Postanowienie NSA z 12 czerwca 2008 r., II OSK 511/08

Sąd

Naczelny Sąd Administracyjny

Rozpoznanie

w dniu 12 czerwca 2008 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej

Sprawa

sprawy ze skargi kasacyjnej J. B. w sprawie ze skargi J. B. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. z dnia [...], nr [...] w przedmiocie nakazania rozbiórki samowolnie wykonanych robót budowlanych postanawia: oddalić skargę kasacyjną.

Skład

Przewodniczący: sędzia NSA Jerzy Bujko (spr.) Sędziowie sędzia NSA Maria Czapska - Górnikiewicz sędzia del. WSA Leszek Kamiński
Agnieszka Kuberska protokolant

Od orzeczenia

od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 7 listopada 2006 r. sygn. akt II SA/Bk 152/06 o odrzuceniu skargi o wznowienie postępowania sądowego zakończonego postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 8 grudnia 2005r. sygn. akt II SA/Bk 953/05

Uzasadnienie

Postanowieniem z dnia 7 listopada 2006 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku odrzucił skargę J. B. o wznowienie postępowania sądowego w sprawie sygn. akt II SA/BK 953/05 tegoż Sądu, zakończonej postanowieniem z dnia 8 grudnia 2005 r. umarzającym postępowanie w sprawie ze skargi Burmistrza S. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. w przedmiocie rozbiórki samowolnie wykonanych robót budowlanych. Wymienione wyżej postanowienie z dnia 8 grudnia 2005 r. zostało wydane na posiedzeniu niejawnym - wobec cofnięcia skargi przez skarżącego - i doręczone stronom oraz uczestnikom na prawach strony, w tym J. B., który otrzymał je w dniu 15.12.2005 r. (k. 21 akt).

W dniu 8 marca 2006 r. J. B. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku skargę o wznowienie postępowania w sprawie II SA/Bk 953/05 zakończonej postanowieniem z 8.12.2005 r., podając, że na skutek naruszenia przez Sąd prawa został on pozbawiony możności działania.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku wymienionym na wstępie postanowieniem z dnia 7 listopada 2006 r. skargę o wznowienie postępowania odrzucił jako niedopuszczalną. Sąd wskazał w uzasadnieniu tego orzeczenia, że wznowienie postępowania jest dopuszczalne w sprawie zakończonej prawomocnym orzeczeniem kończącym postępowanie w sprawie. W dacie złożenia skargi o wznowienie postępowania postanowienie z dnia 8.12.2005 r. nie było jeszcze prawomocne, bowiem uprawomocniło się ono dopiero w dniu 20.03.2006 r. Postanowienie to było bowiem doręczone stronom i uczestnikom na prawach strony w różnych terminach i dopiero z upływem terminu do wniesienia skargi kasacyjnej podmiotowi, który otrzymał je najpóźniej, nastąpiło jego uprawomocnienie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku uznał więc, iż skarga o wznowienie jest przedwczesna i z tego tytułu niedopuszczalna i na mocy art. 270 i 280 § 1 ustawy z dnia 30.08.2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. - dalej p.p.s.a.) skargę tę odrzucił.

Postanowienie z dnia 7 listopada 2006 r. zaskarżył skargą kasacyjną J. B., reprezentowany przez adw. Z. P.. Orzeczeniu temu zarzucił naruszenie przepisu art. 168 § 1 ustawy z dnia 30.08.2002 r. - p.p.s.a. "przez błędne uznanie, że w dacie wniesienia skargi o wznowienie postępowania zaskarżone postanowienie nie było w stosunku do J. B. prawomocne i taką prawomocność uzyskało dopiero po dacie upływu terminu do wniesienia środka zaskarżenia przez ostatnią ze stron postępowania, której doręczono odpis orzeczenia, co miało wpływ na błędne uznanie, iż skarga o wznowienie postępowania została złożona przedwcześnie".

Skarżący zarzucił również naruszenie art. 13 Europejskiej Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności przez pozbawienie skarżącego prawa do skutecznego środka zaskarżenia niekorzystnego dla niego orzeczenia. Uzasadniając ten zarzut podniesiono, że stanowisko zajęte przez WSA uniemożliwia wniesienie skargi o wznowienie, bowiem skarżącemu biegł ustawowy termin do wniesienia tej skargi jeszcze przed uprawomocnieniem się postanowienia z 8.12.2005 r. Podnosząc te zarzuty, skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego orzeczenia, przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie na jego rzecz kosztów postępowania.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje

Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw. Przede wszystkim należy stwierdzić, iż błędny jest pogląd skarżącego, że postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z 8.12.2005 r. uprawomocniło się w różnych datach w stosunku do stron, którym zostało ono doręczone w różnych terminach. Zgodnie z przepisem art. 168 § 1 p.p.s.a. orzeczenie sądowe staje się prawomocne wówczas, gdy nie przysługuje od niego środek odwoławczy. Od postanowienia kończącego postępowanie w sprawie stronom przysługuje skarga kasacyjna (art. 173 § 1 p.p.s.a.), którą można wnieść w terminie 30 dni od dnia doręczenia stronie odpisu orzeczenia z uzasadnieniem (art. 177 § 1 p.p.s.a.). Dopiero z upływem tych trzydziestu dni od dnia doręczenia ostatniej ze stron postępowania odpisu orzeczenia z uzasadnieniem, gdy żadna ze stron nie wniosła skargi kasacyjnej, orzeczenie uprawomacnia się, gdyż nie przysługuje od niego środek odwoławczy. Wtedy też, zgodnie z art. 169 p.p.s.a., może ono uzyskać stwierdzenie prawomocności. Błędne jest więc stanowisko skarżącego, iż wobec tego, że otrzymał on postanowienie z dnia 8.12.2005 r. w dniu 15.12. tegoż roku, to uprawomocniło się ono, wobec niego, w dniu 14.01.2006 r. Ustalenie Sądu I instancji, że w dacie wszczęcia postępowania o wznowienie postępowania w sprawie II SA/Bk 953/05 WSA w Białymstoku nie było ono jeszcze prawomocnie zakończone, jest więc zgodne z rzeczywistym stanem, a zarzut obrazy art. 168 § 1 p.p.s.a. należy uznać za nieuzasadniony.

Nie jest również uzasadniony zarzut naruszenia przez Sąd I instancji art. 13 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności sporządzonej w Rzymie 4.11.1950 r. (Dz. U. z 1993 r. Nr 61, poz. 284 ze zm.). Stanowi on, że "każdy, czyje prawa i wolności zawarte w niniejszej konwencji zostały naruszone, ma prawo do skutecznego środka odwoławczego do właściwego organu państwowego także wówczas, gdy naruszenia dokonały osoby wykonujące swoje funkcje urzędowe". Z przepisem tym koresponduje przepis art. 45 ust. 1 Konstytucji RP przewidujący prawo do sprawiedliwego i jawnego rozpoznania jego sprawy przez bezstronny i niezawisły sąd. Prawo to oznacza - jak wyjaśniał Trybunał Konstytucyjny w wyroku z 4.07.2002 r. (sygn. P.12/01) - obowiązek ukształtowania przez ustawodawcę odpowiedniej procedury, która umożliwi stronie rozpoznanie jej sprawy przez sąd. Warunek ten, w rozpoznawanej sprawie został zachowany. Skarżący mógł bowiem, przede wszystkim, wnieść skargę kasacyjną od postanowienia z 8.12.2005 r. w terminie do dnia 14.01.2006 r., podnosząc w niej te zarzuty, które stanowiły podstawę jego skargi o wznowienie postępowania. Zarzut pozbawienia strony możliwości obrony jej praw byłby nadto uwzględniony przez NSA z urzędu, pod warunkiem wniesienia w terminie skargi kasacyjnej (art. 183 § 2 pkt 5 p.p.s.a.). Z upoważnienia tego skarżący jednak nie skorzystał. W tej sytuacji nie można uznać, iż był on pozbawiony możliwości wniesienia skutecznego środka odwoławczego od orzeczenia, z którym nie zgadzał się.

Dlatego na mocy art. 184 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.