanuje tożsamość narodową państw członkowskich, nierozerwalnie związaną z ich podstawowymi strukturami politycznymi i konstytucyjnymi, szanuje podstawowe funkcje państwa, w tym mające na celu utrzymanie porządku publicznego i ochronę bezpieczeństwa narodowego (pkt 58 wyroku TSUE). TSUE wskazał, że państwa członkowskie mają swobodę w zakresie wprowadzenia w ich prawie krajowym małżeństwa dla osób tej samej płci, jednak każde państwo członkowskie powinno wykonywać tę kompetencję zgodnie z prawem Unii, a zatem również zgodnie z prawem dotyczącym swobody przemieszczania się i przebywania na terytorium państw członkowskich, uznając w tym celu stan cywilny ustalony w innym państwie członkowskim zgodnie z prawem tego państwa (por. pkt. 47, 48 wyroku).

TSUE podkreślił, że transkrypcja aktów małżeństwa do rejestru stanu cywilnego państw członkowskich stanowi tylko jeden ze sposobów umożliwiających uznanie małżeństw zawieranych w innym państwie członkowskim przez obywateli Unii w trakcie korzystania z przysługującej im swobody przemieszczania się i pobytu. Trybunał zauważył przy tym, że konieczne jest, aby sposoby te nie czyniły niemożliwym lub nadmiernie utrudnionym wykonywania praw przyznanych w art. 21 TFUE. Obowiązek uznania nie oznacza obowiązku wprowadzenia do ustawodawstwa krajowego instytucji małżeństwa osób tej samej płci. Sprowadza się on do obowiązku zagwarantowania uznania takich małżeństw, zawartych w przyjmującym państwie członkowskim i zgodnie z prawem tego państwa, do celów wykonywania praw, które obywatele ci wywodzą z prawa Unii. Jednak, brak uznania w sposób zapewniający pełną skuteczność prawa Unii, w tym przez odmowę dokonania transkrypcji zagranicznego aktu małżeństwa, musi być postrzegane jako niedopuszczalne ograniczenie wykonywania prawa wynikającego z art. 21 ust. 1 TFUE.

Przepisy krajowe utrudniające wykonywanie tego prawa i korzystania z praw podstawowych są dopuszczone jedynie pod warunkiem, że służą one osiągnięciu celu leżącego w interesie ogólnym i nie wykraczają poza to, co jest konieczne dla jego osiągnięcia (zob. pkt 56, 61, 69 Wyroku).

W związku z powyższym stanowiskiem TSUE, należy wskazać, że w sytuacji, gdy prawo polskie w odróżnieniu od prawa portugalskiego, nie przewiduje małżeństwa osób tej samej płci, gdyż art. 1 § 1 k.r.o. dopuszcza wyłącznie małżeństwo jako związek mężczyzny i kobiety, transkrypcja jest jedynym środkiem pozwalającym w sposób pewny i skuteczny na uznanie małżeństwa zawartego w innym państwie UE przez osoby tej samej płci, nie powodujący nadmiernych utrudnień i niedogodności przy wykonywaniu przez obywateli Unii prawa wynikającego z art. 21 ust. 1 TFUE. Takiej pewności i skuteczności nie gwarantują inne instytucje przewidziane w ustawie - Prawo o aktach stanu cywilnego (instytucja przypisku przy akcie stanu cywilnego oraz wzmianki dodatkowej – art. 25 p.a.s.c. i art. 108 ust. 2 p.a.s.c., zaświadczenie o stanie cywilnym – art. 44 ust. 1 pkt 3 p.a.s.c.), jak również art. 1138 k.p.c., według którego zagraniczne dokumenty urzędowe mają moc dowodową na równi z polskimi dokumentami urzędowymi, co podkreślił NSA w uzasadnieniu w sprawie o sygn. akt II OSK 216/21 (zob. pkt 6.24 oraz pkt 6.25 uzasadnienia wyroku z 20 marca 2026 r.).

Skarżącym w niniejszej sprawie odmówiono dokonania transkrypcji zagranicznego aktu małżeństwa w istocie z uwagi na określony sposób wykładni art. 18 Konstytucji RP i art. 1 k.r.o. w związku z art. 107 pkt 3 p.a.s.c., która okazała się być wadliwa i w istocie przesądziła zarówno o wyniku postępowania przed organami administracyjnymi, jak i o wyniku postępowania sądowoadministracyjnego. Naruszenie powyższych przepisów prawa materialnego skarżący zarzucali zarówno w postępowaniu przed sądem pierwszej instancji, jak i przed Naczelnym Sądem Administracyjnym, co wykazano we wstępnej części niniejszego uzasadnienia.

Przepis art. 18 Konstytucji, zamieszczony w rozdziale I Konstytucji określającym podstawowe zasady ustroju Rzeczpospolitej, stanowi, że małżeństwo jako związek kobiety i mężczyzny, rodzina, macierzyństwo i rodzicielstwo znajdują się pod ochroną i opieką Rzeczypospolitej Polskiej. Sąd w składzie rozpoznającym sprawę podziela wyrażony przez Naczelny Sąd Administracyjny w sprawie o sygn. akt II OSK 216/21 pogląd, według którego przepis ten nie uzasadnia traktowania go jako stanowiącego bezwzględną przeszkodę w uznaniu małżeństwa osób tej samej płci zawartego w innym państwie członkowskim Unii, zgodnie z ustawodawstwem tego państwa, w tym także przeniesienia aktu małżeństwa do polskiego rejestru stanu cywilnego w drodze transkrypcji. Art. 18 Konstytucji, przypisujący małżeństwu jako związkowi kobiety i mężczyzny szczególną pozycję w systemie prawa, ma na celu podkreślenie, że tak rozumiana instytucja małżeństwa znajduje się pod specjalną pieczą (ochroną i opieką) Rzeczypospolitej Polskiej, podobnie jak rodzina, macierzyństwo i rodzicielstwo.

Z przepisu tego nie da się wyprowadzić tezy, że zakazuje on uznania innych związków pomiędzy dwiema osobami niezależnie od płci oraz, że tym innym związkom nie należy się żaden poziom ochrony i opieki. Art. 18 Konstytucji nie może też być interpretowany w oderwaniu od innych przepisów Konstytucji, w szczególności art. 30, art. 31 ust. 1, art. 32 ust. 1, art. 47, w świetle których przyrodzona i niezbywalna godność człowieka stanowi źródło wolności i praw człowieka i obywatela, wolność człowieka podlega ochronie prawnej, wszyscy są równi wobec prawa, a każdy ma prawo do ochrony prawnej życia prywatnego, rodzinnego, czci i dobrego imienia oraz decydowania o swoim życiu osobistym. Powołane przepisy Konstytucji przyznają zatem każdemu obywatelowi prawo do realizowania własnego życia rodzinnego, nakładając na władze publiczne państwa obowiązek ich poszanowania i ochrony oraz zagwarantowania, zgodnie ze swoimi kompetencjami, realizacji tych praw. Inne rozumienie art. 18 Konstytucji pozostawałoby w kolizji z zakazem niedyskryminacji w życiu społecznym, w tym z powodu płci i orientacji seksualnej (art. 32 ust. 2 Konstytucji).

Ponadto należy zauważyć, jak słusznie przyjął NSA w wyroku w sprawie o sygn. akt II OSK 216/21, że ciążący na Polsce obowiązek uznania małżeństwa osób tej samej płci zawartego legalnie w państwie członkowskim Unii Europejskiej, w trakcie korzystania przez te osoby ze swobody przemieszczania się i pobytu, nie ma wpływu na prawnie uregulowaną w ustawodawstwie polskim instytucję małżeństwa. Czym innym jest przewidziana w art. 1 § 1 k.r.o. możliwość zawarcia w Polsce małżeństwa jako związku mężczyzny i kobiety, czym innym zaś uznanie małżeństwa zawartego przez osoby tej samej płci w trakcie wykonywania prawa przewidzianego w art. 21 ust. 1 TFUE. Uznanie takie dokonane w formie przeniesienia zagranicznego aktu małżeństwa do polskiego rejestru stanu cywilnego w drodze transkrypcji nie pozostaje w sprzeczności z art. 18 Konstytucji i art. 1 § 1 k.r.o.

Należy się w pełni zgodzić natomiast z konstatacją NSA w powołanej wyżej sprawie, że "oddzielnym zagadnieniem jest, w następstwie przeniesienia do rejestru stanu cywilnego w drodze transkrypcji zagranicznego aktu małżeństwa, zakres skutków prawnych transkrypcji na terenie Rzeczypospolitej Polskiej, w tym przede wszystkim określenie uprawnień takiego związku w porównaniu do małżeństw zawartych zgodnie z polskim ustawodawstwem, w obszarze prawa publicznego i prywatnego (administracyjnego, podatkowego, cywilnego, rodzinnego, pracy i ubezpieczeń społecznych, ubezpieczenia zdrowotnego itd.)" (pkt 6.22 wyroku z 20 marca 2026 r., sygn. akt II OSK 216/21; podobnie w wyroku NSA z 8 maja 2026 r., sygn. akt II OSK 1075/23).

Kluczowe dla wyniku postępowania administracyjnego i sądowego zakończonego wyrokiem NSA z 6 lipca 2022 r. (sygn. akt II OSK 2376/19) w okolicznościach tej sprawy miała również regulacja zawarta w art. 107 pkt 3 p.a.s.c. Stosownie do treści tego przepisu, kierownik urzędu stanu cywilnego odmawia dokonania transkrypcji, jeżeli transkrypcja byłaby sprzeczna z podstawowymi zasadami porządku prawnego Rzeczypospolitej Polskiej. Jak słusznie wskazał NSA w wyroku z 6 lipca 2022 r., "Funkcją klauzuli porządku publicznego jest ochrona krajowego porządku prawnego przed jego naruszeniem w postaci uznania aktu stanu cywilnego nieodpowiadającego fundamentalnym zasadom polskiego prawa". NSA w wyroku w sprawie o sygn. akt II OSK 216/21 stwierdził z kolei, że "brak jest usprawiedliwionych podstaw do twierdzeń, że dokonanie transkrypcji zagranicznego aktu małżeństwa osób tej samej płci mogłoby spowodować realne, poważne zagrożenie dla podstawowych zasad porządku prawnego Rzeczypospolitej Polskiej, naruszając tożsamość narodową i krajową autonomię regulacyjną w dziedzinie prawa rodzinnego" a "Dotychczasowa wykładnia pojęcia "podstawowych zasad porządku prawnego", wynikająca z art. 107 pkt 3 p.a.s.c., utrwalona w praktyce administracyjnej i przyjęta w orzecznictwie sądowym, stanowiąca fundament odmowy dokonania transkrypcji zagranicznego aktu małżeństwa osób tej samej płci, tak jak w rozpoznawanej sprawie, musi ulec modyfikacji." Podobnie NSA przyjął w sprawie o sygn. akt II OSK 1075/23 (wyrok z dnia 8 maja 2026 r.), wskazując, że nie można przyjmować, że transkrypcja zagranicznego dokumentu stanu cywilnego potwierdzającego zawarcie za granicą małżeństwa przez osoby tej samej płci jest sprzeczna z podstawowymi zasadami porządku prawnego Rzeczypospolitej Polskiej.

Powyższe stanowisko nie oznacza wprowadzenia do polskiego porządku prawnego instytucji prawnej małżeństw osób tej samej płci, lecz zapewnienie osobom zawierającym takie małżeństwa za granicą minimum ochrony przez ich uznanie. Sposób tego uznania jest przy tym determinowany przede wszystkim tym, że ustawodawca nie przewiduje wprost żadnej formy uznania związków osób tej samej płci. Siłą rzeczy uznanie to musi zatem bazować na istniejącym ułomnym stanie prawnym. Dostrzegając możliwość alternatywnych w stosunku do transkrypcji zagranicznego dokumentu stanu cywilnego sposobów uznania małżeństw zawieranych przez osoby tej samej płci za granicą, należy przyjąć, że transkrypcja zagranicznego dokumentu stanu cywilnego stwierdzającego zawarcie małżeństwa przez osoby tej samej płci gwarantuje minimalny poziom ochrony prawnej (por. akapit 6.28 uzasadnienia wyroku NSA w sprawie o sygn. akt II OSK 216/21 oraz wyrok NSA w sprawie o sygn. akt II OSK 1075/23).

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego nie ma podstaw do innego rozumienia art. 18 Konstytucji w zw. z art. 1 k.r.o. w kontekście art. 107 pkt 3 p.a.s.c.

w okolicznościach niniejszej sprawy, której stan faktyczny – mimo stanowiska pełnomocnika skarżących zawartego w skardze o wznowienie postępowania - jest nieco odmienny od stanu faktycznego w sprawie o sygn. akt II OSK 216/21, w której orzekał Naczelny Sąd Administracyjny, gdyż skarżący w niniejszej sprawie nie powoływali się na okoliczność długotrwałego prowadzenia życia rodzinnego jako małżeństwo w innym niż kraj pochodzenia kraju Unii Europejskiej. Stanowisko przeciwne, polegające na różnicowaniu sytuacji prawnej ze względu na długość pobytu w innym państwie członkowskim Unii Europejskiej, należałoby uznać za wyraz nierównego traktowania, różnicowania sytuacji podmiotów, na co wskazano w skardze o wznowienie postępowania skarżących z dnia 25 lutego 2026 r., argumentując, że TSUE w omawianym w tej sprawie wyroku nie zdefiniował wskazanego w nim warunku "rozwinięcia lub umocnienia życia rodzinnego" ani nie ograniczył go do sytuacji rzeczywistego, długotrwałego pobytu w państwie przyjmującym, ale za jeden z przejawów umocnienia życia rodzinnego wskazał już samo "zawarcie małżeństwa" (pkt 46 wyroku).

Na zagadnienie to zwróciła uwagę Komisja Kodyfikacyjna Prawa Rodzinnego w stanowisku z dnia 9 stycznia 2026 r. dotyczącym wyroku TSUE w sprawie C-713/23. Komisja podkreśliła, że ewentualna próba różnicowania położenia małżonków tej samej płci (w zależności od okoliczności towarzyszących zawarciu związku małżeńskiego za granicą) skutkująca odmową dokonywania transkrypcji części z nich rodzić będzie zarzut dyskryminacyjnego charakteru takiej praktyki, niezgodnego z konstytucyjną zasadą równości i zakazu dyskryminacji (art. 32 ust. 1 i ust. 2 Konstytucji RP).

Znaczenie wyroku TSUE w sprawie C-713/23 dla wyniku rozpoznawanej sprawy potwierdza również orzecznictwo Europejskiego Trybunału Praw Człowieka. ETPC wielokrotnie stwierdzał już naruszenie przez państwa, w tym Polskę art. 8 Konwencji przez brak zapewnienia parom tej samej płci szczególnych ram prawnych gwarantujących uznanie i ochronę tworzonych przez te osoby związków, co skutkuje brakiem możliwości uregulowania podstawowych aspektów ich życia prywatnego i rodzinnego, pozostawiając ich w "próżni prawnej" (wyroki ETPC: z 12 grudnia 2023 r., sprawa P. i inni przeciwko Polsce, skarga nr [...], § 39,113; z 19 września 2024 r., sprawa F. i inni przeciwko Polsce, skarga nr [...], § 20 i 26; z 24 kwietnia 2025 r., sprawa Andersen przeciwko Polsce, skarga nr [...], § 11, 14 i n.).

Skarżący w rozpoznawanej sprawie po wyroku NSA z dnia 6 lipca 2022 r. sygn. akt II OSK 2376/19, złożyli skargę do ETPC (sprawa K. i M. przeciwko Polsce, skarga nr [...]). Skarga ta na podstawie art. 37 § 1 lit. c EKPC została skreślona z listy spraw, przy czym podstawą skreślenia skargi z listy spraw było w istocie uznanie przez polski Rząd naruszenia art. 8 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności oraz informacja o podjętych działaniach legislacyjnych mających na celu wprowadzenie do polskiego systemu prawnego związków partnerskich.

Jednocześnie ETPC zastrzegł, że w razie niespełnienia warunków jednostronnej deklaracji polskiego rządu skarga będzie mogła być ponownie wpisana na listę spraw stosownie do art. 37 § 2 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności (decyzja z 28 maja 2025 r. w sprawie B.G. – R. i F. G. oraz 9 innych skarżących, skarga nr [...]; [...]).

Mając na uwadze wyżej poczynione wywody, uznać należy, że wadliwie w postępowaniu administracyjnym a następnie przed Sądem pierwszej instancji oraz przed Naczelnym Sądem Administracyjnym przyjęto, iż odmowa dokonania transkrypcji zagranicznego dokumentu stanu cywilnego stwierdzającego zawarcie małżeństwa przez osoby tej samej płci była uzasadniona na podstawie art. 107 pkt 3 Prawa o aktach stanu cywilnego w związku z art. 18 Konstytucji RP oraz art. 1 k.r.o.

Wobec trafności zarzutów materialnoprawnych, przy niezakwestionowaniu podstawy faktycznej rozstrzygnięcia, uznając sprawę za dostatecznie wyjaśnioną, Naczelny Sąd Administracyjny uchylił wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 6 lipca 2022 r., sygn. akt II OSK 2376/19 a także poprzedzający go wyrok Sądu pierwszej instancji z 8 stycznia 2019 r., sygn. akt IV SA/Wa 2618/18 oraz decyzję Wojewody Mazowieckiego z dnia 24 lipca 2018 r. nr [...], jak również utrzymaną nią w mocy decyzję Kierownika Urzędu Stanu Cywilnego m.st. Warszawy z dnia 11 maja 2018 r., nr [...]o odmowie wpisania do rejestru stanu cywilnego zagranicznego aktu małżeństwa - na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. NSA wskazuje, że ponownie rozpoznając sprawę w postępowaniu administracyjnym należy uwzględnić wiążącą ocenę prawną sprowadzającą się do stwierdzenia, że transkrypcja zagranicznego dokumentu aktu stanu cywilnego stwierdzającego zawarcie małżeństwa przez osoby tej samej płci nie narusza podstawowych zasad porządku prawnego Rzeczypospolitej Polskiej.

Z tych wszystkich względów na podstawie art. 282 § 2 i art. 276 w zw. z art. 188 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji wyroku.

Zgodnie z uchwałą Naczelnego Sądu Administracyjnego z 17 stycznia 2023 r. sygn. akt II GPS 1/22, mając na względzie, że skarga o wznowienie postępowania okazała się skuteczna i doprowadziła do rozpoznania sprawy na nowo - w granicach zakreślonych podstawą wznowienia - oraz do uchylenia wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego, Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, decyzji Wojewody Mazowieckiego oraz Kierownika Urzędu Stanu Cywilnego m.st. Warszawy, o kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 276 w zw. z art. 200, art. 203 pkt 1, art. 205 § 2, art. 207 i art. 209 p.p.s.a.

Z tych powodów orzeczono jak w sentencji.