Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku wyrokiem z dnia 11 stycznia 2005 r., sygn. akt II SA/Gd 2630/01, oddalił skargę G. G. na decyzję Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Gdańsku z dnia [...] lipca 2001 r. (...), którą uchylono w całości decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] kwietnia 2001 r. i nakazano G. G. rozbiórkę samowolnie wybudowanego na działce nr [...] w S. budynku garażu z wyłączeniem fundamentów.
Jak wynika z przedstawionych akt sprawy, w dniu 17.01.2001 r. wpłynęło do Urzędu Gminy w S. pismo od G. G. zatytułowane: "Informacja dotycząca rekonstrukcji części płotu granicznego dla wykorzystania jako wiaty do garażowania samochodów".
Po dokonaniu powyższego zgłoszenia, w celu wyjaśnienia faktycznego zamiaru G. G., w dniu 29.01.2001 r. dokonano wizji w terenie i stwierdzono, że właściciel realizuje budowę obiektu budowlanego o wymiarach: długość – 9,75 m, szerokość – 5,64 m, wysokość – 2,33 m. Obiekt ten usytuowano na granicy działki nr [...], ściana budynku przylegająca do granicy ww. działki posiada otwory okienne.
Budynek wybudowano z pustaków betonowych, pokryty dachem konstrukcji drewnianej, odeskowany i pokryty papą. Otwory drzwiowe pozostawiono jako nie zamknięte o wymiarach bram garażowych, dwuskrzydłowych.
Zgodnie z oświadczeniem G. G., zrealizowany budynek stanowi wiatę przeznaczoną na garażowanie trzech samochodów.
Wiatę wykonano bez pozwolenia na budowę w miejscu istniejącej od 1982 r. Według inwestora jest to obiekt tymczasowy.
Wójt Gminy S. decyzją z dnia [...] stycznia 2001 r. zgłosił sprzeciw w sprawie budowy wiaty na działce nr [...] w S., przeznaczonej na garażowanie trzech samochodów, wskazując w uzasadnieniu decyzji, iż na budowę takiego obiektu wymagane jest pozwolenie na budowę, o co nie występował G. G. Pismem z dnia 20.03.2001 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. zawiadomił o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie wybudowania na działce nr [...] w S. wiaty. W dniu 11.04.2001 r. przeprowadzono wizję lokalną na ww. działce, z udziałem G. G., z której to czynności sporządzono stosowny protokół. Z ustaleń organu wynika, iż przedmiotowa wiata (garaż) została wybudowana na przełomie lat 1999/2000, na starych fundamentach po rozebranej wiacie, która była w złym stanie technicznym. Obiekt ma wymiary 9,70 m x 5,70 m.
Decyzją Nr [...] z dnia [...] kwietnia 2001 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w K., na podstawie art. 48 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2000 r. Nr 106, poz. 1126), nakazał G. G. rozbiórkę samowolnie wybudowanego, na działce nr [...] w S. na przełomie lat 1999/2000, budynku garażu – do wysokości fundamentów wybudowanych w latach osiemdziesiątych oraz uporządkowanie terenu działki po wykonanej rozbiórce.
W uzasadnieniu decyzji organ stwierdził, iż zgodnie z art. 3 pkt 2 Prawa budowlanego przedmiotowa wiata jest budynkiem, gdyż spełnia wszystkie wymienione tam warunki. Wymaga więc uzyskania pozwolenia na budowę, czego G. G. nie uzyskał. Decyzją nie objęto fundamentów z uwagi na to, że zostały wybudowane w czasie obowiązywania Prawa budowlanego z 1974 r. W tych okolicznościach było uzasadnione wydanie decyzji na podstawie art. 48 Prawa budowlanego.
W odwołaniu od powyższej decyzji G. G. twierdził, że nastąpiło prawdopodobnie pomylenie pojęć, pomiędzy istniejącym budynkiem garażu a zamierzonym, w informacji wysłanej do Urzędu Gminy, "wymurowaniem płotu i bocznej ściany z dostosowaniem na wiatę". Budynek garażu istnieje od 1983 r., został wyremontowany i zrekonstruowany w 1999 r. przez wyburzenie ścian bocznych z drzwiami, w miejsce których wmurowano okna, a drzwi przeniesiono na ścianę frontową. Usunięto także zniszczoną drewnianą podłogę i wykonano nowe drewniane zadaszenie bez stropu.
W piśmie z dnia 2.06.2001 r. G. G. wyjaśnia ponadto, iż budynek garażu został faktycznie wybudowany w latach 1982-83 i nigdy nie był w całości rozebrany.
Po rozpatrzeniu odwołania, Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] lipca 2001 r. uchylił zaskarżoną decyzję i orzekł o nakazie rozbiórki budynku garażu, wyjaśniając w uzasadnieniu decyzji, iż rozstrzygnięcie organu I instancji było merytorycznie słuszne, jednak należało je "doprecyzować". W oparciu o materiał dowodowy organ przyjął, iż budynek garażu został wybudowany na przełomie lat 1999/2000 na fundamentach po rozebranej wiacie.
Ponieważ z akt nie wynika, czy rozebrana wiata była zbudowana legalnie, organ I instancji w odrębnym postępowaniu powinien zbadać, czy odnośnie fundamentów nie zachodzą okoliczności z art. 37 Prawa budowlanego z 1974 r.
Na powyższą decyzję skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy w Gdańsku złożył G. G., podtrzymując, że istniejący garaż był zbudowany w 1983 r. Zaś do sformułowań zawartych w protokole skarżący nie przywiązywał uwagi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku wyrokiem z dnia 11 stycznia 2005 r. oddalił skargę, stwierdzając, iż zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem. Ustalenia stanu faktycznego, iż na przełomie 1999/2000 roku powstał budynek garażu na starych fundamentach po rozebranym obiekcie, Sąd uznał za właściwe i wynikające z akt sprawy. Brak więc podstaw, aby przyjąć, iż był to remont. To, co skarżący wykonał po rozbiórce poprzedniego obiektu, można uznać wyłącznie za nowy obiekt, na wykonanie którego konieczne było uzyskanie pozwolenia na budowę. Bez znaczenia w sprawie jest też dokonanie w dniu 17.01.2001 r. zgłoszenia, na które organ zgłosił sprzeciw decyzją z dnia 31 stycznia 2001 r.
G. G., reprezentowany przez radcę prawnego G. P., od powyższego wyroku wniósł skargę kasacyjną, zarzucając:
- – "naruszenie prawa materialnego poprzez niewłaściwe zastosowanie art. 3 ust. 6 oraz art. 28 i art. 48 Prawa budowlanego i przyjęcie, iż przedmiotem postępowania administracyjnego była odbudowa obiektu, po dokonaniu jego wcześniejszej rozbiórki, w sytuacji gdy rzeczywiście nastąpił remont obiektu budowlanego wybudowanego w latach 1982-1983;
- – naruszenie art. 107 § 3 i art. 80 k.p.a. oraz art. 75, 77 i 78 § 2 k.p.a. poprzez błędne przyjęcie, iż organy nadzoru budowlanego zebrały materiał dowodowy w sposób wyczerpujący i kompletny, dopuszczając jako dowód w spawie wszystkie dowody, których ocena została dokonana w sposób rzetelny, a co znalazło jasne i bezpośrednie odbicie w uzasadnieniu decyzji, gdzie faktycznie organ nadzoru budowlanego nie wyjaśnił wszystkich wątpliwości w sprawie, jednocześnie odrzucając część dowodów w sprawie, wskazując jako przyczynę i podstawę takiego stanowiska, iż nie mają one wpływu na podjęte rozstrzygnięcie".
Wskazując na powyższe podstawy, skarżący wnosi o:
- – uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gdańsku, przy uwzględnieniu kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu kasacyjnym.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw.
Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270), powołanej dalej jako p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, jest więc związany zarzutami i wnioskami oraz powołaną podstawą prawną.
Skarga kasacyjna jest środkiem odwoławczym od orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego kończącego postępowanie w sprawie. Tak więc podstawy skargi kasacyjnej (art. 174 p.p.s.a.) powinny odnosić się do przepisów prawa materialnego lub przepisów postępowania, które orzekając, stosował sąd I instancji. Nie można tym samym uznać za właściwe zarzuty skargi kasacyjnej, oparte na naruszeniu przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, bowiem tych przepisów nie stosują sądy administracyjne. Podniesiony zaś zarzut naruszenia wskazanych w skardze kasacyjnej przepisów Prawa budowlanego można by uznać za uzasadniony, gdyby zostały skutecznie podważone ustalenia stanu faktycznego, przyjęte przez Sąd.
Zgodnie z art. 133 § 1 p.p.s.a. sąd wydaje wyrok na podstawie akt sprawy, co oznacza również i to, że sąd I instancji kontrolując zaskarżony akt, bada przyjęty przez organy stan faktyczny sprawy w oparciu o akta sprawy przedstawione sądowi. W rozpoznawanej sprawie bezspornym jest, że budynek garażu, którego nakazano rozbiórkę (z wyłączeniem fundamentów), został wzniesiony bez wymaganego pozwolenia na budowę. Dwukrotnie na działce nr [...] w S. zostały przeprowadzone kontrole (wizje lokalne) w dniu 29.01.2001 r. i 11.04.2001 r., przez różne organy, za każdym razem z udziałem G. G., z których to czynności sporządzono stosowne protokoły (notatki), które zostały podpisane przez skarżącego (k. 5, 14).
Z jednego i drugiego dokumentu wynika, że przedmiotowy obiekt został zbudowany na przełomie 1999/2000 r., co skarżący później określa jako "rekonstrukcję", czy też "remont", mówiąc jednocześnie, że polegało to na "wyburzeniu ścian bocznych z drzwiami, w miejsce których wmurowano okna, a drzwi przeniesiono na ścianę frontową. Usunięto także zniszczoną drewnianą podłogę, wykonano nowe drewniane zadaszenie bez stropu". W innym miejscu stwierdza się, że poprzednio istniejąca wiata była konstrukcji murowano-drewnianej, a obecny budynek garażu jest konstrukcji murowanej, wykonany z pustaków betonowych.
W piśmie z dnia 02.06.2001 r. G. G. wyjaśnia, iż budynek wybudowany w latach 1982-83 "nigdy nie był w całości rozebrany".
Oceniając powyżej powołane materiały dowodowe, właściwie przyjęto, ustalając stan faktyczny sprawy, że obiekt, którego nakazano rozbiórkę, był wzniesiony w latach 1999/2000, gdyż zakres robót, które wykonano, nie można nazwać "rekonstrukcją", czy też remontem w rozumieniu art. 3 pkt 8 Prawa budowlanego i nie mógł tu mieć zastosowania art. 29 ust. 2 pkt 1 tej ustawy. A gdyby nawet przyjąć, że mógł tu mieć zastosowanie ten ostatni przepis, to i tak było wymagane zgłoszenie, co wynikało z art. 30 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego.
Konsekwencje wynikające z art. 48 Prawa budowlanego (w brzmieniu obowiązującym do 10.07.2003 r.) w takim samym stopniu dotyczyły obiektu budowlanego wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę, jak i braku zgłoszenia.
Tak zgromadzonemu materiałowi dowodowemu w sprawie nie można odmówić wartości dowodowej, tym bardziej że powstał on w wyniku dwu kontroli organów na miejscu i wyjaśnień złożonych przez samego skarżącego.
Bezpodstawne więc w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego są próby podważenia stanu faktycznego przyjętego przez Sąd I instancji przy wydawaniu zaskarżonego wyroku. Tym samym nie mogło mieć miejsca naruszenie przepisów prawa materialnego, wskazanych w skardze kasacyjnej, bowiem robót budowlanych wykonanych przez skarżącego, z uwagi na ich zakres, nie można inaczej określić, jak budowę w rozumieniu art. 3 pkt 6 Prawa budowlanego. Umorzenie postępowania karnego i przyjęte przez Prokuraturę Rejonową w K. ustalenia stanu faktycznego nie wiążą sądu administracyjnego w sprawie (art. 11 p.p.s.a.).
Biorąc powyższe pod uwagę, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji.