Uzasadnienie
W skardze kasacyjnej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 22 lipca 2021 r. sygn. akt VII SA/Wa 862/21 wydanego w sprawie ze skargi H. S. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 2021 r. znak: [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji H. S. wniosła o wstrzymanie wykonania decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] grudnia 2016 r.
W uzasadnieniu wniosku wskazano, że za słuszne należy uznać wstrzymanie wykonania decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] grudnia 2016 roku nr [...], ze względu na nieodwracalny charakter jej ewentualnego wykonania, bowiem zgodnie z nowo przyjętym miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego niemożliwe będzie odbudowanie obiektu.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zgodnie z treścią art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.), wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. W myśl natomiast § 3 tego przepisu, po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba, że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. Dotyczy to także aktów wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy.
Zasadnicze znaczenie w niniejszej sprawie ma okoliczność, że dla zakresu stosowania ochrony tymczasowej przewidzianej art. 61 § 3 in fine P.p.s.a. istotne jest ustalenie znaczenia pojęcia "sprawy", w granicach której sąd może wstrzymać wykonanie aktów lub czynności. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, chodzi tu o sprawę w ujęciu materialnoprawnym, której tożsamość (granice) wyznaczają elementy określające istotę skonkretyzowanego w decyzji administracyjnej stosunku administracyjnoprawnego, a więc identyczność podmiotów, identyczność przedmiotu tego stosunku (czyli węzła praw i obowiązków stron stosunku) oraz identyczność obu jego podstaw – prawnej i faktycznej. Stwierdzić należy, że przy tak szerokim materialnoprawnym rozumieniu sprawy w zakresie wyznaczonym przez art. 61 § 3 in fine P.p.s.a. mieści się nie tylko zaskarżona decyzja, ale także decyzja wydana przez organ I instancji.
Co więcej, w przypadku wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji wydanej w postępowaniu w sprawie uchylenia lub zmiany ostatecznej decyzji, w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji, we wznowionym postępowaniu i w odniesieniu do decyzji wydanej na podstawie art. 54 § 3 P.p.s.a., wniosek ten może również dotyczyć decyzji wydanych w zwykłym toku instancji. Wszystkie bowiem te postępowania toczą się w tej samej, z punktu widzenia materialnoprawnego sprawie administracyjnej, w której toczyło się postępowanie pierwotne i stanowią jedynie jego powtórzenie czy też przedłużenie (por. J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2010, s. 204, T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2008 r., s. 344). Odnośnie do pojęcia "sprawy", wyjaśnić należy, że w art. 61 § 3 P.p.s.a. ustawodawca odsyła do sprawy w jej znaczeniu materialnoprawnym, której przedmiotem jest sprawa wykazująca tożsamość podmiotową i przedmiotową. Sytuacja tożsamości podmiotowej i przedmiotowej wystąpi wówczas, gdy akty lub czynności dotyczyć będą tych samych podmiotów, identycznego przedmiotu, stanu faktycznego oraz podstawy prawnej.
W przedmiotowej sprawie PINB decyzją z [...] grudnia 2016 r. nr [...] nakazał H. S. i P. G. rozbiórkę tymczasowego obiektu letniskowego oraz umorzył postępowanie w zakresie wybudowania ogrodzenia. W piśmie z 16 października 2020 r. H. S. wniosła o stwierdzenie nieważności decyzji PINB z [...] grudnia 2016 r. WWINB decyzją z [...] grudnia 2020 r. odmówił stwierdzenia nieważności tej decyzji. H. S. złożyła odwołanie od decyzji WINB. Zaskarżoną decyzją z [...] marca 2021 r. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a., po rozpatrzeniu ww. odwołania od decyzji W. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...] grudnia 2020 r. odmawiającej stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej - utrzymał w mocy decyzję WINB.
Przechodząc do oceny wniosku, Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że zasługuje on na uwzględnienie. Skutkiem prawnym zaskarżonej decyzji Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 2021 r. jest pozostawienie w obrocie prawnym decyzji PINB z [...] grudnia 2016 r., którą nakazano H. S. i P. G. rozbiórkę tymczasowego obiektu letniskowego. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym podkreśla się, że decyzja nakazująca rozbiórkę w przypadku jej wykonania, a następnie ewentualnego uchylenia przez sąd (tudzież stwierdzenia jej nieważności), jest tego rodzaju rozstrzygnięciem, które może spowodować wyrządzenie stronie znacznej szkody i trudne do odwrócenia skutki (zob. postanowienia NSA: z dnia 19 lutego 2021 r., sygn. akt II OZ 119/21; z dnia 8 listopada 2016 r., sygn. akt II OSK 2563/16; z dnia 1 marca 2011 r., sygn. akt II OZ 118/11; z dnia 27 listopada 2009 r., sygn. akt II OZ 1040/09; z dnia 10 marca 2008 r., sygn. akt II OZ 202/08).
Niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków oznacza, że chodzi o taką szkodę, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego i wyegzekwowanego świadczenia ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do pierwotnego stanu. W niniejszej sprawie przedmiotem decyzji objętej wnioskiem jest nakaz rozbiórki. Wykonanie rozbiórki obiektu o powierzchni zabudowy 29,39 m2 co mogłoby wiązać się ze znacznymi kosztami. Potwierdza to dokumentacja fotograficzna znajdująca się w aktach administracyjnych sprawy. Stąd też uznać należało, że wniosek skarżącej, w świetle przesłanek określonych w art. 61 § 3 P.p.s.a., zasługuje na uwzględnienie.
Z tych przyczyn Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie 61 § 3 w zw. z 193 P.p.s.a., wstrzymał wykonanie decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] grudnia 2016 r. nr [...].
- - ---------------------- 3